Ο τέως Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, επισήμανε, μεταξύ άλλων, και τα εξής:

«Στις 26-30 Ιανουαρίου του 1821, λίγο πριν την «έκρηξη» της Επανάστασης στην Αγία Λαύρα, την 25^η Μαρτίου 1821,  συγκλήθηκε στο Αίγιο η πρώτη επίσημη σύσκεψη των κληρικών και των προεστών του Μοριά για την Επανάσταση, η ονομαστή «Μυστική Συνέλευση της Βοστίτσας». Η Συνέλευση πραγματοποιήθηκε στο Αίγιο, επειδή εκεί υπήρχαν σχετικά λίγοι Τούρκοι. Οι συγκεντρωθέντες, για να μην κινήσουν τις υποψίες των Τούρκων, διέδιδαν ότι η συνάντηση αφορούσε, δήθεν, την επίλυση κτηματικών διαφορών μεταξύ μοναστηριών. Η Συνέλευση συνερχόταν κάθε μέρα σε διαφορετικό σπίτι. Αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα σπίτια των προεστών Ανδρέα Λόντου, Αλέξανδρου Δεσποτόπουλου και Άγγελου Μελετόπουλου.

Α. Κατά την συνεδρίαση υπήρξαν αρκετές διαφωνίες για την έναρξη της Επανάστασης. Μεταξύ αυτών που ζητούσαν αναβολή ήταν και ο Παλαιών Πατρών Γερμανός. Υποστηρίχθηκαν δύο γνώμες.. Η μία γνώμη, της οποίας κύριος υποστηρικτής ήταν ο Παπαφλέσσας, συνίστατο στην ανάληψη άμεσης δράσης. Η άλλη προσέγγιση, που την χαρακτήριζε μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα ως προς τον χρόνο κήρυξης της Επανάστασης -όχι ως προς την αναγκαιότητα της Επανάστασης καθεαυτήν- έθετε, μεταξύ άλλων, τ’ ακόλουθα ερωτήματα: Πώς θα ξεκινούσε η Επανάσταση, δηλαδή υπό ποιές συνθήκες; Είχαν ολοκληρωθεί οι προετοιμασίες; Η εξέγερση θα ήταν καθολική; Ποιός θα την διηύθυνε; Θα έφθανε βοήθεια από το εξωτερικό; Πόση και ποιά εγγύηση υπήρχε γι’ αυτή την βοήθεια; Και υπέρ των δύο αυτών γνωμών συνηγορούσαν σοβαρά επιχειρήματα. Προκειμένου, όμως, να γίνει απολύτως κατανοητό ότι και ο Παλαιών Πατρών Γερμανός δεν υπήρξε λιγότερο πατριώτης από τον Παπαφλέσσα, ας αναλογισθούμε ότι η Συνέλευση της Βοστίτσας συνέπεσε, σχεδόν, χρονικώς με το Συνέδριο του Λάιμπαχ των κρατών-μελών της Ιεράς Συμμαχίας, το οποίο διεξήχθη από τις 26 Ιανουαρίου μέχρι τις 12 Μαΐου 1821. Λογικό, λοιπόν, ήταν να υπάρξουν σκέψεις –σκέψεις απολύτως πατριωτικές- για το πώς θα ενεργούσαν οι αντιδραστικές σε κάθε Επανάσταση «κραταιές» δυνάμεις της Ιεράς Συμμαχίας.

Β. Σύμφωνα με παλαιότερες απόψεις, στην Βοστίτσα δεν ελήφθη καμία απόφαση. Αυτό δεν αληθεύει. Νεότερες μελέτες τεκμηριώνουν, εμμέσως πλην σαφώς, το αντίθετο. Οι συντονισμένες ενέργειες υψηλού ρίσκου και συνωμοτικότητας (μετακινήσεις, συσκέψεις, συγκέντρωση χρημάτων και πολεμικού υλικού, πυκνή αλληλογραφία κτλ), καθώς και η ετοιμότητα που υπήρξε το τρίτο δεκαήμερο του Μαρτίου του 1821, δεν θα μπορούσαν να επιτευχθούν, εάν στην Βοστίτσα είχε απορριφθεί το επαναστατικό σχέδιο της Φιλικής Εταιρείας. Τον καθοριστικό ρόλο της Συνέλευσης της Βοστίτσας στην έκρηξη της Εθνεγερσίας επιβεβαιώνει και το ακόλουθο γεγονός: Μεταξύ των τριών ημερομηνιών που επελέγησαν από την Συνέλευση, για την έναρξη της Εθνεγερσίας, ήτοι μεταξύ 25^ης Μαρτίου, της 23^ης Απριλίου και της 21^ης Μαΐου, ήταν η πρώτη που υπερίσχυσε.  Με άλλες λέξεις, η Συνέλευση της Βοστίτσας -φυσικά μαζί με τα λοιπά γεγονότα που προαναφέρθηκαν- όχι μόνο δεν εμπόδισε την Εθνεγερσία, αλλά λειτούργησε, εν δυνάμει, ως καθοριστικός καταλύτης της. Υπό τ’ ανωτέρω δεδομένα, είναι ιστορικώς αποδεδειγμένο ότι η Συνέλευση της Βοστίτσας ήταν η «σπίθα» που πυροδότησε τις έτοιμες ψυχές των υπόδουλων Ελλήνων, για να επέλθει η έκρηξη της Εθνεγερσίας στην Αγία Λαύρα, την 25^η Μαρτίου 1921.

Γ. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο και σε αυτή την κορυφαία συγκυρία αναδύεται, ως αυτονόητη θεμελιώδης προτεραιότητα, η ανάγκη διευκρίνισης των προϋποθέσεων γέννησης και της μετέπειτα πορείας του Ελληνικού Έθνους.  Και γιατί ο όρος «Εθνεγερσία του 1821» σηματοδοτεί, επίσης αυτονοήτως, την αυταπόδεικτη πραγματικότητα της Επανάστασης, μέσω της οποίας ένα από αιώνων προϋπάρχον Έθνος αποτίναξε τον οθωμανικό ζυγό, ύστερα από τετρακόσια χρόνια αιματοβαμμένης σκλαβιάς, γεγονός το οποίο την διαφοροποιεί, ευθέως και αναντιρρήτως, από άλλες επαναστατικές διεργασίες της εποχής, όπως η «Ένδοξη Επανάσταση» του 1688 στην Αγγλία, η Αμερικανική Επανάσταση του 1776 και η Γαλλική Επανάσταση του 1789.  Αλλά και γιατί έχουν διατυπωθεί εντελώς πρόχειρες -και ως εκ τούτου ιστορικώς ατεκμηρίωτες και αντιστοίχως εσφαλμένες- θέσεις, σύμφωνα με τις οποίες η γέννηση του Ελληνικού Έθνους δήθεν «συμπίπτει», αδιακρίτως, με την Εθνεγερσία του 1821 και την μετέπειτα ίδρυση του Νεότερου Ελληνικού Κράτους. 

Δ. Είναι φανερό ότι οι υποστηρικτές τέτοιων θέσεων συγχέουν και, εν τέλει, ταυτίζουν δύο, εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, δεδομένα. Και, συγκεκριμένα, από την μια πλευρά την υπό ιστορικούς και, lato sensu, κοινωνιολογικούς όρους -και για μεγαλύτερη ακρίβεια εθνολογικούς όρους- γέννηση ενός Έθνους.  Και, από την άλλη πλευρά, την θεσμική και πολιτική διεργασία μετατροπής ενός προϋπάρχοντος, υπό την κατά τ’ ανωτέρω έννοια, Έθνους σε Έθνος-Κράτος.  Ιδίως δε Έθνος-Κράτος το οποίο, σύμφωνα με την ορολογία της επικρατήσασας στην Δύση και στην Ευρώπη θεσμικής και πολιτικής «νεωτερικότητας», εδράζεται στις αντηρίδες της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας, ως διαδικασίας εγγύησης της Ελευθερίας με ιεραρχημένη και δημοκρατικώς νομιμοποιημένη Έννομη Τάξη, η οποία, ακριβώς λόγω της ιεράρχησής της, έχει ως «θεμέλιο» αλλά και «κορυφή» το Σύνταγμα.

Ε. Κατ’ ιστορική και θεσμικοπολιτική λοιπόν ακρίβεια, η Εθνεγερσία του 1821 υπήρξε η αφετηρία της μετέπειτα δημιουργίας -οριστικώς με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου του 1830- του Νεότερου Ελληνικού Κράτους, υπό την μορφή Έθνους-Κράτους που οργανώθηκε με βάση τους θεσμούς της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας. Αντιστοίχως, κατ’ ιστορική και κοινωνιολογική -επομένως κατ’ εθνολογική- ακρίβεια, είναι εντελώς διαφορετική η κατεύθυνση, η οποία πρέπει να υιοθετηθεί για την αποκάλυψη των καταβολών και των ριζών του Ελληνικού Έθνους.  Και κατά την επικρατέστερη -αλλά και εθνολογικώς επαρκώς τεκμηριωμένη- άποψη, η γλώσσα είναι εκείνη, η οποία αποτελεί, τουλάχιστον κατά κανόνα, το «όχημα» εξελικτικής δημιουργίας ενός Έθνους.  Επομένως, η Ελληνική Γλώσσα -η οποία γράφεται και ομιλείται ουσιαστικώς αδιαλείπτως πάνω από τρεις χιλιετίες, «προνόμιο» που ουδεμία άλλη γλώσσα στην ιστορία της Ανθρωπότητας μπορεί να διεκδικήσει- είναι εκείνη, η οποία υπήρξε το «όχημα» της εξελικτικής δημιουργίας του Ελληνικού Έθνους.  Επέκεινα δε και του Ελληνικού Πολιτισμού, μιάς και η πορεία του τελευταίου είναι εντελώς παράλληλη μ’ εκείνη του Ελληνικού Έθνους.  Ίσως δε ένας μεγάλος ποιητής μπορεί να εκφράσει πληρέστερα αυτή την μεγάλη αλήθεια από πολλούς ιστορικούς.  Τούτο αναδεικνύεται, με μοναδικό τρόπο, μέσ’ από τους στίχους -πραγματικό «ιωνικό κιονόκρανο» όχι μόνον της Ελληνικής αλλά και της Παγκόσμιας Ποίησης- του Οδυσσέα Ελύτη, στο «Άξιον Εστί» (Τα Πάθη, Ψαλμός Β΄):

«Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική

το σπίτι φτωχικό στις αμμουδιές του Ομήρου.

Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου».

Τα όσα εξέθεσα για την πορεία του Έθνους των Ελλήνων ανά τους αιώνες είναι τόσο περισσότερο σημαντικά και κρίσιμα ιδίως στην ταραγμένη και «δυστοπική» εποχή μας, όσο πρέπει ν’ αποτελέσουν τον δείκτη πορείας αφενός για την επιτέλεση του δικού μας Εθνικού Χρέους για το μέλλον της Πατρίδας μας.  Και, αφετέρου αλλά και συνακόλουθα, για να δικαιώσουμε, στο μέτρο που ιστορικώς μας αναλογεί, τις θυσίες και τους αγώνες των Προγόνων μας, χάρη στους οποίους μπορούμε σήμερα ν’ απολαμβάνουμε το μέγιστο αγαθό της Ελευθερίας και να παραμένουμε σταθεροί, αποφασισμένοι και ομονοούντες στην πορεία υπεράσπισης της Πατρίδας μας, της Δημοκρατίας μας και του Πολιτισμού μας.»

Στην ομιλία του ο κ. Προκόπιος Παυλόπουλος επισήμανε, μεταξύ άλλων, και τα εξής:

«Οι μελετητές ανακαλύπτουν, συν τω χρόνω, ολοένα και πιο «συναρπαστικές» πτυχές της πεμπτουσίας του Βυζαντινού Πολιτισμού που, συμβατικώς, θεωρούμε ότι είχε ως αφετηρία τον τέταρτο αιώνα και «έπεσε», μαζί με την Κωνσταντινούπολη, το 1453. Χρησιμοποιείται ο όρος «συμβατικώς», διότι οι αυστηροί χρονικοί προσδιορισμοί δεν αρκούν, φυσικά, για να περιγραφεί η πολύπλευρη φυσιογνωμία του Βυζαντίου, πολλώ μάλλον όταν ο πολιτισμικός «φάρος» του Βυζαντινού Πολιτισμού εξέπεμπε, ακόμη και πολύ μετά το 1453, την λάμψη του στην Δυτική Ευρώπη.  

Α. Οι ως άνω πτυχές της πεμπτουσίας του Βυζαντινού Πολιτισμού  αποδεικνύουν, μεταξύ άλλων, και το πώς και γιατί ο Βυζαντινός Πολιτισμός συνέβαλλε, καθοριστικώς, αφενός στην «αξιοποίηση» της Χριστιανικής Διδασκαλίας για να καταστεί ο τρίτος πυλώνας του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού.  Και, αφετέρου και συνακόλουθα,  στην «επιβίωση» του Αρχαίου Ελληνικού Πνεύματος και του Πολιτισμού του ως την Αναγέννηση. Στο σημείο δε αυτό πρέπει να επισημανθεί, προς επίρρωση της τελευταίας διαπίστωσης, ότι η Βυζαντινή Αυτοκρατορία σίγουρα ξεκίνησε ως «διάδοχος» της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Πλην όμως η, ραγδαίως εξελιχθείσα στην συνέχεια, Ελληνική επιρροή επ’ αυτής, σε όλα τα επίπεδα -ιδίως δε στο πνευματικό επίπεδο, σύμφωνα με όσα θα προστεθούν ως προς αυτό κατωτέρω- οδήγησε σύντομα στην γιγάντωση, ουσιαστικώς, της Ελληνικής «πτυχής» του Βυζαντίου.  

Β. Η κατά τ’ ανωτέρω Ελληνική επιρροή εξηγεί, τουλάχιστον σε μεγάλο βαθμό, και το πώς και γιατί το Βυζάντιο ουδέποτε αποτέλεσε μέρος του Μεσαίωνα και του ζοφερού, καταστροφικού πολιτισμικώς, σκοταδισμού του.  Συμπερασματικώς, το Βυζάντιο «πήρε» από την Αρχαία Ρώμη το θεσμικό «οπλοστάσιο», αναφορικά με την οργάνωση του Κράτους και την δόμηση και εφαρμογή της Έννομης Τάξης.  Ενώ από την Αρχαία Ελλάδα και τον Πολιτισμό της «πήρε» την εμβληματική πνευματική του, εν γένει, «ταυτότητα», η οποία συνθέτει την «ραχοκοκαλιά» του τρίτου πυλώνα του κοινού μας Ευρωπαϊκού Πολιτισμού. 

Γ. Όμως, εν τέλει, οφείλουμε πολλά στο Βυζάντιο. Όχι μόνον εμείς, οι Έλληνες, αλλά και ο Δυτικός Κόσμος, στον οποίο το Βυζάντιο διέδωσε τις αξίες και τα πνευματικά επιτεύγματα της Αρχαίας Σκέψης. Το ίδιο και ο κόσμος των Σλάβων, ο οποίος χάρη στο έργο των Βυζαντινών Ιεραποστόλων «φωτίσθηκε» και οδηγήθηκε στην Ορθόδοξη Πίστη, γεγονός που, και σήμερα, αναγνωρίζουν οι Σλαβικοί Λαοί. Σ’ ένα βαθμό, στο Βυζάντιο οφείλει και ο κόσμος των Αράβων και των Οθωμανών, οι οποίοι, αν και συγκρούσθηκαν βιαίως με το Βυζάντιο, σίγουρα θ’ αδυνατούσαν να δημιουργήσουν μια στέρεη κρατική δομή, εάν δεν είχαν ως υπόδειγμα την Διοίκηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ιδίως στην ακμή της. 

Δ. Ακριβέστερα, το Βυζάντιο «μετέφερε», στην Δύση αλλά και στην Ανατολή, πέραν των δικών του «αυθεντικών» πολιτισμικών -και όχι μόνο- στοιχείων και την σύνθεση, την οποία πέτυχε ο Βυζαντινός Πολιτισμός, μέσ’ από την ανεπανάληπτη «σύνδεση» του Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού μ’ εκείνον της Αρχαίας Ρώμης. Γι’ αυτό δίχως την «ροή» του Βυζαντινού Πολιτισμού προς τον πνευματικό κόσμο των τότε Κρατών της Δυτικής Ευρώπης η Αναγέννηση δεν θα είχε πολλά από τα στοιχεία, τα οποία και σήμερα την χαρακτηρίζουν ούτε, φυσικά, θα μπορούσε ν’ αναπτύξει την ευεργετική επιρροή, που άσκησε στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό.  Ιδίως δε δεν θα είχε  τα χαρακτηριστικά εκείνα, τα οποία έλκουν την καταγωγή τους από τον Αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό, αφού αυτός υπήρξε η πνευματική και πολιτισμική «ψυχή» της Αναγέννησης και, συνακόλουθα, αυτού τούτου του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού. 

Γι’ αυτό, επίσης, δίχως την τόσο στενή πνευματική «όσμωση» του Βυζαντίου με την Αρχαία Ελλάδα, οι Άραβες -οι οποίοι, όπως ήδη σημειώθηκε, ήλθαν σε στενή επαφή, ιδίως πνευματική, με την Βυζαντινή Αυτοκρατορία- δεν θα είχαν σήμερα, μέσα στην διαδρομή της Ιστορίας του Πνεύματος και των Επιστημών, την δική τους, αναμφισβήτητη, συμβολή.  Μια συμβολή οφειλόμενη, πρωτίστως, στην φιλοσοφική σκέψη του Αριστοτέλους και στην μαθηματική ανάλυση του Διοφάντου. Την ανάλυση, που επέτρεψε στους Άραβες να «χαράξουν» την δική τους επιστημονική πορεία στο πεδίο της  διαμόρφωσης των σύγχρονων βάσεων της Άλγεβρας.»

Ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Προκόπης Παυλόπουλος μίλησε, με θέμα «Η βιωματική σχέση των Ελλήνων με την Ελευθερία», κατά την Πανηγυρική Εκδήλωση του Δήμου Ναυπλιέων για την Απελευθέρωση της Πόλης του Ναυπλίου, την 30^η Νοεμβρίου 1822. Στην ομιλία του αυτή ο κ. Προκόπιος Παυλόπουλος επισήμανε, μεταξύ άλλων, και τα εξής:

«Η βιωματική –«υπαρξιακή», κατ’ ουσία, αφού συνδέεται αρρήκτως με την υπεράσπιση της αξίας τους και της ανάπτυξης της προσωπικότητάς τους, διαχρονικώς- σχέση των Ελλήνων με την Ελευθερία έχει τις ρίζες της στις απαρχές της εμφάνισης και δημιουργίας του ελεύθερου και «ατίθασου» Αρχαίου Ελληνικού Πνεύματος, κατά τον 6^ο αιώνα π.Χ.  Έκτοτε, και αδιαλείπτως, εμείς, οι Έλληνες, πορευόμαστε ιστορικώς στους «δρόμους της Ελευθερίας» του Αρχαίου Ελληνικού Πνεύματος.  Αυτοί δε οι «δρόμοι της Ελευθερίας», τους οποίους άνοιξε και διήνυσε το Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα στην πορεία προς την κορύφωση της δημιουργίας του -που διαμόρφωσε και την ανεκτίμητη «παρακαταθήκη» του για το μέλλον του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού- οδήγησαν και στην τελική σύνθεση της πεμπτουσίας της Ελευθερίας, περίπου όπως την προσλαμβάνουμε και σήμερα.  Δηλαδή μιας Ελευθερίας, η οποία αποτελεί στην εποχή μας την βασική, θεσμική και πολιτική, αντηρίδα της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας, ως μέσου πολιτειακής οργάνωσης που της παρέχει τις πιο αξιόπιστες εγγυήσεις για την ακώλυτη άσκηση των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.  Αυτή την πεμπτουσία της Ελευθερίας -και, συνακόλουθα, της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας, ως εγγύησης της Ελευθερίας- υπερασπίσθηκαν, πριν και κυρίως μετά την Εθνεγερσία του 1821, οι αγωνιζόμενοι Έλληνες.  Και πάνω της θεμελίωσαν τα πρώτα Ελληνικά Συντάγματα, ακόμη και όταν δεν είχε ιδρυθεί το Νεότερο Ελληνικό Κράτος, κάτι το οποίο επισυνέβη το 1830, με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου. Επιπλέον το Έθνος των Ελλήνων, το οποίο δημιουργήθηκε εδώ και πάνω από 3.000 χρόνια ιδίως πάνω στην στέρεη βάση της Ελληνικής Γλώσσας, εξεγέρθηκε κατά του βάρβαρου και αιμοσταγούς οθωμανικού ζυγού το 1821.  Εξ ού και η Επανάσταση του 1821 φέρει όλα τα εμβληματικά χαρακτηριστικά της «Εθνεγερσίας», η οποία οδήγησε και στην δημιουργία του πρώτου Έθνους-Κράτους στην Ευρώπη.  

A. Ειδικότερα, αρχής γενομένης κατ’ εξοχήν από τους Μηδικούς Πολέμους -από τον Μαραθώνα, τις Θερμοπύλες και την Σαλαμίνα- οι Έλληνες ουδέποτε ανέχθηκαν να ζήσουν υπό καθεστώς κατάκτησης και δουλείας.  Και όταν ακόμη η Ελλάδα κατακτήθηκε, όπως κατά την περίοδο του οθωμανικού ζυγού από το 1453 ως το 1821, οι Έλληνες, αδιαλείπτως, αγωνίζονταν για την αποτίναξη της ξένης κατοχής και ουδέποτε συμβιβάσθηκαν, έστω και καθ’ υποφοράν, με την κατακτητική καταπίεση ή και βαρβαρότητα.  Κατά γενική, λοιπόν, αναγνώριση παγκοσμίως, οι Έλληνες υπήρξαν, είναι και θα παραμείνουν Έθνος και Λαός της Ελευθερίας.  E contrario, η κατάσταση ανελευθερίας, υφ’ οιανδήποτε έποψη και εκδοχή, για τους Έλληνες αποτελεί contradictio in adjecto.  Υπ’ αυτό, λοιπόν, το πρίσμα, η σχέση των Ελλήνων με την Ελευθερία είναι, κατά τα προμνημονευόμενα, βιωματική.  Με την έννοια ότι οι Έλληνες μόνον ελεύθεροι -και, άρα, μέσα  σε καθεστώς αντίστοιχης δημοκρατικής διακυβέρνησης και ανάλογης συμμετοχής «στα κοινά»,  δια της ακώλυτης άσκησης των κατάλληλων πολιτικών δικαιωμάτων- μπορούν να υπερασπισθούν την αξία τους και ν’ αναπτύξουν ελεύθερα την προσωπικότητά τους. Η Εθνεγερσία του 1821, διακόσια χρόνια πριν, αναδεικνύει, με λαμπρή ιστορική ευκρίνεια, το πώς και γιατί οι Έλληνες, που επαναστάτησαν για ν’ αποτινάξουν τον οθωμανικό ζυγό, ακολουθούσαν, κατά κεραία, την προγονική «παρακαταθήκη» του αγώνα υπέρ της Ελευθερίας, όπως την συμπυκνώνει ιδανικά, κατά τον Αισχύλο («Πέρσες», 401-405), ο παιάνας της Ναυμαχίας στην Σαλαμίνα:

«Ὦ παῖδες Ἑλλήνων, ἴτε,
ἐλευθεροῦτε πατρίδ᾽, ἐλευθεροῦτε δὲ
παῖδας, γυναῖκας, θεῶν τε πατρῴων ἕδη,
θήκας τε προγόνων· νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών.»

B. Μια παράθεση ορισμένων κειμένων πριν από την Εθνεγερσία του 1821 και μετά από αυτήν αρκεί για να καταδείξει, σε ό,τι αφορά έστω και αυτή την ιστορική διαδρομή των Ελλήνων, την προαναφερόμενη σχέση του Έθνους των Ελλήνων με την Ελευθερία.  Συγκεκριμένα:

1. Στην ψυχή των αγωνιζόμενων Ελλήνων, ως την ευόδωση της Εθνεγερσίας, «φώλιαζε» πάντα ο «Θούριος» του Ρήγα Φεραίου, που διερωτάτο:

«Τί σ’ ὠφελεῖ νὰ ζήσεις καὶ νά ‘σαὶ στὴ σκλαβιά;»

Όπως επίσης -και κατ’ εξοχήν- η κατάληξη:

«Καλύτερα μιᾶς ὥρας ἐλεύθερη ζωή

παρὰ σαράντα χρόνια σκλαβιὰ καὶ φυλακή». 

2. Προεχόντως, η «Προειδοποίησις εις τας Ευρωπαϊκάς Αυλάς της Μεσσηνιακής Γερουσίας -ή Συγκλήτου- μετά την απελευθέρωση της Καλαμάτας, την 23^η Μαρτίου 1821, δεν συνιστά μια απλή ανακοίνωση της έναρξης της Εθνεγερσίας του 1821. Η χρήση του όρου «Προειδοποίησις» δεν ήταν, κάθε άλλο, τυχαία.  Διότι από αυτό τούτο το κείμενό της προκύπτει πως ο βασικός στόχος σύνταξης και κοινοποίησής της «extra muros» ήταν, κατά κύριο λόγο, να καταστεί σαφές προς την Ευρώπη ότι η Επανάσταση του 1821 σήμαινε την απόφαση των Ελλήνων να κατακτήσουν την Ελευθερία τους με κάθε τρόπο, ακόμη και με την ζωή τους, δίχως κανένα «πισωγύρισμα». Με άλλες λέξεις, η «Προειδοποίησις εις τας Ευρωπαϊκάς Αυλάς» περιέκλειε το σύνολο του ως άνω μηνύματος του «Θουρίου» του Ρήγα Φεραίου.  

3. Ένα άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα εν προκειμένω παρέχει το Προοίμιο- ίδιο ακριβώς- των «Προσωρινών Πολιτευμάτων» της Επιδαύρου, του 1822 και του Άστρους, του 1823:

«Το Ἑλληνικὸν ἔθνος, τὸὑπὸ τὴν φρικώδη Ὀθωμανικὴν δυναστείαν, μὴ δυνάμενον νὰ φέρῃ τὸν βαρύτατον καὶἀπαραδειγμάτιστον ζυγὸν τῆς τυραννίας, καὶἀποσεῖσαν αὐτὸν μὲ μεγάλας θυσίας, κηρύττει σήμερον διὰ τῶν νομίμων Παραστατῶν του, εἰς Ἐθνικὴν συνηγμένων Συνέλευσιν, ἐνώπιον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, τήν Πολιτικήν αὐτοῦ  ὕπαρξιν και ἀνεξαρτησίαν ».

4. Τέλος -και τούτο είναι το πιο πειστικό επιχείρημα για την προσήλωση των Ελλήνων στην Ελευθερία μετά την Εθνεγερσία του 1821 -η «καταξίωση» του πρώτου οριστικού Συντάγματος, του «Πολιτικού Συντάγματος της Ελλάδος», ήτοι του Συντάγματος της Τροιζήνας του 1827, στην όλη συνταγματική μας ιστορία οφείλεται, κυρίως, στις διατάξεις του που κατοχυρώνουν από την μια πλευρά τα «θεσμικά αντίβαρα», τα οποία αποδυναμώνουν την κρατική αυθαιρεσία κατά των πολιτών.  Και, από την άλλη πλευρά, τα Θεμελιώδη Δικαιώματα του Ανθρώπου. Ιδίως δε τα Δικαιώματα, τα οποία εγγυώνται την  ουσιαστική υπεράσπιση της σφαίρας Ελευθερίας του πολίτη απέναντι στην κρατική αυθαιρεσία. Με άλλες λέξεις τα δικαιώματα εκείνα, τα οποία η Επιστήμη του Συνταγματικού Δικαίου χαρακτηρίζει ως ατομικά.  Γι’ αυτό και η «αρτιότητα» τόσο των αρχικών όσο και των μεταγενέστερων Συνταγμάτων μας -με «κολοφώνα» το ισχύον Σύνταγμα του 1975- κρίθηκε και κρίνεται, κατά κύριο λόγο, με τα θεσμικά και πολιτικά «σταθμά», τα οποία διασφαλίζουν την όλη οργάνωση και λειτουργία της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας ως «ιδανικής» διαδικασίας εγγύησης της Ελευθερίας. 

200 χρόνια μετά την Εθνεγερσία του 1821 το Έθνος των Ελλήνων, εντός και εκτός των συνόρων μας, οφείλει, για λόγους που αφορούν την ιστορική του διαδρομή και την προοπτική του, να ξανασκεφθεί το απαράμιλλο Εθνικό πρόταγμα των Αγωνιστών του 1821 «Ελευθερία ή Θάνατος» με όρους, ταυτοχρόνως, παρελθόντος και μέλλοντος.  Ως προς το παρελθόν, η ιστορική απόφαση των Αγωνιστών του 1821 «Ελευθερία ή Θάνατος», ανατρέχοντας υπό συνθήκες αδιάλειπτης συνέχειας στο «νῦν ὑπέρ πάντων ὁἀγών» του Παιάνα της Ναυμαχίας της Σαλαμίνας κατά τον Αισχύλο, αναδεικνύει την «βιωματική» σχέση του Έθνους των Ελλήνων με την Ελευθερία.  Και ως προς το μέλλον, υποδεικνύει το Εθνικό μας Χρέος στο διηνεκές, όταν οι συνθήκες επιβάλλουν την υπεράσπιση της Ελευθερίας μας, υφ’ όλες της τις εκφάνσεις.  Ιδίως δε τις εκφάνσεις εκείνες που αφορούν την υπεράσπιση των Εθνικών μας Θεμάτων και των Εθνικών μας Δικαίων.  Υπεράσπιση, την οποία οφείλουμε να φέρνουμε πάντα εις πέρας δίχως ίχνος υποχώρησης ή υπαναχώρησης.  Επιπλέον, το Εθνικό μας Χρέος συμπεριλαμβάνει, χωρίς αμφιβολία, και την υποχρέωσή μας να υπερασπισθούμε την απελευθέρωση του τμήματος εκείνου της Μαρτυρικής Κύπρου, το οποίο τελεί ακόμη υπό τουρκική κατοχή.  Υπενθυμίζοντας, με κάθε τρόπο, προς την Διεθνή Κοινότητα και προς την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι η κατάσταση αυτή στην Μαρτυρική Κύπρο είναι όνειδος για την Διεθνή και Ευρωπαϊκή Νομιμότητα εμείς, οι Έλληνες, πρέπει να καθιστούμε σαφές, urbi et orbi και δίχως περιστροφές, ότι όσο η Κύπρος βιώνει τον εφιάλτη της τουρκικής βαρβαρότητας ο Αγώνας της Εθνεγερσίας του 1821 συνεχίζεται».

Συγκεκριμένα, ο κ. Παυλόπουλος είπε:

«Την 1^η Αυγούστου 1821 κυκλοφόρησε, στην ελεύθερη Καλαμάτα, η πρώτη έντυπη εφημερίδα της Εθνεγερσίας του 1821, κατ’ ουσίαν επίσημου οργάνου της Επανάστασης, η «Σάλπιγξ Ελληνική», από το εκεί εγκατεστημένο πρώτο «Εθνικόν Τυπογραφείον» των Αγωνιζόμενων Ελλήνων.

Α. Αυτό το πρώτο «Εθνικόν Τυπογραφείον» δημιουργήθηκε από την Δημήτριο Υψηλάντη, που ήλθε στην Ελλάδα από την Τεργέστη ως «Πληρεξούσιος του Εθνικού Εκπροσώπου», ήτοι του αδελφού του Αλέξανδρου Υψηλάντη.  Ειδικότερα, με χρήματα προερχόμενα από την οικογενειακή τους περιουσία, ο Δημήτριος Υψηλάντης αγόρασε ένα στοιχειώδες τυπογραφικό «συγκρότημα» στην Τεργέστη, ύστερα από μεσολάβηση της Επιτροπής για την διενέργεια εράνων υπέρ του Αγώνα, με στόχο την μεταφορά του στην Ελλάδα προς έκδοση μιας εφημερίδας μικρού σχήματος και άλλων υπηρεσιακών εντύπων.  Κάπως έτσι είναι δυνατό και πρέπει να δούμε την έκδοση της «Σάλπιγγος Ελληνικής», ως εξαιρετικά πρώϊμο δείγμα της προσήλωσης των Αγωνιζόμενων Ελλήνων στην Ελευθερία, μέσω της ειδικότερης έκφανσης της Ελευθερίας της Έκφρασης, κατ’ εξοχήν δια του Τύπου. Κατόπιν των ανωτέρω, κάθε άλλο παρά τυχαίο μπορεί να θεωρηθεί το γεγονός ότι το δικαίωμα της Ελευθερίας της Έκφρασης -κυρίως δια του Τύπου- κατοχυρώθηκε στα πρώτα κιόλας Συντάγματα της Ελλάδας, πριν καν ιδρυθεί το Νεότερο Ελληνικό Κράτος, το 1830, με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου.  Για του λόγου το ασφαλές παρατίθενται στην συνέχεια:

1. Το άρθρο η’  του «Νόμου της Επιδαύρου», ήτοι του «Προσωρινού Πολιτεύματος της Ελλάδος κατά την «εν Άστρει Β΄ Εθνικήν Συνέλευσιν», του 1823: «ή. Οι Έλληνες έχουσι ο δικαίωμα να κοινοποιώσιν άλλως τε και δια των τύπων τας δοξασίας των, αλλά με τους ακολούθους τρεις όρους΄ ά. Να μη γίνεται λόγος κατά της Χριστιανικής Θρησκείας. β΄. Να μην αντιβαίνωσιν εις τας κοινώς αποδεδεγμένας αρχάς της ηθικής. γ΄. Να αποφεύγωσι πάσαν προσωπικήν ύβριν». 

2. Και το άρθρο 26 του «Πολιτικού Συντάγματος της Ελλάδος», το οποίο θεσπίσθηκε το 1827, «κατά την εν Τροιζήνι Γ΄ Εθνικήν Συνέλευσιν»: «26. Οι Έλληνες έχουσι το δικαίωμα, χωρίς προεξέτασιν, να γράφωσι και να δημοσιεύωσιν ελευθέρως δια του τύπου ή αλλέως τους στοχασμούς και τας γνώμας των, φυλάττοντες τους ακολούθους όρους΄ α΄. Να μην αντιβαίνωσιν εις τας αρχάς της Χριστιανικής θρησκείας. β΄. να μην αντιβαίνωσιν εις την σεμνότητα. γ΄. Ν’ αποφεύγωσι πάσαν προσωπικήν ύβριν και συκοφαντίαν». 

Β. Μεταξύ άλλων, η «Σάλπιγξ η Ελληνική» υπήρξε το μόνο, ουσιαστικώς, μέσο, στο οποίο δημοσιεύθηκαν και οι Επαναστατικές «Προκηρύξεις» της «Μεσσηνιακής Γερουσίας», ιδίως δε η «Προειδοποίησις εις τας Ευρωπαϊκάς Αυλάς» και η «Προκήρυξις προς τους Αμερικανούς».

1. Το πλήρες κείμενο της«Προειδοποιήσεως εις τας Ευρωπαϊκάς Αυλάς» έχει ως εξής: «Ο ανυπόφορος ζυγός της οθωμανικής τυραννίας εις το διάστημα ενός και απέκεινα αιώνος, κατήντησεν εις μίαν ακμήν, ώστε να μην μείνη άλλο εις τους δυστυχείς πελοποννησίους γραικούς, ει μη μόνον πνοή και αυτή δια να ωθή κυρίως τους εγκαρδίους των αναστεναγμούς. εις τοιαύτην όντες κατάστασιν στερημένοι από όλα τα δίκαιά μας, με μίαν γνώμην ομοφώνως απεφασίσαμεν να λάβωμεν τα άρματα, και να ορμήσωμεν κατά των τυράννων. πάσα προς αλλήλους μας φατρία και διχόνοια, ως καρποί της τυραννίας απερρίθφησαν εις τον βυθόν της λήθης, και άπαντες πνέομεν πνοήν ελευθερίας. αι χείρες ημών αι δεδεμέναι μέχρι του νυν από τας σιδηράς αλύσσους της βαρβαρικής τυραννίας, ελύθησαν ήδη, και υψώθηκαν μεγαλοψύχως και έλαβον τα όπλα προς μηδενισμόν της βδελυράς τυραννίας. οι πόδες ημών οι περιπατούντες εν νυκτί και ημέρα εις τας εναγκαρεύσεις τας ασπλάγχνους τρέχουν εις απόκτησιν των δικαιωμάτων μας. η κεφαλή μας η κλίνουσα τον αυχένα υπό τον ζυγόν τον απετίναξε και άλλο δεν φρονεί, ει μη την ελευθερίαν. η γλώσσα μας η αδυνατούσα εις το να προφέρη λόγον, εκτός των ανωφελών παρακλήσεων, προς εξιλέωσιν του βαρβάρου τυράνου, τώρα μεγαλοφώνως φωνάζει και κάμνει να αντηχή ο αήρ το γλυκύτατον όνομα της ελευθερίας. εν ενί λόγω απεφασίσαμεν, ή να ελευθερωθώμεν, ή να αποθάνωμεν. τούτου ένεκεν προσκαλούμεν επιπόνως την συνδρομήν και βοήθειαν όλων των εξευγενισμένων Ευρωπαϊκών γενών, ώστε να δυνηθώμεν να φθάσωμεν ταχύτερον εις τον ιερόν και δίκαιον σκοπόν μας και να λάβωμεν τα δίκαιά μας. να αναστήσωμεν το τεταλαιπωρημένον ελληνικόν γένος μας. δικαίω τω λόγω η μήτηρ μας Ελλάς, εκ της οποίας και υμείς εφωτίσθητε, απαιτεί ως εν τάχει την φιλάνθρωπον συνδρομήν σας, και ευέλπιδες, ότι θέλει αξιωθώμεν, και ημείς θέλομεν σας ομολογή άκραν υποχρέωσιν, και εν καιρώ θέλομεν δείξη πραγματικώς την υπέρ της συνδρομής σας ευγνωμοσύνην μας»

2. Το πλήρες κείμενο της «Προκηρύξεως προς τους Αμερικανούς» έχει ως εξής: «Αποφασίζοντες να ζήσωμεν ή να αποθάνωμεν δια την ελευθερίαν, συρόμεθα προς εσάς από δικαίαν συμπάθειαν, διότι εις τον τόπον σας εδιάλεξε να κατοική η ελευθερία, από μόνους εσάς λατρευομένη, καθώς ελατρεύετο από τους πατέρας μας. Όθεν επικαλούμενοι το όνομα της επικαλούμεθα εν ταυτώ το ιδικόν σας πεποιθότες, ότι μιμούμενοι εσάς θέλομεν μιμηθή τους προγόνους μας και δειχθή άξιοι εκείνων, αν φθάσωμεν να σας ομοιάσωμεν.  Αι αρεταί σας, ώ Αμερικανοί! Μας προσεγγίζουν εις εσάς, μ’ όλον ότι μας χωρίζουν ευρύταται θάλασσαι. Ημείς σας νομίζομεν πλησιεστέρους παρά τα γειτονεύοντα με ημάς έθνη και σας έχομεν φίλους και συμπολίτας και αδελφούς, διότι είσθε δίκαιοι φιλάνθρωποι και γενναίοι. Δίκαιοι, ότι και ελεύθεροι, φιλάνθρωποι και γενναίοι, ότι πολιτεύεσθε κατά το ευαγγέλιον. Η ελευθερία σας δεν επιστηρίζεται εις άλλων εθνών δουλείαν, ούτε η ευδαιμονία σας εις ξένας συμφοράς και ταλαιπωρίας, άλλ’ εξ εναντίας, ελευθέρως και ευτυχώς ζώντες, επιθυμείτε να μετέχωσιν όλοι οι άνθρωποι από τα αυτά αγαθά, και ν’ απολαύωσιν όσα δικαιώματα η φύσις εις όλους εξ‘ ίσου εμοίρασεν. Εσείς πρώτοι εκηρύξατε τα δικαιώματα ταύτα και πάλιν πρώτοι εσείς τα εσεβάσθητε, αποδίδοντες εις τους αποκτηνομένους Αφρικανούς ανθρώπινον αξίωμα. Κατά το παράδειγμα σας κατέλυσεν η Ευρώπη την σκληράν εκείνην και απάνθρωπον σωματεμπορίαν και από εσάς ακόμη διδάσκεται δικαιοσύνην και μανθάνει να καθαιρή ατόπους ή θανατηφόρους συνηθείας. Η δόξα αύτη, ώ Αμερικανοί! εις μόνους εσάς ανήκει, και σας ανυψώνει υπεράνω όλων των φημισμένων δια της ευνομίας και ελευθερίας εθνών. Υμέτερον είναι, ώ άνδρες! να επιθέσετε τον κολοφώνα εις την δόξαν σας, βοηθούντες μας να καθαρίσωμεν την Ελλάδα από τους μολύνοντας αυτήν εκ τετρακοσίων ετών βαρβάρους. Άξιον υμών αναντιρρήτως είναι να πληρώσετε των πεπολιτισμένων λαών το χρέος, να διώξετε την αμάθειαν και τυραννίαν από την πατρίδα των τεχνών και της ελευθερίας. Δεν θέλετε μιμηθή βέβαια την αξιοκατάκριτον αδιαφορίαν ή μάλλον πολυχρόνιον αχαριστίαν τινών Ευρωπαίων. Όχι, ο λαός του Γουλιέλμου Πέννου, του Βασίγχθωνος και του Φραγκλίνου δεν θέλει  αρνηθή βοήθειαν εις τους απογόνους του Φωκίωνος, του Θρασυβούλου, του Αράτου, του Φιλοποίμενος. Εσείς εδείξατε ήδη προς αυτούς τιμήν και εμπιστοσύνην πέμποντες τα τέκνα σας εις τα σχολειά των. Ηξεύρετε με οποίαν αγαλλίασιν τα υπεδέχθησαν εις την σταθεράν προς αυτά εύνοιαν εκείνων και περιποίησιν. Άλλ’ αν ούτως έπραξαν δεδουλωμένοι, με πόσην φιλίαν και ζήλον θέλουν φέρεσθαι προς εσάς, όταν δια της συνεργείας σας συντρίψωσι τας αλύσεις των; Η Ελλάς, τότε θέλει σας δίδει κέρδη, τα οποία μάτην ηθέλατε προσμένει από τυφλούς και αγρίους δεσπότας. Οι δεσμοί της αδελφότητος και της ευγνωμοσύνης θέλουν ενώνει δια παντός τους Έλληνας και τους Αμερικανούς. Τα συμφέροντα ημών είναι τοιαύτα ώστε να δυναμώνουν πάντοτε την προς αλλήλους συμμαχίαν, θεμελιωμένην εις την ελευθερίαν και την αρετήν».»  

Την 30ή Μαρτίου 1822, η οθωμανική θηριωδία, χαρακτηριστικό δείγμα βαρβαρότητας που «στοιχειώνει» –μεταξύ και πολλών άλλων θηριωδιών, δυστυχώς– το απεχθές παρελθόν της Τουρκίας, ενέσκηψε με κτηνώδη σφοδρότητα στο Μαρτυρικό Νησί της Χίου.  Το αίμα των κατοίκων της Χίου – «φουσκωμένο» ποτάμι το οποίο ρέει, αδιαλείπτως, πάνω στην «γη» της Ελληνικής Ιστορίας – «πότισε» το Ιερό Χώμα της Εθνεγερσίας του 1821, για να «ριζώσει» το Νεότερο Ελληνικό Κράτος και, μαζί, να επανέλθει η Ελευθερία στο από αιώνων λίκνο της.  Συνήθως –και εν πολλοίς δικαίως – αναφερόμενοι στην Σφαγή της Χίου μένουμε στα γεγονότα της Μεγάλης Θυσίας.  Θυσίας, η οποία υπενθυμίζει στο Έθνος των Ελλήνων αφενός μια από τις πιο σημαντικές πτυχές της Επανάστασης που ξεκίνησε την 25^η Μαρτίου 1821 στην Αγία Λαύρα και, αφετέρου, ποιο είναι σήμερα αλλά και στο μέλλον το χρέος μας για την υπεράσπιση της Πατρίδας. Είναι όμως ανάγκη, για την πληρότητα της αποτίμησης της σημασίας της Σφαγής της Χίου στην όλη πορεία της Εθνεγερσίας του 1821, να διεισδύσουμε στα γεγονότα της 30ής Μαρτίου 1822 αποκαλύπτοντας, επιπλέον και για μιαν ακόμη φορά, από την μια πλευρά τι σηματοδότησαν για την μετέπειτα συμπεριφορά της Τουρκίας και, συνακόλουθα, τι διδάσκουν, πάντοτε ως προς το κράτος αυτό, τον Ελληνισμό, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Διεθνή Κοινότητα γενικώς.  Και, από την άλλη πλευρά, ποια ήταν η επίπτωση των ως άνω ιστορικών γεγονότων στην «έκρηξη» του Φιλελληνισμού κυρίως στην τότε Ευρώπη και πώς, προς αυτή την κατεύθυνση, η Χίος ήταν ο «πρόδρομος» της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1826, κατά την «επική» Έξοδο των «Ελεύθερων Πολιορκημένων», σύμφωνα με τον Διονύσιο Σολωμό.

Α. Στις αρχές Μαρτίου του 1822, ο Σάμιος Λυκούργος Λογοθέτης, πρωτεργάτης και ηγέτης της Σαμιακής Επανάστασης της 17^ης Απριλίου 1821, αποβιβάσθηκε στην Χίο για να ξεκινήσει ο Απελευθερωτικός Αγώνας κατά των οθωμανών.  

1. Με 1.500 άνδρες επιτέθηκε στην φρουρά των οθωμανών, έχοντας την συμπαράσταση, σχεδόν αποκλειστικώς, των κατοίκων της υπαίθρου της Χίου.  Οι 3.000 οθωμανοί, που βρίσκονταν στο Νησί, κλείσθηκαν στο Κάστρο της Χίου.  Η πολιορκία τους άρχισε αλλά γρήγορα «εκφυλίσθηκε» επιχειρησιακώς και έτσι δεν είχε ευτυχή κατάληξη.  Η αντίδραση του Σουλτάνου Μαχμούτ Β΄ υπήρξεν όχι μόνον ακαριαία αλλά και πρωτοφανώς στυγνή, «δίνοντας το σύνθημα» για αδιανόητες ωμότητες, δείγματα πραγματικής βαρβαρότητας δίχως προηγούμενο.  Κατ’ εντολή του Σουλτάνου Μαχμούτ Β΄, ο Καρά Αλή πασάς αποβιβάσθηκε, ύστερα από σφοδρό κανονιοβολισμό, στην Χίο την 30ή Μαρτίου 1822.  Πυρπόλησε τα περίχωρα και την Πρωτεύουσα του Νησιού κάνοντας τα πάντα «στάχτη».  

 2. Και ύστερα άρχισε η Σφαγή. Σφαγιάσθηκαν οι περισσότεροι κάτοικοι της Χίου, μέλη του Ελληνικού στοιχείου, πλην των αγοριών ηλικίας μεταξύ 3 και 12 ετών και των γυναικών ηλικίας μεταξύ 3 και 40 ετών.  Έτσι, από 117.000 μέλη του Ελληνικού στοιχείου σφαγιάσθηκαν πάνω από 42.000, ενώ όσοι εξαιρέθηκαν, κατά τα προλεχθέντα, από την Σφαγή –περί τις 50.000– αρχικώς αιχμαλωτίσθηκαν και στην συνέχεια οδηγήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της οθωμανικής επικράτειας για να καταλήξουν στα χέρια των δουλεμπόρων, όπου και πολλοί ακόμη έχασαν την ζωή τους από τους βασανισμούς και άλλες κακουχίες.  Για ν’ αντιληφθεί κανείς το αποκρουστικό «πρόσωπο» της οθωμανικής βαρβαρότητας κατά την Σφαγή της Χίου είναι αρκετό να υπενθυμισθεί ότι μαζί με την αναφορά, την οποία απηύθυνε προς την Κωνσταντινούπολη ο τότε τούρκος τοποτηρητής της Χίου Βαχίτ πασάς για να πιστοποιήσει την ανακατάληψη του Νησιού, απέστειλε μαζί και πέντε φορτία με κομμένα κεφάλια και δύο φορτία με κομμένα αυτιά!

Β.  Πριν απ’ όλα η  Σφαγή της Χίου πρέπει να μας θυμίζει ότι δεν ήταν, ακόμη και τότε, ένα μεμονωμένο δείγμα της οθωμανικής βαρβαρότητας εις βάρος των υπόδουλων Ελλήνων αλλά και, γενικότερα, όσων βίωσαν επί αιώνες  τα δεινά του οθωμανικού ζυγού.  

1. Είχαν προηγηθεί και άλλα τέτοια δείγματα, πολλά από τα οποία έχουν, δυστυχώς, σχεδόν λησμονηθεί. Και τούτο πρωτίστως επειδή ο διεθνής περίγυρος της εποχής, κατ’ εξοχήν δε η απαραδέκτως ανεκτική στάση των Μεγάλων Δυνάμεων της σκοτεινής εκείνης περιόδου, δεν βοήθησαν ώστε να συντηρηθούν δεόντως στην συλλογική μνήμη.  Κάτι το οποίο είχε, επιπροσθέτως, ως καταστροφικό, κυριολεκτικώς, αποτέλεσμα την αποθράσυνση της οθωμανικής βαρβαρότητας. 

2. Τ’ αποτελέσματα, ως προς την αποθράσυνση της τουρκικής, πλέον, θηριωδίας μετά την εμπέδωση του τουρκικού κράτους υπό τον Κεμάλ Ατατούρκ τον 20ό αιώνα –με την πλήρη ανοχή ή και στήριξη των Μεγάλων Δυνάμεων, εις βάρος κυρίως της Ελλάδας– υπήρξαν κάτι παραπάνω από ιστορικώς «ηχηρά».  Μέσα στο πρώτο τρίτο κιόλας του 20ού αιώνα, η Τουρκία επιδόθηκε, «ακάθεκτη», σε σειρά εγκλημάτων κατά της Ανθρωπότητας, με αποκορύφωμα τις αδιανόητες, για το Παγκόσμιο Πολιτισμό, Γενοκτονίες των Αρμενίων, των Ελλήνων του Πόντου, των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και των Ασσυρίων.  Γενοκτονίες, για τις οποίες ακόμη και σήμερα η Τουρκία δεν έχει ζητήσει, έστω και καθ’ υποφοράν, μια στοιχειώδη συγγνώμη, επιμένοντας, δίχως ουσιαστική αποτελεσματική αντίδραση με ανάλογες κυρώσεις από την Διεθνή Κοινότητα ή ακόμη και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, να προκαλεί διεθνώς και να διαστρέφει ασυστόλως την Ιστορία.  Και αυτό, προκειμένου να συγκαλύψει την βαρβαρότητα του παρελθόντος και να συνεχίσει, με νέες «σύγχρονες μεθόδους», την προκλητική παραβίαση  του Διεθνούς και του Ευρωπαϊκού Δικαίου, κυρίως ως προς τις διατάξεις τους που αφορούν τον σεβασμό των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Γ.   Στο αμιγώς διεθνές πνευματικό πεδίο της εποχής, η Σφαγή της Χίου βρήκε την θέση που της άρμοζε, ως ιστορικό γεγονός που αφορούσε ευθέως το Πνεύμα και τον Πολιτισμό, ιδίως στην Λογοτεχνία και στην Ζωγραφική.

1.  Μένει για πάντα, ως ανεπανάληπτη και αείχρονη «πνευματική παρακαταθήκη», η ποιητική προσφορά του Βίκτωρος Ουγκώ για την φρίκη της Σφαγής της Χίου.  Στο ποίημά του, «Τα Ελληνόπουλα», γραμμένο το 1828, ο εμβληματικός Γάλλος λογοτέχνης άφησε στην πνευματική αιωνιότητα στίχους –αξίζει η προσφυγή στην έξοχη μετάφραση στα Ελληνικά του Κωστή Παλαμά– που μένουν χαραγμένοι, αδιαλείπτως, στο «θησαυροφυλάκιο» της παγκόσμιας λογοτεχνικής δημιουργίας.  Θυμίζω, μόνο, τις εξής λίγες στροφές από «Τα Ελληνόπουλα»:

2. Στο πεδίο της Ζωγραφικής, την Σφαγή της Χίου «καταγράφει» διαρκώς στην διεθνή συλλογική μνήμη ο περιώνυμος και πρωτοποριακός, στον χώρο του Ρομαντισμού, πίνακας του Ευγένιου Ντελακρουά.  «Η Σφαγή της Χίου», ελαιογραφία σε καμβά «γιγαντιαίου» μεγέθους –4,19Χ3,54 μ.– κατέχει περίοπτη θέση στο Μουσείο του Λούβρου, πραγματικός «φόρος τιμής» στην Ελλάδα, μαζί –φυσικά από την οικεία ιστορική και πνευματική σκοπιά– με την Αφροδίτη της Μήλου και την Νίκη της Σαμοθράκης. «Η Σφαγή της Χίου» συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων έργων της τεχνοτροπίας του Ρομαντισμού στον χώρο της Ζωγραφικής.  Τα χρώματά του και η όλη σύνθεσή του συγκλόνισαν και συγκλονίζουν τον θεατή του πίνακα, με την μοναδική εκφραστική ζωντάνια και την ανείπωτη συγκίνηση που αποπνέουν κατ’ εξοχήν τ’ απεικονιζόμενα πρόσωπα.  

Συμπερασματικώς, η Σφαγή της Χίου, ως κορυφαίο ιστορικό γεγονός το οποίο προσλαμβάνει τις διαστάσεις που του αναλογούν ιδίως υπό το φως των εξίσου κορυφαίων συμβολισμών της Επετείου των 200 ετών της Εθνεγερσίας του 1821, δεν είναι –κάθε άλλο μάλιστα– «μονοσήμαντη» ως προς τους αποδέκτες της σήμερα.  Και τούτο διότι βεβαίως και πρωτίστως αφορά εμάς, τους Έλληνες,  οι οποίοι οφείλουμε, με βάση τα διδάγματα της Σφαγής της Χίου, αφενός να τιμούμε τις θυσίες των Προγόνων μας για την υπεράσπιση της Πατρίδας. Και, αφετέρου, ν’ αναλογιζόμαστε το δικό μας Χρέος απέναντι στην Πατρίδα και να το «μεταλαμπαδεύουμε» εναργές στις γενιές των Ελλήνων που έρχονται.  Πλην όμως η Σφαγή της Χίου αφορά, πέραν της Ελλάδας και των Ελλήνων, ευθέως και πολλαπλώς τόσο την Διεθνή Κοινότητα εν γένει όσο και, κυρίως, την Ευρωπαϊκή Ένωση, τουλάχιστον υπό την εξής έννοια: Όσο η Τουρκία αφήνεται, χωρίς αποτελεσματική αντίδραση και χωρίς εξίσου αποτελεσματικές αυστηρές κυρώσεις, ν’ αμφισβητεί – ή και ν’ αγνοεί επιδεικτικώς, παραχαράσσοντας ασυστόλως την Ιστορία – την βαρβαρότητα του παρελθόντος της, τόσο θ’ αποθρασύνεται και δεν θα διστάσει να τις επαναλάβει, έστω και με συγκαλυμμένη μορφή, στο παρόν και στο μέλλον.  Και όσο η Τουρκία θ’ αφήνεται, και πάλι χωρίς αποτελεσματική αντίδραση και χωρίς εξίσου αποτελεσματικές αυστηρές κυρώσεις, να προσβάλει θεμελιώδεις κανόνες του Διεθνούς και του Ευρωπαϊκού Δικαίου,  ιδίως δε τους κανόνες για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα του Ανθρώπου, τόσο οι αδιανόητες προσβολές της θα συνεχίζονται και θα διευρύνονται παρέχοντας, επιπλέον, ένα «ανέξοδο» «παράδειγμα προς μίμηση» και για άλλα Κράτη-Μέλη της Διεθνούς Κοινότητας.   

Η κυρία Σακελλαροπούλου, σε δήλωσή της μετά τη δοξολογία και την κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο Αρχιερέων και Προκρίτων και στον ανδριάντα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην πλατεία Άρεως, επισήμανε ότι η κατάληψη της Τριπολιτσάς, λίγους μόνο μήνες μετά την έναρξη του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, υπήρξε καθοριστικό γεγονός για την έκβασή του. «Η απόφαση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη να αλώσει το διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο των Οθωμανών αποδείχθηκε κορυφαίας στρατηγικής σημασίας, αφού εδραίωσε την Επανάσταση στην Πελοπόννησο, αναπτερώνοντας το ηθικό των εξεγερμένων Ελλήνων» σημείωσε.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «διακόσια χρόνια μετά, η πατρίδα μας, ένα σύγχρονο κράτος δικαίου στην καρδιά της ΕΕ, εγγυάται τη σταθερότητα και την ειρηνική συνύπαρξη στην ευρύτερη περιοχή, χωρίς να απεμπολεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα».

Στη συνέχεια, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρακολούθησε την παρέλαση και ξεναγήθηκε στην έκθεση έργων της Συλλογής Γαϊτανάρη και Ιώς Ντόλκα με τίτλο «Απεικονίσεις & Αναπαραστάσεις του ελληνόφωνου κόσμου-από τον 18ο στον 21ο αιώνα» στο Αποστολοπούλειο Πνευματικό Κέντρο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κα Αγγελοπούλου ευχαρίστησε τους συμμετέχοντες για την ενθουσιώδη ανταπόκριση του Ελληνισμού της Αυστραλίας στο κάλεσμα της Επιτροπής για τη συνδιαμόρφωση των επετειακών εκδηλώσεων, με την υποβολή σειράς προτάσεων για σημαντικές δράσεις ποικίλου περιεχομένου. Έδωσε, επίσης, έμφαση στον προσανατολισμό των δράσεων και προς το μέλλον, κάτι που θα δείξει την αυτοπεποίθηση και τη σιγουριά με την οποία ξεκινάει ο τρίτος αιώνας του σύγχρονου ελληνικού κράτους.

Στις τοποθετήσεις τους, οι πρόεδροι και οι εκπρόσωποι των ομογενειακών οργανώσεων εξέφρασαν τη βεβαιότητά τους για την επιτυχή έκβαση του προγράμματος του εθνικού εορτασμού, ενώ, αναφερόμενοι στην πληθώρα προτάσεων και εμπλεκόμενων φορέων σε όλη την Αυστραλία, υπογράμμισαν τη σημασία να κρατηθούν ζωντανές οι ελληνικές παραδόσεις και η ελληνική γλώσσα. Παράλληλα, τόνισαν ότι η Επέτειος παρέχει την ευκαιρία, όχι μόνο να γνωρίσουν την ιστορία οι νέες γενιές Ελληνοαυστραλών, αλλά και να προβληθεί ο ελληνικός πολιτισμός στην αυστραλιανή κοινωνία και σε όλο τον κόσμο. Οι εκπρόσωποι των ομογενειακών φορέων εξέφρασαν ικανοποίηση για τη συνεργασία με την Επιτροπή και συνεχάρησαν την πρόεδρο για το έργο που έχει ήδη επιτελεσθεί.

Πηγή: ΑΜΠΕ

«Στη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, τα παιχνίδια της ιστορίας μάς ευνόησαν. Οι μεγάλες δυνάμεις μάς βοήθησαν. Δεν πρέπει, όμως, να βασιζόμαστε στην τύχη. Πρέπει να πάρουμε την απόφαση ότι αφέντες της μοίρας μας είμαστε εμείς. Γιατί έχουμε δείξει στην ιστορία μας ότι μπορούμε και στεκόμαστε όρθιοι παρά τις δυσκολίες και να προχωράμε μπροστά», ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής, Γιάννα Αγγελοπούλου-Δασκαλάκη και πρόσθεσε: «Εδώ στην Πύλο, στο Μανιάκι, δεν μπορεί κανείς να μην αναγνωρίσει και το μεγαλείο της θυσίας του Παπαφλέσσα. Του ιερωμένου οπλαρχηγού, του ήρωα της Επανάστασης που ανάγκασε τον ίδιο τον Ιμπραήμ να υποκλιθεί στο άψυχο σώμα του, δηλώνοντας έτσι τον απεριόριστο σεβασμό του».

Στην αντιπροσωπεία της Επιτροπής συμμετείχαν, επίσης, τα μέλη της Ολομέλειας της Επιτροπής, καθηγητές, Πασχάλης Κιτρομηλίδης και Δέσποινα Μουζάκη.

Την πρόεδρο και τα μέλη της Ολομέλειας υποδέχθηκε στην πόλη ο δήμαρχος Πύλου-Νέστορος, Παναγιώτης Καρβέλας, στην Πλατεία των 3 Ναυάρχων. «Η Πύλος είναι ένα μέρος ιστορικό, ευλογημένο, ένα μέρος που συμβολίζει το αθάνατο ελληνικό πνεύμα διαχρονικά. Εδώ, πριν από 193 χρόνια, η Ναυμαχία έβαλε τη σφραγίδα στη σύσταση του νέου Ελληνικού Κράτους, δικαιώνοντας τις θυσίες των Ελλήνων», σημείωσε ο κ. Καρβέλας.

Όμως, η Πύλος δεν αποτελεί σημείο αναφοράς μόνο για την Επανάσταση, αλλά και για το σήμερα και το αύριο, στα οποία επικεντρώθηκε ένα μεγάλο μέρος της συζήτησης που είχε η αντιπροσωπεία της Επιτροπής με εκπροσώπους της τοπικής κοινωνίας. Στη συζήτηση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, εκτός από τον δήμαρχο Πύλου, ο δήμαρχος Τριφυλίας, Γεώργιος Λεβεντάκης, ο αντιπεριφερειάρχης Μεσσηνίας, Στάθης Αναστασόπουλος, πολιτιστικοί και εμπορικοί σύλλογοι από την Κορώνη, τη Μεθώνη και το Μανιάκι, καθώς και η διευθύντρια Ανάπτυξης και Μάρκετινγκ του Ομίλου ΤΕΜΕΣ, Μαρία Παπατσώνη.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, τονίστηκαν ότι η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική της πόλης, οι αρχαιολογικοί χώροι που βρίσκονται στην περιοχή, τα μουσεία, η μοναδική λιμνοθάλασσα της Γιάλοβας, αλλά και η λειτουργία σημαντικών ξενοδοχειακών μονάδων που έχουν αναδείξει την περιοχή σημαντικό τουριστικό, μεταφορικό και εμπορικό κέντρο. «Οδεύουμε δυναμικά προς το 2021, για ανάπτυξη, για πρόοδο. Είμαστε σε μία περιοχή που στέριωσε η Επανάσταση του 1821. Όλη η Περιφέρεια Πελοποννήσου είναι γεμάτη από μνήμες από εκείνα τα γεγονότα και αυτό πρέπει να το αξιοποιήσουμε με σωστό τρόπο και να του δώσουμε προστιθέμενη αξία», επεσήμανε ο κ. Αναστασόπουλος.

Στην τοποθέτησή της, η πρόεδρος της Επιτροπής προέτρεψε όλους τους παριστάμενους φορείς να προχωρήσουν σε συνέργειες, προκειμένου τα οφέλη που προκύπτουν από τα ξεχωριστά χαρακτηριστικά του κάθε τόπου να μεγιστοποιηθούν. Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στα διακεκριμένα προϊόντα μεσογειακής διατροφής που παράγει η περιοχή, όπως το λάδι, οι ελιές, τα σύκα, το κρασί και οι σταφίδες. «Πρέπει να κάνουμε στους τόπους μας πράγματα, δράσεις, συνεργασίες των παραγωγών. Να δείξουμε τις σημαντικές τεχνικές που έχει η παράδοσή μας. Και να δούμε το 2021 σαν την πύλη, μέσα από την οποία μπαίνουμε στον επόμενο αιώνα της σύγχρονης ιστορίας μας», υπογράμμισε η κ. Αγγελοπούλου.

«Η επαφή μας με τα μέρη που επισκεπτόμαστε και τους ανθρώπους που συναντάμε είναι μάθημα για εμάς. Μαθαίνουμε καινούργια πράγματα για την ιστορία τού κάθε τόπου. Και βλέπουμε το πώς θα συντελεστεί η ανάπτυξη με βάση τον παραγωγικό πλούτο της κάθε περιοχής», υποστήριξε ο κ. Κιτρομηλίδης κατά τη διάρκεια της επίσκεψης.

«Αυτός ο τόπος, με την ιστορική και συμβολική του σημασία, ήταν και είναι μία έμπνευση για εμάς. Μέσα από τον τουρισμό, την πράσινη ανάπτυξη, αλλά και τις προτάσεις της, η Πύλος μάς δίνει θάρρος για το μέλλον», παρατήρησε η κ. Μουζάκη.

Σημειώνεται, ότι για την επέτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση, ο Δήμος Πύλου-Νέστορος έχει υποβάλει στην Επιτροπή «Ελλάδα 2021» δύο προτάσεις, με τις οποίες θέλει να τιμήσει τα δύο σημαντικά ιστορικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στην περιοχή. Η πρώτη πρόταση αφορά δράση αναπαράστασης της Ναυμαχίας του Ναυαρίνου, ενώ η δεύτερη σχετίζεται με τη μάχη στο Μανιάκι και αφορά τη δημιουργία μνημείου και τη φύλαξη των οστών του Παπαφλέσσα, στο σημείο όπου έχασε τη ζωή του ο μεγάλος ήρωας της Επανάστασης.

Η αντιπροσωπεία της Επιτροπής επισκέφθηκε το περίφημο Κάστρο της Πύλου (Νιόκαστρο), όπου ξεναγήθηκε στον Ιερό Ναό Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, καθώς και στα δύο μουσεία που βρίσκονται μέσα στο Κάστρο, το Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων, το πρώτο μουσείο έκθεσης ενάλιων αρχαιολογικών ευρημάτων στον ελλαδικό χώρο, και το Αρχαιολογικό Μουσείο.

Πηγή: ΑΜΠΕ

Απαντώντας στην κριτική περί “ουδετεροπατρίας”, η κ. Αγγελοπούλου είπε ότι “γιορτάζουμε την Επανάσταση, φωτίζουμε την ιστορία Ελλήνων, προβάλουμε την Ελλάδα με μεγάλη περηφάνεια, προβάλουμε όλα τα θετικά που έγιναν, κι αν εμφανίζονται και σκοτεινές στιγμές, είναι κι αυτά ένας τρόπος για να διδαχθούμε εμείς οι Έλληνες, και να πάμε με αυτοπεποίθηση στο 2021, και να κοιτάξουμε μπροστά”. Όπως τόνισε η πρόεδρος της Επιτροπής, “δεν επιτρέπουμε σε κανένα” να μας κατηγορεί, “παριστάνοντας ότι το να είσαι φιλόπατρις είναι αποκλειστικότητα κάποιων. Όλοι αγαπάμε τη πατρίδα μας και αυτό θα δείξουμε”.

Ερωτηθείσα για την παραίτηση της ιστορικού Μάρως Ευθυμίου από την Επιτροπή, η κ. Αγγελοπούλου είπε ότι εκτιμά τον τρόπο που διηγείται την ιστορία, ότι στεναχωρήθηκε που παραιτήθηκε,”όμως (η κ. Ευθυμίου) έκανε πολλές προτάσεις, και εφόσον προκριθούν, πιστεύω ότι θα έρθει να μας βοηθήσει”.

Κληθείσα να σχολιάσει την κριτική για έλλειψη των εθνικών και θρησκευτικών συμβόλων από το σποτ της επιτροπής και την ανάρτηση άρθρων, που όπως ειπώθηκε, εμφάνιζαν τον Καποδίστρια ως “δικτάτορα” και τον Καραϊσκάκη ως “μισογύνη”, η κ. Αγγελοπούλου είπε ότι έχουμε σημαία, έχει τον σταυρό και “ριγούμε όταν τη βλέπουμε” να ανεβαίνει, πχ σε νίκη αθλητή ή με την ανάκρουση του εθνικού ύμνου. Άλλο αυτό, και άλλο το λογότυπο της Επιτροπής, με τα κύματα που έχουν ανεβοκατεβάσματα και που τελειώνει ανοδικά, δηλαδή ότι περάσαμε τα κύματα αυτά, και προχωρούμε παραπάνω.

Για τους αρθρογράφους των συγκεκριμένων άρθρων, και πιο συγκεκριμένα για τον κ. Χατζή, είπε ότι έχει γράψει πραγματεία για τον Καποδίστρια σε ξένο λεξικό. Σημείωσε ωστόσο, ότι το λάθος ήταν ότι απομονώθηκε ένα μικρό κομμάτι από παλαιότερο άρθρο του και ανέβηκε. Σκοπός δεν ήταν να υποτιμήσουμε τον Καποδίστρια. Ο ρόλος μας δεν είναι να γράψουμε ιστορία, αλλά να προβάλουμε τη ιστορία. Και από όλα αυτά που έγιναν στην Ελλάδα μας, υπάρχουν λαμπρές και σκοτεινές στιγμές, που ακόμα και η αναφορά, είναι ένα μάθημα, επισήμανε η πρόεδρος της Επιτροπής “Ελλάδα 2021”. Όσο για τον Γ. Καραϊσκάκη, είπε ότι ήταν μια “αθυρόστομη φυσιογνωμία” για την οποία γράφηκαν πολλά, “αλλά έδωσε το αίμα του για την Ελλάδα. Αυτά πρέπει να αφήσουμε [..] Ζητώ συγγνώμη εάν προσβάλαμε”.

Για τις επαφές της με ξένους πρέσβεις, και εάν συναντήθηκε με τον πρεσβευτή της Τουρκίας, η κ. Αγγελοπούλου είπε ότι έχει ήδη δει τους πρεσβευτές της Ρωσίας, των ΗΠΑ, της Γαλλίας, του ΗΒ, της Γερμανίας και της Αιγύπτου, και ότι προγραμματίζεται η συνάντηση με άλλους 14 πρέσβεις. Θέλουν να δουν πώς θα γιορτάσουμε τα 200 χρόνια, να δουν το πώς η Ελλάδα έμεινε όρθια, άντεξε και κρατά τις αξίες της ζωντανές, είπε η κ. Αγγελοπούλου.

Για τα οικονομικά της επιτροπής, επανέλαβε ότι δεν θα υπάρξει επιβάρυνση του Δημοσίου. Είπε συγκεκριμένα, ότι υπάρχουν δράσεις αυτοχρηματοδοτούμενες, δηλαδή που έχει χρήματα ο φορέας, ότι υπάρχουν δράσεις ημιχρηματοδοτούμενες, δηλαδή οι προτείνοντες ζητάνε τη συμπαράσταση της Επιτροπής, ότι υπάρχουν δράσεις χωρίς καθόλου χρηματοδότηση και εξαρτάται από τα έσοδά μας (πχ από την έκδοση αναμνηστικών νομισμάτων) ή από χορηγούς, τοπικά, που θα θέλουν να υιοθετήσουν αυτές τις δράσεις, και τέλος, ότι υπάρχουν και δράσεις που δεν θέλουν χρηματοδότηση, αλλά οι φορείς τους απλά ζητούν να μπουν υπό την αιγίδα της επιτροπής.

Για το ενδεχόμενο η “εσωστρέφεια” λόγω πανδημίας να συνεχιστεί, η κ. Αγγελοπούλου είπε ότι υπάρχει και “σχέδιο Β”. Εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να ετοιμάσουμε τις καλές προτάσεις, και εάν δεν μπορούν να υλοποιηθούν λόγω υγειονομικών μέτρων, θα οργανώσουμε ένα συνέδριο ψηφιακά ή θα εκδώσουμε ένα κείμενο ψηφιακά, είπε η πρόεδρος της Επιτροπής. Εξέφρασε πάντως την ελπίδα, ότι με τα μέτρα που έλαβε η Ελλάδα, τις αντοχές και την πειθαρχία που έδειξαν οι Έλληνες και το κράτος που λειτούργησε ως φίλος του πολίτη, να επιτρέψουν να μην έχουμε τέτοιους προβληματισμούς.

Στη ερώτηση για τις δράσεις της Επιτροπής στο εξωτερικό, η κ. Αγγελοπούλου είπε ότι είναι “τύχη αγαθή” η συμμετοχή ανθρώπων όπως οι κκ Δασκαλάκης, Γόντικας, Γρ. Παπαδόπουλος και Παπαδημητρίου, που δουλεύουν για δράσεις στις ΗΠΑ. Προανήγγειλε μάλιστα, δράσεις των αμερικανικών πανεπιστημίων Πρίνστον και Κολούμπια, τα οποία, χωρίς να ζητούν χρήματα, θα κάνουν κάτι για τα 200 χρόνια από το 1821, στην Ελλάδα. Όπως συμπλήρωσε ο κ. Κ. Κοντογιάννης, υπάρχουν σχέδια για δράσεις στη Βοστώνη, το Μόναχο, τα Τίρανα, το Λονδίνο, και σε όσο περισσότερα σημεία πλανήτη είναι εφικτό.

Τέλος, σε ερώτηση για το χορηγικό πρόγραμμα, ο κ. Μ. Σίμιτσεκ είπε ότι έχει ατονίσει, καθώς σταμάτησε η ροή νέων χορηγών, λόγω πανδημίας. Τόνισε όμως, ότι οι παλιοί χορηγοί δεν έχουν αθετήσει (τη δέσμευσή τους) και ότι η Επιτροπή έχει την απαιτούμενη ρευστότητα. Είπε επίσης, ότι ο προϋπολογισμός της Επιτροπής θα βγει όταν ολοκληρωθεί το πλέγμα των δράσεων που θα υλοποιηθούν.

Η κυρία Αγγελοπούλου ανακοίνωσε, ακόμη, τις πρώτες δράσεις που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο του έργου του Επιτροπής.

Η πρώτη δράση με τίτλο “Διαδρομές της Επανάστασης” θα δίνει τη δυνατότητα σε 200 νέα παιδιά, χωρισμένα σε 5 ομάδες, να ακολουθήσουν διαδρομές σε όλη την Ευρώπη με θεματικές που ανασυνθέτουν την Επανάσταση. Κάθε Διαδρομή θα συνδέεται με μια πτυχή της: Φιλική Εταιρεία, Φιλελληνισμός, Καποδίστριας, Ελληνική Διασπορά, Ελληνική Επανάσταση. Το πρόγραμμα θα συνδιαμορφωθεί με το Υπουργείο Εξωτερικών και στη συνέχεια θα γίνει ντοκιμαντέρ, με τα χαρακτηριστικά των σύγχρονων ιστορικών οδοιπορικών.
Η δεύτερη δράση με τίτλο “Οι Εφημερίδες της Ελληνικής Επανάστασης (1821-1832)”, θα περιλαμβάνει, για πρώτη φορά, την αποδελτίωση του συνόλου των εφημερίδων που κυκλοφόρησαν στον ελληνικό χώρο κατά την περίοδοo 1821-1832. Παράλληλα, θα αποδελτιωθούν οι αναφορές για την Ελληνική Επανάσταση στα μεγάλα έντυπα του εξωτερικού την εποχή εκείνη. Το σύνολο της αποδελτίωσης θα αναρτηθεί σε ειδική ιστοσελίδα και θα είναι προσβάσιμο στο ευρύ κοινό.
Η τρίτη δράση με τίτλο “Οι Έλληνες Έμποροι και η Επανάσταση του 1821” θα αφορά στην παραγωγή μιας σειράς ντοκιμαντέρ που θα παρουσιάζουν τη δραστηριότητα των Ελλήνων εμπόρων από την ύστερη Τουρκοκρατία έως την Επανάσταση του 1821, τον ρόλο τους στην προετοιμασία της Επανάστασης και τη συμβολή τους στη δημιουργία του νέου Ελληνικού Κράτους. Η δράση αυτή θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με τον Εμπορικό Σύλλογο Αθηνών, ο οποίος και την υπέβαλε και είναι μια έμπρακτη απόδειξη ότι η Επιτροπή μας είναι εδώ για να συνθέσει, να αναδείξει και να προωθήσει ιδέες που μπορούν να συμβάλουν στον εορτασμό των 200 χρόνων.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Στην συνέντευξη Τύπου που θα δρομολογήσει την επανεκκίνηση των δραστηριοτήτων της επιτροπής και την άρση της αρνητικής δημοσιότητας αναμένεται να δώσει το παρών και ο νέος “τοποτηρητής” του Μεγάρου Μαξίμου, ο επικοινωνιολόγος Ευτύχης Βαρδουλάκης, ο οποίος έχει συνεργαστεί με τον πρωθυπουργό και είναι στενός φίλος του διευθυντή του γραφείου του Γρηγόρη Δημητριάδη.

Οι επιθέσεις εναντίον της Γιάννας Αγγελοπουλου είχαν ως ενορχηστρωτή τον βουλευτή της Α’ Αθήνας, ωστόσο μένει να δούμε εάν θα κοπάσουν, καθώς υπάρχουν πιέσεις προς τον πρωθυπουργό ακόμα και για αντικατάσταση της Γιάννας Αγγελοπουλου. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, δεν συγκεντρώνει σοβαρές πιθανότητες, αφενός γιατί θα προκαλούσε κρίση, αφετέρου διότι η επιεκφαλής της επιτροπής δεν είναι καθόλου ένα…τυχαίο πρόσωπο. Έχει, όπως λένε οι γνωρίζοντες, και τη δύναμη αλλά και τα στοιχεία να απαντήσει εάν επιχειρηθεί η απαξίωσή της.