Μετωπική επίθεση στο ΠΑΣΟΚ και την Αριστερά εξαπέλυσε ο Θάνος Πλεύρης, με αφορμή την υπερψήφιση του νέου Κανονισμού Επιστροφών από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, με παρέμβασή του στα κοινωνικά δίκτυα, υπογράμμισε τη σημασία της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας, η οποία επιτρέπει τη δημιουργία «Κέντρων Επιστροφής» σε τρίτες χώρες, ενώ παράλληλα κάλεσε τη Χαριλάου Τρικούπη να ξεκαθαρίσει τη θέση της στο μεταναστευτικό.

Η συμμαχία των «πέντε» και τα υπεράκτια κέντρα

Σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη, η Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε προχωρημένες διεργασίες με τη Γερμανία, την Αυστρία, τη Δανία και την Ολλανδία για τη λειτουργία τέτοιων κέντρων εκτός των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο ίδιος τόνισε ότι διατάξεις του συγκεκριμένου Κανονισμού έχουν ήδη εισαχθεί στο ελληνικό δίκαιο, προκειμένου να διευκολυνθούν οι διαδικασίες για όσους δεν δικαιούνται άσυλο. «Ο Κανονισμός επιτρέπει τη δημιουργία Κέντρων Επιστροφής σε τρίτες χώρες και επιταχύνει τις απελάσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, δίνοντας το στίγμα της κυβερνητικής στρατηγικής.

«Σε τι διαφέρει το ΠΑΣΟΚ από τον ΣΥΡΙΖΑ;»

Το κύριο βάρος της κριτικής του Θάνου Πλεύρη αφορούσε τη στάση των ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ και της Αριστεράς, οι οποίοι δεν στήριξαν τον Κανονισμό Επιστροφών, όπως και εκείνον των Ασφαλών Τρίτων Χωρών. Ο βουλευτής της ΝΔ έθεσε ένα πιεστικό ερώτημα προς την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, κατηγορώντας το ότι «κρύβεται» πίσω από την καταψήφιση κρίσιμων εργαλείων για τη διαχείριση της παράτυπης μετανάστευσης.

«Ρωτώ λοιπόν: Γιατί; Και σε τι διαφέρει η σημερινή πολιτική του ΠΑΣΟΚ για τη μετανάστευση με την πολιτική ΣΥΡΙΖΑ για τα ανοικτά σύνορα;», σημείωσε ο Θάνος Πλεύρης.

Προχωράει ο Κανονισμός των Επιστροφών !!!!! Διατάξεις του Κανονισμού ήδη έχουμε εισάγει στο δίκαιο μας. Κανονισμός που επιτρέπει τη δημιουργία Κέντρων Επιστροφής σε τρίτες χώρες και διευκολύνει τις επιστροφές. Ήδη με Γερμανία, Αυστρία, Δανία και Ολλανδία έχουμε ξεκινήσει τις…

— Θάνος Πλεύρης (@thanosplevris) March 26, 2026

Η πλειονότητα των χωρών μελών καθώς και ευρωβουλευτές της δεξιάς και της άκρας δεξιάς ζητούσαν την υιοθέτηση των μέτρων αυτών, η έγκριση των οποίων έγινε δεκτή με χειροκροτήματα.

Σήμερα περίπου το 20% των αποφάσεων για απέλαση που λαμβάνουν οι χώρες της ΕΕ εφαρμόζονται πραγματικά, γεγονός που έχει προκαλέσει επικρίσεις από όσους ζητούν να υιοθετηθεί πιο σκληρή μεταναστευτική πολιτική.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που δεχόταν πιέσεις να αυστηροποιήσει τη στάση της, παρουσίασε πριν έναν χρόνο πρόταση με στόχο την αύξηση του αριθμού των απελάσεων.

Οι κανόνες αυτοί εγκρίθηκαν σήμερα το πρωί από μεγάλη πλειοψηφία των ευρωβουλευτών της δεξιάς, της άκρας δεξιάς και του κέντρου.

Πιλοτικά σχέδια

Η πρόταση αυτή «θα εγγυηθεί αυτή την απλή αρχή: εάν έρθετε στην Ευρώπη παράνομα, να είστε σίγουροι ότι δεν θα μείνετε», σχολίασε ο ευρωβουλευτής Φρανσουά-Ξαβιέ Μπελαμί.

Με βάση τους νέους κανόνες, οι χώρες μέλη της ΕΕ θα μπορούν να δημιουργήσουν κέντρα υποδοχής μεταναστών εκτός ευρωπαϊκού εδάφους και να στέλνουν εκεί, και πιθανόν να κρατούν, μετανάστες η αίτηση για παροχή ασύλου των οποίων απορρίφθηκε και κατά συνέπεια πρέπει να φύγουν από την ΕΕ. Τα περίφημα «hubs επιστροφών».

Η ιδέα δημιουργίας κέντρων για την κράτηση των μεταναστών πριν ή μετά την εξέταση της αίτησής τους για παροχή ασύλου δεν είναι καινούργια: έχει δοκιμαστεί από την Ιταλία στην Αλβανία. Όμως αυτό το κέντρο είναι εδώ και καιρό σχεδόν άδειο λόγω προσφυγών στη δικαιοσύνη. Τον Φεβρουάριο διέμεναν εκεί περίπου 90 άνθρωποι, σύμφωνα με πηγή από τις ιταλικές αρχές. Συμφωνία για το θέμα είχαν συνάψει η Βρετανία με τη Ρουάντα, όμως το Λονδίνο εγκατέλειψε το σχέδιο και πάλι λόγω δικαστικών εμποδίων.

Εξάλλου στη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων σχηματίστηκε μια μικρή ομάδα κρατών μελών της ΕΕ (Δανία, Αυστρία, Ελλάδα, Γερμανία και Ολλανδία) για να εξετάσει τα μοντέλα αυτά, να πάρει μαθήματα από τα «λάθη» τους, αλλά και για να διερευνήσει την έναρξη πιλοτικών έργων, πιθανώς «ήδη από το τέλος του έτους», σύμφωνα με διπλωμάτη.

Άλλες χώρες, ανάμεσά τους η Γαλλία και η Ισπανία, εμφανίζονται επιφυλακτικές σε ό,τι αφορά την αποτελεσματικότητα των κέντρων αυτών και μέχρι τώρα έχουν μείνει μακριά από τις συνομιλίες για τη δημιουργία τους.

Το κείμενο που υιοθετήθηκε σήμερα προβλέπει επίσης κανόνες και πολύ αυστηρές κυρώσεις για τους αιτούντες άσυλο των οποίων η αίτηση απορρίφθηκε και αρνούνται να εγκαταλείψουν το έδαφος της ΕΕ, όπως κατάσχεση εγγράφων ταυτότητας, κρατήσεις και παρατεταμένες απαγορεύσεις εισόδου στο έδαφος.

Τέλος περιλαμβάνει την αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων που λαμβάνονται από οποιοδήποτε κράτος μέλος, κάτι που σημαίνει ότι μια απόφαση που λαμβάνεται, για παράδειγμα, στη Γαλλία, να ισχύει και στην Ισπανία.

Η έγκριση των μέτρων αυτών αποτελεί «ιστορικό πισωγύρισμα για τα δικαιώματα των προσφύγων», προειδοποίησε η Μάρτα Βελάντερ της μη κυβερνητικής οργάνωσης International Rescue Committee, εκφράζοντας την ανησυχία για την αύξηση «των κρατήσεων ευάλωτων προσώπων, περιλαμβανομένων παιδιών».

Όπως και άλλα μέτρα που αφορούν τη μεταναστευτική πολιτική, το κείμενο αυτό υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χάρη στην ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ βουλευτών της δεξιάς και της άκρας δεξιάς—μια συμμαχία που έχει προκαλέσει αναστάτωση στη Γερμανία και έχει επικριθεί έντονα από τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς.

Η πρωτοβουλία «κλείδωσε» σε επίπεδο υπουργών Εσωτερικών, οι οποίοι υιοθέτησαν στις Βρυξέλλες.

Σύμφωνα με το πλαίσιο που περιγράφεται, οι πέντε χώρες επιδιώκουν να περιορίσουν ένα βασικό κίνητρο που, όπως εκτιμούν, τροφοδοτεί τις μεταναστευτικές ροές: την παραμονή στην Ευρώπη ακόμη και μετά από τελεσίδικη υποχρέωση αποχώρησης.

Στο ίδιο σκεπτικό, η παροχή στήριξης –για παράδειγμα στη Γερμανία– προς άτομα που έχουν υποχρέωση να φύγουν, χαρακτηρίζεται ως «επικερδής», στοιχείο που, κατά την προσέγγιση των πέντε, λειτουργεί ως έμμεσος πόλος έλξης.

Πρόκειται για ένα θέμα που έχει θίξει το τελευταίο διάστημα ο Έλληνας υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, θέτοντάς το μάλιστα ως προτεραιότητα.

Όπως είπε μάλιστα σε πρόσφατη συνέντευξή του στη δημόσια τηλεόραση, προτιμητέες τοποθεσίες είναι χώρες που βρίσκονται στην Αφρική, χωρίς αυτή η επιλογή να είναι δεσμευτική.

Ο οδικός χάρτης για τα «return hubs» προβλέπει ότι, μετά από νομικά δεσμευτική απόφαση επιστροφής, οι μετανάστες που υποχρεούνται να αποχωρήσουν θα μπορούν να μεταφέρονται σε δομές σε τρίτες χώρες.

Από εκεί θα οργανώνεται η τελική αναχώρησή τους είτε προς τη χώρα καταγωγής τους είτε προς άλλη χώρα που θα δεχθεί να τους υποδεχθεί.

Ο ομοσπονδιακός υπουργός Εσωτερικών της Γερμανίας, Αλεξάντερ Ντόμπριντ (CSU), δήλωσε στη Bild: «Οι επιστροφές από την Ευρώπη πρέπει να επιβάλλονται αποτελεσματικά. Τα “Return Hubs” έχουν στόχο να δημιουργήσουν νέες δυνατότητες και να στείλουν ένα σαφές μήνυμα για περισσότερες επιστροφές».

Κατά την ίδια ενημέρωση, το γερμανικό υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε ότι τα κέντρα επιστροφών εντάσσονται στο πακέτο μεταρρυθμίσεων για το άσυλο που έχει προαναγγείλει ο κυβερνητικός συνασπισμός CDU/CSU–SPD.

Από την πλευρά της Αυστρίας, ο υπουργός Εσωτερικών Γκέρχαρντ Κάρνερ δήλωσε επίσης στις Βρυξέλλες ότι τα πέντε κράτη θέλουν μελλοντικά να μεταφέρουν και διαδικασίες ασύλου εκτός Ευρώπης. Το μοντέλο που περιγράφεται παραπέμπει στο βρετανικό «μοντέλο Ρουάντα», χωρίς ωστόσο να έχουν προσδιοριστεί ακόμη συγκεκριμένες τοποθεσίες για τη δημιουργία των νέων δομών.

Ο κ. Παναγιωτόπουλος επικοινώνησε τις ελληνικές θέσεις στο κρίσιμο ζήτημα της Συρίας μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, ενώ αναφέρθηκε και στο πλαίσιο εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και  το  Άσυλο.

«Ήταν μία πολύ γεμάτη ημέρα σήμερα στη συνεδρίαση των Υπουργών Εσωτερικών και Μετανάστευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρχισε με τη  συζήτηση για τη Συρία όπου διαπιστώθηκε η μεγάλη αβεβαιότητα, που δεν επιτρέπει μεγάλα περιθώρια για οριστικές εκτιμήσεις. Συμφωνήσαμε όμως άπαντες στην ανάγκη να αρχίσει να εκπονείται ένα σχέδιο επιστροφών, εθελοντικών στην αρχή, όποιων Σύρων πολιτών επιθυμούν να επιστρέψουν στη χώρα τους», δήλωσε ο κ. Παναγιωτόπουλος  μετά το  τέλος της συνεδρίασης  και συνέχισε:

«Συζητήθηκαν επίσης ζητήματα εφαρμογής χρονοδιαγραμμάτων για τα εθνικά σχέδια κάθε χώρας όσον αφορά την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο καθώς και η επικείμενη ευρωπαϊκή οδηγία για τις επιστροφές. Ήταν μία πάρα πολύ ενδιαφέρουσα συνεδρίαση όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις που τρέχουν ήταν πρώτες στην ατζέντα, δεδομένου ότι και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προσαρμοστεί με δικό της ολοκληρωμένο σχέδιο στις νέες καταστάσεις».

Στο  περιθώριο του συμβουλίου, ο κ. Παναγιωτόπουλος πραγματοποίησε  διμερή συνάντηση  με  τον Ιταλό  ομόλογό του, κ.  Ματέο Πιαντεντόζι,  με τον οποίο συμφώνησαν ότι οι δύο χώρες  αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις και  ότι πρέπει να  συνεχιστεί η καλή συνεργασία τόσο  διμερώς  όσο  και στο  πλαίσιο  των Med 5.