Νέους τριγμούς μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας προκαλούν οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν για τη στρατιωτική παρουσία στα ελληνικά νησιά του Αιγαίου. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε στις τουρκικές αιτιάσεις, διαμηνύοντας ότι η Ελλάδα χαράσσει την εξωτερική της πολιτική ανεξάρτητα και πως η άμυνα της επικράτειάς της αποτελεί ζήτημα που αφορά στην ίδια.

Ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, Παναγιώτης Γιαννακούλιας, απέρριψε τους ισχυρισμούς περί «εργαλειοποίησης» της Ελλάδας και υπογράμμισε ότι η χώρα «δεν αποτελεί απειλή για κανέναν».

Η Αθήνα επανέλαβε παράλληλα τη θέση της ότι οι τουρκικές αναφορές περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών του Αιγαίου δεν έχουν, κατά την ελληνική ερμηνεία, νομικό έρεισμα στο Διεθνές Δίκαιο. Το ελληνικό ΥΠΕΞ παραπέμπει στις διεθνείς συνθήκες που διέπουν το καθεστώς των νησιών και υποστηρίζει ότι η Ελλάδα έχει δικαίωμα να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την άμυνα της επικράτειάς της.

Το μήνυμα της Αθήνας για την άμυνα των νησιών

Στο επίκεντρο της ελληνικής απάντησης βρίσκεται η θέση ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί περιορισμούς που, σύμφωνα με την Αθήνα, δεν απορρέουν από το ισχύον διεθνές νομικό πλαίσιο. Το ελληνικό ΥΠΕΞ επισημαίνει ότι το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου καθορίζεται από τις ισχύουσες διεθνείς συνθήκες και συνδέει το ζήτημα της αμυντικής θωράκισης με το δικαίωμα νόμιμης άμυνας.

Η Τουρκία, από την πλευρά της, διατυπώνει διαφορετική ερμηνεία για το καθεστώς συγκεκριμένων ελληνικών νησιών και υποστηρίζει ότι η στρατιωτική τους παρουσία παραβιάζει τις σχετικές διεθνείς υποχρεώσεις. Πρόκειται για πάγια διαφορά μεταξύ των δύο χωρών.

Στο επίκεντρο ξανά το casus belli

Η ελληνική ανακοίνωση δεν περιορίστηκε στο ζήτημα της στρατιωτικής παρουσίας στα νησιά. Το ΥΠΕΞ έφερε εκ νέου στο προσκήνιο την απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, την οποία η Αθήνα χαρακτηρίζει απειλή πολέμου σε περίπτωση άσκησης συγκεκριμένου κυριαρχικού δικαιώματος από την Ελλάδα.

Η Αθήνα χαρακτηρίζει «οξύμωρο» τον χαρακτηρισμό της ελληνικής αμυντικής θωράκισης ως «απειλής», υποστηρίζοντας ότι η ίδια η Ελλάδα οφείλει να είναι σε θέση να προστατεύσει την επικράτειά της.

«Διάλογος με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο»

Παρά την ένταση της ανταλλαγής δηλώσεων, το ελληνικό ΥΠΕΞ επανέλαβε ότι η Αθήνα παραμένει προσηλωμένη στις σχέσεις καλής γειτονίας και στον διάλογο.

Η ελληνική πλευρά συνδέει, ωστόσο, αυτή την προοπτική με τον σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και την αποχή από απειλές και διεκδικήσεις που η ίδια θεωρεί αβάσιμες.

Το ζήτημα της στρατιωτικής παρουσίας στα νησιά, εξαιτίας της τουρκικής προκλητικότητας να μη δέχεται τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας που απορρέουν από το Δίκαιο της Θάλασσας επιστρέφει στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, με τις δύο πλευρές να διατηρούν διαφορετικές θέσεις τόσο ως προς το νομικό καθεστώς των νησιών όσο και ως προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες.

Τα παραπάνω τόνισε μεταξύ άλλων σε δήλωσή της, η κοινοβουλευτική τομεάρχης Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Ρένα Δούρου, η οποία εκτόξευσε πυρά κατά της κυβέρνησης και για τη στάση της κατά της Τουρκίας αλλά και για το παλαιστινιακό, καθώς και για την προσέγγιση της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ.

Αναφερόμενη στο ζήτημα της στάσης του αμερικανικού παράγοντα εγκάλεσε την κυβέρνηση: «Να περιμένουν οι πολίτες κάποια επίσημη κυβερνητική αντίδραση; Μήπως οι “κύκλοι” του ΥΠΕΞ απαντήσουν σχετικά με τη νέα πραγματικότητα μιας Τουρκίας ισότιμου εταίρου (και) με τις ΗΠΑ, όπως την σκιαγραφεί χωρίς περιστροφές ο Αμερικανός πρέσβης; Ή η κυβέρνηση, όταν φυσικά δεν υβρίζει χυδαία και ανυπόστατα την αντιπολίτευση, αμφισβητώντας τον πατριωτισμό της, επιλέξει να καταφύγει στη βολική σιωπή; Όπως άλλωστε κάνει συστηματικά με την ΙΧ εξωτερική πολιτική της που χωρίς συνεκτική εθνική στρατηγική : δεν διεκδικεί τίποτε, μετρά διαδοχικές ήττες, παρακολουθεί παθητικά την Τουρκία να ισχυροποιείται, αμφισβητώντας κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας, ακολουθεί πιστά ΗΠΑ και Ισραήλ, δεν τολμά να ψελλίσει τίποτε περί αναγνώρισης Παλαιστινιακού κράτους».

Η Ρένα Δούρου εγκάλεσε την κυβέρνηση Μητσοτάκη εκτός από την Τουρκία και για το παλαιστινιακό ζήτημα τονίζοντας πως ενισχύει τους σχεδιασμούς της Τουρκίας σε βάρος της Ελλάδας, σε βάρος του διεθνούς δικαίου, σε βάρος της ειρήνης, σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο, Μέση Ανατολή.