Όπως αναφέρει υπογραμμίζει σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το γεγονός σημαίνει ότι η Ελλάδα επανέρχεται στον πυρήνα των ανεπτυγμένων οικονομιών, όχι μόνο σε επίπεδο κρατικών ομολόγων, αλλά και σε επίπεδο κεφαλαιαγοράς.

«Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας, προσελκύει επενδυτικά κεφάλαια, διευρύνει τη βάση των διεθνών επενδυτών και δημιουργεί νέες προοπτικές χρηματοδότησης για τις ελληνικές επιχειρήσεις».

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και οικονομικών συμπληρώνει ότι η αναβάθμιση είναι αποτέλεσμα «συστηματικής προσπάθειας, μεταρρυθμίσεων, δημοσιονομικής σταθερότητας, ισχυρού τραπεζικού συστήματος και σταθερού επενδυτικού περιβάλλοντος» αλλά ταυτόχρονα «δημιουργεί την ευθύνη να συνεχίσουμε με την ίδια σοβαρότητα».

Αναλυτικά, η ανάρτηση του Κυριάκου Πιερρακάκη:

«Η αναβάθμιση του Χρηματιστηρίου Αθηνών στις ανεπτυγμένες αγορές από τον οίκο MSCI αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη για την ελληνική οικονομία και μια ισχυρή διεθνή αναγνώριση της προόδου που έχει επιτύχει η χώρα τα τελευταία χρόνια.

Η Ελλάδα επανέρχεται στον πυρήνα των ανεπτυγμένων οικονομιών, όχι μόνο σε επίπεδο κρατικών ομολόγων, αλλά και σε επίπεδο κεφαλαιαγοράς. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας, προσελκύει επενδυτικά κεφάλαια, διευρύνει τη βάση των διεθνών επενδυτών και δημιουργεί νέες προοπτικές χρηματοδότησης για τις ελληνικές επιχειρήσεις.

Η αναβάθμιση είναι αποτέλεσμα συστηματικής προσπάθειας, μεταρρυθμίσεων, δημοσιονομικής σταθερότητας, ισχυρού τραπεζικού συστήματος και σταθερού επενδυτικού περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, δημιουργεί την ευθύνη να συνεχίσουμε με την ίδια σοβαρότητα, ώστε η ελληνική οικονομία να γίνει πιο παραγωγική, πιο εξωστρεφής και πιο ανταγωνιστική».

Οι πιθανές απώλειες για τις ελληνικές εξαγωγές

«Με δασμό 30%, οι ελληνικές εξαγωγές σε τρόφιμα, ποτά, φάρμακα και βιομηχανικά προϊόντα θα αντιμετωπίσουν αυξημένο κόστος, πιθανώς μειώνοντας τις εξαγωγές κατά 20-25% και με απώλειες τουλάχιστον 0,5 δισ. δολάρια. Αυτό θα μετατρέψει το ελληνικό εμπορικό πλεόνασμα σε έλλειμμα, πλήττοντας ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρομεσαίες» σύμφωνα με το ΕΒΕΠ.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως σημειώνει, στο σενάριο της απειλής δασμών 30%, το πρόσθετο κόστος για τις συνολικές εξαγωγές μπορεί να ξεπεράσει τα 150 δισ. ευρώ ετησίως, αν εφαρμοστούν καθολικά στα 532 δισ. ευρώ, με το πραγματικό πλήγμα να διαφέρει ανά κλάδο. Αρκετές επιχειρήσεις, εκτιμά το ΕΒΕΠ, θα μετακυλήσουν το κόστος στους καταναλωτές, ειδικά σε φάρμακα και μηχανήματα και άλλες σε εξαγωγές οίνου, αγροτικών προϊόντων και αυτοκινήτων μπορεί να χάσουν μερίδιο αγοράς λόγω αυξημένης τελικής τιμής.

Μια εναλλακτική εκτίμηση, με την υπόθεση πτώσης της ζήτησης 15-25% λόγω δασμών, μειώνει τις πωλήσεις από 100 έως 130 δισ. ευρώ και προσθέτει δαπάνες από τις απώλειες του μεριδίου της αγοράς.

«Η τρέχουσα κατάσταση δείχνει πως τα περιθώρια στενεύουν, ενώ η ανακοίνωση για εφαρμογή 30% δασμών, από 1η Αυγούστου 2025, θέτει ουσιαστική πίεση και αυξάνει τον κίνδυνο εμπορικού πολέμου» σημειώνει ο κ. Βασίλης Κορκίδης. «Η ΕΕ προσπαθεί να κερδίσει χρόνο για συμφωνία έως τις 31/7, που θα υπάρξει εξέταση των δικαστικών αποφάσεων για τους δασμούς IEEPA. Όλοι θέλουμε και ελπίζουμε πως, παρά τις δυσκολίες που προέκυψαν, η ΕΕ θα επιτύχει τελικά μια επωφελή εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ για το σύνολο των 27 χωρών» προσθέτει.

Ποια ελληνικά προϊόντα επηρεάζονται

«Αυτή η απόφαση, εάν τεθεί σε εφαρμογή, δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις για την ελληνική επιχειρηματικότητα και την ευρωπαϊκή οικονομία συνολικά. Αποτελεί άμεσο πλήγμα για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις και πλήττει ευθέως τη διεθνή ανταγωνιστικότητα κρίσιμων κλάδων της ελληνικής οικονομίας, ιδιαίτερα του αγροδιατροφικού τομέα» σημειώνει από την πλευρά του ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, κ. Γιάννης Μπρατάκος.

Όπως εξηγεί, οι ΗΠΑ Αποτελούν μία από τις πιο δυναμικές αγορές για τα ελληνικά προϊόντα, με εξαγωγές οι οποίες περιλαμβάνουν προϊόντα υψηλής ποιότητας και προστιθέμενης αξίας, όπως το ελαιόλαδο, οι βρώσιμες ελιές, το κρασί και τα γαλακτοκομικά. «Ο ανταγωνισμός από τρίτες χώρες – που δεν υπόκεινται σε αντίστοιχους δασμούς – αναμένεται να ενταθεί, με άμεσες απώλειες για τα μερίδια αγοράς των ελληνικών προϊόντων, ειδικά σε κατηγορίες όπου το κριτήριο της τιμής είναι καθοριστικό. Παράλληλα, δημιουργείται έντονος προβληματισμός στους εισαγωγείς των ΗΠΑ, οι οποίοι αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ρευστότητας και ήδη αναπροσαρμόζουν τις εμπορικές τους επιλογές» σημειώνει ο κ. Μπρατάκος.

Το ΕΒΕΑ υπογραμμίζει τη σημασία της ψυχραιμίας, της αναμονής και της συνέχισης της διμερούς διαπραγμάτευσης. «Θεωρώ πιθανό ότι θα υπάρξουν επιμέρους διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ απευθείας με τις ΗΠΑ, έτσι ώστε να εξαιρεθούν συγκεκριμένα προϊόντα από την επιβολή δασμών, όπως έχει συμβεί και στο παρελθόν με πολλά ελληνικά προϊόντα, όπως το λάδι και η φέτα» εκτιμά ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ.

«Καμπανάκι» και για το κρασί

Τον κώδωνα του κινδύνου για τον ενδεχόμενο αποκλεισμό του κρασιού από τη συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ κρούουν και οι οινοπαραγωγικές εταιρείες.

«Είμαστε βαθιά ανήσυχοι για τον πιθανό αποκλεισμό του κρασιού από τον κατάλογο των ευαίσθητων προϊόντων που περιλαμβάνονται στο πακέτο συμφωνίας», δήλωσε ο Στέλλιος Μπουτάρης, Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου.

«Ο Ευρωπαϊκός αμπελοοινικός τομέας διανύει ήδη μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο και η οριστική καθιέρωση ενός δασμού ad valorem θα επιδεινώσει αυτή την κρίση και θα βλάψει χιλιάδες οινοποιεία και αμπελουργούς σε όλη την ΕΕ και φυσικά στην Ελλάδα. Ως εκ τούτου, καλούμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει ότι το κρασί θα παραμείνει αναπόσπαστο μέρος του πακέτου διαπραγμάτευσης με την κυβέρνηση των ΗΠΑ» όπως σημειώνει.

Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Ελληνικού Οίνου, οι ΗΠΑ παραμένουν ο μεγαλύτερος προορισμός εξαγωγών για τα κρασιά της ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας το 27% των εξαγωγών κρασιού της ΕΕ σε αξία και το 21% σε όγκο. Ειδικότερα για το ελληνικό κρασί, οι ΗΠΑ αποτελούν την δεύτερη πιο σημαντική αγορά με 19% της αξίας των συνολικών εξαγωγών, καθιστώντας την αγορά των ΗΠΑ θεμελιώδη για την οικονομική βιωσιμότητα του οινοπαραγωγικού τομέα της Ελλάδας και των αγροτικών κοινοτήτων που αυτός συντηρεί.

Όπως επισημαίνεται, η ζημιά που έχει προκληθεί στις πωλήσεις των ευρωπαϊκών κρασιών από τον περασμένο Απρίλιο οπότε επιβλήθηκε δασμός εισαγωγής 10% στις ΗΠΑ εκτιμάται σε περίπου 12%. Εάν ο δασμός των ΗΠΑ οριζόταν στο εύρος 17-20%, και λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα συναλλαγματική ισοτιμία – η αξία του δολαρίου ΗΠΑ ήδη έχει μειωθεί κατά 15% σε σύγκριση με το ευρώ – η εκτιμώμενη ζημία θα έφτανε το 30%.

Ωστόσο, όπως είπε, ενδέχεται να επηρεαστεί έμμεσα, καθώς μια συνολική επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου μπορεί να μειώσει τη ζήτηση για ελληνικά προϊόντα και υπηρεσίες και να περιορίσει τις προοπτικές ανάπτυξης. Τέλος, η αυξημένη αβεβαιότητα στις αγορές λειτουργεί αποτρεπτικά για τις επενδύσεις, καθώς οι επιχειρήσεις αποφεύγουν να αναλάβουν κινδύνους σε ένα ασταθές περιβάλλον. Ταυτόχρονα, όμως, οι πρόσφατες αναβαθμίσεις των πιστοληπτικών αξιολογήσεων τόσο του Ελληνικού Δημοσίου όσο και των τραπεζών αναδεικνύουν την ελληνική οικονομία ως θετική εξαίρεση στο τρέχον περιβάλλον αυξημένης μεταβλητότητας διεθνώς.

Αναφορικά με τις επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ ο διοικητής της ΤτΕ ανέφερε ότι «τα επιτόκια πολιτικής, κατά την άποψή μου, θα συνεχίσουν να μειώνονται, έως ότου φθάσουν στο 2%. Οι αγορές προεξοφλούν και περαιτέρω μειώσεις, πιστεύω όμως ότι πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί λόγω της πολύ υψηλής αβεβαιότητας που επικρατεί».

Πέρα από τους διεθνείς και ευρωπαϊκούς κινδύνους, πρόσθετες αβεβαιότητες σχετικά με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας σύμφωνα με τον διοκητή της ΤτΕ αποτελούν:

1. Ενδεχόμενες καθυστερήσεις στην απορρόφηση και την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης
2. Η αυξανόμενη συχνότητα και ένταση των φυσικών καταστροφών λόγω της κλιματικής κρίσης
3. Η εντεινόμενη στενότητα στην αγορά εργασίας και οι υψηλότερες μισθολογικές αυξήσεις.

Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση όλων των παραπάνω προκλήσεων, απαιτείται μια συνεκτική στρατηγική οικονομικής πολιτικής, με έμφαση στη δημοσιονομική ισορροπία, στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, στη μεταρρυθμιστική συνέπεια και στην ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων. Παράλληλα, είναι κρίσιμη η επιτάχυνση της απορρόφησης και η αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, με στόχο τη μείωση του επενδυτικού κενού, την ενίσχυση του δυνητικού προϊόντος και της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας και συνολικά τη βελτίωση της ανθεκτικότητας της οικονομίας

Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να διατηρηθεί στο 2,3% και το 2025 – επίπεδο πολύ υψηλότερο από το μέσο όρο της ευρωζώνης. Η ιδιωτική κατανάλωση και οι επενδύσεις θα συνεχίσουν να αποτελούν τις κινητήριες δυνάμεις της ανάπτυξης. Η συνεχιζόμενη ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας θα συνοδευθεί από περαιτέρω αποκλιμάκωση της ανεργίας στο 9,9%, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει ελαφρώς στο 2,9%.

Τα δημοσιονομικά μεγέθη εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σε υγιή επίπεδα και το 2025. Το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,2% του ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος να συνεχίσει την πτωτική του πορεία, φθάνοντας στο 143,2% του ΑΕΠ.

«Η ελληνική οικονομία -αναφέρει χαρακτηριστικά η εφημερίδα- συγκαταλέγεται στις ταχύτερα αναπτυσσόμενες στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα τελευταία τρία χρόνια, επιτυγχάνοντας ρυθμούς ανάπτυξης 8,4% το 2021, 5,9% το 2022 και 2,1% το 2023».

«Η ανεργία – τονίζεται στο ρεπορτάζ – που έφθασε στα ιστορικά υψηλά του 27,2% το 2013, έχει μειωθεί στο 10%. Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων στις ελληνικές τράπεζες έχει μειωθεί στο 7%. Τα ελληνικά ομόλογα που αξιολογούνταν ως «σκουπίδια» (junk) για περισσότερο από μια δεκαετία, πρόσφατα αναβαθμίστηκαν στην επενδυτική βαθμίδα από τρεις εκ των τεσσάρων οίκους αξιολόγησης. Μόνο η Moody’s δεν έχει προχωρήσει ακόμη αλλά υπάρχει η πεποίθηση ότι θα ακολουθήσει, με βάση και τις περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στη δικαιοσύνη».

Στο ρεπορτάζ αναδεικνύεται επίσης το γεγονός ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις 10 πρώτες χώρες στον πλανήτη στην εγκατάσταση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ώρα που η φαρμακευτική βιομηχανία και ο τομέας της αγροδιατροφής μαζί με παραδοσιακά ανεπτυγμένους τομείς της οικονομίας, όπως η ναυτιλία και ο τουρισμός, έχουν εξίσου θετικές επιδόσεις.

Οι Times του Λονδίνου κάνουν ειδική αναφορά στον τουρισμό επισημαίνοντας ότι οι αφίξεις ήταν αυξημένες κατά 17% στα 32 εκατομμύρια το 2023 συγκριτικά με το 2022 και οι προβλέψεις συγκλίνουν για επίδοση – ρεκόρ τη φετινή χρονιά. «Η Αθήνα έχει γίνει προορισμός από μόνη της, πολύ περισσότερο από σημείο διέλευσης για τα νησιά. Τα μουσεία της έχουν βελτιωθεί και τα εστιατόρια και τα μπαρ της έχουν γίνει πιο εκπλεπτυσμένα, επωφελούμενα από την οικονομική ανάκαμψη», αναφέρει η εφημερίδα.

Ευοίωνες είναι οι προοπτικές και στην αγορά ακινήτων, «που κινείται δυνατά την τελευταία τριετία», όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς σε εκτιμήσεις τους που δημοσιεύονται στο ρεπορτάζ.

Toυ Νίκου Βέττα, Γενικός Διευθυντής ΙΟΒΕ και Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Και στα δυο αυτά κρίσιμα ερωτήματα η εικόνα είναι μεικτή. Στο εξωτερικό μέτωπο, υπάρχει επιβράδυνση των οικονομιών, όμως η ύφεση που εύλογα ανησυχούσε ως ενδεχόμενο μετά την κατακόρυφη άνοδο των επιτοκίων για να τιθασεύει ο πληθωρισμός φαίνεται πως έχει αποφευχθεί. Ενώ στο ζήτημα της ποιοτικής αναβάθμισης της οικονομίας, έχουν γίνει σημαντικά βήματα προόδου, χωρίς όμως να έχει φτάσει στο επιθυμητό επίπεδο ανταγωνιστικότητας που θα διασφαλίζει ισχυρή ανάπτυξη.

Μεικτή είναι και η εικόνα σε επιμέρους πιο πρόσφατες εξελίξεις, όπου θετικές και αρνητικές επισημάνσεις συνυπάρχουν. Στην πλευρά των ανησυχητικών εξελίξεων, η μη αναβάθμιση του αξιόχρεου του ελληνικού δημοσίου από τη Moody’s υπενθυμίζει πώς η εξομάλυνση των σχέσεων με τις διεθνείς αγορές δεν συμβαίνει ευθύγραμμα ούτε αυτόματα. Τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν σχετική επιβράδυνση της οικονομίας και υποβιβάζουν τον εκτιμώμενο ρυθμό μεγέθυνσης. Τα επίσημα δεδομένα προκαλούν επίσης ερωτήματα για την πορεία των επενδύσεων, όπως και τη χρηματοδότησή τους. Στην μείωση της ανεργίας υπάρχει μια επιβράδυνση. Στο οικονομικό κλίμα, που μετράται μηνιαίως από το ΙΟΒΕ για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπάρχει πρόσφατα μια κόπωση και η καταναλωτική εμπιστοσύνη είναι ασθενής.

Παράλληλα όμως, οι θετικές εξελίξεις και σημάδια είναι πολλές. Η επίδραση του Ταμείου Ανάπτυξης διαγράφεται σημαντική σε κρίσιμες πλευρές της οικονομίας, τόσο όσον αφορά τη διευκόλυνση της χρηματοδότησης, όσο και μεταρρυθμιστικές αλλαγές που περιλαμβάνει. Καταγράφεται βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, που σε ορισμένες μετρήσεις όπως στην πρόσφατη του Economist, είναι έντονη. Το κόστος χρηματοδότησης της χώρας σταδιακά συγκλίνει προς αυτό άλλων οικονομιών της Ευρώπης, και το σχετικό spread μειώνεται. Tο οικονομικό κλίμα κινήθηκε ευνοϊκότερα από τον μέσο όρο της Ευρώπης κατά τη διάρκεια όλου του προηγούμενου έτους και η οικονομία βρίσκεται σε θετικότερο κύκλο.

Συνοψίζοντας τα ευνοϊκά και τα ανησυχητικά σημάδια, πρέπει κανείς να αναγνωρίσει ότι η οικονομία μας κινείται σαφώς θετικά, αλλά ακόμη απέχει από το επιθυμητό επίπεδο. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, η ελληνική οικονομία υποβιβάστηκε σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές και υστερεί στις περισσότερες διαστάσεις, ιδίως την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα προϊόντων και υπηρεσιών, τα πραγματικά εισοδήματα και το κοινωνικό κράτος.  Ταυτόχρονα, παραμένουν τρεις ισχυροί μελλοντικοί κίνδυνοι, το βάρος του δημοσίου χρέους, η ηλικιακή συρρίκνωση και γήρανση και η κρίσιμη εξάρτηση από τις ευρωπαϊκές εξελίξεις.

Το συμπέρασμα όσον αφορά την οικονομική πολιτική είναι πως από μόνη της η αποτελεσματική διαχείριση πόρων και κατανομή του οφέλους από την τρέχουσα μεγέθυνση δεν διασφαλίζει και ευνοϊκή συνέχεια. Η διεύρυνση της βάσης των επενδύσεων τόσο κλαδικά όσο και χρηματοδοτικά είναι κρίσιμη προϋπόθεση. Το άνοιγμα της οικονομίας ώστε να διευκολύνονται νέες δραστηριότητες και η συνεχής ενσωμάτωση νέας επιχειρηματικότητας και εργασίας αποτελεί κλειδί. Η σταθερότητα κανόνων στην αγορά και η δραστική απλούστευση διαδικασιών στον δημόσιο τομέα είναι συνθήκες για να υπάρχει παραγωγή υψηλής αξίας. Συνολικά, ένας υψηλός πήχης φιλοδοξιών και συνεχιζόμενες παρεμβάσεις πολιτικής που θα αναβαθμίζουν τη δομή της οικονομίας είναι αναγκαίος ώστε και η μελλοντική πορεία της χώρας να είναι συστηματικά θετική.

Στο πρώτο τρίμηνο του 2023, ο ετήσιος ρυθμός μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας ήταν 2,1%. Η επιβράδυνση σε σχέση με τον υψηλό ρυθμό μεγέθυνσης (7,8%) του περσινού πρώτου τριμήνου σηματοδοτεί την επαναφορά της ελληνικής οικονομίας σε φυσιολογικούς ρυθμούς μεγέθυνσης ύστερα από τις έντονες διακυμάνσεις της περιόδου της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης (2020-22), σε συνάφεια με την επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο προβλέψεων του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής ο ρυθμός μεγέθυνσης του 2023 και 2024 θα διαμορφωθεί στο 2,2% ενώ ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 4,6% το 2023 και θα μειωθεί στο 2,3% το 2024.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην Έκθεση του Προϋπολογισμού της Βουλής για το Α’ τρίμηνο του 2023 ο εναρμονισμένος πληθωρισμός του Μαΐου 2023 καταγράφει σημαντική μείωση σε σχέση με πέρυσι, από 10,5% σε 4,1%, ωστόσο ο πυρήνας του -χωρίς ενέργεια και μη επεξεργασμένα τρόφιμα- έχει αυξηθεί στο 8,1% από 4,8% πέρυσι, στοιχείο που καθιστά επίμονες της πληθωριστικές πιέσεις. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της περιόδου Ιανουαρίου-Απριλίου παρουσιάζει αισθητή βελτίωση κατά 3 περίπου δισ. € σε σχέση με πέρυσι -σε 5,6 δισ. από 8,6 δισ.-, ωστόσο παραμένει υψηλότερο από το αντίστοιχο διάστημα του 2021 (4,9 δισ.). Το ποσοστό ανεργίας του Μαΐου διαμορφώθηκε στο 10,8%, μειωμένο κατά σχεδόν 2 μονάδες σε σχέση με τον Μάιο του 2022 (12,7%), καθώς η απασχόληση αυξήθηκε κατά 1,1% ενώ οι ονομαστικές αμοιβές της μισθωτής εργασίας αυξήθηκαν στο πρώτο τρίμηνο κατά 5,5% σε ετήσια βάση.

Σ’ ό,τι αφορά τη δημοσιονομική εικόνα του πρώτου τετραμήνου του έτους είναι βελτιωμένη σε σχέση με πέρυσι, κατά σχεδόν από 2,5 δισ. €. Η βελτίωση προέρχεται κατά κύριο λόγο από τα φορολογικά έσοδα που εμφανίζονται αισθητά αυξημένα σε σχέση με τα περσινά επίπεδα και τις προβλέψεις του Προϋπολογισμού. Αξίζει επίσης να σημειωθεί η σημαντική αποκλιμάκωση των αποδόσεων των δεκαετών ομολόγων του ελληνικού δημοσίου, που ξεκίνησε από τα μέσα Απριλίου, οδηγώντας τις αποδόσεις σε 40 μονάδες βάσης κάτω από τους ιταλικούς τίτλους και μόλις 35 μονάδες βάσεις πάνω από τους ισπανικούς.

Σε πρόσφατη έρευνά του, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο διαπιστώνει ότι ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης από τις αρχές του 2022 οφείλεται κατά 45% στα υψηλότερα επιχειρηματικά κέρδη, κατά 40% στις τιμές εισαγωγών και κατά μόλις 25% στην αύξηση των μισθών, ενώ η φορολογία είχε αρνητική επίδραση. Το φαινόμενο έχει χαρακτηριστεί ως greedflation (πληθωρισμός ‘απληστίας’) και θέτει νέα διλήμματα στην αντιμετώπισή του.

Αυτό ωστόσο που μπορεί να δώσει ώθηση στην ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια είναι ο τομέας της ενέργειας. Όπως είναι γνωστό η κύρια πηγή ενέργειας στην Ελλάδα είναι ο λιγνίτης, ο οποίος αντιπροσωπεύει έως και το 30% της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας της χώρας. Αυτό είναι ένα εγχώριο καύσιμο και το 97% εξορύσσεται από τη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού. Σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει οι δύο κύριες πηγές ενέργειας που χρησιμοποιούν τα ελληνικά νοικοκυριά είναι τα προϊόντα πετρελαίου και η ηλεκτρική ενέργεια. Το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στην κατανάλωση ενέργειας των νοικοκυριών αυξήθηκε με τα χρόνια, από το 1965 έως το 2001. Ωστόσο, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η αιολική και η ηλιακή, έχουν πολύ μικρό μερίδιο στο ενεργειακό μείγμα. 

Γι’ αυτό και τα κτίρια κατοικιών στην Ελλάδα καταναλώνουν περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής τελικής κατανάλωσης ενέργειας και η θέρμανση χώρων και το ζεστό νερό χρήσης είναι οι κύριες τελικές ενεργειακές χρήσεις σε αυτά τα κτίρια.

Η ενεργειακή φτώχεια είναι ένα πρόβλημα στην Ελλάδα και έχει αυξηθεί κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Το 2004, το 11,3% των νοικοκυριών ξόδεψε περισσότερο από το 10% του εισοδήματός τους σε θέρμανση και ηλεκτρική ενέργεια. Η ερευνητική δραστηριότητα για την ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα είναι περιορισμένη. Η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας οφειλόταν στη μείωση του εισοδήματος και στην αύξηση των τιμών του πετρελαίου, με αποτέλεσμα τη μείωση της τάξης του 15% τον χειμώνα 2011-2012. Αυτή η μείωση στην κατανάλωση ενέργειας είχε αρνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων. 

Ωστόσο σε σχέση με το μέλλον τα γεωργικά και κτηνοτροφικά απόβλητα μπορούν να αποτελέσουν σημαντική πηγή ενέργειας στην Ελλάδα, με θεωρητική εκτιμώμενη ενέργεια έως και 77 TWh. Κάτι που σημαίνει ότι αυτό μπορεί να συμπαρασύρει και την ανάπτυξη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας που ανήκουν στο πρωτογενή τομέα. 

Σ’ αυτό το σημείο έρχεται η Βιώσιμη Ανάπτυξη και η Κλιματική Αλλαγή που είναι δύο έννοιες αλληλένδετες. Η Βιώσιμη Ανάπτυξη στοχεύει στην κάλυψη των αναγκών του παρόντος χωρίς να διακυβεύεται η ικανότητα των μελλοντικών γενεών να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες. Η Κλιματική Αλλαγή, από την άλλη, αναφέρεται στις μακροπρόθεσμες αλλαγές στο κλίμα της Γης, κυρίως λόγω ανθρώπινων δραστηριοτήτων, που προκαλούν εκτεταμένες και δυνητικά καταστροφικές επιπτώσεις στον πλανήτη και στους κατοίκους του. Για την επίτευξη της Βιώσιμης Ανάπτυξης, είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί η Κλιματική Αλλαγή, καθώς αποτελεί μία από τις σημαντικότερες απειλές για τη βιωσιμότητα του πλανήτη. Η Ατζέντα 2030 των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και οι 17 Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) αναγνωρίζουν τη σημασία της αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής και θέτουν συγκεκριμένους στόχους για την επίτευξή της. SDG 13 – Climate Action – εστιάζει συγκεκριμένα στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεών της. Ο στόχος στο πλαίσιο του SDG 13 είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ικανότητας προσαρμογής σε κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα και φυσικές καταστροφές σε όλες τις χώρες. Ο στόχος αυτός στοχεύει στη μείωση του κινδύνου ανθρώπινων και οικονομικών απωλειών που προκαλούνται από καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα.

Εκτός από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ομιλητές θα είναι, επίσης, ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, και ο πρόεδρος του Eurogroup, Πασκάλ Ντόναχιου, ο οποίος είχε νωρίτερα συνάντηση με τον πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου.