Σύμφωνα με το δελτίο τύπου που εξεδόθη από τα ΗΕ, με το πέρας της συνάντησης, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι η πραγματική επίλυση του Κυπριακού είναι η πολιτική ισότητα σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΣΑ των ΗΕ.

Νωρίτερα να θυμίσουμε, οι δύο ηγέτες επισκέφθηκαν το Ανθρωπολογικό Εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων όπου και τους υποδέχθηκαν μέλη του προσωπικού του εργαστηρίου, η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν και ο Ειδικός Αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, Χασίμ Ντιάν.

Χριστοδουλίδης: Πολύ καλή η συνάντηση – Σημαντική και ουσιαστική συζήτηση για το Κυπριακό

«Χαίρομαι γιατί σήμερα πραγματοποιήθηκε μια πολύ καλή συνάντηση, μετά από πολύ καιρό», δήλωσε ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, έξω από το Προεδρικό Μέγαρο, αναφερόμενος στη συνάντηση της Προσωπικής Απεσταλμένης του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, με τον ίδιο και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν.

«Συμφωνήσαμε να επικεντρωθούμε σε συγκεκριμένα θέματα, όπως η συζήτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το θέμα του χαλουμιού και η κατασκευή αγωγού για μεταφορά νερού από το Εργοστάσιο Επεξεργασμένων Λοιμάτων στη Μια Μηλιά, που θα αξιοποιείται για την υδροδότηση και τον πρωτογενή τομέα», τόνισε.

Επιπλέον, έγινε αναφορά στην ενίσχυση του προσωπικού στα οδοφράγματα και σε σειρά άλλων ζητημάτων που αφορούν τους αγνοούμενους, τους εγκλωβισμένους, τις κοινότητες των Μαρωνιτών και των Αρμενίων, τα τοποσήμια στις κατεχόμενες περιοχές, τη φορολογία στα προϊόντα που μεταφέρονται από τις ελεύθερες στις κατεχόμενες περιοχές, καθώς και την πρόσβαση στις εκκλησίες που έχουν αναστηλωθεί στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Τεχνικής Επιτροπής.

Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ανέφερε ότι τα θέματα αυτά θα συζητηθούν εκ νέου στην επόμενη συνάντηση με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, ενώ υπογράμμισε ότι η ουσία των συνομιλιών επικεντρώθηκε στην επίλυση του Κυπριακού μέσω της πολιτικής ισότητας, όπως προβλέπεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. «Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς είναι η πρώτη φορά που εμφανίζεται σε δήλωση μετά από συνάντηση των δύο ηγετών από τον Οκτώβριο του 2020», σημείωσε ο κ. Χριστοδουλίδης.

Αυτούσια η κοινή δήλωση των Ηνωμένων Εθνών

«Σήμερα, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, κ. Τουφάν Ερχουρμάν, και ο Ελληνοκύπριος ηγέτης, κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, πραγματοποίησαν συνάντηση υπό τη διευκόλυνση της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, κ. Μαρίας Άνχελα Ολγκίν Κουέγιαρ, στις εγκαταστάσεις της Αποστολής Καλών Υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε θετικό και φιλικό κλίμα. Οι ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αποσκοπούν στη δημιουργία κλίματος ευνοϊκού για τη διευθέτηση, καθώς και στις προσπάθειες για επίτευξη λύσης στο Κυπριακό.

• Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι ο πραγματικός στόχος είναι η λύση του Κυπριακού προβλήματος με πολιτική ισότητα, όπως περιγράφεται στα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης είναι σημαντικά για τη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος αλλά δεν υποκαθιστούν την επίτευξη λύσης στο Κυπριακό πρόβλημα.
• Οι ηγέτες πραγματοποίησαν μια επισκόπηση προηγουμένως συμφωνημένων πρωτοβουλιών οικοδόμησης εμπιστοσύνης, συζήτησαν νέες ιδέες και συμφώνησαν να επικεντρωθούν στην επίτευξη συμφωνιών το συντομότερο δυνατό, ειδικά στο ζήτημα του ανοίγματος νέων σημείων διέλευσης, το θέμα του Χαλουμιού/Hellim, καθώς και την κατασκευή αγωγών από το Εργοστάσιο Επεξεργασίας Νερού Μια Μηλιά/Χασπολάτ.
• Συμφώνησαν επίσης στην αύξηση του προσωπικού για τις υπηρεσίες που απαιτούνται στα σημεία διέλευσης. Και οι δύο ηγέτες χαιρέτισαν τις εργασίες για τη διαπλάτυνση του δρόμου στο σημείο διέλευσης Αγίου Δομετίου/Μετεχάν και αναμένουν την ολοκλήρωσή του τους επόμενους μήνες.
• Και οι δύο ηγέτες επανέλαβαν επίσης τη δέσμευσή τους να συμμετάσχουν στην επόμενη άτυπη συνάντηση σε ευρύτερη σύνθεση, που θα συγκαλέσει ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών. Δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν να εργάζονται εν τω μεταξύ στην Κύπρο, ώστε να παράγουν απτά αποτελέσματα προς όφελος των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων και να διασφαλίσουν την επιτυχία της επόμενης άτυπης συνάντησης σε ευρύτερη σύνθεση.
• Προς τούτο, εξέφρασαν τη βούλησή τους να συναντώνται όσο συχνά χρειάζεται και έδωσαν οδηγίες στους αντιπροσώπους τους να συνεχίσουν τις τακτικές τους συναντήσεις.

Πριν από τη συνάντησή τους, οι ηγέτες επισκέφθηκαν το ανθρωπολογικό εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοούμενους (ΔΕΑ) στην Κύπρο. Με την ευκαιρία αυτή, εξέφρασαν τη μεγάλη τους εκτίμηση για το αποτελεσματικό ανθρωπιστικό έργο που διεξάγει η ΔΕΑ, συμπεριλαμβανομένων των μελών της Επιτροπής, του προσωπικού του ανθρωπολογικού εργαστηρίου, όλων των εμπλεκομένων εργαζομένων και των δωρητών.

Ο κ. Χριστοδουλίδης και ο κ. Ερχουρμάν υπογράμμισαν την κρίσιμη σημασία της διατήρησης του έργου της ΔΕΑ απαλλαγμένου από πολιτικές παρεμβάσεις, καλώντας όλους να απέχουν από την πολιτικοποίηση αυτής της ανθρωπιστικής διαδικασίας. Κάλεσαν επίσης οποιονδήποτε έχει πληροφορίες σχετικά με πιθανούς χώρους ταφής να τις μοιραστεί με τη ΔΕΑ, διαβεβαιώνοντας ότι η αρχή της εμπιστευτικότητας θα τηρηθεί αυστηρά».

Η συνάντηση θα γίνει στην οικία του Ειδικού Αντιπροσώπου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, στην περιοχή του παλιού αεροδρομίου Λευκωσίας, στο πλαίσιο των προσπαθειών του Οργανισμού για επανεκκίνηση της διαδικασίας στο Κυπριακό.

Στη δήλωσή του, ο κ. Λετυμπιώτης τονίζει ότι ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης προσέρχεται στη συνάντηση «με την ίδια εποικοδομητική διάθεση και ειλικρινή πολιτική βούληση», επαναλαμβάνοντας πως στόχος της ελληνοκυπριακής πλευράς παραμένει η επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά.

Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι η επιδιωκόμενη λύση πρέπει να βασίζεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, καθώς και στις αρχές και αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με ανάρτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου Κωνσταντίνου Λετυμπιώτη στο Χ, το τηλεφώνημα έγινε με πρωτοβουλία του προέδρου Χριστοδουλίδη αμέσως μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της ψηφοφορίας στις κατεχόμενες περιοχές την περασμένη Κυριακή, με στόχο τη γρήγορη αποκατάσταση διαύλου επικοινωνίας.

Κατά τη συνομιλία, ο κ. Χριστοδουλίδης συνεχάρη τον κ. Έρχιουρμάν για την εκλογή του και εξέφρασε ετοιμότητα για πραγματοποίηση κοινής συνάντησης το συντομότερο δυνατόν. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης ανέλαβε να επανέλθει το αμέσως επόμενο διάστημα, ώστε να καθοριστεί ο τόπος και ο χρόνος της συνάντησης.

Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης επανέλαβε τη σταθερή του βούληση να συμβάλει εποικοδομητικά στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Τόνισε ότι η διαδικασία πρέπει να κινηθεί στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου, όπως αυτό ορίζεται από τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και τις αρχές και αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Εκείνο που θα ήθελα να αναφέρω σήμερα, απαντώντας και στο ερώτημά σας, [είναι ότι] όλοι θα κριθούμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», σημείωσε.

Εμείς, είπε, «πρωτίστως επιθυμούμε περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο τερματισμό της κατοχής,  απελευθέρωση, επανένωση της πατρίδας μας. Δεν φοβόμαστε τις διαπραγματεύσεις γιατί ξέρουμε που θέλουμε να πάμε, ξέρουμε πως θα πετύχουμε το στόχο μας και είμαστε έτοιμοι να διαπραγματευτούμε εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, των αρχών και αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης». 

Σε ερώτηση αν έχει επικοινωνήσει με τον Τ/κ ηγέτη ανέφερε ότι έγινε κατ’ επανάληψη προσπάθεια από δικής του πλευράς από το πρώτο βράδυ [της ανάδειξης του στην ηγεσία των Τ/κ] για επικοινωνία αλλά αυτό δεν κατέστη δυνατό.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης πρόσθεσε ότι την προηγούμενη εβδομάδα, όταν ήταν στις Βρυξέλλες δέχθηκε ένα τηλεφώνημα κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και όταν προσπάθησε και πάλι να επικοινωνήσει, δεν υπήρξε ανταπόκριση.

Για τη σημερινή μέρα ο Πρόεδρος είπε ότι τιμούμε τον αγώνα της Ελλάδας και του ελληνικού λαού, τον αγώνα υπέρ των πανανθρώπινων αξιών, εναντίον του ναζισμού και του φασισμού.

Πρόσθεσε ότι σε αυτό τον αγώνα χιλιάδες Έλληνες της Κύπρου βρέθηκαν στο πλευρό των αδελφών τους για να υπερασπιστούν την Ελλάδα και την ανθρωπότητα.

«Όπως κατ’ επανάληψη έχω αναφέρει, πέραν από τις παρελάσεις, τις εκδηλώσεις που φυσικά και θα συνεχίσουμε να διοργανώνουμε εκείνο που έχει περισσότερη σημασία τόσα χρόνια μετά είναι να αντλούμε τα αναγκαία διδάγματα μέσα από τέτοιους αγώνες», ανέφερε.

Και στη δική μας περίπτωση, είπε, «το δίδαγμα δεν μπορεί να είναι τίποτα άλλο από τον ανυποχώρητο αγώνα μέχρι την τελική δικαίωση, μέχρι την απελευθέρωση, τον τερματισμό της κατοχής και την επανένωση της πατρίδας μας».

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σημείωσε ακόμη ότι προς αυτή την κατεύθυνση, αξιοποιώντας όλους τους παράγοντες ισχύος της χώρας μας,  εσωτερικούς και εξωτερικούς, θα συνεχίσουμε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια μέχρι την ευλογημένη μέρα της απελευθέρωσης και της επανένωσης της πατρίδας μας.

«Ο κ. Ερχιουρμάν και το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα (CTP) εξασφάλισαν μια καθαρή εντολή, στη βάση ενός προγράμματος που επιδιώκει την επανεκκίνηση των συνομιλιών για την επίλυση του Κυπριακού και την προσέγγιση με την Ευρώπη», ανέφερε σε δήλωσή του ο κ. Παπανδρέου και υπογράμμισε: «Το αποτέλεσμα αυτό αντικατοπτρίζει τη βούληση της Τουρκοκυπριακής κοινότητας για πρόοδο, συνεργασία και μια δίκαιη και βιώσιμη λύση».

Εξέφρασε, επιπλέον, την ελπίδα ότι «η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου είχαν διακοπεί θα μεταφραστεί σε πράξη, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο ουσιαστικού διαλόγου. Στόχος παραμένει η επίτευξη μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, όπως καθορίζεται από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, χωρίς κατοχικά στρατεύματα και ξένες εξαρτήσεις, προς όφελος όλων των Κυπρίων – Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων»

Ο Γιώργος Παπανδρέου κάλεσε τις προοδευτικές δυνάμεις σε Ελλάδα, Κύπρο και διεθνώς, να στηρίξουν με συνέπεια τον διάλογο, την ειρήνη και τη δημοκρατία, ώστε η Κύπρος να προχωρήσει ενωμένη σε ένα κοινό, ευρωπαϊκό μέλλον.

Πάντως οι πρώτες δηλώσεις του νικητή δείχνουν και την πραγματική διάσταση των πολιτικών δεδομένων. «Η εξωτερική πολιτική στα Κατεχόμενα δεν θα καθορίζεται ποτέ χωρίς διαβούλευση με την Τουρκία» επεσήμανε ο Ερχιουρμάν.

Ο νέος Τουρκοκύπριος ηγέτης σε δήλωσή του στο τουρκικό πρακτορείο «Αναντολού», είπε ειδικότερα ότι «ο καθορισμός μιας εξωτερικής πολιτικής στην Κύπρο χωρίς διαβούλευση με την Τουρκία δεν θα είναι ποτέ ζήτημα κατά τη διάρκεια της θητείας μου», υπογραμμίζοντας ότι οι «πολύ καλές σχέσεις» με την Τουρκία θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται περαιτέρω.

Ο Ερχιουρμάν όλη την προεκλογική περίοδο έδειχνε στους ψηφοφόρους ότι τα περί δυο κρατών τα οποία υποστηρίζουν Άγκυρα και Τατάρ δεν είχαν καμία τύχη. Μιλούσε για μια χαλαρή ομοσπονδία.

Δήλωνε υποστηρικτής της επανέναρξης συνομιλιών υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, με στόχο μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία — τη λύση που ο ΟΗΕ προωθεί εδώ και δεκαετίες.

Σε Αθήνα και Λευκωσία επισημαίνουν αυτό που ο Ερχιουρμάν είχε πει προεκλογικά πως ο ξένος παράγοντας τον είχε διαβεβαιώσει ότι εάν οι συνομιλίες αποτύχουν «με υπαιτιότητα των Ελληνοκυπρίων» τότε θα προχωρήσουν σε κινήσεις αναβάθμισης της παράνομης οντότητας στο Βορρά.

Όπως τονίζουν επίσης όσοι γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα στο ψευδοκράτος, ο Ερχιουρμάν δε νίκησε μόνος του αλλά συμμάχησε με την παραδοσιακή δεξιά που δεν ήθελε πλέον τον Ερσίν Τατάρ. Αυτή η δεξιά όμως δεν συμφωνεί με την διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία.