Συνάντηση για το μείζον ζήτημα των ρωγμών πραγματοποιήθηκε σήμερα το πρωί της Πέμπτης (16/07) στο δημαρχιακό μέγαρο της Κοτζιά, ανάμεσα στον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα και αντιπροσωπεία της διοίκησης και στελεχών της «Ελληνικό Μετρό».

Μετά το πέρας της συνάντησης, ο Χάρης Δούκας ξεκαθάρισε ότι ο Δήμος τάσσεται αδιαπραγμάτευτα στο πλευρό των πολιτών, θέτοντας τρεις βασικές διεκδικήσεις προς την κατασκευάστρια εταιρεία, ενώ επιβεβαίωσε ότι οι πληγείσες ιδιοκτησίες αφορούν «διακόσιες κατοικίες», δηλαδή «διακόσιες οικογένειες».

Τα 3 αιτήματα

Ο Δήμαρχος Αθηναίων περιέγραψε τα αιτήματα που κατατέθηκαν στη διοίκηση της εταιρείας, εστιάζοντας στην ασφάλεια των κατοίκων και στην πλήρη κάλυψη των ζημιών τους:

«Στεκόμαστε ενεργά δίπλα στους κατοίκους και είχαμε μια πολύ αναλυτική συζήτηση με στελέχη και τη διοίκηση της Ελληνικό Μετρό και συζητήσαμε όλα τα κρίσιμα θέματα. Ζητήσαμε να υπάρξουν γραπτές εγγυήσεις για τη στατική επάρκεια των κτιρίων, να υπάρξει ανεξάρτητος φορέας, δημόσιος φορέας, ο οποίος να πιστοποιήσει ότι τα κτίρια αυτά είναι εντάξει στατικά. Δεύτερον, ζητήσαμε να προχωρήσουν οι αποζημιώσεις και οι αποκαταστάσεις όπως προβλέπει ο νόμος», δήλωσε ο κ. Δούκας.

Όσον αφορά το τρίτο αίτημα, αυτό σχετίζεται με το μέλλον των εργασιών στην περιοχή, με τον ίδιο να ξεκαθαρίζει ότι «θέλουμε τη Γραμμή 4 του μετρό, αλλά θέλουμε όλα να γίνονται με συνθήκες ασφάλειας, όπως προβλέπουν οι κείμενες διατάξεις».

«Φρένο» στον μετροπόντικα λόγω δύσκολων γεωλογικών συνθηκών

Αυτή τη στιγμή, οι εργασίες εκσκαφής στην Κυψέλη έχουν παγώσει. Ο κ. Δούκας παραδέχθηκε ότι η περιοχή παρουσιάζει ιδιαίτερη ευαισθησία, η οποία ήταν εξαρχής γνωστή, γεγονός που επέβαλε τη χρήση χιλιάδων αισθητήρων ελέγχου.

«Αυτή τη στιγμή στην περιοχή αυτή για όλα αυτά τα θέματα ο μετροπόντικας έχει σταματήσει. […] Ήταν μια περιοχή η οποία από την αρχή ξέραμε, ήξεραν οι ειδικοί, ότι έχει ρέματα, ότι έχει ιδιαίτερη ευαισθησία και ότι χρειάζεται επιπλέον μετρήσεις. Μας θυμίσανε μάλιστα ότι είναι 3.000 αισθητήρες και στον μετροπόντικα και γύρω-γύρω για να μπορούν να ελέγξουν, και ακριβώς λόγω των προβλημάτων δύο φορές σταμάτησε και τώρα υπάρχει η διακοπή», εξήγησε ο Δήμαρχος.

Για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο και να διασφαλιστεί η ασφαλής επανεκκίνηση του έργου, η «Ελληνικό Μετρό» έχει επιστρατεύσει ειδικούς επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Συγκεκριμένα, έχει γίνει ανάθεση σε καθηγητές και εμπειρογνώμονες, εκ των οποίων ο ένας είναι από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και ο άλλος από το εξωτερικό, οι οποίοι καλούνται να παρουσιάσουν το πώς μπορεί να επανεκκινήσει ο μετροπόντικας στη συγκεκριμένη περιοχή με όρους απόλυτης ασφάλειας. Όπως μάλιστα ανέφερε ο Χάρης Δούκας, το χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση αυτής της προσπάθειας είναι άμεσο, καθώς οι υπεύθυνοι ενημέρωσαν τη δημοτική αρχή ότι «το πόρισμα θα είναι έτοιμο, μας είπαν σε δύο εβδομάδες από τώρα».

Γραπτές βεβαιώσεις στατικότητας για όλους

Απαντώντας στην εύλογη αγωνία των κατοίκων για το αν είναι ασφαλές να κοιμούνται στα σπίτια τους, ο Δήμαρχος Αθηναίων σημείωσε ότι έχουν ήδη εκδοθεί κάποιες γραπτές βεβαιώσεις, ωστόσο ο Δήμος απαιτεί καθολική και ανεξάρτητη κάλυψη.

«Υπάρχουν αυτή τη στιγμή έγγραφες βεβαιώσεις για όποιους το ζήτησαν, για συγκεκριμένες περιπτώσεις που έγιναν έλεγχοι, ότι στατικά τα κτίρια αυτά είναι εντάξει. Εμείς θέλουμε για όλα τα κτίρια εγγράφως ότι η στατική επάρκεια είναι αυτή που πρέπει. Και κάτι άλλο ζητάμε: Να υπάρξει και ένας ανεξάρτητος δημόσιος φορέας, επιστημονικός φορέας, ο οποίος και αυτός επιπρόσθετα να πιστοποιήσει ότι τα κτήρια αυτά στατικά είναι εντάξει, να μπορούν οι άνθρωποι να κοιμούνται εκεί», τόνισε.

Μετά την ολοκλήρωση του πορίσματος των εμπειρογνωμόνων σε 15 ημέρες, θα πραγματοποιηθεί νέα συνάντηση του Δημάρχου με τη διοίκηση της εταιρείας και τους εκπροσώπους των κατοίκων για να καθοριστούν τα επόμενα βήματα. Παράλληλα, αποφασίστηκε ο ορισμός ενός συγκεκριμένου προσώπου επικοινωνίας (contact person) από την πλευρά της «Ελληνικό Μετρό», ο οποίος θα συνομιλεί απευθείας με τους ενδιαφερόμενους πολίτες για την άμεση επίλυση των προβλημάτων τους.

Σύμφωνα με την Πρωτοβουλία Κατοίκων, πάνω από 20 πολυκατοικίες παρουσιάζουν εκτεταμένες ζημιές, οι οποίες, όπως υποστηρίζουν, άρχισαν να εμφανίζονται όταν ο μετροπόντικας διέσχιζε το υπέδαφος μεταξύ της πλατείας Κυψέλης και της περιοχής των Δικαστηρίων. Η πρόσφατη κατάρρευση κτιρίου στα Πετράλωνα έχει εντείνει την αγωνία των κατοίκων, οι οποίοι ζητούν να διασφαλιστεί η ασφάλεια των κτιρίων τους.

Ο Αλέξανδρος Κουτρουλάρης, κάτοικος της περιοχής τόνισε ότι οι πρώτες ρωγμές εμφανίστηκαν σχεδόν αμέσως μετά τη διέλευση του μετροπόντικα. Όπως αναφέρει, οι περισσότερες είναι διαγώνιες και ξεκινούν από τα ανοίγματα των κτιρίων, ενώ συνεχίζουν να διευρύνονται όσο παραμένει άγνωστο, αν η καθίζηση του εδάφους έχει σταματήσει. Οι ζημιές καταγράφονται σε όλα τα επίπεδα των πολυκατοικιών, από τα υπόγεια μέχρι τους τελευταίους ορόφους ενώ αρκετοί ενοικιαστές αποχώρησαν μόλις αντιλήφθηκαν την έκταση του προβλήματος.

Οι κάτοικοι υποστηρίζουν πως δεν υπήρξε επαρκής ενημέρωση για τη διέλευση του μηχανήματος κάτω από τα κτίρια. Αν και πριν από την έναρξη των εργασιών πραγματοποιήθηκαν αυτοψίες και τοποθετήθηκαν όργανα παρακολούθησης, όπως αναφέρουν, δεν είχαν ειδοποιηθεί για το πότε θα περνούσε ο μετροπόντικας από την περιοχή. Περιγράφουν μάλιστα ότι ένιωσαν έντονες δονήσεις στα υπόγεια των κτιρίων τους κι εξέφρασαν την αγωνία τους για την αξιολόγηση της στατικής επάρκειας των οικοδομών.

Όπως λένε, μετά την εμφάνιση των ρωγμών έγιναν μόνο οπτικοί έλεγχοι και τους ζητήθηκε να απευθυνθούν σε ιδιώτες μηχανικούς για πλήρεις στατικές μελέτες, το κόστος των οποίων χαρακτηρίζουν απαγορευτικό. Παράλληλα, ζητούν να έχουν πρόσβαση στα στοιχεία των μετρήσεων για τις καθιζήσεις, κάτι που -όπως λένε- μέχρι σήμερα δεν έχει συμβεί.

Οι ζημιές, σύμφωνα με τις καταγγελίες, δεν περιορίζονται στους τοίχους. Πόρτες και παράθυρα δυσκολεύονται να ανοίξουν ενώ σε ορισμένα σημεία καταγράφονται μετακινήσεις μεταξύ γειτονικών κτιρίων. Οι κάτοικοι ζητούν να προηγηθούν γεωτεχνικές και στατικές μελέτες, προτού συνεχιστούν οι εργασίες και στη συνέχεια να προχωρήσουν ουσιαστικές αποκαταστάσεις, χωρίς πρόχειρες επισκευές. Μολονότι δεν αντιτίθενται στην κατασκευή της νέας γραμμής του Μετρό, τονίζουν πως το έργο πρέπει να εξελιχθεί με απόλυτη ασφάλεια για τους κατοίκους και τις περιουσίες τους.

Οι επισημάνσεις των ειδικών

Ο καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών του ΕΜΠ, Κωνσταντίνος Σπυράκος, επισημαίνει ότι οι ρωγμές δεν σημαίνουν απαραίτητα σοβαρή στατική βλάβη, ωστόσο απαιτούν διεξοδική αξιολόγηση. Όπως εξηγεί, η απλή οπτική αυτοψία δεν αρκεί και χρειάζονται συγκριτικά στοιχεία από την κατάσταση των κτιρίων πριν και μετά τις εργασίες. Εξήγησε πως ακόμη και επιφανειακές βλάβες μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά ενός κτιρίου σε μελλοντικό σεισμό, γι’ αυτό και απαιτείται αναλυτικός τεχνικός έλεγχος κάθε περίπτωσης.

Εισαγγελική παρέμβαση

Η υπόθεση προκάλεσε την παρέμβαση της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών. Με εντολή του προϊσταμένου της Εισαγγελίας, Αριστείδη Κορέα, διατάχθηκε κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση, προκειμένου να διερευνηθεί εάν έχουν τελεστεί αξιόποινες πράξεις, καθώς και αν οι εργασίες δημιουργούν κινδύνους για την ασφάλεια των κατοίκων.

Υπό αυτές τις συνθήκες πραγματοποιήθηκε σύσκεψη και για την υπόθεση της πολυκατοικίας που κατέρρευσε στα Πετράλωνα, με τη συμμετοχή του δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα και του περιφερειάρχη Αττικής, Νίκου Χαρδαλιά. Αποφασίστηκε να προχωρήσει άμεσα η απομάκρυνση των μπαζών, ώστε να διευκολυνθεί το έργο των πραγματογνωμόνων που διερευνούν τα αίτια της κατάρρευσης.

Τι συμβαίνει με τον μετροπόντικα

Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγές που παρακολουθούν την πορεία του έργου, ο μετροπόντικας της Γραμμής 4 παραμένει ακινητοποιημένος εδώ και 100 ημέρες. Η λειτουργία του διακόπηκε όταν διαπιστώθηκαν μετακινήσεις του εδάφους μεγαλύτερες από εκείνες που προέβλεπαν οι αρχικές μελέτες.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι σε ορισμένα κτίρια η καθίζηση έφτασε έως και τα 3 εκατοστά, μέγεθος που εξετάζεται ως προς τη σημασία του για την ασφάλεια των κατασκευών. Αρχικά έγιναν τεχνικές παρεμβάσεις στην κεφαλή του μηχανήματος από εξειδικευμένους τεχνικούς του εξωτερικού κι επιχειρήθηκε επανεκκίνηση. Όμως, τα νέα δεδομένα οδήγησαν σε νέα διακοπή των εργασιών.

Η θέση της Ελληνικό Μετρό

Η Ελληνικό Μετρό υποστηρίζει ότι οι εργασίες εκτελούνται σύμφωνα με τα πλέον σύγχρονα πρότυπα ασφαλείας. Τι ανέφερε σε ανακοίνωσή της:

«Η κατασκευή της σήραγγας της Γραμμής 4 του μετρό εκτελείται σε πλήρη συμμόρφωση με τα πιο σύγχρονα πρότυπα ασφαλείας για την κατασκευή σηράγγων σε αστικό περιβάλλον. Ήδη έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς από το TBM Αθηνά η διάνοιξη στο τμήμα «Γουδή – Ευαγγελισμός» και έχει ξεκινήσει η αποσυναρμολόγησή του. Στο τμήμα «Άλσος Βεΐκου – Ευαγγελισμός» επιχειρεί το TBM Νίκη, το οποίο έχει διέλθει κάτω από την πλατεία της Κυψέλης με κατεύθυνση προς τα δικαστήρια.

Κατά τη διάνοιξη εφαρμόζεται ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρακολούθησης και διαχείρισης, το οποίο περιλαμβάνει συνεχή, 24ωρη ενόργανη παρακολούθηση των υπερκείμενων κατασκευών που βρίσκονται εντός της ζώνης επιρροής της διέλευσης του TBM, προκαθορισμένο σχέδιο ενεργειών, το οποίο ενεργοποιείται προληπτικά όταν οι καταγραφόμενες μετακινήσεις προσεγγίζουν τα προκαθορισμένα όρια συναγερμού.

Από τις 08/05/26 οι εργασίες του TBM έχουν ανασταλεί καθώς διαπιστώθηκαν μη αναμενόμενες και ανιχνεύσιμες συνθήκες στο ιδιαίτερα ασθενές γεωλογικό υπόβαθρο που είχε ήδη μελετηθεί, κατά τη φάση σχεδιασμού του έργου. Η επιλογή αυτή ήταν συνέπεια της διαπίστωσης μετακινήσεων που υπερέβαιναν αυτές που είχαν προβλεφθεί στη μελέτη.

Τα στελέχη της Ελληνικό Μετρό και του Αναδόχου έχουν επισκεφθεί από την πρώτη στιγμή όλα τα κτίρια, έχουν κάνει αυτοψίες και έχουν ενημερώσει τους ενοίκους για την πραγματική έκταση του ζητήματος».