Η κεντρική τράπεζα δεν δεσμεύτηκε, όπως αναμενόταν, για το πότε θα γίνει η επόμενη μείωση, επαναλαμβάνοντας τη φράση – κλισέ ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση με βάση τα νεότερα στοιχεία που θα είναι διαθέσιμα για τις προοπτικές του πληθωρισμού.

   Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, τόνισε ιδιαίτερα ότι είναι μεγάλη η αβεβαιότητα σχετικά με την ταχύτητα που θα γίνουν οι επόμενες μειώσεις των επιτοκίων καθώς και με τον χρόνο που θα χρειαστεί για να ολοκληρωθεί η καθοδική φάση του κύκλου της νομισματικής πολιτικής.

   Η αποφυγή δέσμευσης σε συνδυασμό με προηγούμενες δηλώσεις στελεχών της κεντρικής τράπεζας – όπως του επικεφαλής της Μπούντεσμπανκ Γιόαχιμ Νάγκελ και της Ίζαμπελ Σνάμπελ – ότι δεν φαίνεται δικαιολογημένη μία νέα μείωση στη συνεδρίαση του Ιουλίου, μεταθέτει μάλλον για τον Σεπτέμβριο την απόφαση για την επόμενη μείωση επιτοκίων, με την προϋπόθεση ότι τα νεότερα στοιχεία που θα ανακοινωθούν έως τότε θα είναι συνεπή με τις προβλέψεις για αποκλιμάκωση του πληθωρισμού προς τον στόχο του 2% μέσα στο 2025.

   Οι υπηρεσίες της ΕΚΤ αναθεώρησαν ελαφρά προς τα πάνω τις προβλέψεις τους για τον γενικό πληθωρισμό στην Ευρωζώνη – στο 2,5% για φέτος και στο 2,2% για το 2025 αντί για 2,3% και 2,0%, αντίστοιχα, που προέβλεπαν τον Μάρτιο – κάτι που μπορεί να επιβραδύνει κάπως το χρονοδιάγραμμα μείωσης των επιτοκίων. Ωστόσο, η Λαγκάρντ ξεκαθάρισε ότι έχει βελτιωθεί σημαντικά η εμπιστοσύνη των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ στην επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου για πληθωρισμό.

   Σύμφωνα με την ανάλυση των εμπειρογνωμόνων, ο γενικός πληθωρισμός θα φθάσει στον στόχο του 2% στο δ’ τρίμηνο του 2025 αντί στο γ’ τρίμηνο που προβλεπόταν τον Μάρτιο, άρα μιλάμε για μία χρονική διαφορά ενός τριμήνου. Για φέτος, η πρόβλεψη είναι ότι ο πληθωρισμός θα έχει μικρά σκαμπανεβάσματα περί το 2,5%, κυρίως λόγω του αρνητικού αποτελέσματος βάσης για τις τιμές της ενέργειας και κάποιας μικρής ανόδου τους σε σχέση με αυτή που αναμενόταν προηγουμένως.

   Με βάση τις προθεσμιακές τιμές που διαμορφώνονται στις αγορές ενεργειακών προϊόντων, γίνεται η υπόθεση ότι η τιμή του πετρελαίου θα διαμορφωθεί σε μέσα επίπεδα φέτος στα 83,8 δολάρια το βαρέλι, οριακά υψηλότερα από πέρυσι (83,7 δολάρια), για να μειωθεί στα 78 δολάρια το 2025.

   Η υπόθεση για την τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη είναι ότι θα είναι μειωμένη φέτος στα 30,8 ευρώ ανά μεγαβατώρα από 40,6 ευρώ πέρυσι, αλλά θα αυξηθεί στα 35,4 ευρώ το 2025, συμπαρασύροντας ανοδικά και την τιμή του ρεύματος στα 87,7 ευρώ ανά μεγαβατώρα από 73 ευρώ που εκτιμάται φέτος.

   Οι τιμές των τροφίμων, οι αυξήσεις των οποίων έχουν αποκλιμακωθεί σημαντικά φέτος, αναμένεται να «τρέξουν» με ρυθμό 3% φέτος από 10,9% πέρυσι, για να επιβραδυνθούν περαιτέρω στο 2,7% το 2025.

   Τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων αναμένεται να παραμείνουν σταθερά φέτος (αύξηση μόλις 0,1%) μετά τη σημαντική αύξησή τους κατά 6,2% πέρυσι, ενώ οι αυξήσεις των μισθών (αμοιβές ανά εργαζόμενο) προβλέπεται να κινηθούν κοντά στα περυσινά επίπεδα (4,8% έναντι 5,2% για να επιβραδυνθούν στο 3,5% το 2025).

   Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο αυτές οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν από τα στοιχεία που θα βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Η Λαγκάρντ έκανε λόγο για αξιοπιστία των προβλέψεων της ΕΚΤ αλλά τόνισε ότι στην πορεία μείωσης του πληθωρισμού θα υπάρχουν εμπόδια που μπορεί να επηρεάσουν την πορεία μείωσης των επιτοκίων.

«Δεν θριαμβολογούμε και δεν γιορτάζουμε προς το παρών» ανέφερε χαρακτηριστικά, συμπληρώνοντας ότι τα «στοιχεία που έχουμε στη διάθεση μας καταδεικνύουν ότι όχι μόνο έχει μειωθεί ο πληθωρισμός αλλά και ότι έχουμε εισέλθει σε φάση αποκλιμάκωσής του (disinflation), η οποία μπορεί να μην είναι ευθύγραμμη ωστόσο διαφαίνεται ότι θα πετύχουμε τον στόχο μας το 2025. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει την ορθότητα της νομισματικής πολιτικής που ακολουθούμε. Στο πλαίσιο αυτό θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά τα νέα δεδομένα κάθε φορά πριν λάβουμε τις αποφάσεις για τα επιτόκια».

Όσον αφορά τη χρονική στιγμή που η ΕΚΤ θα ξεκινήσει τη μείωση των επιτοκίων, η Κριστιν Λαγκάρντ επανέλαβε ότι στην επόμενη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου, τον Ιούνιο, θα υπάρχουν αρκετά περισσότερα στοιχεία διαθέσιμα ότι μόνο για την εξέλιξη του πληθωρισμού αλλά και οι νέες μακροοικονομικές προβλέψεις της Κεντρικής Τράπεζας. Όπως απεκάλυψε μάλιστα οι ίδια, οι περισσότεροι κεντρικοί τραπεζίτες που μετέχουν στο ΔΣ της ΕΚΤ συμφώνησαν οι αποφάσεις να ληφθούν τον Ιούνιο, ενώ λίγοι εξ αυτών τάχθηκαν υπέρ του “εδώ και τώρα”.

Άλλωστε όπως αναφέρεται και στη σημερινή απόφαση της ΕΚΤ «εάν η επικαιροποιημένη εκτίμησή μας για τις προοπτικές για τον πληθωρισμό, η δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και η ισχύς της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής ενισχύσουν περαιτέρω την εμπιστοσύνη μας ότι ο πληθωρισμός συγκλίνει προς τον στόχο μας με διαρκή τρόπο, τότε θα είναι δυνατό να αρχίσει να χαλαρώνει η νομισματική πολιτική».

Σημειώνεται ότι σήμερα το Διοικητικό Συμβούλιο έλαβε την απόφαση να διατηρήσει για πέμπτη συνεχόμενη συνεδρίαση αμετάβλητα τα επιτόκια καθώς οι εισερχόμενες πληροφορίες επιβεβαίωσαν σε γενικές γραμμές την προηγούμενη εκτίμησή του για τις μεσοπρόθεσμες του πληθωρισμού.

Όσον αφορά στη πορεία του πληθωρισμού ειδικότερα, επισημαίνεται ότι ο πληθωρισμός συνέχισε να μειώνεται, οδηγούμενος από τον χαμηλότερο πληθωρισμό των τιμών των τροφίμων και των αγαθών. Τα περισσότερα μέτρα του υποκείμενου πληθωρισμού μειώνονται, η αύξηση των μισθών μετριάζεται σταδιακά και οι επιχειρήσεις απορροφούν μέρος της αύξησης του κόστους εργασίας στα κέρδη τους. Οι συνθήκες χρηματοδότησης παραμένουν περιοριστικές και οι προηγούμενες αυξήσεις των επιτοκίων συνεχίζουν να επιβαρύνουν τη ζήτηση, γεγονός που συμβάλλει στη μείωση του πληθωρισμού. Ωστόσο, οι εγχώριες πιέσεις τιμών είναι ισχυρές και διατηρούν τον πληθωρισμό των τιμών των υπηρεσιών σε υψηλά επίπεδα.

Όσον αφορά τις εξελίξεις στο μέτωπο της ανάπτυξης, η ΕΚΤ εκτιμά ότι η οικονομία παρέμεινε αδύναμη το πρώτο τρίμηνο του έτους. Ενώ ο τομέας των υπηρεσιών εμφανίζεται ανθεκτικός οι μεταποιητικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν χαμηλή ζήτηση και η παραγωγή εξακολουθεί να είναι υποτονική, ειδικά σε τομείς έντασης ενέργειας. Οι έρευνες δείχνουν σταδιακή ανάκαμψη κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, με “ατμομηχανή” τις υπηρεσίες. Αυτή η ανάκαμψη αναμένεται να υποστηριχθεί από την αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων, ως αποτέλεσμα του χαμηλότερου πληθωρισμού, της αύξησης των μισθών και των βελτιωμένων όρων εμπορίου.

Επιπλέον, η αύξηση των εξαγωγών της ζώνης του ευρώ αναμένεται να επιταχυνθεί τα επόμενα τρίμηνα, καθώς η παγκόσμια οικονομία ανακάμπτει και οι δαπάνες μετατοπίζονται περαιτέρω προς τα εμπορεύσιμα προϊόντα.

Τέλος, η νομισματική πολιτική θα πρέπει να ασκεί μικρότερη επιβάρυνση στη ζήτηση με την πάροδο του χρόνου.

Το ποσοστό ανεργίας βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη του ευρώ. Ταυτόχρονα, η στενότητα στην αγορά εργασίας συνεχίζει σταδιακά να μειώνεται, με τους εργοδότες να δημοσιεύουν λιγότερες κενές θέσεις εργασίας.

Η ΕΚΤ ζήτησε για μία ακόμη φορά από τις κυβερνήσεις να αρχίσουν σταδιακά να αποσύρουν τα μέτρα στήριξης που σχετίζονται με την ενέργεια, έτσι ώστε ο αποπληθωρισμός να προχωρήσει με βιώσιμο τρόπο. Εξάλλου, η πλήρης και χωρίς καθυστέρηση εφαρμογή του αναθεωρημένου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ θα βοηθήσει τις κυβερνήσεις να μειώσουν τα δημοσιονομικά ελλείμματα και τους δείκτες Δημοσίου Χρέους σε διατηρήσιμα επίπεδα.

«Ήδη, εδώ και αρκετούς μήνες, έχει υπάρξει σημαντική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού παγκοσμίως και, εντός του 2024, αναμένεται να ξεκινήσει και η μείωση των βασικών επιτοκίων των κεντρικών τραπεζών.», σημείωσε στην ομιλία του ο κεντρικός τραπεζίτης.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στον ρόλος του χρυσού σήμερα στο πλαίσιο των συναλλαγματικών διαθεσίμων. «Η σημασία του χρυσού άλλαξε, αλλά δεν εξαλείφθηκε. Αντί για κάλυμμα της κυκλοφορίας τραπεζογραμματίων, ο χρυσός σήμερα αποτελεί ένα ακόμα περιουσιακό στοιχείο, μέρος του χαρτοφυλακίου στο ενεργητικό της Τράπεζας της Ελλάδος, το οποίο της επιτρέπει να ανταποκρίνεται σε διαφορετικές συνθήκες και απαιτήσεις», τόνισε.

Αναλυτικά, η ομιλία του διοικητή της ΤτΕ Γιάννη Στουρνάρα: 

Με μεγάλη χαρά σάς υποδέχομαι στον ανακαινισμένο χώρο του Κύριου Αποθεματικού Χρυσού της Τράπεζας της Ελλάδος. Όπως συμβαίνει με κάθε κεντρική τράπεζα, ο χώρος αυτός, το «Κεντρικό Θησαυροφυλάκιο», περιβάλλεται από μια ιδιαίτερη αίγλη, καθώς εδώ φυλάσσονται τα αποθέματα χρυσού της κεντρικής τράπεζας της χώρας. Με την ολοκλήρωση της ανακαίνισης και του εκσυγχρονισμού του, ο εμβληματικός αυτός χώρος διαθέτει πλέον υπερσύγχρονα μέσα ταξινόμησης, απογραφής και ασφάλειας.

Προετοιμαζόμενος για τη σημερινή εκδήλωση, αναλογιζόμουν πόσο παράδοξη είναι, από μία άποψη, αυτή η τελετή. Σε μία εποχή όπου όλοι είμαστε εξοικειωμένοι με τις ηλεκτρονικές συναλλαγές και όπου τα χρήματα στα πορτοφόλια μας είναι απλά κομμάτια χαρτί ή, για την ακρίβεια, βαμβάκι, συγκεντρωνόμαστε σε ένα χώρο αφιερωμένο στη φύλαξη του χρυσού, ενός πολύτιμου μετάλλου, συνυφασμένου πρωτίστως με το παρελθόν, και με όχι το μέλλον του χρήματος. 

Τα μόνα χρυσά νομίσματα στον κόσμο εκδίδονται πλέον για λόγους συλλεκτικούς ή επενδυτικούς και όχι για συναλλαγές. Ο, δε, κανόνας χρυσού, που επέβαλε τη μετατρεψιμότητα των τραπεζογραμματίων σε χρυσό ή αντίστοιχες ποσότητες συναλλάγματος, μας έχει εγκαταλείψει από τη δεκαετία του 1970, τότε που ο Αμερικανός πρόεδρος Nixon υποτίμησε το δολάριο και ανέστειλε τη μετατρεψιμότητά του στο πολύτιμο μέταλλο. 

Κι όμως, επί αιώνες, χρυσός και ασήμι αποτελούσαν την εγγύηση της αξίας των περισσότερων νομισμάτων, είτε άμεσα, όταν αποτελούσαν την πρώτη ύλη για την κατασκευή τους, είτε έμμεσα, όταν τα χάρτινα τραπεζογραμμάτια μπορούσαν να μετατραπούν σε ορισμένα γραμμάρια μετάλλου. Ο φοίνικας του Καποδίστρια περιλάμβανε 3,747 γραμμάρια ασήμι, ενώ η αρχική πρόβλεψη ήταν να κοπούν και χρυσά νομίσματα των 20 και 10 φοινίκων. Στην πράξη, τα οικονομικά του νεοσύστατου κράτους δεν επέτρεψαν καμία χρυσή κοπή, ενώ ελάχιστοι ασημένιοι φοίνικες τυπώθηκαν. 

Η δραχμή του Όθωνα ορίστηκε επίσης σε ασήμι, ενώ αυτή τη φορά εκδόθηκαν και λίγα χρυσά εικοσάδραχμα και σαραντάδραχμα. Τα χάρτινα τραπεζογραμμάτια της Εθνικής Τράπεζας, που πρωτοκυκλοφόρησαν το 1842, ήταν εξαργυρώσιμα σε τέτοιες μεταλλικές δραχμές. Στην πράξη, βέβαια, οι περισσότεροι συμβιβάζονταν με ξένα νομίσματα, καθώς και οι ελληνικές κοπές ήταν ελάχιστες. Δεν είναι τυχαίο που, ακόμα και σήμερα, οι όποιες αγοραπωλησίες χρυσών νομισμάτων γίνονται σε λίρες Αγγλίας και όχι χρυσές δραχμές. Το Ελληνικό Δημόσιο δεν είχε ποτέ την άνεση να εκδώσει ικανό αριθμό χρυσών νομισμάτων. 

Χρυσός και ασήμι συνυπήρχαν διεθνώς και ως τα μέσα του 19ου αιώνα λειτουργούσαν αρμονικά σε ένα διμεταλλικό σύστημα. Η τελική επικράτηση του χρυσού αποτελεί μάλλον σύμπτωση παρά ιστορική αναγκαιότητα. Κάτι το γεγονός ότι η πρωτοπόρος Αγγλία είχε – λόγω μιας παλαιότερης σύμπτωσης – καταλήξει στον χρυσό, κάτι η ήττα των Γάλλων από τους Γερμανούς το 1870, που συνοδεύτηκε από μεγάλες αποζημιώσεις σε χρυσό, κάτι η απόφαση των Γερμανών να ακολουθήσουν το παράδειγμα των Άγγλων – στα τέλη του 19ου αιώνα οι περισσότερες χώρες βρέθηκαν δεμένες στο άρμα του χρυσού. 

Η Ελλάδα, αν και τυπικά μέλος της διμεταλλικής Λατινικής Νομισματικής Ένωσης, δεν επηρεάστηκε ιδιαίτερα από τις εξελίξεις. Οι πολεμικές και δημοσιονομικές της περιπέτειες δεν της είχαν επιτρέψει την πολυτέλεια ενός σταθερού νομίσματος πριν το 1910, οπότε και η δραχμή σταθεροποιήθηκε. Δυστυχώς, η σταθερότητα δεν κράτησε πολύ, καθώς τα ελλείμματα και ο πληθωρισμός, που επέφερε η Μικρασιατική Εκστρατεία, εκτίναξαν τον πληθωρισμό στα ύψη και καταρράκωσαν την ισοτιμία της δραχμής. 

Η επόμενη σταθεροποίηση συμπίπτει με την ίδρυση της Τράπεζας της Ελλάδος και την επιστροφή στον κανόνα του χρυσού-συναλλάγματος, τον Μάιο του 1928. Η νεοσύστατη κεντρική τράπεζα ανέλαβε τότε την υποχρέωση να ανταλλάσσει τα τραπεζογραμμάτια δραχμών με αγγλικό συνάλλαγμα, σε σταθερή ισοτιμία 375 δραχμές ανά στερλίνα. 

Γιατί στερλίνες και όχι χρυσές λίρες; Διότι τα 4/5 των διαθεσίμων της Τράπεζας της Ελλάδος, όπως και των άλλων τραπεζών του μεσοπολέμου, τηρούνταν σε συνάλλαγμα, όχι σε ράβδους χρυσού. Σε αντίθεση με τον χρυσό, που απαιτεί ακριβά θησαυροφυλάκια, οι καταθέσεις σε συνάλλαγμα δεν έπιαναν χώρο, ενώ απέδιδαν και τόκους. Έτσι, οι κεντρικές τράπεζες περιφερειακών χωρών, όπως η Ελλάδα, δεν αγόραζαν τόσο χρυσό, όσο συνάλλαγμα από χώρες με μετατρέψιμα νομίσματα, όπως ήταν η Αγγλία, οι ΗΠΑ και η Ελβετία. 

Η ιδέα ήταν καλή, υπό την προϋπόθεση ότι καμία από αυτές τις χώρες δεν θα υποτιμούσε το δικό της νόμισμα. Αυτό ακριβώς συνέβη τον Σεπτέμβριο του 1931, όταν η Αγγλία, κάτω από το βάρος της Μεγάλης Ύφεσης, εγκατάλειψε τον κανόνα χρυσού. Εκείνη τη μέρα, η Τράπεζα της Ελλάδος, που διατηρούσε σημαντικά ποσά σε στερλίνες, έχασε σημαντικό μέρος των διαθεσίμων της. Το υπόλοιπο το διέθεσε τους επόμενους μήνες, προσπαθώντας να σταθεροποιήσει τη δραχμή, μέχρι την οριστική εγκατάλειψη του κανόνα χρυσού, τον Απρίλιο του 1932. 

Έκτοτε, το πάθημα έγινε μάθημα, και τη δεκαετία του 1930 η Τράπεζα φρόντισε όχι μόνο να αποκαταστήσει τα συναλλαγματικά της διαθέσιμα, αλλά και να αυξήσει το ποσοστό που τηρούσε σε ατόφιο χρυσάφι. Πολλά από αυτά τηρούνταν στο εξωτερικό, για να μπορούν να αντιμετωπίσουν έκτακτες ανάγκες. Το ίδιο ισχύει και σήμερα: το 47% του χρυσού τηρείται στην Ελλάδα, με το υπόλοιπο να μοιράζεται μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών (29%), Βρετανίας (20%) και Ελβετίας (4%). Από το 1938, όταν εγκαινιάστηκε το κτίριο στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα, η Τράπεζα απέκτησε και έναν ασφαλή χώρο για να προστατεύει τον χρυσό της. Ασφαλή υπό κανονικές συνθήκες βέβαια! Όλοι γνωρίζουμε, για παράδειγμα, την περίφημη ιστορία της φυγάδευσης του χρυσού, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από αυτήν εδώ την αίθουσα, στη Νότια Αφρική, με ενδιάμεσους σταθμούς την Κρήτη και την Αλεξάνδρεια. 

Αλλά ας επιστρέψουμε στη διαχρονική σημασία του χρυσού. Είδαμε ότι, στη διάρκεια του μεσοπολέμου, ο χρυσός κατέληξε να βαθαίνει την κρίση και να δημιουργεί προβλήματα στις οικονομίες των χωρών. Πάντα διορατικός, το 1924 ο Keynes είχε αποκαλέσει τον κανόνα χρυσού «βάρβαρο απολίθωμα». Κι όμως, το 1944, στο συνέδριο του Bretton Woods, ο ίδιος συμφώνησε να τεθεί στην καρδιά του μεταπολεμικού νομισματικού συστήματος: οι χώρες θα σταθεροποιούσαν τα νομίσματά τους σε όρους δολαρίου, αλλά η Αμερική θα σταθεροποιούσε το δολάριο σε όρους χρυσού. Υπό μία έννοια, το μεταπολεμικό σύστημα αποτελούσε μία βελτιωμένη εκδοχή του μεσοπολεμικού κανόνα χρυσού-συναλλάγματος, με το δολάριο στο ρόλο της στερλίνας. Όπως και στη διάρκεια του μεσοπολέμου, μάλιστα, οι περισσότερες χώρες συνέχισαν ως το 1970 να συγκεντρώνουν χρυσό στα θησαυροφυλάκιά τους. Θεωρητικά, μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν λόγο να το κάνουν αυτό· πρακτικά, το έκαναν όλοι. 

Γιατί αυτή η εμμονή με το κίτρινο μέταλλο; Μέρος της απάντησης είναι σίγουρα η εμπιστοσύνη. Ή, μάλλον, η έλλειψη εμπιστοσύνης στην ικανότητα των τότε κυβερνήσεων να διασφαλίζουν την αξία του χρήματος. Ένα χρυσό νόμισμα έχει σταθερή αξία. Ένα κομμάτι χαρτί, μάλλον όχι. Συνεπώς, ένα χαρτονόμισμα που εκδίδει μια κυβέρνηση έχει αξία μόνο αν μετατρέπεται σε χρυσό. Μετά την κατάρρευση του Bretton Woods, τη δεκαετία του 1970, πολλοί οικονομολόγοι προέβλεπαν ανεξέλεγκτη άνοδο του πληθωρισμού. 

Η άνοδος ήρθε, αλλά δεν ήταν ανεξέλεγκτη. Στις περισσότερες χώρες, οι κυβερνήσεις έμαθαν να αποφεύγουν τις σειρήνες του πληθωρισμού και να διατηρούν την αξία των νομισμάτων τους, χωρίς να δένουν τα χέρια τους σε ένα χρυσό κατάρτι. Παραχώρησαν μεγαλύτερη ανεξαρτησία στις κεντρικές τράπεζες και τους ανέθεσαν τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών. Το ίδιο έγινε και στην Ελλάδα, ιδίως όταν αποφασίστηκε, και κυρίως όταν πραγματοποιήθηκε, η είσοδος/ένταξη της χώρας στη ζώνη του ευρώ, μια από τις σημαντικότερες τομές στην οικονομική πολιτική από γενέσεως του ελληνικού κράτους. 

Η σημασία του χρυσού άλλαξε, αλλά δεν εξαλείφθηκε. Αντί για κάλυμμα της κυκλοφορίας τραπεζογραμματίων, ο χρυσός σήμερα αποτελεί ένα ακόμα περιουσιακό στοιχείο, μέρος του χαρτοφυλακίου στο ενεργητικό της Τράπεζας της Ελλάδος, το οποίο της επιτρέπει να ανταποκρίνεται σε διαφορετικές συνθήκες και απαιτήσεις. Για τους πολίτες, δεν αποτελεί πλέον μέσο συναλλαγών, αλλά καταφύγιο αξίας σε συνθήκες αβεβαιότητας και κρίσης. Δεν είναι τυχαίο ότι η ζήτηση χρυσού εκτοξεύθηκε την περίοδο της μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης. 

Αξίζει, ωστόσο, να επισημάνουμε ότι παρόμοια φαινόμενα δεν έχουν παρατηρηθεί ούτε μετά την πρόσφατη άνοδο του πληθωρισμού διεθνώς, η οποία αποδίδεται όχι σε λάθη της οικονομικής πολιτικής ή σε αυξημένη ζήτηση, αλλά σε εξωγενείς κλυδωνισμούς, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία και η άνοδος της τιμής των καυσίμων. Αυτό καταδεικνύει τη σταθερότητα των πληθωριστικών προσδοκιών των πολιτών και την αξιοπιστία των κεντρικών τραπεζών, όσον αφορά την προσήλωσή τους στην καταπολέμηση του πληθωρισμού, και την ικανότητά τους να τον ελέγχουν χωρίς αύξηση της ανεργίας και χωρίς μείζονα ζητήματα χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Ήδη, εδώ και αρκετούς μήνες, έχει υπάρξει σημαντική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού παγκοσμίως και, εντός του 2024, αναμένεται να ξεκινήσει και η μείωση των βασικών επιτοκίων των κεντρικών τραπεζών.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Τράπεζα της Ελλάδος εξακολουθεί να ασκεί την παραδοσιακή δραστηριότητα της αγοραπωλησίας χρυσών νομισμάτων και να διαχειρίζεται τον νομισματικό χρυσό, που αποτελεί μέρος των συναλλαγματικών διαθεσίμων της χώρας. Και η καρδιά του συστήματος διαχείρισης χτυπά σ’ αυτό το σύγχρονο και ανακαινισμένο χώρο, όπου συγκεντρωθήκαμε σήμερα.