«Γιατί είναι σημαντική αυτή η αναβάθμιση; Ή για να το πω λαϊκότερα, όπως ειρωνεύονταν κάποιοι από την αντιπολίτευση, «τρώγεται» η επενδυτική βαθμίδα της ελληνικής οικονομίας; Η απάντηση είναι πως όταν δεν την είχαμε την περασμένη δεκαετία σίγουρα πεινάσαμε ως λαός» έγραψε χαρακτηριστικά ο Πρωθυπουργός. Όπως εξήγησε, «η εμπιστοσύνη των ξένων αγορών και επενδυτών προς το αξιόχρεο της ελληνικής οικονομίας είναι αυτή που δίνει το σήμα ότι διαθέτουμε ένα όλο και πιο ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον, ασφαλή δημόσια οικονομικά και -το κρισιμότερο- πολιτική σταθερότητα που είναι και το σημαντικότερο για την ανάληψη ρίσκου και την υλοποίηση μακροπρόθεσμων επενδυτικών σχεδίων».

Ταυτόχρονα ο κ. Μητσοτάκης ανέδειξε τους πρακτικούς λόγους που φωτίζουν τη σημασία της πιστοληπτικής μας αναβάθμισης: «Η ταχύτερη αποπληρωμή και αποκλιμάκωση του ελληνικού δημόσιου χρέους οδηγεί, σύμφωνα με τον Οργανισμό Δημοσίου Χρέους, σε εξοικονόμηση περίπου 800 εκ ευρώ. Και αυτά είναι χρήματα που αντί να πηγαίνουν στην εξυπηρέτηση χρέους, μένουν και επιστρέφουν στις τσέπες των πολιτών με αύξηση κοινωνικών δαπανών, μείωση φόρων και αύξηση εισοδημάτων, σαν αυτή που μόλις ψηφίσαμε με το πακέτο της ΔΕΘ που ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο και υλοποιείται ήδη από αυτόν τον μήνα».

Για τους αγρότες

Αναφορά έκανε ο κ. Μητσοτάκης και στον αγροτικό κόσμο, υπενθυμίζοντας ότι η κυβέρνηση ανακοίνωσε αύξηση κατά 50% και σε μόνιμη βάση της ποσότητας του αγροτικού πετρελαίου για το οποίο επιστρέφεται ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης.

Οι αγρότες που έλαβαν λιγότερα χρήματα τον Νοέμβριο, λόγω υπέρβασης του ορίου για τις μέγιστες δικαιούμενες ποσότητες, θα λάβουν το επιπλέον ποσό τον Δεκέμβριο.

Έως σήμερα, με τις 3 πρώτες δόσεις, έχουν καταβληθεί 56,3 εκ. ευρώ σε περίπου 113.000 αγρότες που είχαν συναλλαγές αγοράς αγροτικού πετρελαίου και απομένουν άλλες δύο πληρωμές για το οικονομικό έτος 2025. Παράλληλα, έως το τέλος Νοεμβρίου προχωρούν η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης και η πληρωμή του Μέτρου 23, ενώ μέχρι το τέλος του έτους προγραμματίζουμε να ολοκληρωθούν οι πληρωμές 8 εκκρεμών προγραμμάτων, η εξόφληση της βασικής ενίσχυσης, οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ για τις ζημιές από τον παγετό και η προκαταβολή για την ανασύσταση του φυτικού κεφαλαίου στη Θεσσαλία από τον «Daniel».

«Ο αγροτικός κόσμος έχει κεντρικό ρόλο στο σχέδιό μας για την ανάπτυξη της χώρας. Γι’ αυτό είμαστε σε διαρκή διάλογο με τους παραγωγούς, προχωρούμε στην εξυγίανση του συστήματος πληρωμών και διασφαλίζουμε ότι οι πραγματικοί αγρότες και κτηνοτρόφοι είναι αυτοί που θα λαμβάνουν τους ευρωπαϊκούς πόρους, χωρίς καθυστερήσεις, χωρίς αδικίες», έγραψε.

Αναλυτικά η ανάρτηση Μητσοτάκη:

«Καλημέρα! Αν και έχουμε μπει για τα καλά στον Νοέμβριο, ο καιρός σε τίποτα δεν θυμίζει ότι φτάνουμε προς το τέλος του φθινοπώρου. Είναι από εκείνες τις στιγμές που μας υπενθυμίζουν, σχεδόν αθόρυβα αλλά επίμονα, πως η κλιματική αλλαγή δεν είναι μια μακρινή προειδοποίηση, αλλά μια πραγματικότητα που ζούμε ήδη. Κι αυτό το «παράδοξο» του καιρού γίνεται μια ακόμη αφορμή να δούμε πιο καθαρά τις προκλήσεις, αλλά και τις ευθύνες μας, στις οποίες θα αναφερθώ στη συνέχεια.

Πριν όμως, θέλω να ξεκινήσω από τα καλά νέα της ελληνικής οικονομίας που έφτασαν αργά το βράδυ της Παρασκευής, όταν ανακοινώθηκε μια ακόμη αναβάθμιση -η 2η κατά σειρά- της πιστοληπτικής ικανότητας της ελληνικής οικονομίας από τον οίκο Fitch.

Γιατί είναι σημαντική αυτή η αναβάθμιση; Ή για να το πω λαϊκότερα, όπως ειρωνεύονταν κάποιοι από την αντιπολίτευση, «τρώγεται» η επενδυτική βαθμίδα της ελληνικής οικονομίας; Η απάντηση είναι πως όταν δεν την είχαμε την περασμένη δεκαετία σίγουρα πεινάσαμε ως λαός. Διότι η εμπιστοσύνη των ξένων αγορών και επενδυτών προς το αξιόχρεο της ελληνικής οικονομίας είναι αυτή που δίνει το σήμα ότι διαθέτουμε ένα όλο και πιο ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον, ασφαλή δημόσια οικονομικά και -το κρισιμότερο- πολιτική σταθερότητα που είναι και το σημαντικότερο για την ανάληψη ρίσκου και την υλοποίηση μακροπρόθεσμων επενδυτικών σχεδίων. Υπάρχουν όμως και εντελώς πρακτικοί λόγοι που φωτίζουν τη σημασία της πιστοληπτικής μας αναβάθμισης: η ταχύτερη αποπληρωμή και αποκλιμάκωση του ελληνικού δημόσιου χρέους οδηγεί, σύμφωνα με τον Οργανισμό Δημοσίου Χρέους, σε εξοικονόμηση περίπου 800 εκ ευρώ. Και αυτά είναι χρήματα που αντί να πηγαίνουν στην εξυπηρέτηση χρέους, μένουν και επιστρέφουν στις τσέπες των πολιτών με αύξηση κοινωνικών δαπανών, μείωση φόρων και αύξηση εισοδημάτων, σαν αυτή που μόλις ψηφίσαμε με το πακέτο της ΔΕΘ που ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο και υλοποιείται ήδη από αυτόν τον μήνα. Στόχος μας πλέον είναι να γίνουμε μια οικονομία κατηγορίας Α, να φτάσουμε δηλαδή το συντομότερο δυνατό στην ανώτερη βαθμίδα αξιολόγησης των ξένων οίκων. Εκεί που βρίσκονται και όλες οι χώρες που έχουν εξασφαλίσει την ευημερία των πολιτών τους με καλά εισοδήματα, στιβαρή οικονομία, κοινωνική συνοχή και ποιοτικά δημόσια αγαθά.

Επανέρχομαι τώρα στα της κλιματικής αλλαγής. Η προστασία της χώρας μας από φυσικές καταστροφές δεν μπορεί να περιμένει. Και αυτήν την εβδομάδα κάναμε ένα σημαντικό βήμα μπροστά: παραλάβαμε 3 νέα αεροσκάφη Diamond DA62 MPP, τα πρώτα ιδιόκτητα στην ιστορία του Πυροσβεστικού Σώματος. Πρόκειται για μέσα με εξαιρετικές επιχειρησιακές δυνατότητες που ανεβάζουν ποιοτικά τον πήχη, ενώ μειώνουν και το κόστος πτήσης σε σχέση με τα υπάρχοντα μέσα. Είναι ακόμα ένα βήμα για την αναβάθμιση των μέσων πυρόσβεσης, που υλοποιείται με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ» του Υπουργείου Πολιτικής Προστασίας, τη μεγαλύτερη επένδυση στην ανθεκτικότητα της πατρίδας μας έναντι της κλιματικής αλλαγής. Θα ακολουθήσουν και σύγχρονα ιδιόκτητα ελικόπτερα κατάσβεσης (τα δύο πρώτα θα παραληφθούν το καλοκαίρι του 2026) και η δραστική ανανέωση του στόλου των πυροσβεστικών αεροσκαφών, όχι μόνο με την αναβάθμιση των παλιών Canadair, αλλά κυρίως με την απόκτηση 7 καινούργιων Canadair 515. Το πρώτο εξ αυτών -με τον κωδικό Greece 1- θα παραδοθεί το 2028 και θα έχει δυνατότητα να επιχειρεί και το βράδυ, ώστε να σβήνουμε φωτιές καθόλη τη διάρκεια του 24ώρου.

Αλλαγή παραγράφου, αλλαγή θέματος και έρχομαι στη δημόσια υγεία και σε μια από τις πιο σημαντικές υπηρεσίες του ΕΣΥ, τις Κινητές Ομάδες Υγείας. Μια ομάδα γιατρών και νοσηλευτών που πηγαίνει η ίδια στον πολίτη, δωρεάν, είτε έχει ασφάλιση είτε όχι. Οι ΚΟΜΥ επεκτείνονται πλέον σε όλη την Ελλάδα, με έμφαση τις νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, προκειμένου να παρέχουν πρωτοβάθμια φροντίδα και πρόληψη κατ’ οίκον σε πάνω 500.000 πολίτες ετησίως. Μόνο τον Νοέμβριο θα μεταβούν σε 900 περιοχές. Οποιοσδήποτε πολίτης μπορεί να τους καλέσει δωρεάν μέσω της γραμμής 1135 ή μέσω της κοινότητάς του και να υποβάλει αίτημα για κατ’ οίκον επίσκεψη. Οι ομάδες -σήμερα περίπου 900 επαγγελματίες και σύντομα περισσότεροι- πραγματοποιούν εξετάσεις στο σπίτι, δίνουν οδηγίες και συμβουλές μέσω τηλεϊατρικής, συνταγογραφούν φάρμακα, εμβολιάζουν και αν χρειάζεται συμπληρώνουν και τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας. Το πόσο χρήσιμη είναι η υπηρεσία αυτή φαίνεται στην πράξη. Στη πιλοτική τους λειτουργία σε 175 περιοχές της Ελλάδας, οι ΚΟΜΥ εντόπισαν πολλούς αδιάγνωστους πάσχοντες με υπέρταση, υψηλή χοληστερίνη και καρδιαγγειακά νοσήματα. Μαζί με το πρόγραμμα «Προλαμβάνω», αυτές οι δράσεις αλλάζουν για πρώτη φορά την πρόληψη στον τομέα της υγείας στη χώρα μας.

Αυτήν την εβδομάδα προχωρήσαμε επίσης σε μια σημαντική ενίσχυση προς τον αγροτικό κόσμο: ανακοινώσαμε την αύξηση κατά 50% και σε μόνιμη βάση της ποσότητας του αγροτικού πετρελαίου για το οποίο επιστρέφεται ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης. Ήταν αίτημα των παραγωγών και ικανοποιήθηκε, καθώς διαπιστώθηκε ότι 37.000 δικαιούχοι έλαβαν λιγότερα χρήματα τον Νοέμβριο από την επιστροφή του ΕΦΚ λόγω υπέρβασης του ορίου που υπήρχε για τις μέγιστες δικαιούμενες ποσότητες, βάσει των δεικτών μηχανικής απασχόλησης. Οι αγρότες αυτοί θα λάβουν το επιπλέον ποσό τον Δεκέμβριο. Να θυμίσω ότι, έως σήμερα, με τις 3 πρώτες δόσεις, έχουν καταβληθεί 56,3 εκ. ευρώ σε περίπου 113.000 αγρότες που είχαν συναλλαγές αγοράς αγροτικού πετρελαίου και απομένουν άλλες δύο πληρωμές για το οικονομικό έτος 2025. Παράλληλα, έως το τέλος Νοεμβρίου προχωρούν η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης και η πληρωμή του Μέτρου 23, ενώ μέχρι το τέλος του έτους προγραμματίζουμε να ολοκληρωθούν οι πληρωμές 8 εκκρεμών προγραμμάτων, η εξόφληση της βασικής ενίσχυσης, οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ για τις ζημιές από τον παγετό και η προκαταβολή για την ανασύσταση του φυτικού κεφαλαίου στη Θεσσαλία από τον «Daniel». Ο αγροτικός κόσμος έχει κεντρικό ρόλο στο σχέδιό μας για την ανάπτυξη της χώρας. Γι’ αυτό είμαστε σε διαρκή διάλογο με τους παραγωγούς, προχωρούμε στην εξυγίανση του συστήματος πληρωμών και διασφαλίζουμε ότι οι πραγματικοί αγρότες και κτηνοτρόφοι είναι αυτοί που θα λαμβάνουν τους ευρωπαϊκούς πόρους, χωρίς καθυστερήσεις, χωρίς αδικίες.

Η κυβέρνηση υλοποιεί μια ολοκληρωμένη στεγαστική στρατηγική που αφορά όλους τους πολίτες, και φυσικά τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, τα οποία μετακινούνται κάθε χρόνο σε όλη τη χώρα για να υπηρετήσουν την πατρίδα. Παρουσιάσαμε ένα νέο, 15ετές πρόγραμμα στεγαστικής κάλυψης των στρατιωτικών μας, με στόχο έως το 2040 να έχουν προστεθεί πάνω από 10.000 νέες κατοικίες στο οικιστικό απόθεμα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ώστε να καλυφθούν στο σύνολό τους οι ανάγκες του προσωπικού. Μέχρι τις αρχές του 2027 θα έχουν παραδοθεί πάνω από 1.000 νέες κατοικίες, ενώ παράλληλα τρέχει και ένα μεγάλο πρόγραμμα συντήρησης των περίπου 7.000 υφιστάμενων παλιότερων κατοικιών. Το σχέδιό μας περιλαμβάνει ακόμη νέους βρεφονηπιακούς σταθμούς, στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης για ηλικιωμένους απόστρατους και νέες φοιτητικές στέγες για τους φοιτητές στις στρατιωτικές μας σχολές. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο πλέγμα αναβάθμισης και στήριξης των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, το πρώτο τόσο συνολικό εδώ και δεκαετίες. Ξεκινά από το μισθολόγιο-βαθμολόγιο, συνεχίζεται με την εκπαίδευση και φτάνει μέχρι τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους. Είναι το ελάχιστο που τους οφείλουμε για την αποστολή που επιτελούν.

Να έρθω τώρα στην 3η Διακυβερνητική Σύνοδο Ελλάδας-Κύπρου που επιβεβαίωσε τη στρατηγική συνεργασία μας σε όλα τα κρίσιμα μέτωπα και τη σύμπλευσή μας σε όλα τα μεγάλα ζητήματα: από την υγεία, την παιδεία, την ασφάλεια, μέχρι και έργα που ενισχύουν το γεωπολιτικό αποτύπωμα των δύο χωρών. Αποφασίσαμε, έτσι, από κοινού να προχωρήσουμε στην άμεση επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών παραμέτρων για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, έτσι ώστε να μπορεί αυτό δυνητικά να ενισχυθεί και με την είσοδο νέων ισχυρών επενδυτών. Σε μια περίοδο αβεβαιότητας, Ελλάδα και Κύπρος παραμένουν πυλώνες σταθερότητας στην περιοχή. Αυτό φάνηκε και από τις πρόσφατες συμφωνίες με μεγάλες αμερικανικές εταιρείες στη χώρα μας, που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, από τη Μεσόγειο έως τη Μολδαβία και την Ουκρανία. Ταυτόχρονα, υπάρχει και ένα ισχυρό εθνικό πρόσημο: ακολουθώντας το παράδειγμα της Κύπρου, ανοίγουμε νέο κεφάλαιο στις γεωτρήσεις. Μετά από 40 χρόνια, και μέσα στους επόμενους 18 μήνες, το πρώτο ερευνητικό γεωτρύπανο θα ξεκινήσει εργασίες στο Ιόνιο.

Περνώ τώρα σε μια μεγάλη μεταρρύθμιση που αλλάζει την καθημερινότητα δεκάδων χιλιάδων εργαζόμενων στο Δημόσιο και κάνει το κράτος συνολικά πιο λειτουργικό. Μιλάω για το νέο «Σύστημα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού», μια μεταρρύθμιση που το ελληνικό κράτος περίμενε εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια. Τι αλλάζει; Ότι επιτέλους τα ψηφιακά συστήματα του Δημοσίου αρχίζουν να «συνομιλούν» μεταξύ τους. Δεν θα χρειάζεται ένας υπάλληλος να συμπληρώνει τα ίδια χαρτιά ξανά και ξανά. Μια φορά θα δηλώνονται τα στοιχεία και από εκεί και πέρα θα τα αντλούν αυτόματα όλες οι υπηρεσίες. Κάθε δημόσιος υπάλληλος θα έχει, για πρώτη φορά, τον δικό του ψηφιακό φάκελο, όπου θα φαίνεται ολόκληρη η επαγγελματική του πορεία, από την πρόσληψη μέχρι τη συνταξιοδότηση. Και για πρώτη φορά επίσης το κράτος θα μπορεί να κάνει πραγματικό προγραμματισμό, βλέποντας πού λείπει προσωπικό, τι ανάγκες υπάρχουν, ποιες ειδικότητες χρειάζονται. Με απλά λόγια: πολλές διαδικασίες που μέχρι σήμερα «κόλλαγαν» σε χαρτιά και διπλολογισμούς, από προσλήψεις και άδειες μέχρι κρίσεις και πιστοποιητικά, τώρα θα γίνονται πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη διαφάνεια.

Η μεταρρύθμιση αυτή έρχεται τη στιγμή που και τα διεθνή δεδομένα δείχνουν ότι η Ελλάδα ανεβάζει ταχύτητα στον ψηφιακό της δρόμο. Αυτό δείχνει η πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ που καταγράφει την πρόοδο συνολικά στην Ευρώπη στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στην υιοθέτηση τεχνητής νοημοσύνης. Σε πολλούς δείκτες, και ειδικά σε αυτόν που μετρά τις δεξιότητες της τεχνητής νοημοσύνης στον πληθυσμό, ξεπερνάμε πλέον τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, επενδύουμε σε υποδομές που βοηθούν στην ψηφιακή αναβάθμιση: ενισχύουμε με πόρους ύψους 21 εκ. ευρω από το Ταμείο Ανάκαμψης σημαντικές ερευνητικές μονάδες, όπως η «Αρχιμήδης» στο «Αθηνά» και το «AI Politeia Lab» στον «Δημόκριτο». Στόχος: περισσότερη γνώση, περισσότερη καινοτομία, περισσότερες ευκαιρίες για νέους επιστήμονες, ώστε το ταλέντο να μένει εδώ.

Και καθώς είμαστε σε ψηφιακό περιβάλλον, να κάνω μια αναφορά στο δωρεάν Ψηφιακό Φροντιστήριο, το οποίο ενισχύθηκε με 4 νέα μαθήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης, με περισσότερες ώρες διδασκαλίας ανά μήνα και επιπλέον 10 εκπαιδευτικούς. Ταυτόχρονα, εμπλουτίζεται η ασύγχρονη υποστήριξή του με 3 καινούργια μαθήματα Ειδικής Αγωγής. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που στηρίζει έμπρακτα τους μαθητές και τους απόφοιτους δίνοντάς τους δωρεάν και ποιοτική υποστήριξη για την προετοιμασία τους, όπου και αν βρίσκονται. Και έχει ήδη απήχηση: από τις 22 Σεπτεμβρίου που ξεκίνησαν τα μαθήματα τα έχουν παρακολουθήσει 35.000 χρήστες από την Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό.

Στο μέτωπο της ενέργειας, ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα που «τρέχουν» αυτήν την περίοδο είναι το «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα». Πάνω από 100.000 νοικοκυριά σε όλη τη χώρα εντάσσονται σε αυτό, σύμφωνα με τον πίνακα που δημοσίευσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Από τους νέους ωφελούμενους, τουλάχιστον 5.000 προέρχονται από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, οι οποίοι θα έχουν αυξημένο ποσοστό επιχορήγησης. Με συνολικό προϋπολογισμό 647 εκ. ευρώ, το πρόγραμμα βοηθά τα νοικοκυριά να αντικαταστήσουν τα παλιά, ενεργοβόρα συστήματα θέρμανσης με πιο αποδοτικές και οικονομικές λύσεις, μειώνοντας το ενεργειακό κόστος.

Να αναφερθώ και στις 3 νέες στρατηγικές επενδύσεις, συνολικού ύψους 205,8 εκ. ευρώ, που εγκρίθηκαν αυτήν την εβδομάδα από την αρμόδια Διυπουργική Επιτροπή. Οι δύο αφορούν στη βιομηχανία και μια στον τουρισμό. Η πρώτη είναι το «Έργο Olympus» της ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ-HOLCIM στο Μηλάκι Ευβοίας, που εισάγει στην Ελλάδα μία από τις πιο προηγμένες βιομηχανικές τεχνολογίες στον τομέα των δομικών υλικών στην Ευρώπη. Ακολουθεί η νέα μονάδα παραγωγής προηγμένων μονωτικών και ρητινούχων υλικών της ΝΕΟΤΕΧ ΑΕ στη Μαγούλα Αττικής, μιας ελληνικής εταιρείας με εξαγωγική παρουσία σε 70 χώρες και 4 ηπείρους. Και στον τουρισμό, η ΑΤΟΚΟΣ ΕΠΕ του Ομίλου Τσάκου προχωρά σε μια νέα τουριστική μονάδα στην Ιθάκη, που θα απευθύνεται σε υψηλών εισοδημάτων επισκέπτες. Ο συνολικός αριθμός στρατηγικών επενδύσεων -μαζί με τις ανωτέρω 3- που εγκρίθηκαν τον τελευταίο χρόνο ανέρχεται σε 18, συνολικού ύψους 2,7 δισ. ευρώ, που είναι ο μεγαλύτερος αριθμός στρατηγικών επενδύσεων όλα τα τελευταία χρόνια. Από αυτές, 9 αφορούν τη βιομηχανία, 7 τον τουρισμό, και 2 την έρευνα, την καινοτομία και την τεχνολογία. Και όλα αυτά έχουν σημασία γιατί φέρνουν πραγματική κίνηση στην οικονομία: δουλειές, παραγωγή, εξαγωγές, καλύτερες υπηρεσίες.

Συνεχίζω με δύο σημαντικές παρεμβάσεις στον τομέα του Πολιτισμού. Ξεκινώ από το Ρωμαϊκό Ωδείο της Πάτρας που έπειτα από τρία χρόνια εργασιών για την αναστήλωσή του, παραδόθηκε χθες στους κατοίκους και τους επισκέπτες της αχαϊκής πρωτεύουσας. Το σπουδαίο μνημείο, που έχει συνδέσει την παρουσία του με ορισμένες από τις πιο σημαντικές πολιτιστικές στιγμές της Πάτρας, προσφέρει πλέον ασφάλεια και μεγαλύτερη άνεση για να απολαμβάνουν μουσικές και θεατρικές παραστάσεις όλοι οι πολίτες, καθώς έγινε προσβάσιμο και στα άτομα με κινητικά προβλήματα. Εξίσου εντυπωσιακή και η παρέμβαση στον Ναό της Αφαίας στην Αίγινα, ένα από τα δημοφιλή τοπόσημα της χώρα μας που υποδέχεται κάθε χρόνο 100.000 επισκέπτες. Με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης αναβαθμίστηκε ο περιβάλλων αρχαιολογικός χώρος, τοποθετήθηκε αναβατόριο για ΑμεΑ και εγκαταστάθηκε σύγχρονο σύστημα πυρόσβεσης και πυροπροστασίας. Το μεγαλείο του Ναού αναδεικνύεται από τον νέο φωτισμό από την Ελευθερία Ντεκώ και τους συνεργάτες της. Έτσι, κλείνει ένας κύκλος «φωτεινής» ανάδειξης των τριών ναών, Παρθενώνα, Σουνίου και Αφαίας, αποκαθιστώντας τη «συνομιλία» τους, ακριβώς όπως στην αρχαιότητα.

Και πάνω σε αυτό το νήμα πολιτισμού, έρχεται και μια σημαντική είδηση για την ελληνική γλώσσα: η ομόφωνη απόφαση της UNESCO να ανακηρύξει την 9η Φεβρουαρίου ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Μια απόφαση ιστορικής σημασίας που αναγνωρίζει διεθνώς τη μοναδική και ανεκτίμητη συμβολή της ελληνικής γλώσσας στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας. Η διαδικασία είχε εκκινήσει τον περασμένο Απρίλιο, με πρόταση της Ελλάδας που είχε την υποστήριξη 90 κρατών-μελών του Οργανισμού. Θα δανειστώ τη φράση του εθνικού μας ποιητή, Διονυσίου Σολωμού: «Μήγαρις έχω άλλο στο νού μου, πάρεξ ελευθερία και γλώσσα». Είναι, και κλείνω με αυτό, μια απόφαση που δείχνει πως όσα χτίζουμε σήμερα πατούν σε μια πλούσια και ζωντανή παράδοση. Με αυτή τη σκέψη προχωράμε και στην επόμενη εβδομάδα. Να περάσετε καλά, ό,τι και αν κάνετε!

Σύμφωνα με τον αμερικανικό οίκο, η απόφαση στηρίζεται στη θεαματική αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, στις υψηλές δημοσιονομικές επιδόσεις, στην ανθεκτική αναπτυξιακή δυναμική και στη σημαντική πρόοδο του τραπεζικού συστήματος.

Η Fitch επισημαίνει ότι η Ελλάδα καταγράφει τη μεγαλύτερη μείωση χρέους μεταξύ των χωρών της ίδιας βαθμίδας, με συνολική πτώση άνω των 60 ποσοστιαίων μονάδων από το 2020.

Το χρέος διαμορφώθηκε στο 145% του ΑΕΠ το 2025, με προοπτική να κυλήσει στο 120% έως το 2030. Παράλληλα, το προφίλ του χρέους παραμένει εξαιρετικά ευνοϊκό: μέση διάρκεια 19 έτη, μέσο επιτόκιο 1,5% και υψηλό ταμειακό «μαξιλάρι» περίπου 18% του ΑΕΠ.

Η δημοσιονομική εικόνα θεωρείται από τις πιο ισχυρές στην Ευρώπη, με πρωτογενές πλεόνασμα 4,8% του ΑΕΠ και συνολικό πλεόνασμα περί το 1%.

Όπως τονίζει η Fitch, η επίδοση αυτή οφείλεται στη συνεχή αύξηση των εσόδων μέσω αποτελεσματικότερης φορολογικής διοίκησης και στη συγκράτηση δαπανών, ενώ οι στοχευμένες ελαφρύνσεις του 2026 δεν επιβαρύνουν τη δημοσιονομική πορεία.

Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμό κοντά στο 2%, υψηλότερα από την ευρωζώνη, λόγω της ενίσχυσης της κατανάλωσης, των ισχυρών επενδύσεων, της αύξησης της απασχόλησης και της βελτίωσης της οικονομικής θέσης των νοικοκυριών. Ο οίκος προβλέπει ότι η διαδικασία σύγκλισης με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο θα συνεχιστεί.

Ιδιαίτερα θετική είναι και η εικόνα του τραπεζικού κλάδου, που πλέον εμφανίζει ισχυρά κεφαλαιακά αποθέματα, σταθερή οργανική κερδοφορία και ολοκληρωμένη εκκαθάριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, προσφέροντας σταθερό υπόβαθρο για την πιστοληπτική αξιολόγηση.

Αν και το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών παραμένει υψηλό (γύρω στο 6% του ΑΕΠ), η Fitch δεν το θεωρεί άμεσο κίνδυνο καθώς η συμμετοχή στην ευρωζώνη, αλλά και η σταθερότητα των εξωτερικών ροών κεφαλαίων, λειτουργούν ως δίχτυ ασφαλείας.

Πιερρακάκης: Η Ελλάδα αλλάζει επίπεδο – Η αναβάθμιση αφορά κάθε πολίτη

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι η αναβάθμιση της Fitch επιβεβαιώνει τον νέο ρόλο της χώρας στο ευρωπαϊκό οικονομικό περιβάλλον.

«Η Ελλάδα αλλάζει επίπεδο», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η αναγνώριση της Fitch έρχεται σε μια περίοδο που η κυβέρνηση προχωρά στη μεγαλύτερη μείωση φόρων της Μεταπολίτευσης.

Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η απόφαση του οίκου έχει άμεσο όφελος για τους πολίτες, καθώς σημαίνει:

• χαμηλότερο κόστος δανεισμού για το Δημόσιο,
• περισσότερη ρευστότητα για τις επιχειρήσεις,
• ευκολότερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση,
• ενίσχυση της εμπιστοσύνης των διεθνών επενδυτών,
• νέες επενδύσεις και περισσότερες θέσεις εργασίας.

«Η σημερινή απόφαση επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα χτίζει μια νέα θέση στο οικονομικό και επενδυτικό τοπίο της Ευρώπης. Συνεχίζουμε για μια Ελλάδα πιο δυνατή, πιο σύγχρονη και πιο δίκαιη για όλους», κατέληξε.

Ειδικότερα, ο Fitch αναβάθμισε το μακροπρόθεσμο αξιόχρεο (Issuer Default Ratings, IDR) της Eurobank και της Εθνικής Τράπεζας κατά μία βαθμίδα σε «BBB-» με σταθερές προοπτικές από «BB+» με θετικές προοπτικές και εκείνο της Alpha Bank και της Τράπεζας Πειραιώς σε «BB+» με θετικές προοπτικές από «BB» με θετικές προοπτικές.

«Η αξιολόγηση της Eurobank και της ΕΤΕ είναι αντίστοιχη με αυτή του ελληνικού Δημοσίου (επενδυτική βαθμίδα) και περιορίζεται από αυτή, όπως και από την αξιολόγησή μας για το λειτουργικό περιβάλλον της Ελλάδας», αναφέρει ο Fitch.

«Οι θετικές προοπτικές για την Πειραιώς και την Alpha αντανακλούν τις προσδοκίες μας ότι οι δύο τράπεζες θα συνεχίσουν να μειώνουν την κεφαλαιακή τους επιβάρυνση από προβληματικά στοιχεία ενεργητικού, για τα οποία δεν έχουν σχηματιστεί προβλέψεις, καθώς ολοκληρώνουν την εξυγίανση της ποιότητας του ενεργητικού τους».

Η αναβάθμιση των τεσσάρων τραπεζών αντανακλά κυρίως τις βελτιώσεις στο αυτόνομο πιστωτικό τους προφίλ, συμπεριλαμβανομένης μίας υγιούς δημιουργίας υγιών κερδών για μεγαλύτερο διάστημα, της ολοκλήρωσης του μεγαλύτερου μέρους της εξυγίανσης της ποιότητας του ενεργητικού τους, της ενισχυμένης κεφαλαιακής θέσης και της σταθερής χρηματοδότησής τους με καταθέσεις, αναφέρει ο οίκος.

Οι αναβαθμίσεις εντάσσονται επίσης στο πλαίσιο της βελτίωσης του λειτουργικού περιβάλλοντος της Ελλάδας, η οποία αντανακλάται στην ανοδική αναθεώρηση από τον Fitch της αξιολόγησής του σε «bbb-»/σταθερό« από “bb+”/θετικό».

Ο Fitch αναμένει ότι οι ευκαιρίες δραστηριοποίησης των ελληνικών τραπεζών θα ωφεληθούν από την ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας της τάξης του 2,3% – υψηλότερης από τον μέσο όρο της ΕΕ – το 2025 και το 2026, λόγω της αύξησης των πραγματικών μισθών, της μείωσης της ανεργίας και των ισχυρών επενδύσεων. «Η ισχύς της εγχώριας ανάκαμψης εξισορροπεί σε γενικές γραμμές τους εξωτερικούς κινδύνους», αναφέρει.

Ο οίκος αναμένει ότι οι ελληνικές τράπεζες θα συνεχίσουν να έχουν υγιή λειτουργικά κέρδη το 2025-2026 παρά την πτώση των επιτοκίων, λόγω της συνεχιζόμενης αύξησης των δανείων – ιδιαίτερα προς τις επιχειρήσεις – και των μικρότερων πιστωτικών ζημιών εν μέσω μειωμένων πιέσεων στην εξυπηρέτηση των δανείων και των σημαντικά μικρότερων πωλήσεων προβληματικών δανείων.

Οι τράπεζες αναμένεται επίσης να επωφεληθούν από την αύξηση των δραστηριοτήτων που αποφέρουν προμήθειες, την υγιή λειτουργική αποτελεσματικότητα και την αυξημένη ψηφιοποίησή τους.

«Αναμένουμε ότι ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων για τις τέσσερις τράπεζες θα μειωθεί προς το 2,5% κατά μέσο όρο έως το τέλος του 2026 (εξαιρουμένων των τιτλοποιήσεων υψηλής εξασφάλισης- τέλος του 2024:3,3%), λόγω της αύξησης των εξυπηρετούμενων δανείων και των περιορισμένων νέων μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων».

Η ρύθμιση των προβληματικών δανείων που τιτλοποιήθηκαν από τις τράπεζες και διαχειρίζονται servicers προχωράει πιο αργά από ό,τι περιμέναμε, «αλλά το μεγαλύτερο μέρος της έκθεσης των τραπεζών αφορά τίτλους υψηλής εξασφάλισης με κρατική εγγύηση, γεγονός που μετριάζει τους κινδύνους».

Τα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας θα παραμείνουν ικανοποιητικά, καθώς η βελτιωμένη παραγωγή κερδών αναμένεται να απορροφήσει τις επιπτώσεις της αύξησης των δανείων, των προγραμματισμένων εξαγορών για τη βελτίωση της διαφοροποίησης των εσόδων, των αυξημένων διανομών μερισμάτων και των επερχόμενων κεφαλαιακών κανονισμών.

«Η αξιολόγησή μας αντανακλά επίσης την επιτάχυνση της διαγραφής των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων από τα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών τα επόμενα χρόνια και τη σημαντική έκθεση στον κίνδυνο του ελληνικού Δημοσίου», αναφέρει ο οίκος.

• «Η υποβάθμιση της αξιολόγησης των Ηνωμένων Πολιτειών αντανακλά την αναμενόμενη δημοσιονομική επιδείνωση τα επόμενα τρία χρόνια και το υψηλό και αυξανόμενο βάρος του χρέους της γενικής κυβέρνησης σε σχέση με τους ομοτίμους με βαθμολογία «ΑΑ» και «ΑΑΑ» τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

Η Fitch είχε προειδοποιήσει στις 24 Μαΐου ότι υπήρχε κίνδυνος υποβάθμισης. Οι ΗΠΑ αξιολογούνται πλέον με AA+ από την Fitch, ένα βήμα κάτω από το AAA. Η προοπτική του αμερικανικού δημοσίου χρέους μετατράπηκε από «αρνητική» σε «σταθερή», που σημαίνει ότι ο οίκος δεν αναμένει νέα επιδείνωση βραχυπρόθεσμα.

Η Moody’s Investors Service αξιολογεί επί του παρόντος τις ΗΠΑ στην βαθμίδα Aaa, την κορυφαία αξιολόγησή του. Η S&P Global Ratings δίνει βαθμολογία AA+, επίσης μια βαθμίδα κάτω από το ΑΑΑ, έχοντας αφαιρέσει την κορυφαία βαθμολογία του το 2011 μετά από μια προηγούμενη κρίση ανώτατου ορίου χρέους. Η S&P είχε προχωρήσει σε ανάλογη κίνηση με την Fitch Ratings πριν από περισσότερο από μια δεκαετία. Μόνο ο Moody’s διατηρεί τη χώρα, μέχρι σήμερα, στην υψηλότερη βαθμίδα ως προς την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας τη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.

Η αμερικανική προεδρία εξέφρασε τη «διαφωνία» της για την απόφαση του οίκου αξιολόγησης Fitch Ratings να υποβαθμίσει το μακροπρόθεσμο αξιόχρεο του δημοσίου των ΗΠΑ.

«Διαφωνούμε σθεναρά με την απόφαση αυτή», τόνισε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, η Καρίν Ζαν-Πιερ, σε δελτίο Τύπου το οποίο αναρτήθηκε στον ιστότοπο της προεδρίας, προσθέτοντας πως «αψηφά την πραγματικότητα το να υποβαθμίζονται οι ΗΠΑ τη στιγμή που ο πρόεδρος [Τζο] Μπάιντεν έφερε την πιο ισχυρή ανάκαμψη από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη οικονομία στον κόσμο».

Η υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν απάντησε στην υποβάθμιση, χαρακτηρίζοντάς την «αυθαίρετη» και «ξεπερασμένη». «Διαφωνώ έντονα με την απόφαση του Fitch Ratings. Η μεταβολή (…) είναι αυθαίρετη και βασισμένη σε παρωχημένα στοιχεία», τόνισε η κυρία Γέλεν, αναφέρει δελτίο Τύπου που δημοσιοποιήθηκε από τις υπηρεσίες της.

Ο αντίκτυπος στις αγορές

Η απόφασή, απρόσμενη και χωρίς προηγούμενο την τελευταία δεκαετία, δεν φάνηκε πάντως να θορυβεί αναλυτές με τους οποίους συζήτησε το Γαλλικό Πρακτορείο χθες βράδυ. «Δεν αναμένω ότι (…) θα έχει διαρκή αντίκτυπο» στις χρηματαγορές, διαβεβαίωσε ο Τζον Κάναβαν της Oxford Economics, προσθέτοντας πως δεν προβλέπει «μείζονες αναταράξεις» όταν ανοίξουν οι αγορές.

Βραχυπρόθεσμα, η απόφαση του οίκου «μπορεί να οδηγήσει ορισμένους επενδυτές να μειώσουν την έκθεσή τους» στα ομόλογα που εκδίδει το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, εκτίμησε ο Μίκι Λέβι της Berenberg. Πιο μακροπρόθεσμα ωστόσο, ούτε αυτός βλέπει «καμιά σοβαρή επιπλοκή» καθώς «θεωρώ ότι όλος ο κόσμος είναι ενήμερος για την κατάσταση του αυξανόμενου χρέους» των ΗΠΑ.

• Στο στόχαστρο της κυβέρνησης Μπάιντεν βρίσκεται ιδίως η φορολογική μεταρρύθμιση που προώθησε ο κ. Τραμπ το 2017, μειώνοντας τους συντελεστές για τους πλουσιότερους Αμερικανούς και για τις επιχειρήσεις. Οι Ρεπουμπλικάνοι από την πλευρά τους κατηγορούν συχνά τους Δημοκρατικούς για αλόγιστες δαπάνες.

Οι λόγοι της υποβάθμισης

Η μείωση των φόρων, καθώς επίσης οι μεγάλες δημόσιες δαπάνες, υποδείχθηκαν επίσης από τον Φιτς στην αιτιολόγηση της κίνησής του, που πάντως δεν αναφέρθηκε σε κάποια συγκεκριμένη κυβέρνηση. Η «αναμενόμενη δημοσιονομική επιδείνωση κατά τη διάρκεια των τριών προσεχών ετών», καθώς και το «άχθος του υψηλού και αυξανόμενου δημοσίου χρέους» αποτελούν σημαντικά ρίσκα, σύμφωνα με τον οίκο.

• «Η κυβέρνηση δεν διαθέτει μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο (…) και έχει περίπλοκη διαδικασία κατάρτισης του προϋπολογισμού. Οι παράγοντες αυτοί, όπως και τα οικονομικά σοκ, οι μειώσεις των φόρων και νέες πρωτοβουλίες για δημόσιες δαπάνες, συνέβαλαν σε διαδοχικές αυξήσεις του χρέους κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας», ανέλυσε ο Φιτς.

«Εξάλλου, μόνο περιορισμένες πρόοδοι σημειώθηκαν για την αντιμετώπιση μεσοπρόθεσμων προκλήσεων που συνδέονται με την αύξηση του κόστους του συστήματος συντάξεων και ασφάλισης υγείας λόγω της γήρανσης του πληθυσμού», σημείωσε ο οίκος αξιολόγησης.

• Ενώ οικονομολόγοι, ιδίως αυτοί της ομοσπονδιακής κεντρικής τράπεζας (Fed), δεν αναμένουν πλέον πως θα ενσκήψει ύφεση στις ΗΠΑ, ο οίκος Φιτς συνεχίζει να προβλέπει «ελαφριά» συρρίκνωση του αμερικανικού ΑΕΠ το τέταρτο τρίμηνο του 2023 και το πρώτο του 2024.

Πάντως θεωρεί, παρά τις επικρίσεις αυτές, ότι η αμερικανική οικονομία είναι «διαφοροποιημένη» σε επαρκή βαθμό, μπορεί να λογαριάζει σε «υψηλά» έσοδα υποστηριζόμενα από «δυναμικό εμπορικό περιβάλλον».

«Το αμερικανικό δολάριο είναι το πιο σημαντικό αποθεματικό νόμισμα στον κόσμο, κάτι που δίνει στην κυβέρνηση εξαιρετική ευελιξία ως προς της χρηματοδοτικές επιλογές της», διευκρίνισε.