Το Παρίσι, το Βερολίνο και άλλες πρωτεύουσες εξετάζουν επιλογές που περιλαμβάνουν την ανάκληση εξουσιών από την κορυφαία διπλωμάτη της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), της οποίας ο ετήσιος προϋπολογισμός ανέρχεται σε 1 δισεκατομμύριο ευρώ, και την επιστροφή τους στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη, ανέφερε η εφημερίδα, επικαλούμενη πέντε ανώτερους αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος είναι επίσης Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εκπροσωπεί την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας της ΕΕ σε όλο τον κόσμο, συντονίζει τις εργασίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε θέματα εξωτερικών σχέσεων και προεδρεύει των συνεδριάσεων των Υπουργών Εξωτερικών, Άμυνας και Ανάπτυξης της ΕΕ.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος/Αντιπρόεδρος εφαρμόζει την εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας της ΕΕ από κοινού με τις χώρες της ΕΕ, χρησιμοποιώντας εθνικούς και ενωσιακούς πόρους. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται συνέπεια στην άσκηση της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής.

Εκτός των συνόρων της, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιπροσωπεύεται από γραφεία σε διάφορες χώρες – τις λεγόμενες αντιπροσωπείες της ΕΕ, ο ρόλος των οποίων ομοιάζει με αυτόν των πρεσβειών.

Η υπενθύμιση είναι χρήσιμη με αφορμή δημοσίευμα του Politico για την εξέλιξη των σχέσεων των ευρωπαϊκών ηγεσιών με την στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ υπό τον τίτλο “Η Ελλάδα επενδύει στο MAGA, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες απομακρύνονται από τον Τραμπ”. Κατά πόσο ο Πάλμερστον είχε δίκιο και για να ερμηνευτεί η στενή σχέση της ελληνικής κυβέρνησης με την Ουάσιγκτον μπορεί κανείς να αξιολογήσει σε ποιό βαθμό είναι συμφέρουσα για εμάς.

Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις δεν ήταν ποτέ αδιάφορες για καμία κυβέρνηση εδώ και δεκαετίες, επί της ουσίας η Ελλάδα κοίταζε πάντοτε προς τη Δύση, πέραν του Ατλαντικού, την ώρα που προσπαθούσε να εδραιωθεί ως μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας. Υπό την έννοια αυτή η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν κάνει κάτι που να συνιστά στροφή από την στρατηγική προηγούμενων κυβερνήσεων. Ακόμα και ο Αλέξης Τσίπρας όταν επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο (κατά την πρώτη θητεία Τραμπ και αφού είχε προηγηθεί η πολύ σημαντική συνεισφορά του προκατόχου του Μπάρακ Ομπάμα στην αποφυγή καταστροφικής σύγκρουσης με τους ευρωπαίους δανειστές και το ΔΝΤ) είχε αναγκαστεί να διορθώσει παλαιότερες δηλώσεις του με το περίφημο “Διαπίστωσα από τη συνάντηση που είχα με τον Πρόεδρο ότι ο τρόπος του, η προσέγγισή του στα πράγματα, μπορεί ορισμένες φορές να μοιάζει διαβολικός, αλλά γίνεται για καλό.“

Όντως, όπως γράφει το Politico, ακόμα και ένθερμοι θιασώτες του MAGA, όπως η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, ή ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, απομακρύνονται από τον Αμερικανό πρόεδρο λόγω των φαραωνικών συνεπειών που προκαλεί στην Ευρώπη η παράνομη επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν που εξελίχθηκε σε έναν περιφερειακό πόλεμο απρόβλεπτης κατάληξης.

Αναμφίβολα, η Ελλάδα ασκεί ηπιότερη έως ανεκτική πολιτική έναντι της Ουάσιγκτον. Εκ πρώτης όψεως υπάρχουν αρκετά σοβαροί λόγοι συμφέροντος που δεν πρέπει να υποτιμώνται: Αφενός, οι συμφωνίες με την Chevron, τα θηριώδη συμβόλαια για το αμερικανικό LNG και ο “κάθετος διάδρομος” σε συνδυασμό με την ενίσχυση του γεωπολιτικού μας αποτυπώματος στην περιοχή, αφετέρου ο άξονας με το Ισραήλ και την Κύπρο που φαίνεται να δημιουργεί ζώνη ασφαλείας απέναντι στην Τουρκία.

Ως προς αυτά, ο “κυνισμός” ή η Realpolitik, της ομιλίας Πάλμερστον στην Βουλή των Κοινοτήτων πριν περίπου 180 χρόνια ταιριάζουν γάντι. Όμως, καλό είναι να ανατρέχουμε στο σύνολο των συνθηκών μιας ιστορικής στιγμής και περιόδου για να αντλούμε μικρές αλλά χρήσιμες διδαχές.

Τότε, ο Πάλμερστον, κατηγορούμενος από την αντιπολίτευση για την ακραία φιλορωσική του στάση, έπρεπε να εξηγήσει ποιά στάση θα τηρούσε η Βρετανία έναντι των Γάλλων επαναστατών που μόλις είχαν ρίξει τον Λουδοβίκο Φίλιππο. Και η ιστορική ρήση του διατυπώθηκε ακριβώς για να δείξει ότι η Αγγλία θα μπορούσε εύκολα να εγκαταλείψει σχέσεις με άλλες χώρες, όπως η Ρωσία, και να συνταχθεί υπέρ των επαναστατών στο Παρίσι εάν κάτι τέτοιο ήταν προς το συμφέρον της. Τότε, η ομιλία Πάλμερστον θεωρήθηκε ένας μικρός πολιτικός θρίαμβος και κέρδισε την πλειοψηφία της Βουλής των Κοινοτήτων.

Η ιστορία, όμως, έχει και συνέχεια που μας αφορά. Η κατά τον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών υπεράσπιση πάση θυσία και με επίδειξη ισχύος των συμφερόντων της αυτοκρατορίας βρέθηκε να έχει εφαρμογή και στη σχέση της τότε πτωχής και μικρής Ελλάδας με την Βρετανία.

Το 1847, πάμφτωχοι πολίτες επιτέθηκαν στο σπίτι του Δον Πατσίφικο, ενός Εβραίου εμπόρου που είχε γεννηθεί στο Γιβραλτάρ και ως εκ τούτου θεωρούνταν Βρετανός υπήκοος. Εκείνοι που επιτέθηκαν στο σπίτι του τον είχαν θεωρήσει υπεύθυνο για την απαγόρευση ενός λαϊκού εθίμου του Πάσχα (“το κάψιμο του Ιούδα”), κάτι που είχε συμπέσει με την επίσκεψη αντιπροσωπείας του Οίκου Ρότσιλντ που είχαν έρθει στην Αθήνα για την σύναψη δανείου με την τότε κυβέρνηση.

Ο Πατσίφικο ζήτησε από το ελληνικό κράτος μια εξωπραγματική αποζημίωση για τις ζημιές, περίπου 900.000 δραχμές, όταν ο κρατικός προϋπολογισμός δεν ξεπερνούσε τα 18 εκατ.!

Ο Πάλμερστον χρησιμοποίησε αυτή την ασήμαντη αφορμή για να πιέσει τον Όθωνα, που τότε ακολουθούσε φιλορωσική και φιλογαλλική πολιτική. Έτσι, τον Ιανουάριο του 1850, ο βρετανικός στόλος υπό τον ναύαρχο Ουίλιαμ Πάρκερ απέκλεισε τον Πειραιά και κατέσχεσε ελληνικά εμπορικά πλοία, προκαλώντας οικονομική ασφυξία στη χώρα, μία ανελέητη και εκτός κάθε κανόνα διεθνούς δικαίου (της εποχής) επέμβαση σε τρίτη χώρα που ονομάσθηκε “Παρκερικά”.

Ο Μακρυγιάννης έλεγε, μάλιστα, τα εξής για να περιγράψει την αγγλική επέμβαση και την καταστροφή που είχε προκαλέσει: “…και ένας μεγάλος στόλος των σκύλων μας έχουν μπλόκον οπούναι περίπου από τρεις μήνες και μας πήραν όλα τα καράβια και μας κατακερμάτισαν όλο το εμπόριο και τζαλαπάτησαν την σημαίαν μας και πεθαίνουν της πείνας οι ανθρώποι των νησιών και εκείνοι οπούχουν τα καράβια τους γκιζερούν εις τους δρόμους και κλαίνε με μαύρα δάκρυα…”.

Ήταν, δε, τέτοια η αγγλική βία που ευρωπαϊκές εφημερίδες κατέκριναν τον Πάλμερστον. Η Morning Chronicle, για παράδειγμα, έγραψε ειρωνικά: “…θα κάναμε μεγάλο λάθος αν δεν καταλαβαίναμε πως κι αυτός ακόμη ο λόρδος Πάλμερστον πρέπει, τώρα, να λυπάται και να ντρέπεται, γιατί διέθεσε ολόκληρη τη δύναμη κρούσης του αγγλικού στόλου για τα έπιπλα του Πατσίφικο”. Και το περιοδικό Revue des Deux Mondes: “Βλέπουμε κράτος αδύνατο κι απροστάτευτο να προσβάλλεται βάναυσα από καταπληκτικό στόλο. Και γιατί; Μα για μια οικτρή υπόθεση, για τις παράνομες και γελοίες απαιτήσεις κάποιου Εβραίου Πατσίφικο. Που είναι το δίκιο των εθνών αν η Αγγλία θα αποφασίζει από μόνη της τι είναι ορθό και δίκαιο;”– πόσο μοιάζουν οι εποχές…

Όταν ο Πάλμερστον επικρίθηκε από την αντιπολίτευση στη Βρετανία για την ασύμμετρη ως προς την βία επίθεση στην Ελλάδα δήλωσε πώς “Civis Romanus sum” (Είμαι Ρωμαίος πολίτης). Υιοθέτησε, δηλαδή, τον γνωστό κυνισμό της αυτοκρατορικής Ρώμης που επενέβαινε σε κάθε γωνιά των κατακτημένων εδαφών για να υπερασπιστεί αυτό που εκείνη θεωρούσε δίκαιο για κάθε υπήκοό της. Η Ελλάδα, τότε, διασύρθηκε και ταπεινώθηκε, αναγκάστηκε, δε, να πληρώσει την υπέρογκη αποζημίωση στον Πατσίφικο, κάτι που κλόνισε έτι περαιτέρω την παραπαίουσα οικονομία της. Και για αρκετούς καθ ‘ ημάς αυτό έγινε μάθημα. Ό,τι, δηλαδή, οι λεγόμενες “Προτάτιδες δυνάμεις” (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία) δεν ήταν πραγματικοί φίλοι αλλά ανταγωνιστές ισχύος και επιρροής που εύκολα μετέτρεπαν χώρες σε πιόνια τους και εξίσου εύκολα τις εγκατέλειπαν.

Τα συμπεράσματα δικά σας…

*Η ρήση Πάλμερστον όπως εκφωνήθηκε στα αγγλικά: “We have no eternal allies, and we have no perpetual enemies. Our interests are eternal and perpetual, and those interests it is our duty to follow.”

Απόστολος Χονδρόπουλος

Αυτό φάνηκε από την αντιπαράθεση της κυβέρνησης με το ΠΑΣΟΚ για τα Ίμια, μετά τις δηλώσεις για “γκριζάρισμα από τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο της ΝΔ”, τον οποίο στήριξε το Μέγαρο Μαξίμου, τονίζοντας δια του Παύλου Μαρινάκη πως ο κ. Λαζαρίδης αναφέρθηκε στο χρονικό σημείο από το οποίο ξεκίνησαν οι Τούρκοι να διατυπώνουν την εκτός τόπου και χρόνου και αντίθετη με το Διεθνές Δίκαιο θεωρία του “γκριζαρίσματος”.

Παρά την εντεινόμενη πολιτική αντιπαράθεση που πλέον διεξάγονται και με ορατό ορίζοντα τις εκλογές του 2027, οι εδραιωμένοι εδώ και καιρό πολιτικοί συσχετισμοί δεν δείχνουν να διαφοροποιούνται, τουλάχιστον σε ότι αφορά την σημαντική διαφορά με την οποία προηγείται η ΝΔ έναντι του ΠΑΣΟΚ και των άλλων κομμάτων, εν ενεργεία ή υπό δημιουργία, που φαίνεται δημοσκοπικά πως θα μπορούσαν δυνητικά να διεκδικήσουν την δεύτερη θέση, αλλά όχι με ποσοστά που να απειλούν το προβάδισμα της ΝΔ.

Μπορεί η καθαρή πρωτιά της ΝΔ  να μην αμφισβητείται, αυτό ωστόσο δεν σημαίνει πως και η δική της… βελόνα δεν παραμένει υπό μία έννοια…κολλημένη σε επίπεδα ευρωεκλογών, πολύ μακριά από τον στόχο της αυτοδυναμίας, αφού η τελευταία δημοσκόπηση την εμφανίζει στο 29,2% με αναγωγή (MRB), ενώ και σε αυτή που προηγήθηκε εμφάνισε 24,5% στην πρόθεση ψήφου (GPO).

Οι ελπίδες του Μεγάρου Μαξίμου για μια θετική ώθηση στο κυβερνών κόμμα, συνδεονται πάντως στο εξής και με το γεγονός ότι από σήμερα περίπου 2 εκατομμύρια μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα θα δουν τις πρώτες αυξήσεις στις αποδοχές τους από την εφαρμογή της φορολογικής μεταρρύθμισης που ανακοινώθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ. 

Σε αυτό το κλίμα ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρεθεί σήμερα το πρωί στο Ηράκλειο για να επισκεφτεί το εργοτάξιο του νέου διεθνούς αερολιμένα στο Καστέλι με την ευκαιρία της υπογραφής συμφωνίας για εξοπλισμό αεροναυτιλίας. 

Η επίσκεψή του ωστόσο στην Κρήτη με στόχο την ανάδειξη μίας θετικής πτυχής του κυβερνητικού έργου, παραλίγο να επισκιαστεί πολιτικά από τις σφοδρές αντιδράσεις της αντιπολίτευσης για την επιλογή του Λευτέρη Αυγενάκη, στη θέση του μεταβατικού προέδρου του Κέντρου Καινοτομίας και Έρευνας – «Γεωργική Σχολή Μεσαράς”.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη έγινε γνωστή προχθές, μετά την υπογραφή του καταστατικού της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας, και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις καθώς το όνομα του πρώην υπουργού έχει βρεθεί στην επικαιρότητα λόγω της δικογραφίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής.

Μετά τις έντονες πολιτικές αντιδράσεις και με το ΠΑΣΟΚ να καταγγέλει με αφορμή αυτό το γεγονός, ότι “δεν υπάρχει όριο στον θεσμικό και πολιτικό κατήφορο της ΝΔ”, ο ίδιος ο κ. Αυγενάκης– που στην πρώτη του ανάρτηση είχε δηλώσει ότι αναλαμβάνει “με τιμή και ευθύνη  τη θέση του προέδρου του ΔΣ σε μια κοινή προσπάθεια που ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια όταν βρισκόταν στο τιμόνι του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και λίγοι πίστευαν ότι μπορεί να αναστηθεί αυτός ο ιστορικός τόπος”-  ανακοίνωσε ότι τελικά δεν θα αποδεχθεί την συγκεκριμένη θέση. Κατηγόρησε μάλιστα το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ ότι μην έχοντας πολιτικό αφήγημα για πολλοστή φορά, επέλεξαν να θέσουν εν αμφιβόλω μια μεγάλη αναπτυξιακή πρωτοβουλία και μάλιστα όχι αποκλειστικά τοπικού χαρακτήρα

Η μη αποδοχή της θέσης είναι σαφές ότι ανακούφισε και το Μέγαρο Μαξίμου καθώς το κυβερνών κόμμα βρέθηκε μπροστά στον κίνδυνο μιας ακόμη εστίας έντονης πολιτικής πίεσης, μετά την υπόθεση με την Όλγα Κεφαλογιάννη.

Στην Κρήτη θα υπογραφεί σήμερα το απόγευμα και το πρακτικό ενεργοποίησης της παραχώρησης στο τμήμα του ΒΟΑΚ Χανιά – Ηράκλειο, ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης δεν θα είναι ωστόσο στην εκδήλωση στα Χανιά, καθώς αμέσως μετά την επίσκεψη στο Καστέλι θα αναχωρήσει για το Ζάγκρεμπ όπου στις 15.45 θα έχει συνάντηση με τον πρωθυπουργό της Κροατίας, Αντρέι Πλένκοβιτς.

Στην συνέχεια ο κ. Μητσοτάκης θα λάβει μέρος στην κροατική πρωτεύουσα στις εργασίες της διήμερης συνάντησης ηγετών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, οι οποίοι θα συζητήσουν εν μέσω των μεγάλων γεωπολιτικών προκλήσεων και αβεβαιοτήτων, για τον ρόλο της Ευρώπης στον κόσμο και για τις προτεραιότητες της ίδιας της ευρωπαϊκής κεντροδεξιάς το 2026.

Ράνια Τραγόμαλλου

Η παρουσία του ΠΑΣΟΚ στο Κοινοβούλιο χαρακτηρίζεται από ασφυκτικό μαρκάρισμα της κυβέρνησης και υψηλούς τόνους, με στοχευμένες παρεμβάσεις σε ζητήματα που αγγίζουν την καθημερινότητα.

Ανεβάζουν τους τόνους

Μία ημέρα μετά την έντονη σύγκρουση για τα εθνικά θέματα, με αφορμή του Μακάριου Λαζαρίδη, περί «γκριζαρίσματος» στο Αιγαίο, το ΠΑΣΟΚ επανήλθε. Με σκληρή ανακοίνωση, κατηγόρησε τη Νέα Δημοκρατία για «τυχοδιωκτική προσέγγιση» στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.

Από τη Χαριλάου Τρικούπη υπογράμμισαν ότι «οι διεθνείς σχέσεις της χώρας είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να γίνονται αντικείμενο εσωτερικής κατανάλωσης με μόνο κριτήριο το “τυφλό” κομματικό συμφέρον της Νέας Δημοκρατίας».

Σημειώνουν επίσης ότι παρά τη σαφή αποδοκιμασία των  δηλώσεων από τον Υπουργό Εξωτερικών,  τον υπερασπίζεται δημόσια ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. Παράλληλα στη Χαριλάου Τρικούπη θέτουν  το ερώτημα γιατί ο υπουργός Εξωτερικών αισθάνθηκε την ανάγκη να παρέμβει δημόσια για να «μαζέψει»-κατά το ΠΑΣΟΚ- τις δηλώσεις Λαζαρίδη, εφόσον, όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση,  τα λεγόμενά του είχαν «διαστρεβλωθεί».

Υπενθυμίζεται ότι την προηγούμενη ημέρα, από το βήμα της Βουλής, ο Νίκος Ανδρουλάκης είχε ανεβάσει τους τόνους, καλώντας τον Πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών να αποδοκιμάσουν ευθέως τις επίμαχες δηλώσεις  και ζητώντας την απομάκρυνση του κ. Λαζαρίδη από τη θέση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Νέας Δημοκρατίας.

«Η κυβέρνηση τρέχει να προλάβει»

Την ίδια στιγμή, το ΠΑΣΟΚ προαναγγέλλει πρωτοβουλίες για την άμεση διεξαγωγή συζήτησης στη Βουλή για την ποιότητα του κράτους δικαίου, τη λειτουργία των θεσμών και του Κοινοβουλίου, επιμένοντας ότι πρόκειται για ζητήματα που αφορούν τον πυρήνα της δημοκρατίας.

Παράλληλα, συνεχίζει να αναπτύσσει πολιτικές πρωτοβουλίες, θεωρώντας ότι η κυβέρνηση  ακολουθεί την ατζέντα που το ίδιο θέτει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το κυκλοφοριακό, με τον Κώστα Τσουκαλά να δηλώνει ότι «η Νέα Δημοκρατία τώρα θυμήθηκε το κυκλοφοριακό πρόβλημα.

Γιατί; Διότι εδώ και δύο μήνες το ΠΑΣΟΚ έχει παρουσιάσει είκοσι θέσεις για το ζήτημα και έχει βγάλει και σποτ ώστε να αναδείξει την αναγκαιότητα αλλαγών. Μέχρι στιγμής, εμείς βάζουμε την ατζέντα και η κυβέρνηση τρέχει να προλάβει».

Επόμενος σταθμός είναι τα ζητήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Με ανοικτό κάλεσμα προς μέλη, φίλους, αιρετούς, νέους επιστήμονες και ενεργούς πολίτες, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να συνδιαμορφώσει ένα σύγχρονο και ρεαλιστικό πρόγραμμα για τις πόλεις και τις κοινότητες.

Στελέχη του κόμματος επισημαίνουν ότι η Αυτοδιοίκηση αποτελεί τον πιο άμεσο θεσμό δημοκρατίας, όπου οι πολιτικές αποφάσεις συναντούν τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Στο μεταξύ, σκληρή είναι και η αντιπαράθεση για τα εργατικά δυστυχήματα, στη βαριά σκιά του τραγικού περιστατικού με τις πέντε νεκρές γυναίκες. Στο ΠΑΣΟΚ ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρέπει να προδικάζονται τα αίτια, ωστόσο, όπως τόνισε ο Κώστας Τσουκαλάς, προκαλεί εντύπωση ότι «ο κ. Μαρινάκης βιάστηκε να διαβεβαιώσει πως ούτε η κυβέρνηση ούτε ο εργοδότης έφεραν κάποια ευθύνη. Εμείς ως ΠΑΣΟΚ δεν σπεύσαμε να βγάλουμε πόρισμα και προτιμούμε να περιμένουμε το τι θα ανακοινωθεί από την Πυροσβεστική, την Επιθεώρηση και τις Αρχές».

«Απέναντι» στις δημοσκοπήσεις

Σε ό,τι αφορά τις δημοσκοπήσεις, στη Χαριλάου Τρικούπη εκφράζουν την άποψη ότι η μέτρηση κομμάτων που δεν υπάρχουν πολιτικά ή δεν έχουν τοποθετηθεί εφ’ όλης της ύλης δημιουργεί συνθήκες χειραγώγησης, σε μια περίοδο όπου καταγράφεται πρωτοφανής συχνότητα ερευνών κοινής γνώμης.

Για τη συζήτηση που έχει ανοίξει ενόψει συνεδρίου  και τις διαφορετικές προσεγγίσεις οι οποίες εκφράζονται στο δημόσιο λόγο,  στελέχη του ΠΑΣΟΚ επιμένουν ότι το κόμμα είναι ένας  ζωντανός, πολυσυλλεκτικός οργανισμός με κοινό στόχο την πολιτική αλλαγή.

Όπως τονίζουν, δεν αμφισβητείται η στρατηγική της αυτόνομης πορείας ούτε η επιλογή της αμφίπλευρης διεύρυνσης, επισημαίνοντας ωστόσο ότι ο δημόσιος λόγος όλων οφείλει να υπηρετεί τη συνοχή και να μην τροφοδοτεί νέους κύκλους εσωστρέφειας.

Το πολιτικό διακύβευμα, όπως το περιγράφουν, είναι ξεκάθαρο: την ήττα της κυβέρνησης  Μητσοτάκη και την πολιτική αλλαγή, την οποία θεωρούν προϋπόθεση για την αναγέννηση της χώρας.

Στην ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ αναφέρει: «Η Ελλάδα έχει ιστορική υποχρέωση να υπηρετεί μια πολυμερή, πολυδιάστατη και θεσμικά κατοχυρωμένη εξωτερική πολιτική, που στηρίζεται στη διαφάνεια, στον κοινοβουλευτικό έλεγχο και στο διεθνές δίκαιο.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, όμως, επιμένει να λειτουργεί έξω από αυτά τα θεμέλια, εκθέτοντας τη χώρα τόσο θεσμικά όσο και πολιτικά. Ας μην ξεχνάμε ότι υπό την ευθύνη της, το ελληνικό Κοινοβούλιο εκτέθηκε διεθνώς με εκείνη τη μνημειώδη θεσμική αστοχία της εμφάνισης προσώπων που δεν έπρεπε ποτέ να βρεθούν στη Βουλή».

Για την σημερινή επίσκεψη σημειώνει: «Σήμερα, με την επίσκεψη του προέδρου Ζελένσκι, η κυβέρνηση επαναλαμβάνει το ίδιο μοτίβο: Συμφωνίες στην ενέργεια και την ασφάλεια που συνάπτονται χωρίς θεσμική διαβούλευση, χωρίς ενημέρωση των κομμάτων, χωρίς λογοδοσία στο Κοινοβούλιο».

Και τονίζει πως «αυτή η πρακτική δεν συνιστά σοβαρή εξωτερική πολιτική – συνιστά υποβάθμιση του ρόλου των θεσμών και απίσχνανση της δημοκρατικής λειτουργίας.

Καλούμε την κυβέρνηση να απαντήσει ευθέως:

Ποιο είναι το περιεχόμενο των συμφωνιών;

Ποιο το κόστος και ποιες οι δεσμεύσεις της χώρας;

Και με ποια στρατηγική εντάσσονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία κλιμακώνει την επιθετικότητά της και οι Έλληνες πολίτες αντιμετωπίζουν δραματικές οικονομικές πιέσεις;».

Επαναλαμβάνει ότι «στηρίζουμε τον ουκρανικό λαό απέναντι στη ρωσική εισβολή. Υποστηρίζουμε την ειρήνη με τους καλύτερους δυνατούς όρους για την Ουκρανία και όχι έναν ατελείωτο πόλεμο που οδηγεί σε όλο και περισσότερους νεκρούς και καταστροφή στην Ουκρανία και στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης».

Ακολούθως ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ υπογραμμίζει: «Απαιτούμε πλήρη διαφάνεια ως προς τις συμφωνίες με την Ουκρανία και όχι τη συγκάλυψη στην οποία έχει επιδοθεί τόσα χρόνια η κυβέρνηση Μητσοτάκη με την αποστολή όπλων στο Κίεβο στην οποία αντιτασσόμαστε».

Παράλληλα, αναμένουμε η Ελλάδα να συμβάλλει στο να υπάρξει ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ειρήνη στο ουκρανικό με τους καλύτερους δυνατούς όρους για την Ουκρανία, αντί να πρωτοστατεί στη συνέχεια του πολέμου.

Η αλληλεγγύη προς τον ουκρανικό λαό είναι δεδομένη και αδιαπραγμάτευτη. Αλλά εξίσου αδιαπραγμάτευτη είναι η υποχρέωση της κυβέρνησης να σέβεται το Σύνταγμα, τη Βουλή και τη στοιχειώδη διαφάνεια. Δεν μπορεί η εξωτερική πολιτική να ασκείται ως ιδιωτικό προνόμιο του πρωθυπουργού, χωρίς θεσμικά αντίβαρα και χωρίς δημοκρατικό έλεγχο.

Ως ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία απαιτούμε άμεση και πλήρη ενημέρωση του Κοινοβουλίου, δημοσιοποίηση όλων των συμφωνιών και επαναφορά της εξωτερικής πολιτικής στη θεσμική της τάξη.

Η δημοκρατία δεν λειτουργεί με μυστικές διαδρομές. Και αυτό καλούμε την κυβέρνηση να το αντιληφθεί τώρα, πριν εκθέσει ξανά τη χώρα».

Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι δεν νοείται σήμερα η οποιαδήποτε αλλαγή συνόρων δια της βίας, και επισήμανε ότι σε πολλές περιπτώσεις το Διεθνές Δίκαιο στερείται αυτής της αποτελεσματικότητας που απονέμει η κυριαρχία, που είναι η λογοδοσία και η εφαρμοστικότητα του Δικαίου. «Το Δίκαιο οφείλει να εφαρμόζεται» είπε, και αναφερόμενος στον σημερινό «μεταβαλλόμενο κόσμο» ανέφερε:«Αυτά που βιώνουμε σήμερα νομίζω είναι πραγματικά χωρίς προηγούμενο τόσο στην Ευρώπη, όσο και στον κόσμο. Δεδομένα, τα οποία υφίσταντο επί δεκαετίες, όπως για παράδειγμα ότι η Ευρώπη είναι απροσπέλαστη, είναι θωρακισμένη πλέον έχουν εκλείψει. Στην καρδιά της Ευρώπης υφίσταται ένας μεγάλος πόλεμος, ένας εξαιρετικά αιματηρός πόλεμος, ενώ η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση βάλλεται. Και βάλλεται τόσο εκ των έσω, αλλά βάλλεται και από τους ίδιους τους λαούς, οι οποίοι πλέον αμφισβητούν ανοιχτά την ισχύ, την πειθώ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βασικό επιχείρημα ότι έχει αδυναμία στη λήψη των αποφάσεων. Αλλά, κυρίως, επειδή αδυνατεί να μπορέσει να εισφέρει στην απάμβλυνση των κρίσεων, οι οποίες βρίσκονται γύρω μας. Η βασική αρχή ότι η Ευρώπη είναι θωρακισμένη και ότι δεν νοείται η οποιαδήποτε αλλαγή συνόρων δια της βίας, πλέον αποτελεί παρελθόν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Και μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον υπάρχουν μια σειρά από παράδοξα, τα οποία διαμορφώνουν αν θέλετε και τη νέα αντίληψη περί διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφαλείας».

Χαρακτήρισε ως «πραγματικά ισχυρό όπλο» το διεθνές δίκαιο για κράτη που βρίσκονται «σε δύσκολη γειτονιά» και είπε ότι παρά το γεγονός ότι αυτήν τη στιγμή υπάρχει μια μεγαλύτερη από ποτέ επίκληση του Διεθνούς Δικαίου, η διεθνής πολιτική φαίνεται να ρέπει προς μια πολύ πιο συναλλακτική προσέγγιση. «Για να το πω με όρους νομικούς, μια και απευθύνομαι σε ένα ειδικό ακροατήριο, εκείνο, το οποίο θα περίμενε κανείς ακούγοντας το Διεθνές Δίκαιο ως μοχλό για την ειρηνική επίλυση των διαφορών – όπως εξάλλου απαιτεί και ο Καταστατικός Χάρτης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, να έχουμε δηλαδή τον κανόνα και επί τη βάσει του κανόνα να προσπαθούμε να επιλύσουμε τα πραγματικά – εκείνο, το οποίο συμβαίνει είναι ότι έχουμε τη λύση και αναζητούμε μόνο το νομικό θεμέλιο. Το οποίο θα ενδύσει στην πραγματικότητα μια προειλημμένη απόφαση, η οποία είναι και η ωφέλιμη. Μια αμιγώς ωφελιμιστική προσέγγιση, στην οποία το Διεθνές Δίκαιο όχι μόνο υποχωρεί – αυτή θα ήταν η σχετικώς καλύτερη προσέγγιση – αλλά ακόμη-ακόμη αποτελεί και ένα νομιμοποιημένο άλλοθι για να λαμβάνονται αποφάσεις, οι οποίες πλήττουν την πειθώ του Δικαίου. Κυρίως, όμως πλήττουν τους αδύναμους» είπε ο κ.Γεραπετρίτης.

Ο υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε παράδοξο το ότι ενόσω υπάρχει μια διεθνής αντίληψη ότι η δημοκρατία ανά τον κόσμο ενισχύεται και οι δημοκρατίες πολλαπλασιάζονται – άρα τα αυταρχικά καθεστώτα απομειώνονται – στην πραγματικότητα ισχύει το ακριβώς αντίθετο.

«Οι δημοκρατίες στον κόσμο υποχωρούν, ο αυταρχισμός γίνεται όλο και πιο ορατός. Το δίκαιο του ισχυρού επιβάλλεται και τρέπει τις δημοκρατίες σε de facto αυταρχικά καθεστώτα. Στην καταμέτρηση του Democracy Index του Economist για το 2024 κατεγράφησαν 74 δημοκρατίες – και 74 είναι οι πλήρεις δημοκρατίες, αλλά και δημοκρατίες οι οποίες είναι ελλειμματικές -, ενώ μη χαρακτηριζόμενες δημοκρατίες έχουμε σε 93 κράτη. Μπορείτε να φανταστείτε πού θα ήταν αυτός ο δείκτης εάν η αναφορά γινόταν όχι στη δημοκρατία, που είναι ένα πολύ περισσότερο διαδικαστικό φαινόμενο του κόσμου μας, αλλά στο κράτος δικαίου, το οποίο έχει και πολύ ουσιαστικές διαδρομές να ανατρέξει» είπε.

Τρεις κίνδυνοι για την Ευρώπη

Ο κ.Γεραπετρίτης εξέφρασε τους φόβους του για τρία πράγματα. Πρώτον, μήπως η Ευρώπη, αλλά και το διεθνές σύστημα έχει την τύχη της αρχαίας Αθήνας, το «σύνδρομο της Αθήνας». Όπως είπε «η Αθήνα, ήταν ένα πολύ πιο ισχυρό πολίτευμα από όλες τις απόψεις σε σχέση με την Σπάρτη. Κατέπεσε όμως γιατί; Διότι υπέκυψε στον λαϊκισμό των δημαγωγών, όπως τον παρουσίασε ο Θουκυδίδης. Κι επειδή σήμερα ο λαϊκισμός είναι το έσχατο μέσο που χρησιμοποιείται από εκείνους που βρίσκονται εν αδίκω ή εκείνους, οι οποίοι επιθυμούν να έχουν αθέμιτη πρόσβαση στην εξουσία, ο μεγάλος κίνδυνος βρίσκεται πάντοτε μέσα μας. Και για την Ευρώπη ο κίνδυνος αυτός είναι πρωτίστως εντός».

Ο δεύτερος κίνδυνος είναι -όπως είπε- ο κίνδυνος της πτώσης τύπου «Μακεδονικής Αυτοκρατορίας», δηλαδή η έλλειψη ηγεσίας ή η έλλειψη ανθεκτικών θεσμών.

«Δυστυχώς παρατηρούμε σήμερα την έλλειψη ανθεκτικών θεσμών, την υποχώρηση γενικώς των θεσμών, όπως επίσης και την έλλειψη ηγεσίας αρκετές φορές στα διεθνή fora. Για να μπορέσει να επιβιώσει η ειρήνη και η ευημερία απαιτούνται θεσμοί. Όπου υπάρχουν κενά θεσμικά είναι βέβαιο ότι αυτά θα καλυφθούν από εκείνους που επιβουλεύονται τη λειτουργία τους. Θα πρέπει λοιπόν όλοι να μην είμαστε επιλήσμονες της σημασίας που έχει να χτίσουμε ανθεκτικούς θεσμούς» είπε.

Ο τρίτος κίνδυνος σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη είναι η πτώση «του αρχαίου καθεστώτος το οποίο στην πραγματικότητα κατέπεσε από αντίπαλες ιδεολογίες».

Όπως είπε ο Υπ.Εξ. «οι ιδεολογίες, οι οποίες εμφανίζονται και στην πραγματικότητα μεταδίδονται με αστραπιαία ταχύτητα παντού, μπορούν να λειτουργήσουν ως ψυχολογικός μοχλός για την απομείωση της αξίας των θεσμών. Η ιδεολογική αυτή μάχη μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλα προβλήματα εκείνους, οι οποίοι στηρίζονται στις αξίες».

Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε επίσης ότι η χώρα μας σήμερα έχει διπλωματικό κεφάλαιο διότι στηρίζεται σε αρχές και κανόνες και όχι στη συναλλαγή.

«Να μπορεί να συνομιλεί με όλους, ακόμη και όταν αυτοί μεταξύ τους δεν μπορούν να συνομιλήσουν. Η Ελλάδα είναι στρατηγικός συνομιλητής του Ισραήλ, όταν ταυτοχρόνως μιλούμε σε άριστο επίπεδο με όλο τον αραβικό κόσμο και με την Παλαιστινιακή Αρχή. Είμαστε προνομιακός συνομιλητής της Παλαιστινιακής Αρχής. Λίγες ώρες μετά τη Διάσκεψη για την Ειρήνη στη Γάζα, στο Sharm El-Sheikh της Αιγύπτου, είχα την ευκαιρία να υποδεχθώ την Παλαιστίνια υπουργό Εξωτερικών σε ένα πολύ υψηλό συμβολισμό. Η Ελλάδα ενώνει τον Βορρά και τον Νότο, την Ανατολή και τη Δύση. Αυτή είναι η παρουσία μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Θέσαμε μια σειρά από προτεραιότητες, οι οποίες προτεραιότητες συνδέονται με την ειρηνική επίλυση των διαφορών. Κάτι που δυστυχώς ο σύγχρονος κόσμος το έχει ξεχάσει και αμελήσει. Για την προστασία των παιδιών σε ένοπλες συρράξεις, την προστασία των γυναικών και τη θαλάσσια ασφάλεια» τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών.

Τόνισε ακόμη ότι οι ίδιος αισθάνεται υπερήφανος γιατί σήμερα η Ελλάδα έχει θέσει επιχειρήματα, τα οποία δεν είχε ποτέ όπως «ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός με τα απώτατα όρια της δικής μας δυνητικής υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, δεν υπήρχε και σήμερα είναι ευρωπαϊκό κεκτημένο. Τα θαλάσσια πάρκα, τα οποία εκτείνονται σε περιοχές κυριαρχίας της χώρας, είναι σημαντικά, διότι εξουδετερώνουν επιχειρήματα, τα οποία υπάρχουν δεκαετίες εναντίον της Ελλάδας».

Προσέθεσε ότι το γεγονός ότι αμερικανικοί κολοσσοί έρχονται και επενδύουν και συμμετέχουν στα προγράμματα της Ελλάδας για έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων είναι στην πραγματικότητα η απτή αποτύπωση ότι αναγνωρίζονται κυριαρχικά δικαιώματα.

«Όλα αυτά είναι πρωτοβουλίες, όπως πρωτοβουλία είναι και η πρόταση που έθεσε ο πρωθυπουργός για τη σύγκληση μιας διεθνούς διάσκεψης της Ανατολικής Μεσογείου με όλες τις όμορες θαλάσσιες χώρες, μας καθιστά στην πραγματικότητα επισπεύδοντες, μας φέρνει στο προσκήνιο, μας καθιστά ιδιοκτήτες των πολιτικών για εμάς. Και το λέω αυτό εντίμως. Δεν υπάρχει λογική της αντίδρασης, υπάρχει η λογική της δράσης. Μόνο έτσι κερδίζεις σε αυτόν τον πολύπλοκο κόσμο», κατέληξε ο κ. Γεραπετρίτης.

Δυτικά Βαλκάνια

Αναφερόμενος στα Δυτικά Βαλκάνια έκανε λόγο για εθνικισμό που διαχρονικά υφίσταται σε αυτή την περιοχή, και τώρα αναπτερώνεται.

«Δεν υπάρχει μεγαλύτερη απειλή από έναν λανθάνοντα εθνικισμό που βγαίνει στην επιφάνεια σε ένα ναρκοθετημένο περιβάλλον. Γι’ αυτό τον λόγο τα Δυτικά Βαλκάνια θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ύψιστη προτεραιότητα. Ο δρόμος είναι ένας, προς την ευρωπαϊκή οικογένεια» είπε.

Συγκεκριμένα, η βουλευτής της ΝΔ πρότεινε να συμμετάσχουν οι: Κώστας Καραμανλής, Αντώνης Σαμαράς, Γιώργος Παπανδρέου και Αλέξης Τσίπρας, ενώ κατ’ εξαίρεση να προσκληθεί και ο Ευάγγελος Βενιζέλος λόγω της εμπειρίας του ως πρώην Υπουργός Εξωτερικών. Η ίδια τόνισε ότι η συγκυρία, με τα νέα δεδομένα στην εξωτερική πολιτική και τις εντάσεις στην Ευρώπη, απαιτεί διάλογο και πρακτικά που θα παραπέμπουν σε επίσημο όργανο.

Η κυρία Μπακογιάννη επισήμανε ότι τέτοιες πρωτοβουλίες θα ενισχύσουν την ελληνική παρουσία στο Μεσανατολικό, καθιστώντας τη χώρα πιο ορατή και παρεμβατική, ιδίως απέναντι στις προκλήσεις της Τουρκίας και στις σχέσεις της με τη Χαμάς, που δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές από άλλες πλευρές όπως το Ισραήλ.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος τάχθηκε υπέρ της λογικής της Μπακογιάννη, χαρακτηρίζοντας την πρότασή της ειλικρινή και γενναία, υπογραμμίζοντας ότι οδηγεί στη διαμόρφωση εσωτερικού μετώπου για τα εθνικά θέματα.

Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εκδήλωσης του Σώματος Ομοτίμων Καθηγητών του Πανεπιστημίου Πατρών με θέμα: «Γεωπολιτικές Εξελίξεις Ελληνικού Ενδιαφέροντος – Προκλήσεις και Προοπτικές».

Το σχετικό απόσπασμα από το 40ο λεπτό:

Το χειρότερο, όμως, είναι πώς αυτό το πολιτικό σύστημα είναι πρακτικά ανέφικτο να ομονοήσει ακόμα και στα ελάχιστα, πολύ περισσότερο να συνδιαμορφώσει την αναγκαία νέα εθνική στρατηγική σε όλα τα μέτωπα.

Η μεν κυβέρνηση, είναι σαφές πώς πιέζεται από τα δεξιά της και πλειοδοτεί σε έναν πατριωτισμό εσωτερικής κατανάλωσης, η δε αντιπολίτευση αντιλαμβάνεται τα πάντα ως διεθνή διασυρμό της χώρας. Το πρώτο οδηγεί σε σφάλματα και υπονομεύει τις συγκλίσεις που πιθανότατα θα απαιτηθούν προσεχώς, το δεύτερο, απλώς, δεν είναι ακριβές.

Το συμπέρασμα προκύπτει αβίαστα: αυτές οι πολιτικές δυνάμεις, στον συγκεκριμένο πολιτικό χρόνο, είναι αδύνατο να συμφωνήσουν στην διαχείριση όσων φαίνεται ότι θα (μας) προκύψουν το επόμενο διάστημα.

Για παράδειγμα, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι επίκειται (τίνος, πραγματικά, πρωτοβουλία είναι, ας το αφήσουμε προς το παρόν…) διάσκεψη των παράκτιων χωρών της ανατολικής Μεσογείου. Όλα δείχνουν ότι ένα τέτοιο φόρουμ έχει ως στόχο να διευθετηθούν εκκρεμότητες και να διευκολυνθούν οι ενεργειακοί σχεδιασμοί των ΗΠΑ στην περιοχή. Αυτονόητα, θα απαιτηθούν προετοιμασία και καλός σχεδιασμός, ίσως, όμως, και διαμόρφωση νέων “κόκκινων γραμμών” σε ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Μπορεί να υπάρξει συνεννόηση ως προς αυτές; Από τον τρόπο που έγινε η αντιπαράθεση στη Βουλή, εύκολα μπορεί να απαντήσει κανείς πώς όχι.

Το γεγονός δε ότι αυτή και άλλες πρωτοβουλίες θα εξελιχθούν σε σκληρό προεκλογικό χρόνο, με την κυβέρνηση να αγωνιά για την προοπτική αυτοδυναμίας, και την αντιπολίτευση κατακερματισμένη, το αποτέλεσμα ίσως αποβεί επικίνδυνο για τα εθνικά συμφέροντα. Όχι γιατί κάποιος είναι περισσότερο ή λιγότερο πατριώτης από τον άλλον, αλλά διότι τα εθνικά συμφέροντα μπαίνουν στη ζυγαριά του πολιτικού κόστους και τους εκλογικού οφέλους.

«Ο πολιτικός μηδενισμός που ακούστηκε σήμερα βλάπτει την χώρα. Την μικραίνει» είπε ο κ. Γεραπετρίτης σχολιάζοντας τις τοποθετήσεις των αρχηγών των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

«Η Ελλάδα δεν είναι αυτή που παρουσιάστηκε σήμερα από την αντιπολίτευση. Η Ελλάδα έχει αυξήσει σημαντικά το αποτύπωμα της. Επανεκκίνησαν οι άτυπες συζητήσεις για το Κυπριακό, το οποίο ήταν μια μεγάλη συμβολή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, και βλέπουμε πλέον το μέλλον από θέση πραγματικής ισχύος. Την ισχύ αυτή εμείς θα φροντίσουμε να την ενισχύσουμε έτσι ώστε η Ελλάδα να βρίσκεται διαρκώς σε κατάσταση πρωτοβουλίας, και όχι αντίδρασης» τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών.

Απαντώντας στα λεγόμενα των αρχηγών είπε ότι «δεν υπήρχε πρόθεση διαβουλευτικότητας [. . . ] Όταν έχουμε εκφράσεις “να χτυπηθεί αλύπητα ο πρωθυπουργός” ή “ο χρήσιμος ηλίθιος ο πρωθυπουργός”, με συγχωρείτε, δεν είναι επίπεδο αυτό. Και όταν ο πρωθυπουργός αναφέρεται στο ότι η συζήτηση, η οποία μπορεί να γίνει στο πλαίσιο κλειστών θυρών, είναι διαφορετικού επιπέδου, είναι αληθές, δυστυχώς. Το σημερινό επίπεδο δεν ανταποκρίνεται σε μία πραγματική συζήτηση, ωφέλιμη για τα εθνικά μας θέματα».

Όπως είπε, όλοι οι ομιλητές έδωσαν τελείως διαφορετική διάσταση στα θέματα εξωτερικής πολιτικής, πχ ότι ο κ. Ανδρουλάκης θεωρεί δεδομένο ότι η Τουρκία έχει μπει στο SAFE, ή ότι ο κ. Φάμελλος θεωρεί απούσα την Ελλάδα από τις διεθνείς διασκέψεις: «Είναι προφανές ότι ο κύριος Φάμελλος δεν παρακολουθεί τη δραστηριότητα η οποία συντελείται στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής» είπε ο κ. Γεραπετρίτης αναφέροντας σειρά διασκέψεων, όπως αυτή για τα δυτικά Βαλκάνια ή τη Μέση Ανατολή, καθώς και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ όπου συμμετέχει η Ελλάδα.

«Η Ελλάδα είναι παντού παρούσα» είπε ο κ. Γεραπετρίτης. Για τον κ. Κουτσούμπα που ανέφερε «ότι υπήρξε δική μου δήλωση ότι θα στείλουμε στρατεύματα στην Ουκρανία, διαβάζω την δήλωση. Δεν τίθεται ζήτημα τέτοιας στρατιωτικής συμμετοχής της Ελλάδας είναι εξαιρετικά πρώιμο.

Αυτό εξελήφθη ότι θα στείλουμε στρατεύματα» είπε ο κ. Γεραπετρίτης, και χαρακτήρισε αναληθή τα όσα είπε ο κ. Χαρίτσης για τα F35 στην Τουρκία και για το SAFE, “Δεν έχει αρθεί κανένας περιορισμός. Θυμίζω ότι για να υπάρξει πώληση των F 35 στην Τουρκία θα πρέπει να συναινέσει η Γερουσία, πράγμα το οποίο αυτή τη στιγμή είναι εξαιρετικά μακρινό».

Για τα όσα είπε ο κ. Βελόπουλος ότι “Οι Τούρκοι τουρίστες δεν πληρώνουν για την είσοδο τους” στη χώρα, ο υπουργός Εξωτερικών είπε ότι «Πληρώνουν 60 ευρώ τα οποία προβλέπονται από την οικία νομοθεσία» όσο για τους ισχυρισμούς Βελόπουλου-Νατσιού «ότι εγώ είπα ότι η ελληνική υφαλοκρηπίδα περιορίζεται στα έξι ναυτικά μίλια, πρόκειται περί ντροπιαστικής αναλήθειας.

Εκείνο το οποίο ανέφερα εγώ, και το οποίο είναι απολύτως ακριβές, και πολλές φορές καλό είναι να μην μπλέκουμε τους ιδεασμούς μας με την πραγματικότητα, είναι ότι σήμερα που μιλάμε, η ελληνική κυριαρχία, δηλαδή τα εθνικά χωρικά ύδατα, είναι στα έξι ναυτικά μίλια και η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης στα 12 μίλια όποτε το κρίνει. Αυτή ήταν η δήλωση. Όταν λοιπόν έρχεται αρχηγός πολιτικού κόμματος και αναφέρει ότι εγώ είπα ότι η κυριαρχία μας δεν θα επεκταθεί, και το είπε τρεις φορές, ότι περιοριστήκαμε από τα 12 ναυτικά μίλια, πρόκειται περί ψεύδους».

Όσο για την κ. Κωσταντοπούλου που είπε ότι δεν πήραμε πρωτοβουλίες για τη Γάζα στην προεδρία μας, είπε ότι «κατά τη διάρκεια της προεδρίας της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας έγιναν δύο ειδικές συνεδριάσεις με πρωτοβουλία της Ελλάδας».

Για την Τουρκία

Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, ο κ. Γεραπετρίτης είπε ότι «τα πράγματα είναι εξαιρετικά σαφή. Με την Τουρκία μας χωρίζουν σημαντικά κεφαλαιώδη θέματα. Από την άλλη πλευρά, η γεωγραφία είναι εκείνη που οφείλει να προσδιορίζει και τις σχέσεις. Είναι κάτι το οποίο παραμένει αναλλοίωτο χαρακτηριστικό μίας διμερούς σχέσης. Η απόφαση την οποία λάβαμε είναι να έχουμε ένα δομημένο διάλογο, που θα διατηρεί την ηρεμία και την ειρήνη, να αποφύγουμε τις εντάσεις και τις κρίσεις ενώ την ίδια στιγμή θα μπορούμε να αυξάνουμε τις δικές μας διαπραγματευτικές δυνατότητές στο πεδίο.

«Και την ίδια στιγμή, ενόσω έχουμε διατηρήσει την ηρεμία, προλαμβάνουμε τις κρίσεις, διότι αυτή η κρίση αυτή την περίοδο μπορεί να είναι καταστροφή. Την ίδια στιγμή φροντίζουμε η Ελλάδα να αποκτά πρόσθετα διαπραγματευτικά χαρτιά, στην συζήτηση που έχουμε» είπε ο κ. Γεραπετρίτης. Με αφορμή δε τα θαλάσσια χωροταξικά πάρκα του Ιουνίου και του Αιγαίου είπε ότι είναι έκφραση κυριαρχίας. Είναι εντός χωρικών υδάτων και γίνονται εκεί που θα μπορούσε ο καθένας να έρθει και να διαμαρτυρηθεί.

«Γνωρίζουμε ότι θα υπάρξουν αντιδράσεις. Δεν είμαστε αιθεροβάμονες. Δεν πιστεύουμε ότι θα αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες στο πεδίο για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες και δεν θα υπάρχει αντίδραση. Η δράση φέρνει πάντα αντίδραση. Αλλά καμία αντίδραση δεν θα μας αποτρέψει από το να κάνουμε εκείνο το οποίο είναι εθνικό συμφέρον» διαβεβαίωσε ο υπουργός Εξωτερικών.

Για τη Λιβύη είπε ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που αυτή τη στιγμή, ευρωπαϊκή τουλάχιστον, που έχει επαφή με τις δύο πλευρές της Λιβύης στο ανώτατο επίπεδο, ενώ για τα θέματα υφαλοκρηπίδας και αποκλειστικής ζώνης επισήμανε ότι «στο πεδίο, η μέση γραμμή της Λιβύης συμφωνεί με τη μέση γραμμή την ελληνική. Σεβάστηκε την ελληνική μέση γραμμή. Και μέχρι σήμερα ούτε κύρωση τούρκο-λιβυκού μνημονίου έχουμε, και έχουν σχεδόν μηδενιστεί και οι παράτυπες ροές μεταναστών. ‘Αρα για ποια ολιγωρία μιλάμε;»

Για το θέμα του Σινά είπε ότι «εκείνο που τώρα φροντίζουμε με την αιγυπτιακή κυβέρνηση στα πλαίσια της αγαστής συνεργασίας, είναι ακριβώς να υπάρχει μία συμφωνία η οποία, βεβαίως θα τεθεί υπόψιν της πιο αρμόδιας ιεράς σιναΐτικης κοινότητας, στην Αγία Αικατερίνη, η οποία θα έχει και τον τελικό λόγο, η οποία θα διασφαλίζει την συνέχεια την βιωσιμότητα και κυρίως τον αναλλοίωτο χαρακτήρα ανά τους αιώνες της μονής. Είναι ένα ζήτημα που παρέμενε επί αιώνες άλυτο και αναλάβαμε να τα λύσουμε όπως και πολλά άλλα» είπε ο κ. Γεραπετρίτης.

Για την κατάσταση στη Γάζα

Για το θέμα της Γάζας, είπε ότι η Ελλάδα στο θέμα της μέσης Ανατολής ήταν διαρκώς παρούσα. «Δεν λείψαμε ποτέ από καμιά θέση, υποστηρίξαμε πάντοτε εκείνο το οποίο θεωρούσαμε ορθό. Και το ορθό ήταν, να καταδικάσουμε προφανώς την τρομοκρατική επίθεση της 7 Οκτωβρίου 2023 αλλά από την άλλη πλευρά να έρθουμε και να πούμε ποια είναι τα όρια που μπορούν να ασκηθούν. Και τα οποία ενίοτε μπορούν να έχουν ήδη υπερβληθεί.

Από την άλλη πλευρά ήμασταν πρωτοπόροι αναφορικά με την ανθρωπιστική βοήθεια. Η Ελλάδα ανέλαβε πολλαπλές πρωτοβουλίες ανθρωπιστικής βοήθειας. Δεν είναι του δικού μας ύφος να διαφημίζουμε τις ανθρωπιστικές δράσεις. Δεν το κάνουμε για λόγους επικοινωνιακούς. Εκείνοι όμως που έχουν γνώση αντιλαμβάνονται την σημασία της ανθρωπιστικής βοήθειας που προσέφερε η Ελλάδα όπως αυτή στα παιδιά τα οποία ήταν τραυματισμένα ή νοσούντα».

Στάθηκε μάλιστα στην επίσκεψη της Παλαιστίνιας υπουργού Εξωτερικών που «ήρθε μόλις 24 ώρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας ειρήνης. Αντιλαμβανόμαστε όλοι την σημασία που έχει να έρχεται μόνο λίγες ώρες μετά την υπογραφή αυτή, γιατί η Ελλάδα χάριν στην εξωτερική της πολιτική, είναι εκείνη που αυτή τη στιγμή μπορεί να συνομιλεί τόσο με το Ισραήλ, αλλά και με όλο τον αραβικό κόσμο και την Παλαιστινιακή Αρχή, με όρους εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας. Γιατί η Ελλάδα έχει αναπτύξει αυτή την πολυμερή εξωτερική πολιτική για την οποία σήμερα άκουσα πολλαπλές κατηγορίες.

Τέλος, τόνισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται παντού διπλωματικά: Έχει καταφέρει την τελευταία διετία να εκλεγεί μη μόνιμο μέλος του συμβουλίου ασφαλείας σχεδόν ομόφωνα, να ‘χει αναλάβει τις περισσότερες πρωτοβουλίες, να έχει αναπτύξει στρατηγικές συμμαχίες με την Αίγυπτο και την Ινδία, να έχει άριστη σχέση με τις χώρες του Κόλπου, της Μέσης Ανατολής, να έχουμε άριστη σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την νέα αμερικανική διοίκηση, να έχουμε αυτή την πολυμέρεια ενόσω βρισκόμαστε στην καρδιά της λήψης αποφάσεων.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και θέλω να το τονίσω: Για εμάς η λύση της αδράνειας δεν υπάρχει. Εμείς βρισκόμαστε εδώ για να αναλάβουμε ενίοτε και το πολιτικό τίμημα να επιλύουμε θέματα. Στο πλαίσιο αυτό ήταν και η δήλωση του πρωθυπουργού για την πρόσκληση σε παράκτια κράτη της περιοχής, αυτονοήτως και την Κύπρο, για τα θέματα που υφίστανται στην ανατολική Μεσόγειο, έτσι ώστε η Ελλάδα να είναι και στο επίπεδο αυτό η επισπεύδουσα δύναμη. Η Ελλάδα έχει ένα ισχυρό διεθνές αποτύπωμα.

Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και δυστυχώς η εικόνα που παρουσιάστηκε σήμερα είναι απολύτως αναντίστοιχη με την πραγματικότητα. Στηρίζεται η Ελλάδα σε ένα τρίπτυχο που είναι ισχυρή-ανθεκτική οικονομία, ενεργή άμυνα, και εξωστρεφής και σοβαρή εξωτερική πολιτική. Σε αυτή την περίοδο, που υπάρχει μεγάλη πολιτική ένταση παγκοσμίως, που ανατρέπονται τεκτονικά οι αρχές που στηρίχθηκε η μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφάλειας του κόσμου, που η ισχύς επιβάλλεται πολλές φορές του δικαίου, εκείνο το οποίο απαιτείται είναι μία σοβαρή και στιβαρή εξωτερική πολιτική, μία πολιτική που θα στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο, θα έχει γνώση του διεθνούς δικαίου, διότι πολλά από αυτά που άκουσα σήμερα δεν ανταποκρίνονται στο διεθνές δίκαιο, θα υπηρετεί αρχές, θα χτίζει συμμαχίες θα ενώνει το βορρά με το νότο, την Ανατολή με τη Δύση. Ο πολιτικός μηδενισμός που ακούστηκε σήμερα, με κάθε σεβασμό, βλάπτει την χώρα. Την μικραίνει.

Η Ελλάδα δεν είναι αυτή που παρουσιάστηκε σήμερα από την αντιπολίτευση, η Ελλάδα έχει αυξήσει σημαντικά το αποτύπωμα της. Επανεκκίνησαν οι άτυπες συζητήσεις για το Κυπριακό, το οποίο ήταν μια μεγάλη συμβολή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, και βλέπουμε το μέλλον πλέον από θέση πραγματικής ισχύος.

Την ισχύ αυτή εμείς θα φροντίσουμε να την ενισχύσουμε έτσι ώστε η Ελλάδα να βρίσκεται διαρκώς σε κατάσταση πρωτοβουλίας, και όχι αντίδρασης», κατέληξε ο υπουργός Εξωτερικών, Γ. Γεραπετρίτης.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Σύμφωνα με πληροφορίες ο κ. Μητσοτάκης προγραμματίζει περιοδείες σε περιοχές της Αττικής την προσεχή Παρασκευή και Σάββατο, αλλά και νέες επισκέψεις, αρχής γενομένης πιθανότατα από σήμερα, σε δομές Υγείας που είναι ενταγμένες στο εν εξελίξει πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των τμημάτων επειγόντων περιστατικών.

Σημαντικός σταθμός στην κυβερνητική στρατηγική θα αποτελέσει η αυριανή συζήτηση σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών στην Βουλή για την εξωτερική πολιτική όπου στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι ο κ. Μητσοτάκης θα εμφανιστεί με ενισχυμένη επιχειρηματολογία όσον αφορά στο διπλωματικό αποτύπωμα της χώρας, μετά την πρόσκληση και παρουσία της Ελλάδας στην Διάσκεψη Ειρήνης για την Γάζα.

Η εξωτερική πολιτική άλλωστε θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή και την ερχόμενη εβδομάδα η οποία θα ξεκινήσει με την συμμετοχή του Έλληνα πρωθυπουργού στην Σύνοδο Κορυφής του ευρωπαϊκού μεσογειακού νότου MED 9 (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία, Σλοβενία, Κροατία, Κύπρος, Μάλτα), που θα διεξαχθεί στις 20 Οκτωβρίου στην Σλοβενία. Θα ακολουθήσει το τακτικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις 23-24 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες, με την ατζέντα του να περιλαμβάνει τα ζητήματα της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας, την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, το στεγαστικό, το μεταναστευτικό,  το ουκρανικό και φυσικά τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή.

Θεωρείται πάντως πολύ πιθανό η αυριανή συζήτηση στην Βουλή να επεκταθεί και σε ζητήματα της επικαιρότητας, όπως αυτό που αφορά στο Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη.

Εν αναμονή της ρύθμισης που θα κατατεθεί τις επόμενες ημέρες στην Βουλή, μετά και την επιστροφή του κ. Δένδια από τις ΗΠΑ και θα ψηφιστεί προφανώς την ερχόμενη εβδομάδα δίνοντας απαντήσεις σχετικά με το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη αυτή η απόφαση που εξακολουθεί να προκαλεί έντονες πολιτικές αντιδράσεις, η κυβέρνηση επιμένει ότι με την συγκεκριμένη πρωτοβουλία ανταποκρίνεται στο κοινό αίσθημα. Και την εντάσσει ξεκάθαρα στο πλαίσιο μίας ατζέντας που απευθύνεται στους “νοικοκυραίους” και στην “σιωπηλή πλειοψηφία”, όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. 

Είναι επίσης σαφές ότι μέσω της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας η κυβέρνηση εντείνει την προσπάθεια – διαρκή μετά την σημαντική διαρροή ψήφων στα δεξιά  στις ευρωεκλογές του 2024, αλλά όχι αποτελεσματική, όπως φαίνεται από την συνεχιζόμενη δημοσκοπική στασιμότητα της ΝΔ- να απευθυνθεί στο πιο συντηρητικό εκλογικό κοινό σε τρία ουσιαστικά πεδία: Την ατζέντα νόμου και τάξης όπου εντάσσει και το συγκεκριμένο ζήτημα- όπου εκκρεμεί η ξεκάθαρη απάντηση από πλευράς της για το τι προτίθεται να κάνει με τα ονόματα των θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών- το μεταναστευτικό με την πολιτική αυστηροποίησης και την ρητορική Πλεύρη και την αμυντική θωράκιση της χώρας ως απάντηση στην εκ δεξιών κριτική.

Σήμερα το απόγευμα πάντως τα βλέμματα στην ΝΔ θα είναι στραμμένα και στην Παλαιά Βουλή όπου  ο πρώην πρωθυπουργός, Κώστας Καραμανλής θα μιλήσει στην εκδήλωση της Παναθηναϊκής Οργάνωσης Γυναικών για την βράβευση της πρώην Προέδρου της Βουλής, Άννας Ψαρούδα -Μπενάκη.

Σύμφωνα με πληροφορίες ο κ. Μητσοτάκης δεν προγραμματίζεται να είναι παρών στην εκδήλωση, ενώ μέχρι χθες βράδυ δεν ήταν γνωστό εάν προτίθεται να παραστεί ο Αντώνης Σαμαράς.

Αναμένεται πάντως με ενδιαφέρον εάν η ομιλία του  κ. Καραμανλή, ο οποίος θα αναφερθεί σύμφωνα με πληροφορίες στο ζήτημα της υποχώρηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην Δύση στους θεσμούς, θα περιλαμβάνει οποιαδήποτε αιχμή που να σχετίζεται με την εσωτερική πολιτική επικαιρότητα.