Οι δηλώσεις του έρχονται μία εβδομάδα μετά τη δημοσίευση της νέας Εθνικής Στρατηγικής Άμυνας των ΗΠΑ, στην οποία το Πεκίνο δεν χαρακτηρίζεται πλέον κορυφαία απειλή για πρώτη φορά μετά από περισσότερο από μία δεκαετία.

Ερωτηθείς από το Euractiv για την παρουσία ξένων μετόχων σε ευαίσθητες υποδομές, όπως τα λιμάνια του Αμβούργου και του Πειραιά όπου η Κίνα έχει πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις, ο Έλληνας επίτροπος απέρριψε τους φόβους. «Όχι, δεν θα έλεγα ότι υπάρχει ζήτημα ασφάλειας», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η ιδιοκτησία λιμανιών από μετόχους τρίτων χωρών δεν συνιστά από μόνη της κίνδυνο.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η επικείμενη Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Λιμάνια, η οποία αναμένεται να παρουσιαστεί στις 18 Φεβρουαρίου, θα περιλαμβάνει ειδικά μέτρα για την αντιμετώπιση της ξένης συμμετοχής σε στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία. Όπως ανέφερε, η ξένη εμπλοκή σε κρίσιμες υποδομές αποτελεί ήδη σύνηθες φαινόμενο σε ορισμένες περιοχές, φέρνοντας ως παράδειγμα τη Γροιλανδία, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες διαχειρίζονται διάδρομο προσγείωσης στη στρατιωτική βάση Pituffik.

Οι τοποθετήσεις του Τζιτζικώστα εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προσπάθειας για ενίσχυση της στρατιωτικής κινητικότητας, μια συζήτηση που έχει ενταθεί το τελευταίο διάστημα λόγω των εξελίξεων στη Γροιλανδία και της αυξημένης προσοχής της ΕΕ στην Αρκτική.

«Η Αρκτική δεν είναι στόχος– προς το παρόν»

Ο επίτροπος υποβάθμισε επίσης τις ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια της Γροιλανδίας, δηλώνοντας ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως το νησί αποτελεί στόχο ξένων δυνάμεων ούτε ότι απαιτούνται άμεσες επενδύσεις για την ταχεία ανάπτυξη στρατευμάτων. «Δεν θεωρώ την Αρκτική στόχο αυτή τη στιγμή», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τον Νοέμβριο, ο Τζιτζικώστας, μαζί με τον Επίτροπο Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους, παρουσίασαν πακέτο μέτρων για τη στρατιωτική κινητικότητα, με στόχο τη μείωση διοικητικών και φυσικών εμποδίων στη μετακίνηση στρατευμάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού εντός της Ευρώπης. Η Κομισιόν και το Συμβούλιο έχουν εντοπίσει περίπου 500 «στόχος» – σημεία συμφόρησης σε λιμάνια, αεροδρόμια, δρόμους, γέφυρες και σήραγγες – που χρειάζονται άμεση αναβάθμιση.

Σύμφωνα με τον επίτροπο, η μεταφορά στρατευμάτων στη Γροιλανδία θα μπορούσε να αποσπάσει πόρους και προσοχή από αυτές τις κρίσιμες προσπάθειες. «Σήμερα δεν έχουμε πληροφορίες που να δείχνουν ότι η Γροιλανδία αποτελεί στόχο εισβολής από τρίτες δυνάμεις», τόνισε.

Δεν ενεργοποιείται μηχανισμός έκτακτης ανάγκης

Ο Τζιτζικώστας σημείωσε ότι, θεωρητικά, η Δανία θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Ενισχυμένης Αντίδρασης Στρατιωτικής Κινητικότητας (EMERS) για την άμυνα της Γροιλανδίας, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η τρέχουσα κατάσταση δεν το δικαιολογεί. Ο μηχανισμός αυτός έχει σχεδιαστεί ώστε να επιτρέπει την απρόσκοπτη μετακίνηση στρατευμάτων σε περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης.

Παρά τις πρόσφατες εντάσεις, που αποκλιμακώθηκαν μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ ότι δεν θα χρησιμοποιήσει βία για την απόκτηση του εδάφους, παραμένει ασαφές πότε και υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί ο EMERS. Η Κομισιόν έχει αναφέρει ότι ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να εφαρμοστεί, για παράδειγμα, αν μια εχθρική μη ευρωπαϊκή χώρα συγκέντρωνε ασυνήθιστο αριθμό στρατευμάτων κοντά στα σύνορα κράτους-μέλους.

Αν και έξι ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη στείλει περιορισμένο αριθμό στρατιωτών στη Γροιλανδία για αποστολή αναγνώρισης και η Δανία έχει δεσμευτεί να αναπτύξει 1.000 στρατιώτες έως το 2026, αξιωματούχοι εκτιμούν ότι μια τέτοια δύναμη δύσκολα θα λειτουργούσε αποτρεπτικά απέναντι σε σοβαρή στρατιωτική απειλή.

Η Γροιλανδία και η ευρωπαϊκή άμυνα

Στις Βρυξέλλες συνεχίζεται η συζήτηση για το κατά πόσο μια επίθεση στο δανικό υπερπόντιο έδαφος θα συνιστούσε επίθεση κατά της ΕΕ και αν θα ενεργοποιούσε το Άρθρο 42.7 περί αμοιβαίας άμυνας. Ο Τζιτζικώστας άφησε να εννοηθεί ότι η Γροιλανδία θα πρέπει να θεωρείται καλυπτόμενη από τη ρήτρα, δηλώνοντας: «Αξιολογούμε τη Γροιλανδία ως κυρίαρχο μέρος της ΕΕ».

Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου πακέτου ασφάλειας για την Αρκτική, καθώς και την αγορά παγοθραυστικού, δείχνοντας το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Ευρώπης για την περιοχή.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Απόστολος Τζιτζικώστας σχεδιάζει επίσκεψη στη Φινλανδία για να εξετάσει από κοντά τα προηγμένα παγοθραυστικά της χώρας και να κατανοήσει, όπως είπε, «τη σημασία αυτών των εξαιρετικά εξελιγμένων μηχανών».

Ακόμη, στις 11:00 ο πρωθυπουργός θα μιλήσει στην εκδήλωση εορτασμού των 100 χρόνων της ΕΥΔΑΠ, στο Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή.

Αμέσως μετά τη συνάντηση, ακολούθησαν δηλώσεις.

Αναλυτικότερα, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δήλωσε:

«Καλωσορίζω στο Υπουργείο Οικονομικών τον Επίτροπο Νταν Γιόργκενσεν.

Το χαρτοφυλάκιό του επικεντρώνεται σε δύο θέματα καίριας σημασίας για την καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών: την προσιτή ενέργεια και τη βιώσιμη στέγαση.

Ιδίως στο ζήτημα της ενέργειας, αυτό που μετράει για τους πολίτες είναι η σταθερή μείωση του κόστους. Η ενέργεια πρέπει να είναι καθαρή και οικονομικά προσβάσιμη για όλους – για τα νοικοκυριά, τις μικρές επιχειρήσεις και τη βιομηχανία. Αυτό αποτελεί σταθερή ελληνική θέση και κοινή ευρωπαϊκή πρόκληση.

Η επίσκεψη του Επιτρόπου πραγματοποιείται με αφορμή τη συμπλήρωση 20 ετών από την υπογραφή στην Αθήνα της Συνθήκης για την ίδρυση της Ενεργειακής Κοινότητας. Η επέτειος αυτή αποτελεί μία ευκαιρία για να επαναβεβαιώσουμε τη βούλησή μας για μια Ενεργειακή Ένωση που υπηρετεί τους πολίτες – με ασφάλεια, επάρκεια και χαμηλό κόστος.

Για να το πετύχουμε αυτό, η Ελλάδα υποστηρίζει ενεργά:

• την ενίσχυση των διασυνδέσεων,
• την επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων, και
• την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας.

Απλώς εδώ να αναφέρω ότι η Ελλάδα καταγράφει ήδη σημαντική πρόοδο στην πράσινη ενέργεια: πάνω από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής μας προέρχεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ο στόχος είναι να πάμε στο 80% έως το 2030. Με σταθερά βήματα, ευελπιστούμε, φιλοδοξούμε να εξελιχθούμε σε περιφερειακό κόμβο καθαρής και, σίγουρα, φθηνότερης ενέργειας.

Επίσης να πω ότι προσιτή ενέργεια σημαίνει λιγότερη οικονομική πίεση για τις οικογένειες, περισσότερη ανταγωνιστικότητα για τις επιχειρήσεις και σταθερότητα για την κοινωνία.

Συζητήσαμε επίσης την ανάγκη εξασφάλισης προσιτής στέγασης για όλους, μια ανάγκη που αποτελεί κορυφαία κοινωνική προτεραιότητα για την κυβέρνησή μας.

Χαιρετίζουμε την απόφαση της Επιτροπής να αναγνωρίσει τη στέγαση ως βασικό κοινωνικό στόχο, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης της πολιτικής συνοχής.

Και φυσικά στηρίζουμε την απλοποίηση των διαδικασιών και την αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων, με στόχο τη βελτίωση και της ενεργειακής απόδοσης και τη μείωση του κόστους κατοικίας, κυρίως για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.

Μέσω του «Ελλάδα 2.0», υλοποιούμε:

• εκτεταμένες ενεργειακές αναβαθμίσεις σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, και
• σύγχρονες πολιτικές στήριξης της στέγασης, με χρηματοδοτικά και φορολογικά κίνητρα.

Η πράσινη μετάβαση, η προσιτή ενέργεια και η στέγαση είναι πολιτικές αλληλένδετες – και απολύτως κρίσιμες για την ανθεκτικότητα της κοινωνίας και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλλει ενεργά σε αυτόν τον κοινό ευρωπαϊκό στόχο.
Με πνεύμα συνεργασίας, εργαζόμαστε για μια πιο πράσινη, πιο δίκαιη και πιο ανταγωνιστική Ευρώπη, που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των πολιτών».

Υποδεχόμενος τον Επίτροπο Νταν Γιόργκενσεν, ο Υπουργός δήλωσε ότι: «αυτοί οι στόχοι αποτυπώνονται στην πρόταση της Επιτροπής για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ).

Η Ελλάδα προσεγγίζει τις επερχόμενες διαπραγματεύσεις με πνεύμα εποικοδομητικό, επιδιώκοντας μια ισορροπημένη έκβαση που να αντικατοπτρίζει τόσο τους κοινούς στόχους όσο και τις εθνικές μας προτεραιότητες.

Από πλευράς του, ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε τα εξής:

«Σας ευχαριστώ πάρα πολύ, κύριε Υπουργέ.

Ευχαριστώ επίσης όλους σας για μια πολύ εποικοδομητική και καρποφόρα συνάντηση.Η ελληνική κυβέρνηση συμμερίζεται πολλούς από τους στόχους που έχουμε θέσει και, κύριε Υπουργέ, σας ευχαριστώ θερμά για τα καλά σας λόγια σχετικά με την πρόταση που καταθέσαμε χθες για τον νέο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Θα με εξέπληττε αν δεν ήσασταν ικανοποιημένος με ορισμένα από τα σημεία, διότι στην πραγματικότητα αντανακλούν —τουλάχιστον κατά έναν τρόπο— μια πολύ σημαντική απόφαση της κυβέρνησής σας, συμπεριλαμβανομένων των δηλώσεων του Έλληνα Πρωθυπουργού, ο οποίος έχει τονίσει ότι απαιτείται καλύτερη διασύνδεση ανάμεσα στα εθνικά ενεργειακά συστήματα της Ευρώπης. Αυτό είναι απολύτως κρίσιμο.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια κάπως παράδοξη θέση: από τη μία πλευρά, είστε πρωτοπόροι στις πράσινες μορφές ενέργειας — όλες οι χώρες θα πρέπει να ακολουθήσουν το παράδειγμά σας, καθώς μειώνει το κόστος και συμβάλλει στην μείωση των εκπομπών άνθρακα. Από την άλλη πλευρά, οι τιμές ενέργειας παραμένουν υπερβολικά υψηλές — κάτι που σαφώς πρέπει να αλλάξει. Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να σας βοηθήσουμε να αντιμετωπίσετε αυτή την κατάσταση. Ένας από τους τρόπους είναι να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις φυσικές υποδομές, ώστε η Ελλάδα να διασυνδεθεί καλύτερα με το υπόλοιπο ευρωπαϊκό δίκτυο — και μπορούμε να σας διαβεβαιώσουμε ότι αυτό θα το πράξουμε.

Όσον αφορά τη στέγαση, συμμεριζόμαστε επίσης τον στόχο της ελληνικής κυβέρνησης να διασφαλίσει πιο προσιτή κατοικία, ιδίως στον τομέα της κοινωνικής στέγασης. Η δυνατότητα να έχει κανείς ένα προσιτό σπίτι αποτελεί μία από τις πιο βασικές ανάγκες των πολιτών. Λαμβάνουμε πολύ σοβαρά τις ανησυχίες της κυβέρνησής σας και, ό,τι μπορούμε να κάνουμε από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να βοηθήσουμε, θα το κάνουμε. Αυτό αποτυπώνεται επίσης στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

Με αυτά τα λόγια, κύριε Υπουργέ, σας ευχαριστώ και πάλι για αυτή τη χρήσιμη συνάντηση. Θα παραμείνουμε σε στενή επαφή και θα συνεχίσω να ακούω τις απόψεις σας καθώς προχωράμε το έργο μας».