Οι Κολομβιανοί αυτοί στη συνέχεια επέστρεψαν στη χώρα τους, δήλωσε ο Taras Palianytsia, αξιωματούχος του κέντρου στρατολόγησης ξένων του υπουργείου Άμυνας της Ουκρανίας. Η υπόθεση αυτή ωστόσο, αν και ακούγεται περίεργη δεν είναι καινούρια.

Τον τελευταίο χρόνο κατά καιρούς υπήρξαν αναφορές ότι παράνομες στρατιωτικές ομάδες από την Kολομβία προσπαθούν να στείλουν στρατιώτες τους, προκειμένου να αποκτήσουν πρωτοποριακή ουκρανική τεχνογνωσία στον πόλεμο με drones και στη συνέχεια να αναπτύξουν αυτές τις δεξιότητες εναντίον του στρατού της χώρας τους κατά την επιστροφή τους.

«Τα προγράμματα στρατολόγησης είναι πολύ περίπλοκα, αλλά αυτό που με ανησυχεί περισσότερο είναι το επίπεδο εξειδίκευσης που αποκτούν», δήλωσε στους FT ένας Κολομβιανός εργαζόμενος σε ανθρωπιστική οργάνωση στην Ουκρανία. «Πρώην παραστρατιωτικοί, πρώην αντάρτες και πρώην στρατιώτες πολεμούν και μαθαίνουν μαζί εδώ πώς να χειρίζονται drones».

Αλλάζουν τα δεδομένα

Ακριβώς όπως τα drones έχουν φέρει επανάσταση στον πόλεμο της Ουκρανίας κατά της Ρωσίας, έχουν με τον ίδιο τρόπο ανατρέψει τους κανόνες της ένοπλης σύγκρουσης δεκαετιών ανάμεσα στο επίσημο κράτος της Κολομβίας και τους αριστερούς αντάρτες και εμπόρους ναρκωτικών. Στον αγώνα της εναντίον των ανταρτών στη ζούγκλα, η κυβέρνηση της Κολομβίας μπορούσε πάντα να βασίζεται στην κυριαρχία των ουρανών, σημειώνει χαρακτηριστικά ο FT. Αυτό πλέον δεν είναι δεδομένο.

«Η βιομηχανία των drones έχει εκτοξευθεί και οι παραβατικοί έχουν προσαρμόσει και αυτοί την τεχνολογία. Αυτό αποτελεί σημαντική πρόκληση για την εναέρια υπεροχή στο πεδίο της μάχης», δήλωσε στους FT ο απερχόμενος υπουργός Άμυνας της Κολομβίας και στρατηγός της αεροπορίας, Πέδρο Σάντσεθ. Το υπουργείο Άμυνας, από την πλευρά του εκτιμά ότι παραστρατιωτικές ομάδες εξαπέλυσαν 264 επιθέσεις με drones μεταξύ 2024 και 2025, χρησιμοποιώντας κυρίως φθηνά, αναλώσιμα, drones εξοπλισμένα ώστε να ρίχνουν εκρηκτικά από ψηλά.

Τον Μάιο, ένας στρατιώτης σκοτώθηκε και έξι τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια περιπολίας σε μια περιοχή καλλιέργειας κόκας. Τον Απρίλιο, drones σκότωσαν τρεις στρατιώτες κοντά στα σύνορα με τον Ισημερινό και έπληξαν ένα στρατιωτικό σύστημα ραντάρ στην επαρχία Κάουκα ενώ τον Δεκέμβριο, επτά άτομα σκοτώθηκαν σε μια στρατιωτική βάση. Πρόκειται για μία δραματική αλλαγή που επηρεάζει την κινητικότητα και την επιβίωση στο σημείο της μάχης, τόνισε ο Σάντσεθ.

Πρόσθεσε πως το 2025 ο κολομβιανός στρατός «εξουδετέρωσε» το 96% των αποπειρών επιθέσεων με drones, είτε με παρεμβολές στις ραδιοσυχνότητες είτε καταστρέφοντας τις συσκευές. Ωστόσο, οι παράνομες ομάδες προσπαθούν να μάθουν από την Ουκρανία για να τις ξεγελάσουν.

Drones FPV

Ένας Κολομβιανός χειριστής drone στην Ουκρανία δήλωσε πως οι στρατολόγοι των καρτέλ αναζητούν εκπαίδευση στην οργάνωση και τον χειρισμό drones τύπου FPV, δηλαδή σε drones για επιθέσεις, των οποίων η ευελιξία καθιστά πολύ πιο δύσκολη την κατάρριψή τους. Αυτά τα drones πετούν απευθείας σε έναν στόχο και σε περίπτωση σύγκρουσης εκρήγνυνται.

«Τα drones FPV έχουν ήδη αρχίσει να χρησιμοποιούνται στην Κολομβία, αλλά αυτό που δεν γνωρίζουν ακόμη είναι πώς να κρυπτογραφήσουν την επικοινωνία μεταξύ του drone και του ατόμου που το χειρίζεται ή πώς να στήσουν την εκρηκτική ύλη όπως κάνουν εδώ στην Ουκρανία», δήλωσε ο χειριστής μιλώντας στους FT από τη Ζαπορίζια. Οι ένοπλες δυνάμεις προσπαθούν επίσης να παρακάμψουν τα σήματα παρεμβολής του στρατού αγοράζοντας drones που χρησιμοποιούν εξαιρετικά λεπτά καλώδια οπτικών ινών, τα οποία συνδέονται σε τεράστιες αποστάσεις με λειτουργικά συστήματα στο έδαφος, αναφέρουν οι αρχές. Οι FT σημειώνουν ότι την τακτική αυτή είχε υιοθετήσει η Χεζμπολάχ απέναντι στο Ισραήλ. Η Χεζμπολάχ, είχε επίσης πρωτοστατήσει στον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας.

Η Κολομβία προσπαθεί από την πλευρά της να σταματήσει τέτοιες αγορές με αυστηρούς περιορισμούς στις εισαγωγές όλων των drones. Επίσης ενισχύει και την άμυνά της. Τον Ιανουάριο, η κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια για μια «αντι – drone ασπίδα», αξίας 1,6 δισ. δολαρίων, η οποία περιλαμβάνει μεταξύ άλλων εξοπλισμό για παρεμβολές σε συχνότητες και συστήματα ανίχνευσης.

Οι αναλυτές επιμένουν ωστόσο ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η αναστολή της μεταφοράς και μετάβασης της γνώσης που αποκτούν οι Κολομβιανοί από την Ουκρανία. Βετεράνοι του στρατού της Κολομβίας εδώ και δεκαετίες πολεμούν σε ξένους πολέμους, όπως στο Νότιο Σουδάν, την Υεμένη και την Ουκρανία. Εκεί έχουν σκοτωθεί περίπου 500 στα τέσσερα χρόνια από την έναρξη του πολέμου με την Ρωσία.

«Οι Κολομβιανοί μπορούν να μάθουν και να προσαρμοστούν πολύ γρήγορα και να αντέξουν τις δύσκολες συνθήκες», δήλωσε ο Ουκρανός αξιωματικός στρατολόγησης. «Έχουν αποδείξει την αξία τους στους διοικητές» τόνισε.

Το θέμα αυτό ωστόσο έχει προκαλέσει αμφιλεγόμενο ξέσπασμα μεταξύ των δυνάμεων στην Κολομβία. Τον περασμένο Οκτώβριο, ο Πρόεδρος Γκουστάβο Πέτρο δήλωσε πως «οι Ουκρανοί αντιμετωπίζουν τους Κολομβιανούς ως κατώτερη φυλή» και κάλεσε τους Κολομβιανούς «που αντιμετωπίζονται σαν κρέας» να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Σε μια προσπάθεια να αποδυναμώσει τα κίνητρα για ένταξη σε ξένες δυνάμεις, η κυβέρνησή του αύξησε τους μισθούς και επικύρωσε μια σύμβαση του ΟΗΕ του 1989 για τους μισθοφόρους.

Κολομβία Vs καρτέλ, 450.000 νεκροί

Ο Σάντσεθ από την άλλη δήλωσε πως η ανάπτυξη Κολομβιανών σε μακρινά πεδία μαχών είναι μια «θλιβερή πραγματικότητα» λόγω των υψηλών μισθών που προσφέρονται σε σύγκριση με τις συντάξεις τους στην Κολομβία. Ο στρατός της χώρας εδώ και δεκαετίες μάχεται εναντίον καρτέλ και ανταρτών στην ένοπλη σύγκρουση που έχει κοστίσει από το 1958 ως το 2016 περίπου 450.000 ζωές.

Η μεγαλύτερη ομάδα ανταρτών, οι Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας (FARC), αποστρατεύτηκε το 2016. Ωστόσο αρκετοί αντιφρονούντες συντάχθηκαν σε παρατάξεις και συνέχισαν να διεξάγουν πόλεμο εναντίον του κράτους. Όλες οι κολομβιανές ένοπλες ομάδες συμμετέχουν σε παράνομες οικονομικές δραστηριότητες, ανάμεσά τους η διακίνηση ναρκωτικών, οι παράνομες εξορύξεις και οι εκβιασμοί. Οι δραστηριότητες των ένοπλων ομάδων αυξήθηκαν υπό την κυβέρνηση του Πέτρο, ο οποίος για τρία χρόνια επιδίωξε διαπραγματεύσεις με ένοπλες ομάδες στο πλαίσιο του σχεδίου του «Ολικής Ειρήνης». Το σχέδιό του απέτυχε και εκείνος στράφηκε σε πολεμική δράση προς το τέλος της τετραετούς θητείας του.

Ο Πέτρο θα παραδώσει την προεδρία στον Αμπελάρντο ντε λα Εσπριέλα. Πρόκειται για ένα σκληροπυρηνικό υποστηρικτή της ασφάλειας που έχει δεσμευθεί να χτίσει φυλακές μέσα στη ζούγκλα την Παρασκευή. Μετά από μια πρόσφατη επίθεση με drone κατά του στρατού, ο ντε λα Εσπριέλα υποσχέθηκε ότι θα δώσει προτεραιότητα στην «αποκατάσταση της εξουσίας του κράτους στις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο από τη βία».

Αλλά θα το κάνει αυτό από μια πιο αδύναμη θέση, σε σχέση με τους προκατόχους του, λένε οι ειδικοί. «Ο όγκος των drone που διαθέτουν αυτές οι ομάδες μπορεί πολύ εύκολα να κατακλύσει οποιονδήποτε πολιτικό ή στρατιωτικό στόχο», δήλωσε η Ελίζαμπεθ Ντίκινσον, αναπληρώτρια διευθύντρια στην Διεθνή Ομάδα Κρίσεων για τη Λατινική Αμερική. «Οι ένοπλες δυνάμεις έχουν χάσει εντελώς το μπ΄ονοπώλιό τους στον εναέριο χώρο και αυτή είναι μία τεράστια στρατηγική μετατόπιση» τόνισε.

Το Hellenic Fire System, ένας αστερισμός τεσσάρων μικρών δορυφόρων χαμηλής τροχιάς με θερμικούς αισθητήρες, μετέδωσε τις πρώτες εικόνες στη Γη τον Ιούνιο. Το σύστημα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία τον Σεπτέμβριο, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η εκπαίδευση των στελεχών της Πυροσβεστικής για τη χρήση του.

Παρότι δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η επιχειρησιακή του ένταξη, το σύστημα ήδη παρέχει δεδομένα στις ελληνικές Αρχές, μεταξύ άλλων και για τις καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν τις τελευταίες εβδομάδες δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς και περιοχές της Αττικής.

«Έχουμε αναπτύξει τη λύση, όμως τώρα ξεκινά το πιο δύσκολο στάδιο, που είναι η ενσωμάτωσή της στην καθημερινή επιχειρησιακή λειτουργία», δήλωσε ο Δημήτρης Μπλιζιώτης, υπεύθυνος του προγράμματος Παρατήρησης της Γης στο Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.

Όπως εξήγησε, η Πυροσβεστική είναι εξοικειωμένη με τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα εργαλεία και πλέον απαιτείται εκπαίδευση ώστε να αξιοποιεί αποτελεσματικά τα νέα δεδομένα που παρέχουν οι δορυφόροι.

Εντοπισμός ακόμη και μικρών εστιών

Η τεχνολογία αναπτύχθηκε από τη γερμανική εταιρεία δορυφορικών εφαρμογών OroraTech σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛ.ΚΕ.Δ).

Οι δορυφόροι πραγματοποιούν συνεχείς διελεύσεις πάνω από τις ίδιες περιοχές, αναζητώντας τόσο ενεργές πυρκαγιές όσο και μικρές θερμικές εστίες που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε μεγάλες φωτιές.

Σύμφωνα με τον Ιωάννη Λαντούρη, επικεφαλής της OroraTech στην Ελλάδα, το σύστημα μπορεί να εντοπίσει πηγές θερμότητας διαστάσεων μόλις τεσσάρων επί τεσσάρων μέτρων. «Δεν περιορίζεται στη λήψη εικόνων. Η επεξεργασία γίνεται απευθείας πάνω στον δορυφόρο και στη συνέχεια αποστέλλονται στη Γη μόνο τα απαραίτητα δεδομένα», εξήγησε.

Στη συνέχεια, ειδικό λογισμικό αξιολογεί εάν το θερμικό σήμα αντιστοιχεί σε πραγματική πυρκαγιά ή σε ψευδή συναγερμό, ενώ συνδυάζει πληροφορίες για το ανάγλυφο του εδάφους και την ένταση της φωτιάς, προκειμένου να εκτιμήσει την πιθανή εξάπλωσή της.

Συχνότερη επιτήρηση των κρίσιμων περιοχών

Οι δορυφόροι χρησιμοποιούνται εδώ και αρκετά χρόνια για την παρακολούθηση δασικών πυρκαγιών. Ωστόσο, οι περισσότεροι δεν είχαν σχεδιαστεί αποκλειστικά για αυτόν τον σκοπό ούτε λειτουργούσαν ως μέρος ενός εξειδικευμένου δικτύου.

Ένας από τους βασικούς περιορισμούς των συστημάτων μέχρι σήμερα, ήταν ότι όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση ενός δορυφόρου από τη Γη, τόσο πιο αραιά μπορεί να παρακολουθεί την ίδια περιοχή, ενώ απαιτείται μεγαλύτερης έκτασης πυρκαγιά για να γίνει ευδιάκριτη.

Ο Τόμας Σμιθ, αναπληρωτής καθηγητής Περιβαλλοντικής Γεωγραφίας στο London School of Economics, εξηγεί ότι μέχρι σήμερα υπήρχε ένας αναπόφευκτος συμβιβασμός μεταξύ της συχνότητας των παρατηρήσεων και της δυνατότητας εντοπισμού μικρών εστιών.

Το Hellenic Fire System επιχειρεί να ξεπεράσει αυτόν τον περιορισμό, επιτρέποντας στην Ελλάδα να επιλέγει με μεγαλύτερη ευελιξία πότε και πού θα πραγματοποιείται η παρακολούθηση.

Καθώς οι τέσσερις δορυφόροι κινούνται συντονισμένα, όταν μια περιοχή παύει να βρίσκεται στο οπτικό πεδίο του ενός, εισέρχεται σχεδόν αμέσως σε εκείνο του επόμενου, επιτυγχάνοντας πολύ συχνότερες διελεύσεις χωρίς να μειώνεται η δυνατότητα εντοπισμού μικρών εστιών.

Όπως σημειώνει ο Δημήτρης Μπλιζιώτης, το σημαντικότερο πλεονέκτημα του συστήματος είναι ότι δίνει στις ελληνικές αρχές τη δυνατότητα να παρακολουθούν πολύ συχνότερα τις περιοχές υψηλού κινδύνου και στις χρονικές στιγμές που οι ίδιες κρίνουν απαραίτητες.

Θερμικοί αισθητήρες που «βλέπουν» μέσα από τον καπνό

Η OroraTech είχε ήδη θέσει σε τροχιά από πέρυσι έναν αστερισμό οκτώ δορυφόρων για την παγκόσμια παρακολούθηση δασικών πυρκαγιών.

Οι τέσσερις νέοι δορυφόροι που προορίζονται ειδικά για την Ελλάδα διαθέτουν εξελιγμένους θερμικούς αισθητήρες, οι οποίοι μπορούν να ανιχνεύουν πηγές θερμότητας ακόμη και μέσα από πυκνό καπνό, προσφέροντας στους πυροσβέστες σαφέστερη εικόνα όταν η ορατότητα είναι περιορισμένη.

«Αλλάζει συνολικά ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε και διαχειριζόμαστε τις δασικές πυρκαγιές», υπογραμμίζει ο Ιωάννης Λαντούρης. «Δεν χρειάζεται πλέον να περιμένει κανείς να ειδοποιήσει πρώτα την Πυροσβεστική. Το σύστημα μπορεί να εντοπίσει τα πρώτα σημάδια μιας φωτιάς και να τα αναλύσει πολύ ταχύτερα, επιτρέποντας ταχύτερη αντίδραση», καταλήγει.

Σχεδόν 5 εκατομμύρια στρέμματα έχουν καταστραφεί από φωτιά στην Ευρώπη από τον Ιούνιο, με το κόστος αποκατάστασης να ανέρχεται σε 3,1 δισεκατομμύρια ευρώ μόνο για τις πέντε πιο πληγείσες χώρες της Ευρωζώνης – τη Γαλλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ελλάδα και τη Ρουμανία.

Το ποσό αυτό ξεπερνά ήδη κατά πολύ την ετήσια μέση εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία κάνει λόγο για επίπτωση 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ σε ετήσια βάση για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι υπολογισμοί των Financial Times βασίζονται στη μεθοδολογία που χρησιμοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνδυασμό με αντίστοιχους υπολογισμούς της γαλλικής κυβέρνησης, και αντιπροσωπεύουν το λεγόμενο κόστος «αποκατάστασης», δηλαδή την επαναφορά των καμένων εκτάσεων στην πρότερη κατάστασή τους.

Το μέσο κόστος ανά στρέμμα για αναδάσωση και συντήρηση διαφέρει από χώρα σε χώρα, ανάλογα με τον τύπο της καμένης έκτασης και την ηλικία του δάσους.

Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα από τις φωτιές στην Ευρώπη

Η ελληνική πλευρά της καταστροφής δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στους υπολογισμούς των Financial Times, καθώς οι πιο πρόσφατες πυρκαγιές στη χώρα εκδηλώθηκαν μετά την κατάρτιση της ανάλυσης.

Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS), περισσότερα από 211.000 στρέμματα δασικών και αγροτικών εκτάσεων έχουν καεί στην Ελλάδα μέσα στο 2026, αρνητικό ρεκόρ για τη χώρα σε σχέση με προηγούμενα έτη με αντίστοιχο αριθμό πυρκαγιών.

Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έχει προαναγγείλει άμεση καταγραφή των ζημιών και στήριξη όσων επλήγησαν, ενώ ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κατσαφάδος, ανακοίνωσε ότι η κρατική επιχορήγηση για επισκευή ή ανακατασκευή πληγεισών κατοικιών ανέρχεται πλέον στο 100%, τόσο για κύριες όσο και για δευτερεύουσες κατοικίες, ενώ για εξοπλισμό και μηχανήματα προβλέπεται επιδότηση στο 70% της ζημιάς.

Ποιες άλλες χώρες πλήττονται περισσότερο

Στη Γαλλία, η περιοχή της Ζιρόντ αποτελεί κόμβο αμυντικής και αεροδιαστημικής βιομηχανίας. Οι πυρκαγιές ανάγκασαν εταιρείες όπως η κατασκευάστρια κινητήρων αεροσκαφών Safran, η κατασκευάστρια μαχητικών αεροσκαφών Dassault Aviation και η κατασκευάστρια πυραύλων ArianeGroup να διακόψουν την παραγωγή και να απομακρύνουν προσωπικό.

Το εμπορικό και βιομηχανικό επιμελητήριο της Ζιρόντ έκανε λόγο για τουλάχιστον 40.000 επιχειρήσεις που επλήγησαν άμεσα, με 19.500 να έχουν κλείσει εντελώς έως τις 30 Ιουλίου, ενώ μεταξύ 120.000 και 150.000 εργαζομένων τέθηκαν σε καθεστώς κρατικά επιδοτούμενης μειωμένης απασχόλησης έως τις 27 Ιουλίου.

Ακόμα, στην Ισπανία, οι πυρκαγιές έφτασαν έως και 50 χιλιόμετρα από τη Μαδρίτη, καίγοντας σπίτια, επιχειρήσεις και οχήματα σε αγροτικές πόλεις. Η ένωση αγροτών και κτηνοτρόφων της χώρας κατέγραψε προκαταρκτικές απώλειες 185.000 στρεμμάτων «χρήσιμης» γης, κυρίως βοσκοτόπων.

Τι δεν καλύπτουν ακόμη οι υπολογισμοί

Φυσικά, το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα αναμένεται τελικά να είναι πολύ μεγαλύτερο. Ασφαλιστικές εταιρείες, νοικοκυριά και επιχειρήσεις εξακολουθούν να υπολογίζουν τις ζημιές σε ακίνητα και καλλιέργειες, καθώς και τη διατάραξη του τουρισμού στην κορύφωση της καλοκαιρινής περιόδου.

Άλλα κόστη, όπως η αύξηση των ασφαλίστρων, τα ακίνητα που καθίστανται μη ασφαλίσιμα, η μείωση των επισκεπτών και η ανάγκη για αυξημένες δαπάνες σε εξοπλισμό πυρόσβεσης, θα γίνουν εμφανή με την πάροδο του χρόνου.

Παράλληλα, το κόστος της ξηρασίας δεν έχει ακόμη υπολογιστεί. Η πτώση της στάθμης του Ρήνου και του Δούναβη προκαλεί διαταραχές στη ροή εμπορευμάτων και περικοπές στην παραγωγή. Γερμανικές χημικές εταιρείες όπως οι BASF, Covestro και Evonik διαθέτουν εγκαταστάσεις συγκεντρωμένες κατά μήκος του Ρήνου.

Τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα του Δούναβη οδηγούν σε αναστολή λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού της Ουγγαρίας, ο οποίος τροφοδοτεί σχεδόν το μισό της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, ενώ η Ρουμανία αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία ενός εκ των δύο αντιδραστήρων του πυρηνικού σταθμού στην Τσερναβόντα, καθώς και οι δύο σταθμοί αντλούν νερό ψύξης από τον ποταμό.

Η Σάρα Μάιερ, ειδική στην κλιματική οικονομία στο ETH της Ζυρίχης, εκτιμά ότι το πραγματικό οικονομικό κόστος των πυρκαγιών μπορεί να είναι υπερτριπλάσιο του ετήσιου μέσου όρου έως 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ σε απώλειες ΑΕΠ, τον οποίο είχε υπολογίσει για τις οικονομίες της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας για την περίοδο 2011-2018.

Όπως σημείωσε , αν οι πυρκαγιές καταλήξουν να φτάσουν σε πόλεις, το κόστος θα είναι πολύ, πολύ πάνω από αυτό το επίπεδο.

Το ΑΕΠ των χωρών και οι φωτιές στην Ευρώπη

Παρά την έκταση της καταστροφής από τις φωτιές στην Ευρώπη, οι ζημιές δεν αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά το εθνικό ΑΕΠ των πληγεισών χωρών.

Ο Ιωάννης Κουντούρης, αναπληρωτής καθηγητής στο Imperial College, επισημαίνει ότι ορισμένα από τα σημαντικότερα κόστη των πύρινών μετώπων, όπως οι επιπλέον νοσηλείες ανθρώπων που υποφέρουν από την ατμοσφαιρική ρύπανση, δεν αποτιμώνται χρηματικά και σπάνια καταγράφονται.

Ο Άντριου Κένινγκχαμ, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ευρώπη στη συμβουλευτική εταιρεία Capital Economics, σημειώνει ότι οι φυσικές καταστροφές μπορούν να έχουν «κάποιες παράδοξες θετικές επιπτώσεις στο ΑΕΠ», καθώς η κρατική βοήθεια και οι ασφαλιστικές αποζημιώσεις τονώνουν τις δαπάνες για ανοικοδόμηση, κάτι που θα μπορούσε να αντισταθμίσει το αρχικό πλήγμα.

Ωστόσο, όπως τόνισε η Σάρα Μάιερ, δεν πρόκειται για οικονομική ανάπτυξη με τη θετική έννοια, αφού απλώς αντικαθιστά κεφάλαιο που καταστράφηκε.

Στη συμμαχία θα μπορούσαν να συμμετάσχουν έως και 40 χώρες, καθώς η βρετανική κυβέρνηση θεωρεί ότι η κρίση στην περιοχή μπορεί να κλιμακωθεί περαιτέρω. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο νέος πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ και ο υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ εμφανίζονται αποφασισμένοι να διατηρήσουν ανοικτή μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου.

Η ιρανική απειλή μέσα στη Βρετανία

Αποκλειστικό της Telegraph (με αναδημοσιεύσεις) εστιάζει στην εσωτερική ασφάλεια, αποκαλύπτοντας ότι οι βρετανικές αρχές ενισχύουν τα μέτρα προστασίας απέναντι σε πιθανές επιχειρήσεις του Ιράν στο βρετανικό έδαφος.

Το δημοσίευμα σήμερα αφορά πληροφορίες ότι η Unit 700 της Δύναμης Quds των IRGC χρησιμοποιεί κυκλώματα διακινητών μεταναστών για να περνά επιχειρησιακά στελέχη στην Ευρώπη και στη Βρετανία. Η εφημερίδα παρουσιάζει την υπόθεση ως εσωτερική απειλή εθνικής ασφάλειας και όχι μόνο ως εξωτερική στρατιωτική απειλή.

Το δημοσίευμα περιγράφει αυξημένη κινητοποίηση των υπηρεσιών ασφαλείας μετά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις για ιρανικές απόπειρες δολοφονιών, απαγωγών και επιθέσεων εναντίον προσώπων που θεωρούνται στόχοι του καθεστώτος. Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει πλέον την ιρανική δραστηριότητα ως μία από τις σοβαρότερες απειλές για την εθνική ασφάλεια.

Στο μεταξύ, ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δηλώνει ότι προτεραιότητά του είναι τα βρετανικά συμφέροντα και ξεκαθαρίζει πως, αν χρειαστεί, δεν θα διστάσει να συγκρουστεί ακόμη και με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Παράλληλα, επαναβεβαιώνει τη δέσμευση της κυβέρνησής του για ισχυρή άμυνα και για την πλήρη υλοποίηση των σχεδίων ενίσχυσης των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων.

Οι ΗΠΑ έχουν εισπράξει περίπου 13 δισεκατομμύρια δολάρια από τις εξαγωγές πετρελαίου της Βενεζουέλας από τότε που ανέλαβαν τον έλεγχο των πωλήσεων πετρελαίου της χώρας τον Ιανουάριο, αλλά έχουν παράσχει ελάχιστη διαφάνεια σχετικά με το πού έχουν πάει τα χρήματα, τονίζεται.

Παρότι η Ουάσινγκτον αρχικά δήλωσε ότι θα κρατήσει τα κεφάλαια σε καταπίστευμα για τη Βενεζουέλα, οι αξιωματούχοι έχουν δώσει έκτοτε αντικρουόμενες εξηγήσεις, τη στιγμή μάλιστα που η λατινοαμερικανική χώρα βίωσε έναν καταστροφικό σεισμό με χιλιάδες θύματα. 

Ο πρόεδρος Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ «βγάζουν πολλά χρήματα» από το πετρέλαιο, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών λέει ότι δισεκατομμύρια έχουν επιστραφεί στη Βενεζουέλα υπό αυστηρή εποπτεία. Δημόσια αρχεία δείχνουν ότι μόνο 300 εκατομμύρια δολάρια έχουν ανακοινωθεί επίσημα.

Οικονομολόγοι λένε ότι η ασθενέστερη της αναμενόμενης οικονομική ανάκαμψη της Βενεζουέλας υποδηλώνει ότι μεγάλο μέρος των εσόδων από το πετρέλαιο δεν έχει φτάσει στη χώρα.

Η έλλειψη λογοδοσίας εκ μέρους της Ουάσινγκτον προκαλεί σοβαρά ερωτήματα για το αν τα πετρελαϊκά έσοδα της Βενεζουέλας χρησιμοποιούνται πράγματι προς όφελος του λαού της ή αν λειτουργούν ως εργαλείο γεωπολιτικής και οικονομικής πίεσης.

Το αρχικό χρονοδιάγραμμα προέβλεπε ότι μέχρι τη συμπλήρωση των πρώτων 30 ημερών –δηλαδή έως την Τετάρτη– θα είχαν απομακρυνθεί οι νάρκες από τη θαλάσσια δίοδο, επιτρέποντας την επιστροφή της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών και χωρίς την επιβολή πρόσθετων επιβαρύνσεων.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, εξελίχθηκε διαφορετικά. Έπειτα από νέο κύκλο αμοιβαίων στρατιωτικών πληγμάτων, η Τεχεράνη ανακοίνωσε το Σαββατοκύριακο ότι προχωρά εκ νέου στο πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Σε απάντηση, ο Ντόναλντ Τραμπ προανήγγειλε την επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, μέτρο που είχε ανασταλεί μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης και το οποίο οι αμερικανικές δυνάμεις επανέφεραν τα ξημερώματα της Τετάρτης.

Παράλληλα, ο Αμερικανός Πρόεδρος, εμφανώς δυσαρεστημένος από την αδυναμία άσκησης μεγαλύτερης πίεσης προς το Ιράν, ανακοίνωσε τη Δευτέρα την πρόθεσή του να επιβάλει τέλος 20% στα εμπορεύματα που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Η πρόταση αυτή, ωστόσο, αποσύρθηκε λίγο αργότερα.

Οι συνεχείς μεταβολές στις αποφάσεις και τις ανακοινώσεις των δύο πλευρών θα μπορούσαν να θεωρηθούν παράδοξες, εάν δεν συνοδεύονταν από σοβαρές επιπτώσεις για τη διεθνή οικονομία. Η παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του κόσμου αυξάνει το κόστος για τις αγορές και πλήττει ιδιαίτερα τις χώρες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές ενέργειας.

Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ, μαζί με μεγάλες ποσότητες πετροχημικών προϊόντων, ηλίου και πρώτων υλών για την παραγωγή λιπασμάτων. Όσο η αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης επικεντρώνεται στον έλεγχο της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μιας ευρύτερης πολεμικής κλιμάκωσης στην περιοχή.

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την ανάλυση, αναδεικνύει τα αδιέξοδα της στρατηγικής που ακολούθησε η κυβέρνηση Τραμπ, η οποία αποφάσισε τη στρατιωτική εμπλοκή παρά τις επιφυλάξεις συμμάχων της και χωρίς να έχει εκτιμήσει πλήρως τις δυνατότητες αντίδρασης της Τεχεράνης. Αντί να περιοριστεί η επιρροή του Ιράν, η κρίση φέρεται να του έδωσε έναν ακόμη ισχυρό διαπραγματευτικό μοχλό μέσω των Στενών του Ορμούζ, τα οποία μέχρι σήμερα δεν είχε προχωρήσει ποτέ σε πλήρες κλείσιμο.

Την ίδια στιγμή, εκτιμάται ότι οι εξελίξεις ενίσχυσαν τις πιο σκληροπυρηνικές τάσεις στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος, οι οποίες εμφανίζονται πλέον περισσότερο διατεθειμένες να συνεχίσουν την αντιπαράθεση, έχοντας αποδείξει ότι μπορούν να αντέξουν τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις και να προκαλέσουν σημαντικό οικονομικό κόστος σε διεθνές επίπεδο.

Η ιρανική ηγεσία δείχνει αποφασισμένη να διατηρήσει τον έλεγχο του στρατηγικού περάσματος, ενώ όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων, η επιστροφή της ναυτιλίας σε συνθήκες κανονικότητας παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, παρά τις διαβεβαιώσεις της Ουάσινγκτον ότι μπορεί να διασφαλίσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.

Παράλληλα, η Τεχεράνη κατηγορείται ότι παραβιάζει τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει στο πλαίσιο του μνημονίου κατανόησης, το οποίο προέβλεπε την καταβολή κάθε δυνατής προσπάθειας για την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά. Αντί αυτού, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, οι επιθέσεις σε πλοία συνεχίζονται σε καθημερινή βάση.

Παρά τη συγκρουσιακή της στάση, η Ισλαμική Δημοκρατία εξακολουθεί να υφίσταται σοβαρές συνέπειες από τον πόλεμο, ενώ η οικονομία της βρίσκεται υπό έντονη πίεση, με τον πληθωρισμό να κινείται κοντά στο 90%. Η περαιτέρω όξυνση της έντασης αυξάνει τους φόβους ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να επεκτείνουν τις επιθέσεις τους και σε κρίσιμες μη στρατιωτικές υποδομές, όπως έχει αφήσει να εννοηθεί ο Αμερικανός Πρόεδρος.

Παρά το δυσμενές κλίμα, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο επιστροφής στη διπλωματία. Αν και το μνημόνιο κατανόησης έχει δεχθεί έντονη κριτική, αποτέλεσε μια προσπάθεια αποτροπής μιας παρατεταμένης πολεμικής σύγκρουσης και δεν σχεδιάστηκε ποτέ ως η οριστική λύση των διαφορών μεταξύ των δύο χωρών.

Σκοπός του ήταν να δημιουργήσει τις απαραίτητες συνθήκες αποκλιμάκωσης, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις σχετικά με μια συνολική συμφωνία, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, προσφέροντας σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη ένα κοινό κίνητρο για την αναζήτηση διπλωματικής διεξόδου.

Από την αμερικανική πλευρά, η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θεωρείται κρίσιμη για την αποκλιμάκωση της πίεσης που δέχονται οι διεθνείς ενεργειακές αγορές. Για την Τεχεράνη, αντίστοιχα, η εφαρμογή της συμφωνίας θα μπορούσε να οδηγήσει στη σταδιακή αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από δεσμευμένα κεφάλαια στο εξωτερικό. Ωστόσο, η ουσιαστική χαλάρωση των διεθνών κυρώσεων, που αποτελεί βασικό αίτημα του Ιράν, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο στο πλαίσιο μιας συνολικής και οριστικής συμφωνίας.

Οι εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο, έχουν ουσιαστικά ανακόψει αυτή τη διαδικασία. Ένα από τα βασικά σημεία τριβής αφορά την ερμηνεία του μνημονίου κατανόησης, καθώς η ιρανική πλευρά θεωρεί ότι οι προβλέψεις του κατοχυρώνουν το δικαίωμά της να διατηρεί τον έλεγχο της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.

Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καλέσει τη διεθνή ναυτιλία να αποφεύγει τα ιρανικά χωρικά ύδατα και να χρησιμοποιεί εναλλακτική διαδρομή κατά μήκος των ακτών του Ομάν, επιδιώκοντας να περιορίσουν την επιρροή της Τεχεράνης στην περιοχή.

Εφόσον δεν υπάρξει σύγκλιση ως προς αυτό το ζήτημα, οι προοπτικές για μια διπλωματική διευθέτηση της σύγκρουσης παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένες. Σύμφωνα με την ανάλυση, η μοναδική ρεαλιστική διέξοδος είναι η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, με τη συνδρομή διεθνών διαμεσολαβητών, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα κοινά αποδεκτό πλαίσιο λειτουργίας για τα Στενά του Ορμούζ.

Σε διαφορετική περίπτωση, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν κινδυνεύουν να παραμείνουν παγιδευμένες σε μια παρατεταμένη και επικίνδυνη αντιπαράθεση υψηλού ρίσκου, από την οποία καμία πλευρά δεν φαίνεται να μπορεί να εξέλθει πραγματικά κερδισμένη.

Η εταιρεία διαχείρισης λιμένων με έδρα το Ντουμπάι βρίσκεται σε συνομιλίες για την ανάπτυξη ενός ολοκαίνουργιου λιμανιού πολλαπλών χρήσεων στην παράκτια περιοχή της Φουτζέιρα (Fujairah), καθώς και ενός νέου τερματικού σταθμού στο υφιστάμενο λιμάνι του εμιράτου, προσθέτει η εφημερίδα, επικαλούμενη πηγές με γνώση του σχεδίου.

Μόνο το επόμενο έτος, η κυβέρνηση του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς σχεδιάζει να αντλήσει από τις αγορές περισσότερα από 200 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 12,5% σε σχέση με φέτος, σύμφωνα με αξιωματούχους του υπουργείου Οικονομικών. Μεταξύ 2027 και 2030, η Γερμανία αναμένεται να δανειστεί περίπου 838 δισ. ευρώ, σύμφωνα με προβλέψεις που είδαν οι Financial Times.

Ο προϋπολογισμός σηματοδοτεί μια απότομη ρήξη με τη βαθιά ριζωμένη αποστροφή της χώρας προς το χρέος, αλλά και με τη γραμμή του ίδιου του κόμματος του Μερτς υπέρ της δημοσιονομικής σύνεσης, η οποία κυριάρχησε μετά την αύξηση των δαπανών που ακολούθησε τη γερμανική επανένωση τη δεκαετία του 1990.

Το πρόσθετο χρέος θα χρηματοδοτήσει κυρίως τον αμυντικό προϋπολογισμό της Γερμανίας, ο οποίος προβλέπεται να φθάσει τα 109 δισ. ευρώ το επόμενο έτος και τα 183,6 δισ. ευρώ έως το 2030. Το Βερολίνο σχεδιάζει επίσης να παράσχει στρατιωτική βοήθεια ύψους 11,6 δισ. ευρώ στην Ουκρανία το επόμενο έτος.

Η προσπάθεια επανεξοπλισμού αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία για τη Ρωσία και για την προθυμία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει τη στρατιωτική δέσμευση της Αμερικής στην Ευρώπη.

Μετά τη νίκη των Χριστιανοδημοκρατών του Μερτς (CDU) στις περσινές εκλογές, το Βερολίνο τροποποίησε το συνταγματικό «φρένο χρέους» της χώρας, ώστε να εξαιρούνται οι αμυντικές δαπάνες, επιτρέποντας ουσιαστικά τον απεριόριστο δανεισμό για στρατιωτικούς σκοπούς.

Στο πλαίσιο αυτών των μεταρρυθμίσεων, ο Μερτς και οι κυβερνητικοί του εταίροι, οι Σοσιαλδημοκράτες, δημιούργησαν επίσης ειδικό ταμείο υποδομών ύψους 500 δισ. ευρώ για τον εκσυγχρονισμό των γηρασμένων γεφυρών, δρόμων, σιδηροδρόμων, νοσοκομείων, σχολείων και ενεργειακών δικτύων της Γερμανίας.

Η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, της οποίας η αξιολόγηση triple A στηρίζει το κόστος δανεισμού σε ολόκληρη την ευρωζώνη, σχεδιάζει να αντλήσει περίπου 55 δισ. ευρώ το 2027 για τη χρηματοδότηση επενδύσεων σε υποδομές, σύμφωνα με αξιωματούχους του υπουργείου Οικονομικών.

Τα σχέδια δανεισμού έχουν προκαλέσει αντιδράσεις, ακόμη και εντός του CDU, το οποίο επί μακρόν υποστήριζε τη λεγόμενη «Schwarze Null» — το δόγμα του ισοσκελισμένου προϋπολογισμού που συνδέθηκε με τον εκλιπόντα υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, επί καγκελαρίας Άνγκελα Μέρκελ.

Μιλώντας το βράδυ της Κυριακής, ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, ο οποίος είναι επίσης συμπρόεδρος του SPD, υπερασπίστηκε την αλλαγή, λέγοντας: «Δεν μπορούμε να αμυνθούμε απέναντι στον [Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ] Πούτιν με τη Schwarze Null».

Η Γερμανία αναμένεται να φθάσει φέτος στο 2,8% του ΑΕΠ ως προς τις αμυντικές δαπάνες στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και «στον στόχο του 3,5% από το 2029», σύμφωνα με κυβερνητικούς αξιωματούχους.

Αν και το πακέτο τόνωσης έχει συμβάλει στην απορρόφηση των επιπτώσεων από τους υψηλότερους αμερικανικούς εμπορικούς δασμούς και το αυξημένο ενεργειακό κόστος που συνδέεται με τη σύγκρουση υπό την ηγεσία των ΗΠΑ με το Ιράν, δεν έχει ακόμη καταφέρει να αναζωογονήσει τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, η οποία παραμένει καθηλωμένη σε στασιμότητα.

Οι επικριτές έχουν επίσης εστιάσει στο αυξανόμενο κόστος εξυπηρέτησης του γερμανικού χρέους: οι πληρωμές τόκων προβλέπεται σχεδόν να διπλασιαστούν, από 42 δισ. ευρώ το επόμενο έτος σε 81 δισ. ευρώ το 2030, σύμφωνα με κυβερνητικούς αξιωματούχους.

Η BDI, η βασική ένωση της γερμανικής βιομηχανίας, χαρακτήρισε τον δανεισμό «ανησυχητικό», σημειώνοντας ότι το κόστος των τόκων συνεχίζει να «εκτοξεύεται».

«Ο ένας προϋπολογισμός-ρεκόρ διαδέχεται τον άλλον και, μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, το δημοσιονομικό πλαίσιο έχει φθάσει στα όριά του εξαιτίας των τεράστιων επιπέδων χρέους», ανέφερε η VDMA, η οποία εκπροσωπεί τους κατασκευαστές μηχανημάτων και εξοπλισμού της Γερμανίας.

Το Παρίσι, το Βερολίνο και άλλες πρωτεύουσες εξετάζουν επιλογές που περιλαμβάνουν την ανάκληση εξουσιών από την κορυφαία διπλωμάτη της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), της οποίας ο ετήσιος προϋπολογισμός ανέρχεται σε 1 δισεκατομμύριο ευρώ, και την επιστροφή τους στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη, ανέφερε η εφημερίδα, επικαλούμενη πέντε ανώτερους αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος είναι επίσης Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εκπροσωπεί την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας της ΕΕ σε όλο τον κόσμο, συντονίζει τις εργασίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε θέματα εξωτερικών σχέσεων και προεδρεύει των συνεδριάσεων των Υπουργών Εξωτερικών, Άμυνας και Ανάπτυξης της ΕΕ.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος/Αντιπρόεδρος εφαρμόζει την εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας της ΕΕ από κοινού με τις χώρες της ΕΕ, χρησιμοποιώντας εθνικούς και ενωσιακούς πόρους. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται συνέπεια στην άσκηση της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής.

Εκτός των συνόρων της, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιπροσωπεύεται από γραφεία σε διάφορες χώρες – τις λεγόμενες αντιπροσωπείες της ΕΕ, ο ρόλος των οποίων ομοιάζει με αυτόν των πρεσβειών.

Ο ρόλος των τιμών και οι αδυναμίες του χρυσού

Η ανατροπή αυτή δεν οφείλεται σε ένα ξαφνικό μπαράζ στις αγορές, αλλά κυρίως στις διακυμάνσεις των αποτιμήσεων στις διεθνείς αγορές. Οι αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες κατέγραψαν στην πραγματικότητα επιβράδυνση το περασμένο έτος, όμως, η κατακόρυφη άνοδος της τιμής του άλλαξε τις ισορροπίες.

Η κεντρική τράπεζα της Ευρωζώνης ξεκαθάρισε ότι με βάση τις τιμές του 2023, τα αμερικανικά ομόλογα θα παρέμεναν στην κορυφή με ποσοστό 26% έναντι μόλις 16% του χρυσού.

Το γεγονός ότι το πολύτιμο μέταλλο κυριαρχεί προκαλεί εντύπωση, καθώς η ίδια η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπογράμμισε τα σημαντικά μειονεκτήματά του σε σχέση με τα παραδοσιακά νομίσματα. Η τιμή του παρουσιάζει έντονη μεταβλητότητα, δεν αποφέρει αποδόσεις ή τόκους, ενώ η φυσική του αποθήκευση συνεπάγεται υψηλό κόστος.

Σύμφωνα με τους αναλυτές της τράπεζας, η προσφορά του δεν είναι ελαστική και αδυνατεί να προσαρμοστεί ομαλά όταν αλλάζουν οι ανάγκες της διεθνούς ρευστότητας.

Ο Γεωπολιτικός κίνδυνος και η θέση του ευρώ

Οι κεντρικοί τραπεζίτες στρέφονται στο χρυσάφι κυρίως ως μέσο προστασίας απέναντι σε γεωπολιτικές αναταράξεις. Οι μεγαλύτεροι αγοραστές κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους εντοπίστηκαν σε περιοχές με έντονη αστάθεια, με την Πολωνία, το Καζακστάν, τη Βραζιλία, την Κίνα και την Τουρκία να ηγούνται των συγκεκριμένων συναλλαγών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και η Tether, η εταιρεία που εκδίδει το μεγαλύτερο stablecoin στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων, προχώρησε σε ακόμη μεγαλύτερες αγορές από πολλές κεντρικές τράπεζες το 2025.

Η έκθεση εστίασε παράλληλα στην πορεία του ευρώ, το οποίο διατηρεί σταθερά τη δεύτερη θέση στην παγκόσμια κατάταξη χρήσης, πίσω από το αμερικανικό δολάριο. Η έκδοση διεθνούς χρέους σε ευρωπαϊκό νόμισμα άγγιξε το υψηλότερο επίπεδο από τη δημιουργία του, ενώ παράλληλα το ευρώ αναδείχθηκε σε κυρίαρχο νόμισμα στην αγορά των πράσινων και βιώσιμων ομολόγων.

Όπως ανακοινώθηκε, το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα λειτούργησε ως ασφαλές καταφύγιο κατά τις περιόδους έντονης αβεβαιότητας που χαρακτήρισαν το 2025 και τους πρώτους μήνες του 2026.