Η έναρξη των συνομιλιών αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την ευρωπαϊκή πορεία των χωρών αυτών, ωστόσο η ολοκλήρωσή τους μπορεί να χρειαστεί πολλά χρόνια.

Ταυτόχρονα, η έναρξη της διαδικασίας των συνομιλιών στέλνει ένα άλλο ισχυρό μήνυμα αλληλεγγύης με την Ουκρανία πέρα ​​από την οικονομική ενίσχυση που έχει παράσχει η ΕΕ, την οποία οι αξιωματούχοι εκτιμούν σε περίπου 100 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι επίσης μια ένδειξη υποστήριξης προς τη Μολδαβία, η οποία έχει αντιμετωπίσει τις δικές της προκλήσεις με τη Ρωσία.

Από τότε που η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022, η γειτονική Μολδαβία αντιμετώπισε αρκετές κρίσεις που κατά καιρούς προκάλεσαν φόβους ότι η χώρα μπορεί επίσης να βρεθεί στο στόχαστρο της Ρωσίας.

«Μια ιστορική ημέρα»

Στην ομιλία του που παρουσιάστηκε μέσω βίντεο, ο πρωθυπουργός της Ουκρανίας Ντενίς Σμιχάλ, την περιέγραψε ως «μια ιστορική ημέρα» που σηματοδοτεί «ένα νέο κεφάλαιο» στους δεσμούς της χώρας του με το μπλοκ, ιδιαίτερα καθώς μαίνεται ο πόλεμος με τη Ρωσία.

«Κατανοούμε πλήρως ότι έχουμε ακόμη πολλή δουλειά μπροστά μας στην πορεία προς την ένταξη. Είμαστε έτοιμοι για αυτό. Έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να κινηθούμε γρήγορα και να πετύχουμε το αδύνατο», είπε ο ίδιος.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου Χάτζα Λαμπίμπ, η χώρα του οποίου ασκεί επί του παρόντος την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, την περιέγραψε ως «μια ιστορική στιγμή για όλους μας και σηματοδοτεί ένα ορόσημο στη σχέση μας».

Οι υποψήφιες χώρες πρέπει να ευθυγραμμίσουν τους νόμους και τα πρότυπά τους με αυτά της ΕΕ σε 35 τομείς πολιτικής, που κυμαίνονται από την ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών μέσω της αλιείας, τη φορολογία, την ενέργεια και το περιβάλλον έως τα δικαστικά δικαιώματα και την ασφάλεια.

Η Ουκρανία θέλει να ενταχθεί έως το 2030, αλλά πρέπει πρώτα να πραγματοποιήσει πολλές θεσμικές και νομικές μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση και το δικαστικό σύστημα.

«Το αποτέλεσμα είναι ξεκάθαρο, δεδομένου ότι έχουμε την προϋπόθεση (σ.σ. τροποποίηση του Συντάγματος) που έχει τεθεί στο ευρωπαϊκό διαπραγματευτικό πλαίσιο. Δεν μπορούμε να το εκπληρώσουμε, αυτό είναι προφανές. Στο μεταξύ, δυστυχώς, λόγω της αδιάλλακτης στάσης της αντιπολίτευσης, δεν έχει αλλάξει κάτι προς αυτή την κατεύθυνση. Και είναι σαφές ότι δεν μπορεί να υπάρξει θετική απόφαση για εμάς στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου», σημείωσε ο Στέβο Πεντάροφσκι, απαντώντας σε δημοσιογραφικές ερωτήσεις.

Ωστόσο, όπως ανέφερε η αρνητική αυτή εξέλιξη δεν πρόκειται να αποσταθεροποιήσει τη Βόρεια Μακεδονία, όμως, όπως επισήμανε μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στις διεθνοτικές σχέσεις στο εσωτερικό της χώρας.

Απαραίτητος όρος για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της ΕΕ με τη Βόρεια Μακεδονία είναι η τροποποίηση του Συντάγματός της, προκειμένου να συμπεριληφθεί σε αυτό η βουλγαρική μειονότητα που ζει στη χώρα.

Η Βουλγαρία, το περασμένο διάστημα παρεμπόδιζε την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την ΕΕ λόγω ανοιχτών εθνικών, γλωσσικών και ιστορικών διαφορών μεταξύ των δύο χωρών, γεγονός που έχει προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις των Σκοπίων.

Ωστόσο, το καλοκαίρι του 2022, οι δύο χώρες κατέληξαν σε μία συμφωνία, στη βάση μιας πρότασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την οποία η Σόφια θα άρει το βέτο που έχει θέσει για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων των Σκοπίων με την ΕΕ, με την προϋπόθεση ότι η Βόρεια Μακεδονία θα προχωρήσει σε τροποποίηση του Συντάγματός της, με τη συμπερίληψη σε αυτό του βουλγαρικού λαού που ζει στη χώρα.

Η συμφωνία αυτή προκαλεί τις έντονες αντιδράσεις του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης της Βόρειας Μακεδονίας, του δεξιού VMRO-DPMNE, το οποίο έχει διαμηνύσει σε όλους τους τόνους ότι δεν πρόκειται να συναινέσει σε μία τέτοια τροποποίηση του Συντάγματος της χώρας.

Κατά της συμφωνίας αυτής και κατ΄επέκταση κατά της τροποποίησης αυτής του Συντάγματος τάσσεται και το 70% των πολιτών σλαβικής καταγωγής της χώρας, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις. Αντιθέτως, η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών αλβανικής εθνικής καταγωγής τάσσεται υπέρ της τροποποίησης του Συντάγματος.

Για την τροποποίηση του Συντάγματος της Βόρειας Μακεδονίας απαιτείται πλειοψηφία 2/3 στη Βουλή, την οποία η κυβέρνηση στα Σκόπια και τα κόμματα που υποστηρίζουν τη συμφωνία με τη Βουλγαρία δεν διαθέτουν στην παρούσα φάση.

Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή πληθυσμού που πραγματοποιήθηκε то 2021 στη Βόρεια Μακεδονία, οι Βούλγαροι αποτελούν μόλις το 0,2% του πληθυσμού της χώρας (συνολικά 3.500 άτομα), στοιχείο το οποίο η επίσημη Σόφια αμφισβητεί και θεωρεί ότι το ποσοστό των Βούλγαρων στη Βόρεια Μακεδονία είναι κατά πολύ μεγαλύτερο.

«Τα Δυτικά Βαλκάνια είναι στρατηγικής σημασίας για τη Γερμανία και εγώ τάσσομαι ανεπιφύλακτα υπέρ της ένταξής τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Γερμανία προσεγγίζει με ιδιαίτερη σοβαρότητα την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση των χωρών της περιοχής και αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τη Βόρεια Μακεδονία. Η ΕΕ έχει υποσχεθεί στη Βόρεια Μακεδονία και η χώρα έχει εκπληρώσει όλες τις προϋποθέσεις για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων», σημείωσε ο Όλαφ Σολτς και πρόσθεσε ότι ο ίδιος, στη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που θα πραγματοποιηθεί στις 23 και 24 Ιουνίου, θα υποστηρίξει την έναρξη αυτών των διαπραγματεύσεων άμεσα.

Ο καγκελάριος της Γερμανίας τόνισε ότι είναι ενθουσιασμένος με την επίδειξη της «πολιτικής βούλησης» που, όπως είπε, κατέστησε δυνατή την επίτευξη συμφωνίας της Βόρειας Μακεδονίας με την Ελλάδα (σ.σ για την επίλυση του θέματος της ονομασίας) και πρόσθεσε ότι τώρα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να συμπληρωθεί και το υπόλοιπο κομμάτι του παζλ που θα οδηγήσει στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, κάτι για το οποίο εργάστηκαν σκληρά οι πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας και η κυβέρνηση, όπως είπε.

Από τη μεριά του, ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας Ντιμίταρ Κοβάτσεφσκι ευχαρίστησε τη Γερμανία για τη διαχρονική στήριξη που προσφέρει υπέρ της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας του και σημείωσε ότι η επίσκεψη του κ. Σολτς στα Σκόπια, ενόψει της Συνόδου Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εκπέμπει το ισχυρό μήνυμα πως η Βόρεια Μακεδονία έχει εκπληρώσει τα κριτήρια και πως πρέπει να ξεκινήσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ χωρίς άλλες αναβολές και καθυστερήσεις.

«Ο κοινός στόχος είναι η χώρα μας να γίνει μέλος της ΕΕ», ανέφερε ο κ. Κοβάτσεφσκι. Ο ίδιος κατηγόρησε, δε, τη Βουλγαρία ότι με τη στάσή της κρατά «υπό ομηρία» τόσο τη Βόρεια Μακεδονία όσο και την Αλβανία στον δρόμό τους προς την Ευρώπη.

Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Όλαφ Σολτς επισκέφθηκε τα Σκόπια στο πλαίσιο διήμερης περιοδείας που πραγματοποιεί σε χώρες της περιοχής. Ο κ. Σολτς μετέβη στα Σκόπια ερχόμενος από τη Θεσσαλονίκη, όπου χθες το βράδυ παρακάθισε σε δείπνο που παρέθεσε ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, προς τους ηγέτες των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ.

Προηγουμένως χθες, ο καγκελάριος της Γερμανίας επισκέφθηκε την Πρίστινα και το Βελιγράδι. Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψής του στα Σκόπια, ο κ. Σολτς αναχώρησε για τη Σόφια όπου θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό της Βουλγαρίας, Κίριλ Πετκόφ.

Τα δύο κράτη των δυτικών Βαλκανίων είχαν δει τις ελπίδες τους να διαψεύδονται επανειλημμένως τα τελευταία χρόνια καθώς η Γαλλία και η Ολλανδία υπήρξαν σκεπτικές γύρω από την επίδοσή τους στο μέτωπο της δημοκρατίας και της καταπολέμησης της διαφθοράς και φοβούνταν να επιτρέψουν την ένταξη νέων μελών σε μια περίοδο που η συνοχή του μπλοκ έχει ήδη πληγεί από το Brexit.

Ωστόσο, το Παρίσι και η Χάγη εμφανίζονται πιο ελαστικές τις τελευταίες εβδομάδες και η ώθηση προς την ένταξη κέρδισε momentum παρά το γεγονός ότι η Ευρώπη έγινε το νέο επίκεντρο τη εξάπλωσης του κορονοϊού.

Μέχρι και τα τέλη της περασμένης εβδομάδας η Ελλάδα δεν είχε δώσει ακόμη το πράσινο φως στην απόδαση αυτή η οποία απαιτεί ομοφωνία από τα κράτη-μέλη, ωστόσο διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι η Αθήνα έχει εγκρίνει αυτό το τελευταίο προσχέδιο το οποίο χρησιμοποιεί πιο αυστηρή γλώσσα για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων στην Αλβανία.

Εάν καμία χώρα δεν προβάλει αντίσταση, η απόφαση αναμένεται να επικυρωθεί στα μέσα της της εβδομάδας.