Πρόκειται για μία νέα παραγωγή του μπαλέτου «Κάρμεν», σε χορογραφία του σπουδαίου Σουηδού χορογράφου Γιόαν Ίνγκερ, η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε το 2015 στη Μαδρίτη από το Εθνικό Μπαλέτο της Ισπανίας. Από τις 7 Φεβρουαρίου και για έξι μοναδικές παραστάσεις στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ, σε μουσική διεύθυνση Έκτορα Ταρτανή. Η παραγωγή υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Ο διακεκριμένος χορευτής και χορογράφος Γιόαν Ίνγκερ, με τη μακροχρόνια, εξαιρετικά επιτυχημένη διαδρομή στο Nederlands Dans Theater, καθώς και σε άλλες σημαντικές ευρωπαϊκές ομάδες χορού, δημιούργησε το μπαλέτο «Κάρμεν» για το Εθνικό Μπαλέτο της Ισπανίας, όπου και σημείωσε ιδιαίτερη επιτυχία. Ενδεικτικό της παγκόσμιας απήχησης της χορογραφίας είναι ότι έχει ήδη παρουσιαστεί με επιτυχία στο Μόντε Κάρλο, ενώ λίγο μετά την αθηναϊκή πρεμιέρα της θα ταξιδέψει στο Σίδνεϊ όπου θα παρουσιαστεί από το Εθνικό Μπαλέτο της Αυστραλίας και στο Λονδίνο από το Εθνικό Μπαλέτο της Αγγλίας.

O Ίνγκερ ανέλαβε το ρίσκο και την πρόκληση να δημιουργήσει μια καινούρια χορογραφία για την ηρωίδα του Μπιζέ, η οποία θεωρείται το σύμβολο του έρωτα και της ελευθερίας, θέτοντας ως προτεραιότητά του μια διαφορετική ανάγνωση της διάσημης ιστορίας. Έτσι επέλεξε να επικεντρωθεί στο θέμα της βίας, μέσα όμως από τη ματιά ενός παιδιού. Υπό αυτή την οπτική γωνία ο Ίνγκερ προτρέπει τον θεατή να παρακολουθήσει τη δράση της ιστορίας μέσα από το φίλτρο της αθωότητας.

Το πολυαναμενόμενο πρότζεκτ όπερας της Μαρίνας Αμπράμοβιτς 7 θάνατοι της Μαρίας Κάλλας ενθουσίασε το κοινό, που ξέσπασε σε παρατεταμένο χειροκρότημα λίγα δευτερόλεπτα αφού η φωνή της Κάλλας στην «Casta diva» διακόπηκε απότομα για να πέσει το σκοτάδι του φινάλε. 

Η κορυφαία εικαστική καλλιτέχνις Μαρίνα Αμπράμοβιτς δημιούργησε μια μοναδική περφόρμανς πάνω στους οπερατικούς θανάτους που ερμήνευσε μοναδικά η Μαρία Κάλλας επί σκηνής, ως Βιολέττα, Φλόρια Τόσκα, Δυσδαιμόνα, Τσο-Τσο-Σαν, Κάρμεν, Λουτσία, Νόρμα, αλλά και πάνω στον πραγματικό θάνατο της La Divina «από τη ραγισμένη από αγάπη καρδιά της» το 1977 στο διαμέρισμα της οδού Ζωρζ Μαντέλ στο Παρίσι.

Τις εμβληματικές άριες που έχει σημαδέψει με τις ερμηνείες της η Μαρία Κάλλας ερμήνευσαν οι πρωταγωνίστριες της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Μαριλένα Στριφτόμπολα, Ελένη Καλένος, Έλενα Κελεσίδη, Άννα Στυλιανάκη, Χρυσάνθη Σπιτάδη, Βασιλική Καραγιάννη και Τσέλια Κοστέα. Στα κινηματογραφικής αισθητικής βίντεο των επτά θανάτων μαζί με τη Μαρίνα Αμπράμοβιτς πρωταγωνιστεί ο Ουίλλεμ Νταφόε.

Στο τελευταίο μέρος της παράστασης το σκηνικό απεικονίζει το διαμέρισμα της Μαρίας Κάλλας στο Παρίσι, όπου η Μαρίνα Αμπράμοβιτς δημιουργεί μια μοναδική περφόρμανς για τον πραγματικό θάνατο της κορυφαίας ντίβας της όπερας.

Την Ορχήστρα της ΕΛΣ διηύθυνε ο Γιοέλ Γκαμζού και τη Χορωδία της ΕΛΣ ο Αγαθάγγελος Γεωργακάτος.

Η Μαρίνα Αμπράμοβιτς υπέγραψε τη σκηνοθεσία και το σκηνικό και συνυπέγραψε το σενάριο μαζί με τον Πέττερ Σκάβλαν, ο Μάρκο Νικοντίεβιτς τη μουσική, η Λύνζυ Πάισινγκερ τη συν-σκηνοθεσία, ο Ρικκάρντο Τίσι τα κοστούμια και ο Ουρς Σαίνεμπαουμ τους φωτισμούς. 

Τρεις διεθνώς καταξιωμένες υψίφωνοι εναλλάσσονται στον ρόλο του τίτλου, οι Ερμονέλα Γιάχο, Τσέλια Κοστέα και Κριστίνε Οπολάις. Η παραγωγή υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Για την Εθνική Λυρική Σκηνή η «Μαντάμα Μπαττερφλάι» του Τζάκομο Πουτσίνι αποτελεί ένα έργο ορόσημο, καθώς υπήρξε η πρώτη όπερα που ανέβασε ο τότε νεοϊδρυθείς οργανισμός στις 25 Οκτωβρίου 1940, τρεις μέρες πριν από την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου. Στην ιστορική εκείνη πρεμιέρα, η οποία πραγματοποιήθηκε στην κεντρική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, παρέστη ο γιος του συνθέτη, ο Αντόνιο Πουτσίνι, αλλά και ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα Εμανουέλε Γκράτσι, ο οποίος λίγες ώρες αργότερα θα έδινε στην ελληνική κυβέρνηση το ιταλικό τελεσίγραφο πολέμου.

Φέτος, με τη συμπλήρωση των 80 ετών της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, η «Μπαττερφλάι» επιστρέφει στο νέο σπίτι της ΕΛΣ, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, όχι μόνο για να τιμήσει την επέτειο, αλλά και για να σημάνει την επανεκκίνηση της ΕΛΣ μετά την πανδημία και να καταδείξει ότι η τέχνη και ο πολιτισμός επιβιώνουν στις πιο δύσκολες συνθήκες, καθώς αποτελούν την κινητήρια δύναμη για τον άνθρωπο και την κοινωνία.

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της ΕΛΣ Γιώργος Κουμεντάκης αναφέρει: «Επιλέξαμε να ανοίξουμε με το έργο αυτό γιατί τον φετινό Οκτώβριο συμπληρώνονται τα 80 χρόνια από την ιστορική εκείνη πρώτη παρουσίαση της Μπαττερφλάι από την ΕΛΣ στις 25 Οκτωβρίου 1940, τρεις μέρες πριν από την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου. Ο συμβολισμός είναι προφανής: Η ΕΛΣ ήταν πάντα παρούσα και θαρραλέα σε πολύ δύσκολες εποχές και κατάφερνε να σταθεί όρθια ακόμα και σε συνθήκες απολύτως αντίξοες, όπως τότε, όπως και σήμερα».

Η υπόθεση της όπερας αφορά τον μοιραίο έρωτα της δεκαπεντάχρονης γκέισας Τσο-Τσο-Σαν για τον Πίνκερτον, υποπλοίαρχο του Ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Ύστερα από τρία χρόνια απουσίας, ο αξιωματικός επιστρέφει με την Αμερικανίδα σύζυγό του στην Ιαπωνία, μαθαίνοντας ότι έχει αποκτήσει γιο από την Μπαττερφλάι. Εκείνη δέχεται να παραδώσει το παιδί μονάχα στον ίδιο τον Πίνκερτον και στη συνέχεια αυτοκτονεί.

Διάσημη για τις υπέροχες άριες, την πρόδηλα μελωδική μουσική και τη δραματική θεατρικότητά της, η «Μαντάμα Μπαττερφλάι» συγκινεί διαχρονικά και προκαλεί έντονα συναισθήματα. Ο Πουτσίνι δεν διστάζει να τη χαρακτηρίσει ως την πιο αγαπημένη του όπερα, ενώ με τις μετέπειτα τροποποιήσεις ανάγει την αλαβάστρινη μορφή της ηρωίδας του σε σύμβολο ανεξάντλητης υπομονής και αιώνιας, σταθερής αγάπης.

Τη σκηνοθεσία, τα σκηνικά και τα κοστούμια της παραγωγής, η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε το 2013 στο Ηρώδειο, και τώρα αναβιώνει σε μια νέα εκδοχή για τη σκηνή της Αίθουσας Σταύρος Νιάρχος, υπογράφει ο διάσημος Αργεντινός σκηνοθέτης Ούγκο ντε ‘Ανα. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή παραγωγή με παραδοσιακά γιαπωνέζικα κοστούμια, ενώ τα σκηνικά και οι προβολές εικονοποιούν με εντυπωσιακό τρόπο τη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου από τη μια και τον ψυχισμό της ηρωίδας από την άλλη. Τις προβολές υπογράφει ο Σέρτζιο Μετάλλι, ενώ τους φωτισμούς ο Βαλέριο Αλφιέρι.

Τη διανομή συμπληρώνουν οι τενόροι Τζανλούκα Τερρανόβα και Δημήτρης Πακσόγλου, οι βαρύτονοι Διονύσης Σούρμπης και Νίκος Κοτενίδης, οι μεσόφωνοι Ολέσια Πετρόβα και Χρυσάνθη Σπιτάδη, καθώς και μια πλειάδα Ελλήνων μονωδών.

Σημειώνεται ότι λόγω της πανδημίας COVID-19, η όπερα θα παρουσιαστεί στην ενορχήστρωση του Έττορε Πανίτσα για περιορισμένη ορχήστρα (εκδ. Ricordi).

Με βάση τα περιοριστικά μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας από τον κίνδυνο διασποράς της COVID-19 που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, η Εθνική Λυρική Σκηνή ξεκινά τη λειτουργία της με 30% πληρότητα στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος, δηλαδή 420 θέσεις από το σύνολο των 1.400. Επιπλέον, σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις οδηγίες της Ελληνικής Πολιτείας, η πώληση των εισιτηρίων θα γίνεται μόνο ηλεκτρονικά ή τηλεφωνικά, η χρήση μάσκας θα είναι υποχρεωτική κατά την είσοδο, την έξοδο και καθ’ όλη τη διάρκεια των παραστάσεων, θα υπάρχουν τουλάχιστον δύο κενές θέσεις εκατέρωθεν των (μονών ή διπλών) θέσεων των καθημένων, θα αποφεύγεται ο συνωστισμός και θα διασφαλίζονται οι προβλεπόμενες αποστάσεις μεταξύ θεατών, καθώς και μεταξύ θεατών και σκηνής / ορχήστρας, ενώ θα τηρούνται ειδικά πρωτόκολλα για τον καθαρισμό, την απολύμανση και τον κλιματισμό / εξαερισμό των χώρων της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ.

Πηγή: ΑΜΠΕ