Τα στοιχεία παρουσίασε στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής ο αναπληρωτής καθηγητής και δικαστής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, Ιωάννης Κτιστάκις. Όπως εξήγησε ο ένας στους δύο φακέλους που εκκρεμούν κατά της Ελλάδας αφορούν στο σωφρονιστικό σύστημα, γεγονός που αποτυπώνει πως το ζήτημα παραμένει ανοιχτή πληγή για τη χώρα.

Ο κ. Κτιστάκις σημείωσε πως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποτελεί έναν από τους πλέον πολυάσχολους διεθνείς δικαιοδοτικούς θεσμούς. Μόνο το προηγούμενο έτος διεκπεραίωσε 38.573 ατομικές προσφυγές, εκδίδοντας 7.011 αποφάσεις, ενώ οι υπόλοιπες υποθέσεις απορρίφθηκαν ή διαγράφηκαν από το πινάκιο. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μαζί με το Γενικό Δικαστήριο δημοσίευσαν την ίδια περίοδο 1.785 αποφάσεις, ενώ το Συμβούλιο της Επικρατείας στην Ελλάδα διεκπεραίωσε 3.123 υποθέσεις.

Στις 30 Ιουνίου εκκρεμούσαν ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου 2.350 ατομικές προσφυγές κατά της Ελλάδας, αριθμός που κατατάσσει τη χώρα στην 6η θέση μεταξύ των κρατών με τις περισσότερες εκκρεμότητες. Στην κορυφή της σχετικής λίστας βρίσκεται η Τουρκία, με περίπου 22.600 εκκρεμείς προσφυγές.

Το πρόβλημα με τις συνθήκες κράτησης

Η εικόνα των ελληνικών υποθέσεων αποκαλύπτει με σαφήνεια πού εντοπίζονται τα μεγαλύτερα προβλήματα. Το 55% των εκκρεμών προσφυγών αφορά τις συνθήκες κράτησης στα ελληνικά σωφρονιστικά καταστήματα και την αποτελεσματικότητα των ένδικων μέσων που διαθέτουν οι κρατούμενοι προκειμένου να προσφύγουν πρώτα στην ελληνική Δικαιοσύνη πριν απευθυνθούν στο Στρασβούργο.

Η υπερπλήρωση των φυλακών, οι συνθήκες διαβίωσης και η επάρκεια των μηχανισμών προστασίας των δικαιωμάτων των κρατουμένων εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο έντονου προβληματισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Καταγγελίες για υποθέσεις που αφορούν μετανάστες

Σημαντικό μέρος των υποθέσεων, όπως ειπώθηκε, αφορά και στο μεταναστευτικό. Το 19% των εκκρεμών προσφυγών σχετίζεται με καταγγελίες για επαναπροωθήσεις, τις συνθήκες κράτησης μεταναστών και ζητήματα οικογενειακής επανένωσης. Πρόκειται για έναν τομέα που βρίσκεται διαρκώς στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των ευρωπαϊκών θεσμών, καθώς συνδέεται άμεσα με την προστασία θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Περίπου 10% των προσφυγών αφορούν στις καθυστερήσεις στην απονομή της ελληνικής Δικαιοσύνης. Η μεγάλη διάρκεια εκδίκασης υποθέσεων εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα που απασχολούν τόσο τους πολίτες όσο και τους διεθνείς οργανισμούς, καθώς η έγκαιρη απονομή δικαιοσύνης θεωρείται αναπόσπαστο στοιχείο του κράτους δικαίου.

Διαζύγια και επιμέλεια ανηλίκων

Το υπόλοιπο 16% των εκκρεμών υποθέσεων καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Σε αυτά περιλαμβάνονται διαφορές που σχετίζονται με διαζύγια και την επιμέλεια ανηλίκων, καταγγελίες για ατιμωρησία αστυνομικών οργάνων, μη συμμόρφωση της διοίκησης με αποφάσεις των ελληνικών διοικητικών δικαστηρίων, ζητήματα υπερβολικού δικαστικού φορμαλισμού, αλλά και υποθέσεις που αφορούν την ελευθερία της έκφρασης.

Σε ό, τι αφορά στην εξέλιξη των υποθέσεων, από τις συνολικά 682 προσφυγές κατά της Ελλάδας που διεκπεραιώθηκαν, οι 637 κρίθηκαν απαράδεκτες ή διαγράφηκαν από το πινάκιο, είτε επειδή επήλθε φιλικός διακανονισμός είτε επειδή ο προσφεύγων δεν συνέχισε τη διαδικασία ή εξέλιπε το έννομο συμφέρον.

Οι υπόλοιπες 45 προσφυγές οδήγησαν στην έκδοση 33 αποφάσεων, στις οποίες το Δικαστήριο διαπίστωσε τουλάχιστον μία παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Με απλά λόγια, περίπου μία στις δεκατέσσερις ελληνικές προσφυγές φτάνει τελικά στην ουσιαστική κρίση του Δικαστηρίου, όμως όταν αυτό συμβαίνει, στην πλειονότητα των περιπτώσεων καταγράφεται παραβίαση της Σύμβασης.