Ο συρμός του Μετρό που εκτελούσε το δρομολόγιο προς αεροδρόμιο είχε υποστεί βλάβη και ακινητοποιήθηκε για λίγη ώρα στον σταθμό Εθνική Άμυνα.

Τα δρομολόγια πραγματοποιούνταν από την μία πλευρά με συνέπεια να υπάρχουν καθυστερήσεις εκείνη την ώρα, αλλά και συνωστισμός. Ο συρμός που είχε ακινητοποιηθεί έπρεπε να απομακρυνθεί από το σημείο για να αποκατασταθεί η κυκλοφορία.

Ο συρμός που εκτελούσε το δρομολόγιο προς το αεροδρόμιο ακινητοποιήθηκε στον σταθμό Εθνική Άμυνα.

Τα δρομολόγια συνεχίζονται από τη μία πλευρά, με αποτέλεσμα καθυστερήσεις και συνωστισμό, έως ότου απομακρυνθεί ο συρμός.

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Η λειτουργία των Ενόπλων Δυνάμεων εξαρτάται άμεσα από τη διαθεσιμότητα καυσίμων. Οι μετακινήσεις, η επιχειρησιακή ετοιμότητα, οι ασκήσεις, καθώς και οι αεροναυτικές επιχειρήσεις προϋποθέτουν συνεχή και ασφαλή ενεργειακό εφοδιασμό.

Όταν αυτός ο εφοδιασμός στηρίζεται κυρίως σε εισαγωγές, η χώρα καθίσταται ευάλωτη σε εξωτερικές πιέσεις, διακοπές εφοδιασμού και πολιτικούς εκβιασμούς.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η γεωπολιτική διάσταση των αγωγών φυσικού αερίου που διέρχονται από την Τουρκία. Ο έλεγχος που ασκεί η Άγκυρα στον TurkStream, αλλά και στον TAP μέσω του τουρκικού δικτύου TANAP, της προσδίδει τη δυνατότητα να επηρεάζει τις ενεργειακές ροές προς την Ελλάδα.

Σε περίπτωση σοβαρής ελληνοτουρκικής έντασης, η πιθανότητα περιορισμού ή διακοπής της παροχής φυσικού αερίου δεν μπορεί να αγνοηθεί, καθώς θα είχε άμεσες συνέπειες στην οικονομική λειτουργία της χώρας και, κατ’ επέκταση, στην αμυντική της αντοχή.

Πέραν των αγωγών, κρίσιμο ζήτημα αποτελεί και η προέλευση του αργού πετρελαίου και των συναφών πετρελαϊκών προϊόντων που εισάγει η Ελλάδα. Σημαντικό μέρος αυτών προέρχεται από χώρες με μουσουλμανικό πληθυσμό, όπως η Αίγυπτος, το Κατάρ, η Αλγερία και η Νιγηρία, οι οποίες, σε διαφορετικό βαθμό, διατηρούν φιλικές ή στρατηγικές σχέσεις με την Τουρκία.

Το γεγονός αυτό δεν συνεπάγεται αυτομάτως εχθρική στάση απέναντι στην Ελλάδα, ωστόσο δημιουργεί ένα πλέγμα εξαρτήσεων που δεν μπορεί να θεωρείται αδιάφορο από πλευράς εθνικής αμυντικής στρατηγικής. Σε περιόδους κρίσης, οι διεθνείς συσχετισμοί και οι πολιτικές προτεραιότητες των χωρών-προμηθευτών ενδέχεται να επηρεάσουν την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.

Η ενεργειακή εξάρτηση, επομένως, δεν είναι απλώς οικονομικό ή τεχνικό ζήτημα, αλλά καθαρά στρατηγικό. Η αβεβαιότητα στον εφοδιασμό καυσίμων μπορεί να αυξήσει το κόστος λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων, να περιορίσει την επιχειρησιακή ευελιξία της χώρας και να μειώσει τα περιθώρια αντίδρασης σε ένα εχθρικό ή ασταθές περιβάλλον.

Συμπερασματικά, η μειωμένη ενεργειακή αυτονομία της Ελλάδας και η εξάρτησή της τόσο από αγωγούς που ελέγχονται από ανταγωνιστικές χώρες όσο και από προμηθευτές με σύνθετες γεωπολιτικές σχέσεις, αποτελεί παράγοντα στρατηγικής ευαλωτότητας.

Η ενέργεια είναι εργαλείο ισχύος και πίεσης· και για την Ελλάδα, η αντιμετώπιση της ενεργειακής εξάρτησης πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εθνικής αμυντικής της στρατηγικής.

*Διπλ Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ – Ενεργειακός Αναλυτής 

«Επενδύουμε στην εθνική άμυνα, γιατί επενδύουμε στην ασφάλεια, τη σταθερότητα και το μέλλον της πατρίδας μας. Και σε μια στρατηγικά αυτόνομη και γεωπολιτικά ώριμη Ευρώπη» καταλήγει ο κ.Μητσοτάκης.

Αναλυτικά η ανάρτηση του πρωθυπουργού

«Η άμυνα και η ασφάλεια της πατρίδας είναι εθνική υπόθεση. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνησή μας συνεχίζει να ενισχύει την αποτρεπτική ισχύ και την επιχειρησιακή ικανότητα των Ενόπλων Δυνάμεων με σχέδιο, σοβαρότητα και στρατηγική ευθύνη.

Αξιοποιούμε στο έπακρο τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία στήριξης –εργαλεία για τη διαμόρφωση των οποίων πρωταγωνιστήσαμε. Όπως για την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την ενίσχυση της άμυνας, η οποία μας διασφαλίζει δημοσιονομικό χώρο που θα αξιοποιηθεί πλήρως για την υλοποίηση του Μακροπρόθεσμου Προγράμματος Αμυντικών Εξοπλισμών.

Η πατρίδα μας, στο πλαίσιο του προγράμματος ReARM Europe, θα συμμετάσχει στον νέο χρηματοδοτικό μηχανισμό SAFE της ΕΕ. Αύριο καταθέτουμε επισήμως την πρότασή μας για ένταξη στον μηχανισμό SAFE, διεκδικώντας χαμηλότοκα δάνεια ύψους τουλάχιστον 1,2 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της εθνικής μας άμυνας και της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.

Η ένταξή μας στον SAFE ενισχύει έναν ήδη δυναμικό σχεδιασμό στο πλαίσιο του Μακροπρόθεσμου Προγράμματος Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ), το οποίο ενώ είχε ήδη διαμορφωθεί στα 28,8 δισ. ευρώ, πλέον αυξάνεται στα 30 δισ. ευρώ για την περίοδο 2025-2036. Η επέκταση του εξοπλιστικού προγράμματος ενισχύει την ελληνική αμυντική και τεχνολογική βιομηχανία, δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για επενδύσεις, παραγωγικές συνεργασίες και νέες θέσεις εργασίας, αυξάνει την προστιθέμενη εγχώρια αξία και οδηγεί σε μεγαλύτερη εθνική αυτονομία.

Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας.

Αυτή είναι μόνο η αρχή. Η θέση μου παραμένει ότι η Ευρώπη πρέπει να κάνει άλμα πιο φιλόδοξο και πιο γρήγορο από τη φθορά. Και ότι πρέπει να δημιουργήσει ένα Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων για κρίσιμα στρατηγικά έργα κοινής ωφέλειας, όπως η ανάπτυξη μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αντιπυραυλικής ασπίδας.

Επενδύουμε στην εθνική άμυνα, γιατί επενδύουμε στην ασφάλεια, τη σταθερότητα και το μέλλον της πατρίδας μας. Και σε μια στρατηγικά αυτόνομη και γεωπολιτικά ώριμη Ευρώπη.

Το ΠΑΣΟΚ αντέδρασε στην απαράδεκτη προσπάθεια υποβάθμισης της κοινοβουλευτικής διαδικασίας και του ρόλου της Επιτροπής Εξοπλιστικής της Βουλής, της οποίας ζητείται η διατύπωση γνώμης (θετική ή όχι) πριν ληφθεί η τελική απόφαση από το ΚΥΣΕΑ για την προμήθεια εξοπλιστικών συστημάτων.

Δύο ημέρες πριν τη συνεδρίαση της Επιτροπής παραλάβαμε εισηγητικό σημείωμα από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, προκειμένου να διατυπώσουμε γνώμη για ένα 12ετή προγραμματισμό συνολικού κόστους 19 δις, λίγο λιγότερο από το 10% του ΑΕΠ της χώρας το 2024.

Κληθήκαμε να διατυπώσουμε γνώμη πάνω στον σχεδιασμό και την προμήθεια εξοπλιστικών προγραμμάτων δεκάδων δις, έχοντας παραλάβει ως ενημέρωση ένα συνοπτικό κείμενο πέντε σελίδων με 3 γενικόλογους πίνακες, χωρίς αναλυτικά στοιχεία.

Το ΠΑΣΟΚ αντέδρασε στην πρωτοφανή υποβάθμιση του ρόλου της Επιτροπής και ζήτησε την αναβολή της συνεδρίασης και αναλυτικότερη ενημέρωση της επιτροπής, κάτι στο οποίο συμφώνησαν όλα τα κόμματα που συμμετέχουν στην επιτροπή.

Από τη στιγμή, μάλιστα, που τα περισσότερα από τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην συνεδρίαση δεν είχαν δοθεί στα μέλη της επιτροπής, τα ακούσαμε για πρώτη φορά κατά τη συνεδρίαση, ενώ αρκετά από αυτά είχαν ήδη διαρρεύσει σε ΜΜΕ πριν τη συνεδρίαση!

Ζητήσαμε να μας δοθούν τα στοιχεία της παρουσίασης την ώρα της συνεδρίασης για να τα μελετήσουμε, ενώ την ίδια στιγμή έπρεπε να ακούμε επιπλέον στοιχεία που παρουσιάζονταν για πρώτη φορά και για τα οποία δεν υπήρχε η παραμικρή ενημέρωση.

Και κάτω από αυτές τις συνθήκες, να διατυπώσουμε γνώμη για εξοπλιστικά προγράμματα 19 δις ευρώ.

Μας ζητήθηκε, δε, να επιστρέψουμε τα στοιχεία των παρουσιάσεων για λόγους ‘’απορρήτου’’ (κάτι το οποίο έγινε) για να διαπιστώσουμε έκπληκτοι ότι πολλά από αυτά αποτέλεσαν την ώρα της συνεδρίασης και λίγο μετά μέρος του ρεπορτάζ των ΜΜΕ και δελτίων τύπου του Υπουργείου!

Γιατί το ‘’απόρρητο’’ της διαδικασίας σταματά εκεί που ξεκινούν οι επικοινωνιακές ανάγκες της κυβέρνησης. Το ΠΑΣΟΚ δε συναίνεσε με την απαράδεκτη αυτή διαδικασία.

Το ΠΑΣΟΚ έχει δώσει διαπιστευτήρια πατριωτικής ευθύνης και δε δέχεται ούτε μαθήματα, ούτε εκπτώσεις σε θέματα εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής.

Από εμάς δεν θα υπάρξει λευκή επιταγή για εξοπλιστικά προγράμματα δεκάδων δις μέσω από συνοπτικές διαδικασίες και περιγραφικά σημειώματα. Για το λόγο αυτό, δεν διατυπώσαμε θετική γνώμη στη χθεσινή διαδικασία.

Απαιτούμε υπεύθυνη και αναλυτική ενημέρωση και όχι fast-track διαδικασίες και ενημέρωση από τα site.

Το ΠΑΣΟΚ θεωρεί τον ρόλο της Επιτροπής Εξοπλιστικών Προγραμμάτων της Βουλής κρίσιμο και ουσιαστικό και όχι διακοσμητικό και διεκπεραιωτικό, όπως η το Υπουργείο Εθνικής άμυνας που έχει προχωρήσει σε απευθείας αναθέσεις 16 δις από το 2019 μέχρι σήμερα.

Ειδικά όταν μιλάμε για 12ετή και πλέον προγραμματισμό και έγκριση ποσών δεκάδων δις ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Γιατί, οι θυσίες του Ελληνικού λαού, ώστε να εξυπηρετηθούν οι αμυντικές δαπάνες της χώρας, μας υποχρεώνουν όλους να λειτουργούμε με υπευθυνότητα, πλήρη διαφάνεια και λογοδοσία.

«Δεν δαπανούμε απλώς. Μεταρρυθμίζουμε» προσέθεσε. «Το ονομάζουμε Ατζέντα 2030. Και θα φέρει τις Ένοπλες Δυνάμεις στον 21ο αιώνα και πέραν αυτού» και σε επίπεδο δογμάτων και με την εισαγωγή της καινοτομίας, υπογράμμισε ο κ. Δένδιας.

«Όταν ολοκληρώσουμε τη μεταρρύθμιση η Ελλάδα θα έχει τις ισχυρότερες Ένοπλες Δυνάμεις που είχε ποτέ στην ιστορία της. Η συμβολή μας στην σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή θα είναι αυτή» επισήμανε.

Ο κ. Δένδιας μίλησε στο πάνελ με θέμα:

How can Europe mitigate the current security threats?

• In need of a new Euro-Atlantic defence and security architecture?
• A new global arms race? How can Europe manage the risks?
• EU’s Red Sea naval mission
• The role of the defence industry in turbulent times
• Energy security as a pillar for Europe’s resilience and unity

Για τη συμμετοχή των χωρών στη συμμαχία του ΝΑΤΟ, σχολίασε ότι «η κάθε χώρα πρέπει να κάνει ό,τι πρέπει να κάνει» καθώς όπως τόνισε «βρισκόμαστε σε μια δύσκολη κατάσταση που δεν αναμέναμε».

Υπογράμμισε ότι αντιμετωπίζουμε συρράξεις που αποσταθεροποιούν τη Βόρεια Αφρική ενώ έχουμε και μια κίνηση από τους Χούθι «που απειλούν να αποσταθεροποιήσουν το εμπόριο». Ακόμη, αναφέρθηκε και στην κατάσταση στα Δυτικά Βαλκάνια όπου, όπως είπε, «αναμένουμε σύγκλιση στο ευρωπαϊκό κεκτημένο».

Κάλεσε για ταυτόχρονη διευθέτηση των προκλήσεων ενώ προανήγγειλε ότι το Σάββατο θα συναντηθεί με τον επίτροπο Μπορέλ για την επιχείρηση «Ασπίδες».

Για τη συνάντηση κορυφής στο ΝΑΤΟ, ο κ. Δένδιας είπε ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί «την πιο πετυχημένη στρατιωτική συμμαχία στην ιστορία». Και αυτό «αποδεικνύεται στην Ουκρανία» συμπλήρωσε.

«Το ΝΑΤΟ πρέπει να γίνει κάτι περισσότερο. Όχι μόνο μια στρατιωτική συμμαχία αλλά μια συμμαχία αρχών για να μπορεί να τις εξάγει ανά το κόσμο. Αυτή είναι η πρόκληση για το ΝΑΤΟ» επισήμανε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.

Αυτό τόνισε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας, Νίκος Δένδιας, ο οποίος συμμετείχε σε συζήτηση με τον δημοσιογράφο Βασίλη Νέδο, σήμερα, Τετάρτη 15 Μαΐου, στην έναρξη των εργασιών του συνεδρίου DEFEA Conference 2024, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Η «Ατζέντα 2030» δεν είναι «απλώς σημαντική, είναι υπαρξιακή. Εάν η χώρα δεν τα καταφέρει, αντιμετωπίζει υπαρξιακό πρόβλημα. Όχι οικονομικό πρόβλημα. Πρέπει να ξεχάσουμε το γεωπολιτικό περιβάλλον στο οποίο υπήρξαμε» είπε ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας.

«Το γεγονός ότι η αμυντική μας βιομηχανία μετέχει στο ΑΕΠ μας κατά ένα ποσοστό που λίγο υπερβαίνει το 0,7%, τη στιγμή που η χώρα δαπανά άνω του 3,5% για την άμυνά της είναι μια βασική οικονομική ανακολουθία» ξεκαθάρισε ο κ. Δένδιας.

«Η χώρα», πρόσθεσε, «καλείται να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του 21ου αιώνα και καλείται να αντιμετωπίσει μια πλήρη αλλαγή του γεωπολιτικού σκηνικού».

«Η ανθρωπότητα», είπε, «φαινόταν να μπαίνει σε μια νέα εποχή. Δυστυχώς, δεν πραγματοποιήθηκε αυτό. Αντίθετα βλέπουμε μια επιστροφή. Έχουμε πόλεμο στα βορειανατολικά μας, πόλεμο στα νοτιοανατολικά μας».

«Πρέπει η καινοτομία και το εγχώριο ανθρώπινο δυναμικό και το εγχώριο παραγωγικό δυναμικό να συμμετάσχει στην εθνική προσπάθεια να δημιουργήσουμε μια ισχυρή, σύγχρονη και σε επίπεδο κόστους αποδεκτή για την ελληνική κοινωνία δύναμη αποτροπής» συμπλήρωσε.

Χαρακτήρισε «τεράστιας εθνικής σημασίας το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής ‘Αμυνας για την ίδρυση Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας, Εκσυγχρονισμό θεσμικού πλαισίου των ΑΣΕΙ, Σύσταση Κοινού Σώματος Πληροφορικής στις Ένοπλες Δυνάμεις».

«Αυτό το νομοσχέδιο μας βάζει σε μια νέα εποχή. Αποτελεί ένα νομοσχέδιο το οποίο ενώνει τις δυνατότητες καινοτομίας της κοινωνίας και του ανθρώπινου κεφαλαίου της πατρίδας μας, και όχι μόνον αυτού» υπογράμμισε.

«Δημιουργούμε», συνέχισε, «μια διαφορετική θητεία γι’ αυτούς που θέλουν να φοιτήσουν στις Ανώτατες Σχολές, με τη βοήθεια των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, όπως γίνεται σε άλλες χώρες όπως οι ΗΠΑ».

Δεν παρέλειψε να αναφέρει ότι «έχουμε κληρονομήσει προβλήματα δεκαετιών. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να ονομάσουμε τον υπεύθυνο ή να βρούμε υπευθυνότητες. Εδώ είναι να δούμε πώς πάμε μπροστά».

Ο υπουργός χαρακτήρισε «εθνική πρόκληση» την εξυγίανση της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ) ενώ συμπλήρωσε ότι «υπάρχουν εξαιρετικά στοιχεία μέσα της, υπάρχει τεχνογνωσία, υπάρχουν προγράμματα, όπως το πρόγραμμα της εξέλιξης των F-16 σε επίπεδο Viper, υπάρχει συνεργασία με τους φίλους μας, τους στρατηγικούς μας φίλους στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, υπάρχουν στοιχεία στα οποία μπορούμε να βασιστούμε και να πάμε στην επόμενη μέρα».

«Έχω διακηρύξει», επισήμανε, «τη φιλοδοξία δημιουργίας» και «θόλου» anti-drone και αντιαεροπορικού «θόλου» και δυνατοτήτων εξελιγμένων και στη θάλασσα και κάτω από τη θάλασσα.

«Αναφέρομαι», είπε ο κ. Δένδιας, «σε αυτόνομα οχήματα. Επίσης, σε μια νέα γενιά επικοινωνιών, διαδικτύωσης των συστημάτων μας. Όλα αυτά είναι απολύτως μέσα στις δυνατότητες του εγχώριου ανθρώπινου κεφαλαίου και της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας».

Για τη ναυπηγική βιομηχανία, εξήγησε ότι «οι ναυπηγικές μας μονάδες έχουν περάσει μια φάση εξυγίανσης. Υπάρχει έργο, υπάρχει σημαντικό έργο να γίνει. Το Πολεμικό Ναυτικό, δυστυχώς λόγω της κρίσης, είχε μείνει πολύ πίσω. Έχει γίνει μια πολύ μεγάλη προσπάθεια εκεί με τις Belharra. Αλλά υπάρχει και δυνατότητα και πρόθεση εξέλιξης συστημάτων και σκαφών μέσα από τη δική μας ναυπηγική βιομηχανία».

Ξεκαθάρισε ότι «δεν έχουμε βάλει» στο «ράφι» ούτε τη λογική της option προμήθειας τέταρτης φρεγάτας Belharra ούτε το ζήτημα των κορβετών. «Είναι», είπε, «κι αυτό μέσα στις πιθανότητες τις οποίες έχουμε».

Ανέφερε, επίσης, ότι η Ελλάδα οφείλει να αναπτύξει «και αμυντικές και επιθετικές δυνατότητες κυβερνοπολέμου».

Από πλευράς πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής ‘Αμυνας παρέστη επίσης ο γενικός γραμματέας Αντώνης Οικονόμου.