Η κατάργηση της παρακράτησης του 30% της σύνταξης για όσους συνταξιούχους επιλέξουν να εργαστούν, που ψηφίστηκε με τον ν. 5078/2023, είχε πολύ θετικά αποτελέσματα.

   Με το προηγούμενο σύστημα, μόλις 36.000 συνταξιούχοι είχαν δηλώσει ότι θα συνεχίσουν να εργάζονται, μετά τη σύνταξή τους.

   Μέχρι και τα τέλη του προηγούμενου έτους (31 Δεκεμβρίου 2023), οι συνταξιούχοι που επέλεγαν να εργαστούν έχαναν το 30% της σύνταξής τους ως ποινή. Σύμφωνα με τον e-ΕΦΚΑ, παρά το ότι η περικοπή κατά 30% είχε προβλεφθεί από τον νόμο Βρούτση ήταν ευνοϊκότερη από την περικοπή κατά 60% του νόμου Κατρούγκαλου, οι συνταξιούχοι ήταν συγκρατημένοι.

   Με τον νέο ασφαλιστικό νόμο 5078/2023, από 1ης Ιανουαρίου 2024, οι συνταξιούχοι που δηλώνουν ότι συνεχίζουν ή θα συνεχίσουν να εργάζονται λαμβάνουν ολόκληρη τη σύνταξή τους. Εφόσον εργαστούν ως μισθωτοί, καταβάλλουν πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ, ύψους 10% από τον μισθό τους και, εφόσον επιλέξουν να δηλωθούν ως ελεύθεροι επαγγελματίες, καταβάλλουν επιπλέον 50% της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχουν επιλέξει.

   Όπως αναφέρει ο e-ΕΦΚΑ, η συγκεκριμένη διάταξη αποτελεί πολιτική ενεργούς γήρανσης και είναι εξαιρετικά ευνοϊκή για τους συνταξιούχους, καθώς πλέον έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν το εισόδημά τους και τη μελλοντική σύνταξή τους. Ο επιπλέον χρόνος ασφάλισης, μετά τη λήξη της απασχόλησης, με νέα αίτηση του συνταξιούχου, θα προσμετράται στον συντάξιμο χρόνο και θα οδηγεί σε αύξηση της σύνταξης.

   Επιπλέον, η ευνοϊκή διάταξη λειτουργεί καταλυτικά στην εξάλειψη της «μαύρης» εργασίας που υπήρχε γύρω από την απασχόληση των συνταξιούχων. Με αυτό το μέτρο, όχι μόνο καταπολεμάται η ανασφάλιστη και η αδήλωτη εργασία, αλλά πλέον γίνεται νόμιμη εργασία, με αποτέλεσμα να αυξηθούν τα έσοδα του δημόσιου ταμείου και του e-ΕΦΚΑ.

   Όπως σχολίασε ο εκπρόσωπος Τύπου του e-ΕΦΚΑ, κ. Ηλίας Τσούνης, «η συγκεκριμένη διάταξη έχει πολλαπλά οφέλη για τους συνταξιούχους και την κοινωνία εν γένει. Οι συνταξιούχοι αυξάνουν τα εισοδήματά τους, οι επιχειρήσεις και η αγορά χρησιμοποιούν την πολύτιμη εμπειρία καταρτισμένων εργαζομένων και το ασφαλιστικό σύστημα ενισχύεται με επιπλέον έσοδα».

   Οι υπόχρεοι

   Η δήλωση απασχόλησης είναι υποχρεωτική για τέσσερις κατηγορίες συνταξιούχων:

   1. Συνταξιούχοι του e-ΕΦΚΑ οι οποίοι ξεκίνησαν να εργάζονται οποτεδήποτε, πριν από την έναρξη ισχύος της απόφασης και συνεχίζουν να απασχολούνται, μέχρι σήμερα.

   2. Συνταξιούχοι του e-ΕΦΚΑ οι οποίοι ξεκίνησαν να εργάζονται από 1/1/2024, ακόμα και εάν έχουν διακόψει την απασχόλησή τους.

   3. Όσοι έχουν υποβάλει ή υποβάλλουν εφεξής αίτηση συνταξιοδότησης και συνεχίζουν χωρίς διακοπή την απασχόλησή τους.

   4. Όσοι υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης και αναλαμβάνουν εργασία, μετά την υποβολή της.

   Η διαδικασία

   Η διαδικασία δήλωσης είναι εξαιρετικά γρήγορη και απλή. Οι απασχολούμενοι συνταξιούχοι πρέπει να υποβάλουν σχετική δήλωση στην ιστοσελίδα του e-ΕΦΚΑ (https://www.efka.gov.gr/dilosi-erg-synt.php ), στην οποία δηλώνεται τόσο η ανάληψη της απασχόλησης, όσο και η συνδρομή προϋποθέσεων για την εξαίρεση από την καταβολή πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ ή και από την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών.

   Μη δήλωση/χρηματική ποινή

   Στις περιπτώσεις που ο e-ΕΦΚΑ διαπιστώσει ότι ο συνταξιούχος δεν υπέβαλε δήλωση, ενώ εργάζεται, θα υποστεί χρηματική ποινή ίση με 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις. Κάθε μήνα θα παρακρατείται το 25% της σύνταξής του έως ότου εξοφληθεί το συνολικό ποσό.

   Εξαιρέσεις από την καταβολή του πόρου

   Οι κάτωθι περιπτώσεις απασχολούμενων συνταξιούχων εξαιρούνται από την καταβολή πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ και καταβάλλουν μόνο τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές, λόγω της υποχρεωτικής υπαγωγής στην ασφάλιση του φορέα:

   α) Άτομα με ψυχική αναπηρία του άρθρου 23 του ν. 4488/2017 (Α’ 137).

   β) Συνταξιούχοι του ν. 612/1977 (Α’ 164) και των διατάξεων που παραπέμπουν σε αυτόν.

   γ) Συνταξιούχοι του τρίτου εδαφίου της περ. α’, της παρ. 1, των άρθρων 1 και 26 του π.δ. 169/2007 (Α’ 210).

   δ) Όσοι λαμβάνουν το εξωιδρυματικό επίδομα ή το αντίστοιχο επίδομα του άρθρου 54 του π.δ. 169/2007.

   ε) Οι πολύτεκνοι, των οποίων το ένα τουλάχιστον των τέκνων είναι ανήλικο ή σπουδάζει σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές και έως τη συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας του ή είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία.

   στ) Τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016 (Α’ 85).

   ζ) Συνταξιούχοι, λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο). (Εγκύκλιος 1/2024 και 10/2024).

   Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο διοικητής του e-ΕΦΚΑ, Αλέξανδρος Βαρβέρης, δήλωσε: «Πέρα από το βασικό στόχο της αποκατάστασης μιας μεγάλης αδικίας που “ποινικοποιούσε” την εργασία των συνταξιούχων, μέσω της παρακράτησης σημαντικών ποσών από τη σύνταξή τους, η επιτυχία του μέτρου σηματοδοτεί την επίτευξη τριών σημαντικών στόχων, που είναι η ουσιαστική αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας, η παροχή κινήτρων σε καταρτισμένους επαγγελματίες να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας, καθώς και η αύξηση των δημοσίων εσόδων. Οι συνταξιούχοι ευνοούνται και η οικονομία της χώρας ωφελείται».

ΑΠΕ

Ο Υφυπουργός Εργασίας ξεκαθάρισε ότι πρόκειται για ένα μέτρο που δεν αφορά τους μισθωτούς οι οποίοι λαμβάνουν κανονικά τη σύνταξη τους ανεξάρτητα από την καταβολή των εισφορών από τους εργοδότες τους. Σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία αυξάνεται από τις 20.000 ευρώ στις 30.000 ευρώ το όριο οφειλών προκειμένου κάποιος να μπορεί να δικαιούται να λάβει σύνταξη του (από 6.000 ευρώ σε 10.000 ευρώ για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ). Οι προϋποθέσεις για να ενταχθούν στην ευνοϊκή αυτή ρύθμιση είναι να μην έχουν καταθέσεις που να ξεπερνούν τις 12.000 ευρώ και να έχουν πληρώσει εισφορές για τουλάχιστον 20 χρόνια. Το 60% της σύνταξής τους θα παρακρατείται από τον ΕΦΚΑ μέχρι η οφειλή τους να φτάσει στα παλαιά όρια και, εν συνεχεία, θα μπαίνουν όπως και οι υπόλοιποι οφειλέτες στις 60 δόσεις.

Συντάξεις χηρείας

Ο κ. Τσακλόγλου τόνισε ότι η συζήτηση αφορά στις συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα.  Σύμφωνα με το νόμο μετά την πρώτη τριετία της καταβολής της σύνταξης αν η χήρα ή ο χήρος έχουν εισοδήματα είτε από δική τους σύνταξη, είτε από απασχόληση, το ανταποδοτικό κομμάτι της καταβαλλόμενης σύνταξης περικόπτεται κατά το ήμισυ, δηλαδή από 70% πηγαίνει στο 35%.  Πρόκειται για μια διάταξη η οποία ήδη εφαρμόζεται στους συνταξιούχους του δημοσίου τομέα και του ΟΓΑ και δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι στιγμής στον ιδιωτικό τομέα εξαιτίας προβλημάτων με τα λογισμικά, τα οποία είναι πλέον λειτουργικά. Το επόμενο διάστημα θα αποφασιστεί πως  ακριβώς θα εφαρμοστεί η νομοθεσία.

Για το ΤΕΚΑ

Όπως δήλωσε ο Υφυπουργός πρόκειται στην ουσία για έναν προσωπικό κουμπαρά και αφορά όλα τα άτομα τα οποία ασφαλίστηκαν από τα τέλη του 2021 και μετά για τα οποία η συμμετοχή είναι υποχρεωτική ενώ, προαιρετικά μπορούν να το επιλέξουν και οι γεννημένοι μέχρι το 1987. Αυτή τη στιγμή οι νέοι που έχουν εγγραφεί είναι κάτι λιγότερο από 400.000 και πάνω από 140.000 είναι οι εργοδότες. Στην παρούσα φάση ετοιμάζεται το βασικό χαρτοφυλάκιο το ΤΕΚΑ και μετά το 2026 θα υπάρχουν τρία χαρτοφυλάκια, ένα με λίγο μεγαλύτερο ρίσκο και ένα με πιο χαμηλό. Ο Υφυπουργός ξεκαθάρισε οτι όσο μεγαλύτερο είναι το ρίσκο των επενδύσεων των αποθεματικών τόσο μεγαλύτερη και η απόδοση αλλά σε κάθε περίπτωση το κεφάλαιο είναι διασφαλισμένο καθώς το κράτος εγγυάται ότι η σύνταξη η οποία θα παρασχεθεί θα αντιστοιχεί τουλάχιστον στην πραγματική αξία των εισφορών που κατέβαλε ο ασφαλισμένος.

Επίδομα μητρότητας

Για τα επιδόματα μητρότητας ο Υφυπουργός Εργασίας ξεκαθάρισε ότι κατά την προηγούμενη τετραετία επεκτάθηκαν χρονικά, από έξι σε εννέα μήνες για τις μισθωτές του ιδιωτικού τομέα και πλέον χορηγούνται για πρώτη φορά και στις αυτοαπασχολούμενες και στις αγρότισσες στο ύψος το κατώτατου μισθού (830 ευρώ) για εννέα μήνες. Σχετικά με την καθυστέρηση που παρατηρείται στις πληρωμές ο κ. Τσακλόγλου διευκρίνισε ότι λόγω προβλήματος στο σχετικό λογισμικό της ΔΥΠΑ για τις αυτοαπασχολούμενες, το οποίο όμως έχει ήδη διορθωθεί, υπήρξε μία μικρή καθυστέρηση, όμως από χθες έχουν αρχίσει να καταβάλλονται και πάλι τα επιδόματα κανονικά.

Απασχόληση συνταξιούχων

Πρόκειται για ένα μέτρο που δίνει το δικαίωμα στους συνταξιούχους που επιθυμούν, να εργαστούν κανονικά χωρίς καμία παρακράτηση στη σύνταξη τους και με την απόδοση ενός πόρου υπέρ ΕΦΚΑ ύψους 10% επί του μισθού. Το μέτρο αυτό το έχουν υποδεχτεί θετικά ήδη σχεδόν 100.000 συνταξιούχοι οι οποίοι εργάζονται απολαμβάνοντας υψηλότερο εισόδημα τώρα αλλά και αργότερα καθώς όταν αποφασίσουν να βγουν οριστικά στη σύνταξη αυτή επανυπολογίζεται και είναι προσαυξημένη.

Όπως είπε, «μέχρι πρόσφατα, σε περίπτωση που αποφάσιζε ένας συνταξιούχος να εργαστεί έχανε αμέσως το 30% της σύνταξής του – μάλιστα, αυτό το ποσοστό, μέχρι το 2019, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ήταν 60%. Αυτό το οποίο αλλάξαμε είναι ότι οι συνταξιούχοι θα μπορούν να εργάζονται, λαμβάνοντας ολόκληρη τη σύνταξή τους, αλλά θα υπάρχει μία περικοπή 10% πάνω στα επιπρόσθετα εισοδήματα από την απασχόληση. Το μέτρο αυτό βοηθά τους συνταξιούχους να αυξήσουν τα εισοδήματά τους, αλλά και τη μελλοντική σύνταξή τους. Το μέτρο, μέχρι στιγμής, έχει πολύ μεγαλύτερη επιτυχία και από ό,τι είχαμε σχεδιάσει. Με το προηγούμενο καθεστώς, εργαζόντουσαν 36.000 συνταξιούχοι, ενώ, μέχρι σήμερα, στη σχετική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ έχουν εγγραφεί 78.000 συνταξιούχοι και αυτό το νούμερο αυξάνει καθημερινά».

Σε ερώτηση για τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, ο κ. Τσακλόγλου απάντησε τα εξής: «Το συνταξιοδοτικό μας σύστημα είναι πρωτίστως διανεμητικό σε μία κοινωνία η οποία διαρκώς γερνάει – ένα φαινόμενο που παρατηρείται σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες. Αυτά τα συστήματα, όπου οι συντάξεις των τωρινών συνταξιούχων πληρώνονται από τις εισφορές τις οποίες καταβάλλουν οι τωρινοί εργαζόμενοι, γενικά δουλεύουν καλά, όταν έχουν πολλούς εργαζόμενους και λίγους συνταξιούχους. Έχουμε μπει σε μία πορεία, όχι μόνο εμείς, όλες οι αναπτυγμένες χώρες, όπου έχουμε γήρανση του πληθυσμού και κατά ακολουθία αυτό έχει συνέπειες τόσο στο μέγεθος του εργατικού δυναμικού όσο και στη χρηματοδότηση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Η νομοθεσία μας ορίζει ότι ανά τριετία εξετάζεται το προσδόκιμο της επιβίωσης στα 65 έτη και, ανάλογα με τις μεταβολές, προσαρμόζονται τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Η εκτίμηση που έγινε πέρυσι έδειξε ότι, κατά την περίοδο αναφοράς, το προσδόκιμο της επιβίωσης δεν μεταβλήθηκε και, για τον λόγο αυτό, τα όρια συνταξιοδότησης θα παραμείνουν αμετάβλητα κατά την επόμενη τριετία».

Αναφορικά με τους εν δυναμεί συνταξιούχους με οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, ο υφυπουργός Εργασίας τόνισε ότι, αυτή τη στιγμή, οι ελεύθεροι επαγγελματίες μπορούν να λάβουν τη σύνταξή τους με όριο οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ τις 20.000 ευρώ. «Το ποσό αυτό παρακρατείται από τη σύνταξη σε 60 ισόποσες δόσεις. Το αντίστοιχο όριο για τον ΟΓΑ είναι 6.000 ευρώ. Αυτά τα όρια αυξήθηκαν σε 30.000 ευρώ και 10.000 ευρώ αντίστοιχα, αρκεί ο οφειλέτης να πληροί κάποιες προϋποθέσεις και, συγκεκριμένα, να έχει 20 χρόνια καταβολής πραγματικών εισφορών και να μην είναι συστηματικός κακοπληρωτής, ελέγχοντας τις καταθέσεις του, οι οποίες πρέπει να είναι κάτω από 12.000 ευρώ. Στην περίπτωση αυτή, λαμβάνει κανονικά τη σύνταξή του, από την οποία παρακρατείται το 60%, μέχρι να μειωθούν τα χρέη στις 20.000 ευρώ, που είναι το τωρινό όριο και μετά ισχύουν κανονικά οι 60 δόσεις» διευκρίνισε ο κ. Τσακλόγλου.

Σχετικά με τις εκκρεμείς συντάξεις, ο υφυπουργός Εργασίας υπογράμμισε τα ακόλουθα: «Έχει γίνει μία τεράστια προσπάθεια τα τελευταία χρόνια και τόσο ο αριθμός των εκκρεμών συντάξεων όσο και το μέσο διάστημα για την έκδοση μίας σύνταξης έχουν μειωθεί δραστικά. Αυτή τη στιγμή, ο αριθμός των εκκρεμών ληξιπρόθεσμων συντάξεων – δηλαδή αυτών που η έκδοσή τους εκκρεμεί πάνω από τρεις μήνες – έχει περιοριστεί στις κύριες συντάξεις στις 21.000, στις 26.000 στις επικουρικές συντάξεις, ενώ υπάρχουν και περίπου στα 9.000 ληξιπρόθεσμα εφάπαξ».

Για το επίδομα μητρότητας, ο κ. Τσακλόγλου είπε ότι το υπουργείο Εργασίας έχει δύο στόχους: «πρώτον, θέλουμε να προωθήσουμε τη συμφιλίωση μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής και να δώσουμε τη δυνατότητα στα νέα ζευγάρια να κάνουν τον επιθυμητό αριθμό παιδιών, και, δεύτερον, να ενθαρρύνουμε εκείνες τις ομάδες οι οποίες υπο-εκπροσωπούνται στην αγορά εργασίας, όπως οι γυναίκες, οι νέοι, τα άτομα με ειδικές ανάγκες και τα άτομα μεγάλης ηλικίας, να συμμετέχουν σε αυτή. Στην προηγούμενη θητεία μας, επεκτείναμε το επίδομα μητρότητας για τις μισθωτές του ιδιωτικού τομέα από τους έξι στους εννέα μήνες. Τώρα, δίνουμε το ίδιο επίδομα για τον ίδιο χρόνο και το ίδιο ποσό, δηλαδή όσος είναι ο κατώτατος μισθός, για εννέα μήνες, στις αυτοαπασχολούμενες και στις αγρότισσες».

Τέλος, για τις ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό σε τουρισμό και επισιτισμό, ο υφυπουργός Εργασίας δήλωσε: «Τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες αναπτυγμένες χώρες σε συγκεκριμένους τομείς οικονομικής δραστηριότητας παρατηρείται χαμηλή προσφορά εργασίας από το εγχώριο εργατικό δυναμικό. Το βλέπουμε στον αγροτικό τομέα, αλλά και σε ορισμένες ειδικότητες, όχι γενικά σε άλλους τομείς, όπως ο τουρισμός. Για την κάλυψη των κενών, προωθούμε διακρατικές συμφωνίες, που θα δίνουν τη δυνατότητα σε μετακλητούς εργαζόμενους από τις αντίστοιχες χώρες να μπορούν να έρθουν στην Ελλάδα, για να καλύψουν αυτές τις ελλείψεις διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τον μισθό, την ασφάλιση και τα εργασιακά δικαιώματά τους».