Πιο αναλυτικά η Φυσική περιγράφεται ως διαγώνισμα γνώριμης δομής, με τυπικό Θέμα Α και κλιμακούμενη δυσκολία στα επόμενα θέματα. Ωστόσο, αρκετές αναλύσεις επισημαίνουν ότι το Δ θέμα απαιτούσε συνδυασμό γνώσεων από διαφορετικά κεφάλαια και ουσιαστική φυσική σκέψη, όχι μηχανική εφαρμογή τύπων. Η πλειονότητα των εκτιμήσεων συγκλίνει ότι η Φυσική δεν ήταν «εκτός ύλης» ή αιφνιδιαστική, αλλά απαιτούσε υψηλό επίπεδο κατανόησης και διαχείρισης χρόνου. Οι άριστες επιδόσεις αναμένονται πιο περιορισμένες από ό,τι σε πιο εύκολες χρονιές

Τα θέματα της Ιστορίας θεωρούνται αντιπροσωπευτικά της εξεταστέας ύλης και επικεντρώθηκαν σε βασικές έννοιες, οικονομική ιστορία, προσφυγικό ελληνισμό και ζητήματα πολιτικής/κοινωνικής οργάνωσης.

Στο μάθημα της Οικονομίας οι περισσότερες πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αναμενόμενο επίπεδο δυσκολίας, με ισορροπημένη εκπροσώπηση της ύλης και χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις.

ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ

Στη Φυσική, τα θέματα χαρακτηρίζονται ως καλά διαβαθμισμένα και συμβατά με τη φιλοσοφία των τελευταίων ετών. Το θεωρητικό μέρος δεν παρουσίασε ιδιαίτερες δυσκολίες για τους επαρκώς προετοιμασμένους μαθητές, ωστόσο στα τελευταία ερωτήματα των ασκήσεων και ιδιαίτερα στο Θέμα Δ απαιτήθηκαν αυξημένες δεξιότητες συνδυαστικής σκέψης, ακρίβεια στους υπολογισμούς και αποτελεσματική διαχείριση του διαθέσιμου χρόνου. Οι καθηγητές εκτιμούν ότι οι πολύ καλά προετοιμασμένοι υποψήφιοι μπορούν να πετύχουν υψηλές επιδόσεις, χωρίς όμως το άριστα να είναι εύκολα προσβάσιμο σε όλους.

ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Στην Ιστορία, τα θέματα κάλυψαν αντιπροσωπευτικά μεγάλο εύρος της ύλης και κινήθηκαν σε γνώριμο εξεταστικό πλαίσιο. Οι υποψήφιοι κλήθηκαν να αξιοποιήσουν τόσο τις γνώσεις του σχολικού εγχειριδίου όσο και την ικανότητά τους να επεξεργάζονται και να συνθέτουν πληροφορίες από ιστορικές πηγές. Οι ερωτήσεις αφορούσαν βασικές έννοιες και κεφάλαια της εξεταστέας ύλης, χωρίς ακραία εξειδικευμένες απαιτήσεις ή παγιδευτικές διατυπώσεις. Σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς, τα θέματα επιβράβευαν την ουσιαστική κατανόηση και την οργανωμένη ανάπτυξη ιστορικού λόγου περισσότερο από τη στείρα αποστήθιση.

ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στην Οικονομία, οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι τα θέματα ήταν σαφή, ισορροπημένα και απολύτως προσαρμοσμένα στη δομή του μαθήματος. Η θεωρία και οι ασκήσεις κάλυψαν αντιπροσωπευτικά την ύλη, χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις. Οι καλά προετοιμασμένοι μαθητές αναμένεται να ανταποκρίθηκαν με σχετική άνεση στις απαιτήσεις των θεμάτων, ενώ η διαβάθμιση των ερωτήσεων επέτρεψε την αποτελεσματική διαφοροποίηση των επιδόσεων.

Η διαβάθμιση των ερωτημάτων επέτρεψε στους μέτρια προετοιμασμένους υποψηφίους να διεκδικήσουν μια ικανοποιητική βαθμολογία, ενώ παράλληλα έδωσε τη δυνατότητα διάκρισης στους άριστα προετοιμασμένους μαθητές.

Οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι οι φετινές εξετάσεις στα τρία μαθήματα διατήρησαν τον παιδαγωγικό τους χαρακτήρα, αξιολογώντας τόσο τη γνώση όσο και την κριτική σκέψη των υποψηφίων.

ΛΑΤΙΝΙΚΑ

Στα Λατινικά, οι περισσότεροι φιλόλογοι συμφωνούν ότι τα θέματα κινήθηκαν εντός του πλαισίου της εξεταστέας ύλης και ακολούθησαν τη γνωστή φιλοσοφία των τελευταίων ετών. Οι μεταφράσεις και οι ασκήσεις ετυμολογίας χαρακτηρίζονται αναμενόμενες, ενώ τα ζητήματα Γραμματικής και Συντακτικού απαιτούσαν προσοχή στη λεπτομέρεια και καλή γνώση του συνόλου της ύλης. Αν και ορισμένοι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι η εξέταση ήταν ελαφρώς πιο απαιτητική από την περσινή, η γενική εικόνα παραμένει θετική, με τους καλά προετοιμασμένους υποψηφίους να μπορούν να διεκδικήσουν πολύ υψηλές επιδόσεις.

ΧΗΜΕΙΑ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Χημεία, όπου οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για θέματα με σαφή κλιμάκωση δυσκολίας. Το Θέμα Α χαρακτηρίζεται βατό, αλλά απαιτούσε προσοχή στις λεπτομέρειες, ενώ το Θέμα Β κρίθηκε χρονοβόρο λόγω των πολλών αιτιολογήσεων που ζητούνταν. Τα Θέματα Γ και Δ αποτέλεσαν τα σημεία που αναμένεται να διαφοροποιήσουν τις επιδόσεις των υποψηφίων, καθώς απαιτούσαν βαθύτερη κατανόηση των εννοιών, μεθοδική σκέψη και αποτελεσματική διαχείριση του χρόνου. Εκπαιδευτικοί εκτιμούν ότι το άριστα δεν θα είναι απρόσιτο, ωστόσο θα το κατακτήσουν κυρίως οι μαθητές που έχουν εμβαθύνει ουσιαστικά στην ύλη και δεν στηρίχθηκαν αποκλειστικά σε τυποποιημένες μεθόδους επίλυσης.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

Στην Πληροφορική, τα θέματα κρίνονται συνολικά μέτριας δυσκολίας και αντίστοιχου επιπέδου με τα περσινά. Το Θέμα Α της θεωρίας δεν φαίνεται να δημιούργησε ιδιαίτερα προβλήματα, ενώ και το Θέμα Β χαρακτηρίζεται προσιτό, με εξαίρεση ορισμένα υποερωτήματα που απαιτούσαν μεγαλύτερη προσοχή. Σύμφωνα με τις πρώτες αναλύσεις, το Θέμα Γ αποτέλεσε το πιο απαιτητικό τμήμα της εξέτασης, καθώς δοκίμασε ουσιαστικά την αλγοριθμική σκέψη και την ικανότητα διαχείρισης προβλημάτων με άγνωστο πλήθος επαναλήψεων. Το Θέμα Δ, αν και εκτενές, κινήθηκε σε γνώριμα πλαίσια επεξεργασίας πινάκων και υποπρογραμμάτων, επιτρέποντας στους διαβασμένους μαθητές να ανταποκριθούν αποτελεσματικά.

Ειδικότερα τα Μαθηματικά εμφανίζουν τη μεγαλύτερη διαβάθμιση δυσκολίας, η Βιολογία απαιτεί ουσιαστική κατανόηση και τα Αρχαία Ελληνικά χαρακτηρίζονται ως ισορροπημένα και αναμενόμενα.

Οι επιδόσεις των υποψηφίων και η πορεία της βαθμολόγησης θα αποτυπώσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον βαθμό δυσκολίας των εξετάσεων των τριών μαθημάτων.

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ:

ΑΡΧΑΙΑ:

Στα Αρχαία Ελληνικά, οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για θέματα χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις, τα οποία αξιολογούν ουσιαστικά τη γνώση του διδαγμένου και αδίδακτου κειμένου, καθώς και την κατανόηση της γραμματικής και συντακτικής θεωρίας. Οι καλά προετοιμασμένοι μαθητές φαίνεται ότι είχαν τη δυνατότητα να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις απαιτήσεις της εξέτασης.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ:

Στα Μαθηματικά, τα θέματα χαρακτηρίζονται ως κλιμακούμενης δυσκολίας, με τα πρώτα ερωτήματα να είναι προσιτά στους καλά προετοιμασμένους μαθητές και τα τελευταία να απαιτούν αυξημένη αναλυτική ικανότητα, συνδυαστική σκέψη και ιδιαίτερη προσοχή στις πράξεις. Η συνολική εικόνα παραπέμπει σε ένα διαγώνισμα που μπορεί να δημιουργήσει διαβαθμίσεις στις επιδόσεις των υποψηφίων.

ΒΙΟΛΟΓΙΑ:

Όσον αφορά τη Βιολογία, τα θέματα φαίνεται να κάλυψαν ευρύ φάσμα της ύλης, απαιτώντας όχι μόνο απομνημόνευση αλλά και ουσιαστική κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών και ικανότητα σύνθεσης γνώσεων. Οι εκπαιδευτικοί εκτιμούν ότι οι άριστα προετοιμασμένοι υποψήφιοι δεν θα αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα, ωστόσο ορισμένα ερωτήματα ενδέχεται να δυσκολέψουν τους μαθητές με λιγότερο συστηματική προετοιμασία.

Επιπλέον, εκτίμησε ότι η Μαρία Καρυστιανού θα καταλάβει την τρίτη θέση, τονίζοντας ότι στην παρουσίαση του κόμματος αδίκησε τον εαυτό της, ενώ δήλωσε πως το ΠΑΣΟΚ θα βγει τέταρτο κόμμα.

«Οι δημοσκοπήσεις είναι πράγματι φωτογραφία της στιγμής. Σήμερα όλοι το αποδέχονται αυτό και η σημερινή πράγματι φωτογραφία μας δείχνει ότι ο κ. Τσίπρας μπήκε δυνατά για να πάρει τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης», είπε στο Live News.

Αναφερόμενος στο κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού είπε ότι «όσο λιγότερο μιλάει τόσο περισσότερο θα γράφει πιο υψηλά ποσοστά. Γιατί στην πραγματικότητα, η κ. Καρυστιανού από το 27% έφτασε στο σημερινό ποσοστό από τις τοποθετήσεις τις πρώτες που έκανε, όταν έδωσε τη δυνατότητα σε κάποιους να την τοποθετήσουν στο συντηρητικό κομμάτι του επίπεδου άξονα της διάκρισης των κομμάτων. Θυμίζω τις εκτρώσεις».

Στη συνέχεια, είπε ότι «σήμερα όμως η πραγματικότητα είναι ότι ο κ. Τσίπρας ξεχωρίζει και θα υπάρχει μία σκληρή μάχη μεταξύ ΠΑΣΟΚ και κ. Καρυστιανού. Η δική μου εκτίμηση είναι ότι αυτή τη στιγμή υπερέχει η κ. Καρυστιανού για την τρίτη θέση και το ΠΑΣΟΚ μάλλον είναι πιο κοντά στην τέταρτη. Πράγμα το οποίο δεν είναι ευχάριστο για το ΠΑΣΟΚ».

Απαντώντας σε ερώτηση για το εάν χρειάζεται και το κέντρο για να κερδίσει τις εκλογές ο κ. Τσίπρας, ο κ. Σπηλιωτόπουλος απάντησε:

«Για να κερδίσει εκλογές δεν χωρά καμία αμφιβολία ότι χρειάζεται το κέντρο και αυτό έχει αποδειχθεί διαχρονικά και ιστορικά. Άλλωστε οι περισσότεροι αναποφάσιστοι προέρχονται από το λεγόμενο μεσαίο χώρο. Άρα ο κ. Τσίπρας, αν θέλει πράγματι να γίνει δύναμη με προοπτική εξουσίας, θα πρέπει να διεισδύσει στο λεγόμενο μεσαίο χώρο.

Από κει και έπειτα υπάρχει μια αντίφαση και την έχω επισημάνει από την πρώτη στιγμή. Η αντίφαση είναι ότι ναι μεν στη ρητορική του ο κ. Τσίπρας λέει ότι εγώ εκφράζω αυτή τη στιγμή από τη ριζοσπαστική Αριστερά μέχρι τη σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία και το οικολογικό κίνημα. Από την άλλη όμως, στο σύμβολο που είναι το όνομα του κόμματος, λειτουργεί με αποκλεισμούς. Λέει εγώ είμαι καθαρά ένα δίκαιο κόμμα. Εκεί υπάρχει δυσκολία.

Η δική μου εκτίμηση είναι ότι ο κ. Τσίπρας ξεκινάει με διψήφιο ποσοστό και μπορεί κατά δική μου εκτίμηση, με τις κατάλληλες κινήσεις και αν και εφόσον διεισδύσει και στον μεσαίο χώρο, μπορεί να πλησιάσει και τη Νέα Δημοκρατία. Εάν παραμείνει όμως το όνομα με ό,τι αυτό έχει να κάνει ως σημαινόμενο, τότε σε αυτή την περίπτωση προφανώς θα μείνει σε αυτά και ενδεχομένως να χαμηλώσει και το ποσοστό».

Ενώ για τη Μαρία Καρυστιανού είπε: «Η κ. Καρυστιανού μπορεί να φτάσει και διψήφιο ποσοστό. Είναι στο δικό της χέρι. Η δική μου εκτίμηση είναι ότι η πρώτη της εμφάνιση ήταν κάτω από τις δικές της δυνατότητες. Θεωρώ ότι η ίδια αδίκησε τον εαυτό της».

Νίκος Γιαννόπουλος

Ας δούμε λίγο την πραγματικότητα όπως έχει. Ως γνωστόν από το φθινόπωρο κάθε έτους αρχίζουν και γίνονται προκρατήσεις για την επόμενη τουριστική σεζόν με κάποια έκπτωση. Εφέτος, ειδικά λόγω του πολέμου και της προηγούμενης φημολογίας που υπήρχε, αυτή η περίοδος (όπως και η σχετική έκπτωση) επεκτάθηκε και έφτασε μέχρι τον Μάρτιο.

Μέχρι και τη στιγμή της έναρξης των αμερικανικών και των ισραηλινών επιχειρήσεων στο Ιράν, οι κρατήσεις για την Ελλάδα είχαν πάει αναμενόμενα καλά, όπως σχεδόν κάθε χρόνο. Στη συνέχεια, όπως τόνισαν αρμόδιες πηγές στο Libre, υπήρξε μία σχετική επιβράδυνση, σαφώς αναμενόμενη και όχι ιδιαίτερα ανησυχητική.

Αν θέλουμε να μιλήσουμε με νούμερα, η επιβράδυνση/πτώση ανέρχεται περίπου στο 12% σε σχέση με την αντίστοιχη χρονική περίοδο πέρυσι. Είναι μία πτώση που σε κάθε περίπτωση μπορεί να χαρακτηριστεί διαχειρίσιμη.

Η επιβράδυνση των προκρατήσεων επηρέαζει, σύμφωνα με τα στοιχεία, κατά κύριο λόγο την Αθήνα, τη Μύκονο και τη Σαντορίνη, δηλαδή τρεις κλασικούς ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς. Και εδώ καμία έκπληξη.

Τα περισσότερα ερωτηματικά υπάρχουν για τους Αμερικανούς τουρίστες και επίσης για τους Αυστραλούς (και τους Ασιάτες της Άπω Ανατολής) οι οποίοι χρησιμοποιούν ως ενδιάμεσους σταθμούς για το ταξίδι τους στην Ελλάδα αεροδρόμια της Μέσης Ανατολής. Οι εν λόγω φαίνονται ότι τηρούν στάση αναμονής κάτι που αντικατοπτρίζεται στα νούμερα.

Εστω και έτσι όμως, στον (πολύ σκληρό) τουριστικό ανταγωνισμό, η Ελλάδα έχει να λέει ότι βρίσκεται σε οπωσδήποτε καλύτερη θέση σε σχέση με χώρες όπως η Τουρκία αλλά και η Κύπρος. Οι λόγοι είναι ευνόητοι. Η Κύπρος, γεωγραφικά, “αγγίζει” τα θέατρα των επιχειρήσεων στο Λίβανο ενώ η Τουρκία έχει κάκιστες σχέσεις με το Ισραήλ.

Για τους tour operators, που φυσικά θέλουν να κάνουν τη δουλειά τους, η Ελλάδα φαντάζει αυτήν την ώρα ως ένας ασφαλής προορισμός και σίγουρα πιο ασφαλής από χώρες που βρίσκονται στα ανατολικά της. Αυτό κατά πάσα πιθανότητα δεν πρόκειται να αλλάξει εκτός συγκλονιστικού απροόπτου.

Η Ελλάδα και οι υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης έχουν στο πλευρό τους και την επιθυμία των Ευρωπαίων πολιτών να ταξιδέψουν. Οπως αυτή αποτυπώθηκε σε μεγάλη έρευνα που είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, το 82% των Ευρωπαίων δηλώνουν ότι και αυτό το καλοκαίρι επιθυμούν να ταξιδέψουν έξω από τη χώρα τους για τις καλοκαιρινές τους διακοπές, ιδιαίτερα τώρα που μεσολάβησε και ένας πολύ σκληρός και βροχερός χειμώνας. Υπό αυτό ως δεδομένο, διάθεση και πελατεία θα υπάρξει.

Ποιος είναι όμως ο μεγάλος φόβος των tour operators; Όχι η ασφάλεια της χώρας αλλά το τι θα γίνει ακριβώς με τις πτήσεις και τη διαχείριση των καυσίμων. Αν οι πολεμικές επιχειρήσεις διαρκέσουν περισσότερο, δεν αποκλείεται οι αεροπορικές εταιρίες να προχωρήσουν σε περιορισμό των πτήσεών τους. Και αυτό που βασανίζει τους operators και τους Έλληνες επιχειρηματίες είναι, αν χρειαστεί να γίνει τελικά αυτό, ποιες πτήσεις θα “κοπούν” και για ποιο χρονικό διάστημα.

Πάντως, αν εξασφαλιστεί η κανονικότητα ως προς αυτό το κομμάτι, το αεροδρόμιο της Αθήνας δεν περιμένει μείωση των αφίξεων αλλά αύξηση! Η αύξηση αυτή δεν θα είναι διψήφια, όπως υπολογιζόταν αρχικά αλλά μονοψήφια. Αλλά θα αποτελέσει γεγονός και αυτό δείχνει πολλά για το status της χώρας ως τουριστικού προορισμού.

Ο τουριστικός υπο-κλάδος, ο οποίος σίγουρα θα αντιμετωπίσει πρόβλημα, είναι αυτός της κρουαζιέρας. Αυτό έχει ήδη φανεί και αναμένεται να φανεί περισσότερο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Αλλά τη μείωση των επισκεπτών της κρουαζιέρας ο ελληνικός τουρισμός μπορεί να την αντιμετωπίσει και να μην επηρεαστεί.

Την ίδια ώρα τέλος, οι χώρες της Μέσης Ανατολής τραβούν τα μαλλιά τους.  Σε πόλεις όπως το υπερτουριστικό σε καιρό ειρήνης Ντουμπάι, η ακύρωση των κρατήσεων έχουν φτάσει στο 93% και οι τιμές σε πολυτελέστατα ξενοδοχεία κατρακυλούν καθημερινά. Εντάξει, δεν περιμένουν από τον τουρισμό να πλουτίσουν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αλλά όπως και να το κάνουμε οι απώλειες είναι μεγάλες.

Η Ελλάδα, αντιθέτως, μπορεί να αισιοδοξεί ότι στο τέλος θα κερδίσει και το εφετινό στοίχημα. Και αν τελειώσει άμεσα ο πόλεμος (τόσο στο Ιράν όσο και στο Λίβανο) ακόμη καλύτερα…

Απόστολος Χονδρόπουλος

Με ανοιχτά μέτωπα στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ όπου αναμένεται και νέα δικογραφία, στις υποκλοπές, με ζητήματα οργάνωσης της δίκης για την τραγωδία των Τεμπών και φυσικά με την διαρκή πρόκληση της ακρίβειας. Και όλα αυτά με τις εκλογές- που η αξιωματική αντιπολίτευση ζητά να γίνουν άμεσα – να είναι σχετικά κοντά, το αργότερο σε έναν χρόνο. 

Αν και πρόωρο να προεξοφλήσει κανείς την επίδραση που θα έχει όλη αυτή η κατάσταση στους πολιτικούς συσχετισμούς, είναι σαφές πως το σκηνικό για το κυβερνών κόμμα, αρχίζει να διαφοροποιείται.

Και ενώ πριν από μία- δύο εβδομάδες οι περισσότεροι συζητούσαν εάν η τάση δημοσκοπικής ανάκαμψης της ΝΔ θα συνεχιστεί ενδυναμώνοντας την προοπτική αυτοδυναμίας που είχε εξασθενήσει από την μακρά περίοδο δημοσκοπικής στασιμότητας σε επίπεδα κάτω από 30%, το βασικό πολιτικό ερώτημα μετά τις  εξελίξεις των τελευταίων 24ωρων, αλλάζει: Αφορά στον βαθμό ανάσχεσης ή ακόμη και στο ενδεχόμενο αντιστροφής αυτής της ανοδικής τάσης και επιστροφής της ΝΔ σε ποσοστά εκτίμησης ψήφου που θα απομακρύνουν εκ νέου τον στόχο της αυτοδυναμίας..

Αυτά βέβαια θα φανούν σε επόμενες δημοσκοπήσεις και κυρίως μετά το Πάσχα όπου είναι σαφές ότι η πολιτική αντιπαράθεση θα φουντώσει, με σημείο αναφοράς την προ ημερήσιας διάταξης συζήτησης στην Βουλή που πέραν του αυτοτελώς μείζονος ζητήματος του Κράτους Δικαίου, θα λάβει χαρακτήρα εφ’ όλης της ύλης αναμέτρησης σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών.

Οι τελευταίες εξελίξεις φαίνεται πάντως ότι: 

• Απομακρύνουν οριστικά τα σενάρια πρόωρων εκλογών που ούτως ή άλλως απέρριπτε το Μέγαρο Μαξίμου και κατά την περίοδο της δημοσκοπικής ανάκαμψης, προβάλλοντας λόγους υπευθυνότητας και διατήρησης της πολιτικής σταθερότητας σε ένα περιβάλλον διεθνούς γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Ένας λόγος παραπάνω να απομακρύνονται τώρα που το κλίμα βαραίνει για τη ΝΔ και στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό.
• Ενώ μέχρι σήμερα βασικός στόχος της στρατηγικής της ΝΔ ήταν να αναστρέψει την τάση διαρροών προς τα δεξιά, το κλίμα που δημιουργείται στην κοινωνία για την κυβέρνηση με επίκεντρο ζητήματα πολιτικών συμπεριφορών , πελατειακών σχέσεων, κράτους δικαίου, είναι πιθανό να προκαλέσουν ταυτόχρονα ρωγμές και στην σχέση της με τον μεσαίο  χώρο. Κάτι τέτοιο θα έχει ως συνέπεια αμφίπλευρες πλέον διαρροές και εάν αυτό συμβεί θα καταστήσει ακόμη δυσκολότερο τον στόχο της αυτοδυναμίας.

Το Μέγαρο Μαξίμου προετοιμάζει πάντως πολιτικά και το δικό του μεταρρυθμιστικό αφήγημα απέναντι στην εντεινόμενη πολιτική πίεση που θα δεχτεί. Συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη υπογραμμίζουν ότι ο πρωθυπουργός έχει δώσει διαχρονικές μάχες με το “βαθύ κράτος” και προσθέτουν πως οι μεγάλες αλλαγές που έχει επιφέρει αυτή η κυβέρνηση στο κράτος με την ψηφιοποίηση υπηρεσιών από τις δημόσιες υπηρεσίες και τις εφορίες μέχρι τα νοσοκομεία, κόβουν την πελατειακή λογική που υπήρχε επί δεκαετίες. Όπως λένε, οι μεταρρυθμίσεις θα συνεχιστούν, καθώς “αποτελούν και την ατζέντα που θα μας πάει στο 2030”. 

Σε αυτή την μεταρρυθμιστική ατζέντα εντάσσουν φυσικά και τη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ στο πλαίσιο της εξυγίανσης που έχει ξεκινήσει για την σωστή, από δω και πέρα, αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων, αλλά και εν γένει την ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα ως βασικής προτεραιότητας και για την επόμενη τετραετία.

Και το γεγονός ότι όλη αυτή η διαδικασία εξελίσσεται σε συνεννόηση με την ΕΕ, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη και η κρίσιμη συζήτηση για τη νέα ΚΑΠ, συνδέεται φυσικά με την επιλογή, το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο, να δοθεί στον πρώην αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μαργαρίτη Σχοινά.

Η άνοδος των τιμών σημειώθηκε εν μέσω φόβων ότι η ευρείας κλίμακας στρατιωτική εκστρατεία ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν θα μπορούσε να επεκταθεί σε ολόκληρη την πετρελαιοπαραγωγό περιοχή, μετά τα ιρανικά αντίποινα κατά χωρών του Κόλπου και τη δραστική μείωση της κυκλοφορίας μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Οι δηλώσεις του Τραμπ έγιναν σε βίντεο διάρκειας έξι λεπτών που ανάρτησε την Κυριακή στην πλατφόρμα Truth Social, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος διαχειριζόταν τις πρώτες αμερικανικές απώλειες της σύγκρουσης και διατύπωνε αντικρουόμενα μηνύματα σχετικά με τους στόχους του πολέμου.

Οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ — οι οποίες έχουν πλήξει περισσότερους από 1.000 στόχους και έχουν σκοτώσει τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και κορυφαίους στρατιωτικούς διοικητές — «θα συνεχιστούν έως ότου επιτευχθούν όλοι οι στόχοι μας», δήλωσε ο Τραμπ, χωρίς να προσδιορίσει συγκεκριμένα ποιοι είναι αυτοί.

Τα ιρανικά αντίποινα έχουν στοχοποιήσει το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, έχουν σχεδόν κλείσει, καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται.

Η Goldman Sachs ανέφερε σε σημείωμα προς πελάτες: «Ο κύριος μηχανισμός μετάδοσης της ιρανικής κρίσης στην παγκόσμια οικονομία και στις μακροοικονομικές αγορές είναι ο αντίκτυπός της στις αγορές ενέργειας, με τον συνδυασμό έντασης και αναμενόμενης διάρκειας να είναι καθοριστικός.»

• Παρατεταμένη άνοδος των τιμών πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι θα μπορούσε να προκαλέσει στασιμοπληθωρισμό, αυξάνοντας τις τιμές καταναλωτή και επιβραδύνοντας την ανάπτυξη, προειδοποιούν οικονομολόγοι, σχολιάζουν οι Financial Times.

Οι αναδυόμενες αγορές είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στον κίνδυνο πληθωριστικού σοκ, πρόσθεσε.

Το δολάριο, πάντως, ενδέχεται να κινηθεί ανοδικά κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης εάν οι τιμές του πετρελαίου αυξηθούν. Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας ενδέχεται να ενισχύσουν τον πληθωρισμό, περιορίζοντας τη δυνατότητα περαιτέρω χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής στις ΗΠΑ.

Τόσοι πολλοί άνθρωποι σφαγιάστηκαν από τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας εκείνη την Πέμπτη και Παρασκευή, που υπερέβησαν την ικανότητα του κράτους να διαχειριστεί τους νεκρούς. Οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι τα αποθέματα σάκων για νεκρούς εξαντλήθηκαν και ότι χρησιμοποιήθηκαν ημιρυμουλκούμενα οχήματα αντί για ασθενοφόρα.

Ο εσωτερικός απολογισμός του υπουργείου για τους νεκρούς, που δεν είχε αποκαλυφθεί προηγουμένως, υπερβαίνει κατά πολύ τον αριθμό των 3.117 που ανακοινώθηκε στις 21 Ιανουαρίου από σκληροπυρηνικούς του καθεστώτος που αναφέρονται απευθείας στον Ανώτατο Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Ο αριθμός των 30.000 είναι επίσης πολύ πάνω από τις καταμετρήσεις που συντάσσονται από ακτιβιστές, οι οποίοι αναγνωρίζουν σταδιακά ονομαστικά τα θύματα. Μέχρι το Σάββατο, το U.S.-based Human Rights Activists News Agency είχε επιβεβαιώσει 5.459 θανάτους και ερευνούσε άλλους 17.031.

Η μυστική αυτή λίστα των θανάτων που κατέγραψαν τα νοσοκομεία ανήλθε σε 30.304 ως την Παρασκευή, σύμφωνα με τον Δρ. Amir Parasta, Γερμανο-Ιρανό χειρουργό οφθαλμίατρο που συνέταξε την αναφορά. Ο ίδιος εξήγησε ότι ο αριθμός δεν περιλαμβάνει θανάτους διαδηλωτών που καταγράφηκαν σε στρατιωτικά νοσοκομεία, των οποίων τα σώματα μεταφέρθηκαν απευθείας στα νεκροτομεία, ούτε θανάτους σε περιοχές που δεν είχε φτάσει η έρευνα. Το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας του Ιράν δήλωσε ότι οι διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε περίπου 4.000 τοποθεσίες σε όλη τη χώρα.

«Πλησιάζουμε στην πραγματικότητα», είπε ο Δρ. Parasta. «Αλλά υποθέτω ότι οι πραγματικοί αριθμοί είναι πολύ υψηλότεροι».

«Οι περισσότερες μαζικές δολοφονίες δεν γίνονται μόνο με πυροβολισμούς», είπε ο Les Roberts, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια που ειδικεύεται στην επιδημιολογία των βίαιων θανάτων. «Στην Αλεπό [Συρία] και τη Φαλούτζα [Ιράκ], όταν καταγράφηκαν παρόμοιοι αριθμοί νεκρών σε λίγες ημέρες, χρησιμοποιήθηκαν κυρίως εκρηκτικά και μερικοί πυροβολισμοί».

Η μόνη σύγκριση που προσφέρουν διαδικτυακές βάσεις δεδομένων είναι το Ολοκαύτωμα: στα περίχωρα του Κιέβου στις 29 και 30 Σεπτεμβρίου 1941, οι ναζιστικές ομάδες εκτέλεσαν 33.000 Ουκρανούς Εβραίους με πυροβολισμούς στη χαράδρα Babyn Yar.

Στο Ιράν, τα «πεδία θανάτου» εκτείνονταν σε όλη τη χώρα, όπου από τις 28 Δεκεμβρίου εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες είχαν συγκεντρωθεί στους δρόμους απαιτώντας πρώτα ανακούφιση από την οικονομική κρίση και σύντομα την πτώση του Ισλαμικού καθεστώτος. Την πρώτη εβδομάδα, οι δυνάμεις ασφαλείας αντιμετώπισαν κάποιες διαδηλώσεις κυρίως με μη θανατηφόρα μέσα, αλλά η απόκριση του καθεστώτος ήταν αβέβαιη. Αυτό άλλαξε το Σαββατοκύριακο που ξεκίνησε στις 8 Ιανουαρίου.

Μάρτυρες αναφέρουν ότι εκατομμύρια βρέθηκαν στους δρόμους όταν οι αρχές έκλεισαν το διαδίκτυο και κάθε άλλη επικοινωνία με τον έξω κόσμο. Ελεύθεροι σκοπευτές σε ταράτσες και φορτηγά με βαριά πολυβόλα άνοιξαν πυρ, σύμφωνα με μαρτυρίες και βίντεο από κινητά. Στις 9 Ιανουαρίου, ένας αξιωματικός της Ισλαμικής Φρουράς προειδοποίησε στην κρατική τηλεόραση: «Αν… σε χτυπήσει μια σφαίρα, μην παραπονεθείς».

Οι πρώτες πληροφορίες βγήκαν στη δημοσιότητα μετά από ημέρες χάρη σε δορυφορικές συνδέσεις Starlink. Γιατροί στην Τεχεράνη ανέφεραν στο TIME ότι μόνο έξι νοσοκομεία της πρωτεύουσας κατέγραψαν τουλάχιστον 217 θανάτους διαδηλωτών μετά την επίθεση της Πέμπτης. Μέχρι τις 10 Ιανουαρίου, οι εργαζόμενοι στην υγεία εκτιμούσαν ότι τουλάχιστον 16.500 διαδηλωτές είχαν σκοτωθεί, σύμφωνα με προηγούμενη αναφορά του Δρ. Parasta.

Σύμφωνα με την ΕΜΥ, ανήμερα των Χριστουγέννων αναμένονται σε ολόκληρη τη χώρα παροδικά αυξημένες νεφώσεις, με τοπικές βροχές αρχικά στα νησιά του Ιονίου, τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα.

Σταδιακά, τα φαινόμενα θα επεκταθούν κατά τόπους και στην υπόλοιπη χώρα, ενώ σποραδικές καταιγίδες θα εκδηλωθούν από τις μεσημβρινές ώρες σε περιοχές όπως το Ιόνιο, η Ήπειρος, η δυτική Στερεά, η βορειοδυτική Πελοπόννησος, η δυτική και κεντρική Μακεδονία, η Θεσσαλία, οι Σποράδες και η βόρεια Εύβοια.

Τσατραφύλλιας: «Κάλαντα με καιρό τύπου Π»

Σε σημερινή του ανάρτηση, ο μετεωρολόγος Γιώργος Τσατραφύλλιας κάνει λόγο για επιστροφή σε φθινοπωρινές συνθήκες, χρησιμοποιώντας τον χαρακτηριστικό τίτλο «κάλαντα με καιρό τύπου Π».

Όπως αναφέρει: «Από σήμερα αφήνουμε πίσω μας τις ηλιόλουστες ημέρες και μπαίνουμε σε συνθήκες προχωρημένου φθινοπώρου με συννεφιές και βροχές κυρίως στα ανατολικά και νότια». Την Τρίτη, όπως σημειώνει, βαρομετρικό χαμηλό από τα δυτικά θα φέρει βροχές και καταιγίδες στις περισσότερες περιοχές, με τα πιο ισχυρά φαινόμενα στη δυτική Ελλάδα, τη βόρεια χώρα και το ανατολικό Αιγαίο. Οι νοτιάδες θα είναι οι επικρατέστεροι άνεμοι, γι’ αυτό και η θερμοκρασία δεν αναμένεται να μεταβληθεί σημαντικά.

Παράλληλα, χιόνια θα σημειωθούν στα ορεινά, καθώς και στα περισσότερα χιονοδρομικά κέντρα της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας. Για την ημέρα των Χριστουγέννων, πάντως, επισημαίνει ότι υπάρχει απόκλιση στα βασικά προγνωστικά μοντέλα, τονίζοντας πως χρειάζεται λίγη ακόμη αναμονή. Σε κάθε περίπτωση, «ο καιρός θα παραμείνει άστατος όλες τις ημέρες των γιορτών, με τάση για περισσότερο κρύο προς την Πρωτοχρονιά».

Μαρουσάκης: Δύο καιρικές φάσεις έως την αλλαγή του χρόνου

Για δύο διακριτές καιρικές φάσεις μέχρι την Πρωτοχρονιά μιλά ο μετεωρολόγος Κλέαρχος Μαρουσάκης. Όπως εξηγεί, με την υποχώρηση του αντικυκλώνα «ανοίγει ο δρόμος για διαδοχικές κακοκαιρίες», οδηγώντας σε επιστροφή του φθινοπωρινού καιρού.

• 1η φάση (έως περίπου 28 Δεκεμβρίου): Πολλές και κατά τόπους ισχυρές βροχές και καταιγίδες, ενισχυμένοι νοτιάδες και χιόνια στα ορεινά, με αυτή τη φάση να περιλαμβάνει και τα Χριστούγεννα.
• 2η φάση (Πρωτοχρονιά και αρχές νέου έτους): Πτώση της θερμοκρασίας από βορρά προς νότο, εναλλαγή νοτιάδων – βοριάδων, έντονες βροχοπτώσεις κοντά στη θάλασσα και περισσότερα χιόνια, ενδεχομένως και σε χαμηλότερα υψόμετρα.

Κολυδάς: Βροχές πριν και κατά τα Χριστούγεννα

Από την πλευρά του, ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς σημειώνει ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές αλλαγές σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Όπως αναφέρει, δύο διαταραχές θα επηρεάσουν τη χώρα:

• η πρώτη από σήμερα έως αύριο, με βροχές σε κεντρικά και νότια,
• και η δεύτερη από το απόγευμα της Τρίτης έως το πρωί των Χριστουγέννων, με βροχές κυρίως σε δυτικά, βόρεια και ανατολικό Αιγαίο.

Βροχές αναμένονται και στην Αττική, κυρίως το βράδυ της Τρίτης και την Τετάρτη (παραμονή Χριστουγέννων). Ανήμερα, τα φαινόμενα θα επιμείνουν σε δυτική Ελλάδα και ανατολικό Αιγαίο, με πρόσκαιρη βελτίωση.

Η θερμοκρασία θα παραμείνει σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, ενώ οι άνεμοι δεν αναμένεται να δημιουργήσουν προβλήματα, αν και χιόνια στα ορεινά καθιστούν αναγκαία την προσοχή στις μετακινήσεις.

Ωστόσο θα γίνουν πιο εύκολες και πιο ουσιαστικές οι διαπραγματεύσεις, προκειμένου να δείξει ο καθένας –εργοδότες, εργαζόμενοι αλλά και κυβέρνηση– εάν είναι ουσιαστική η διάθεση να συμβάλουν θεσμικά και ουσιαστικά στην προσπάθεια αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος των εργαζομένων, παράλληλα με την αύξηση της παραγωγικότητας για τις επιχειρήσεις.

• Σήμερα το ποσοστό των εργαζομένων που καλύπτονται από συμβάσεις κυμαίνεται μεταξύ του 20% έως 28%. Κατά το 2024 υπογράφηκαν μόλις 18 κλαδικές συμβάσεις ενώ συνολικά βρίσκονταν σε ισχύ 47 που κάλυπταν 711.500 εργαζομένους. Ωστόσο μόνο επτά από αυτές έχουν κηρυχθεί υποχρεωτικά εκτελεστές δηλαδή εφαρμόζονται στο σύνολο των εργαζομένων του κλάδου. Ως εκ τούτου το πραγματικό ποσοστό κάλυψης είναι ακόμη χαμηλότερο και υπολογίζεται στο 20% περίπου.

Αναλυτικά, οι αλλαγές θα ανακοινωθούν εντός του Δεκεμβρίου στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης που έχει δεσμευθεί να παρουσιάσει η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως (βάσει της κοινοτικής οδηγίας για επαρκείς κατώτατους μισθούς) προκειμένου στις αρχές του 2026 να συμπεριληφθούν και σε νομοσχέδιο, αφορούν τους εξής άξονες:

Αξονας 1ος. Αλλαγές στην επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, ώστε πολύ περισσότεροι εργαζόμενοι να καλύπτονται από αυτές. Σήμερα, εκτιμάται ότι μόλις ένας στους πέντε εργαζομένους, ήτοι περίπου 20%, καλύπτεται από κάποια ΣΣΕ και στόχος είναι το ποσοστό αυτό να αυξηθεί στο 80%. Οπως άλλωστε έχει διαπιστωθεί, όσοι εργαζόμενοι καλύπτονται από ΣΣΕ αμείβονται σημαντικά υψηλότερα από όσους δεν καλύπτονται, που είναι και η συντριπτική πλειονότητα. Στην κατεύθυνση αυτή:

α) Μειώνεται στο 40% η πρόβλεψη ότι μια ΣΣΕ μπορεί να επεκταθεί μόνο εφόσον δεσμεύει εργοδότες που απασχολούν ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των εργαζομένων του κλάδου ή του επαγγέλματος.

β) Δημιουργείται νέα δυνατότητα για την επέκταση Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, καθώς το ποσοτικό κριτήριο του 40% δεν θα εξετάζεται καθόλου όταν τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας συνυπογράφουν εθνικοί κοινωνικοί εταίροι, δηλαδή η ΓΣΕΕ και κάποιος από τους υπόλοιπους θεσμικούς συνομιλητές, δηλαδή ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ ή ΣΒΒΕ. Ετσι, θα «ξεμπλοκάρουν» συζητήσεις μεταξύ των εκπροσώπων ενός κλάδου και της αντίστοιχης π.χ. ομοσπονδίας εργαζομένων, με την παρέμβαση των τριτοβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων. Ηδη υπάρχουν 15 κλαδικές ΣΣΕ που έχουν κατατεθεί στο Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας (ΑΣΕ) με αίτημα για επέκταση στο σύνολο των εργαζομένων στους κλάδους που αφορούν, όμως οι εργοδοτικές οργανώσεις δεν εκπροσωπούν το 50% των εργαζομένων, με αποτέλεσμα να παραμένουν στο συρτάρι του υπουργείου Εργασίας. Από τις αρχές Ιανουαρίου (μετά την ψήφιση του νόμου) εφόσον επανακατατεθούν οι συγκεκριμένες ΣΣΕ, υπογεγραμμένες από τη ΓΣΕΕ και κάποιον εκπρόσωπο των εργοδοτών, θα επεκταθούν χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το 40%.

γ) Δίνεται η δυνατότητα στη ΓΣΕΕ να μπορεί να συνάπτει ή να συνυπογράφει κλαδικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας επικουρικά, εφόσον προσκληθεί από μέλος της να το κάνει. Για την πρόβλεψη αυτή υπήρξαν αντιδράσεις κυρίως από σωματεία εργαζομένων στα οποία έχουν την πλειοψηφία παρατάξεις με μικρή δύναμη στους κόλπους της ΓΣΕΕ.

δ) Προβλέπεται απλοποίηση των διαδικασιών για εγγραφή στα μητρώα οργανώσεων εργαζομένων και εργοδοτών (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ αντιστοίχως) ώστε να ενισχυθεί η εγγραφή σε αυτά και κατά συνέπεια η δυνατότητα επέκτασης συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Σήμερα, λόγω τεχνικών και γραφειοκρατικών προβλημάτων, πολλές συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν μείνει εκτός μητρώου, ενώ δεν είναι σπάνιες και οι περιπτώσεις που τεχνηέντως εργοδοτικές οργανώσεις μένουν εκτός μητρώου, προκειμένου να μη δεσμεύονται από την όποια συμφωνία.

Αξονας 2ος. Παρέχεται πλήρης προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και μέχρι την υπογραφή νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης. Στην πράξη, όλοι οι όροι μιας ΣΣΕ εξακολουθούν να ισχύουν και μετά τη λήξη της. Αρχικά δίνεται παράταση τριών μηνών στη διάρκειά της και στη συνέχεια εξακολουθούν να ισχύουν όλοι οι όροι της ΣΣΕ, μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας. Καταργείται δηλαδή η μνημονιακή ρύθμιση για τη μερική μετενέργεια που ισχύει από το 2012 και επαναφέρεται το προμνημονιακό καθεστώς της πλήρους μετενέργειας. Επίσης, καλύπτονται από τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας και όσοι εργαζόμενοι προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράτασή της.

Αξονας 3ος. Θεσπίζονται ταχύτερες διαδικασίες για την επίλυση διαφορών μέσω του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ). Συγκεκριμένα, προβλέπεται ένας μηχανισμός προελέγχου των προϋποθέσεων που ήδη ισχύουν για τη μονομερή προσφυγή στη μεσολάβηση και στη διαιτησία από τριμελή επιτροπή που θα συσταθεί στον Οργανισμό. Επίσης, καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας του ΟΜΕΔ για τη γρηγορότερη επίλυση διαφορών, ενώ διατηρείται η δυνατότητα δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης.

• Πάντως, ακόμα και με την εν λόγω συμφωνία με τους κοινωνικούς εταίρους (η οποία έρχεται με μεγάλη καθυστέρηση, επτά χρόνια μετά την έξοδο από τα μνημόνια), η κυβέρνηση διατηρεί το καθεστώς κατάργησης των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας.

Ειδικότερα, οι εργοδότες μπορούν να αρνηθούν να υπογράψουν ΣΣΕ, χωρίς να μπορέσουν να τους πιέσουν οι εργαζόμενοι, καθώς δεν δικαιούνται να προσφύγουν μονομερώς σε διαιτησία. Επίσης, διατηρούνται οι εξαιρέσεις για επιχειρήσεις που δεν επιθυμούν κλαδικές συμβάσεις. Παράλληλα, δεν ειπώθηκε τίποτα το θετικό για την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας.

Στα θετικά της συμφωνίας είναι η επεκτασιμότητα των ΣΣΕ, εάν η σύμβαση γίνει μέσω της Συνομοσπονδίας.

Σύμφωνα με τους νομικούς δημιουργούνται ερωτήματα όπως:

– το θέμα της πλήρης μετενέργειας όλων των κανονιστικών όρων της ΣΣΕ μετά τη λήξη της τρίμηνης παράτασης δημιουργεί πρόβλημα καθώς όπως εξηγούν μπορεί να επιφέρει μειωμένους μισθούς στην περίπτωση υπογραφής ατομικών συμβάσεων. Έτσι εαν λήξει μία συλλογική σύμβαση και ο εργοδότης ζητήσει απο τον εργαζόμενο να υπογράψει ατομική σύμβαση θα αναγκαστεί να υπογράψει ατομική σύμβαση. Στο πλαίσιο αυτό δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί εάν θα έχει αναδρομική ισχύ και από πότε ισχύει.

– ο μηχανισμός ελέγχου του παραδεκτού των μονομερών αιτήσεων προσφυγής στον ΟΜΕΔ, με τη σύσταση και λειτουργία Επιτροπής στον ΟΜΕΔ, ο οποίος θα προχωρά σε προέλεγχο ότι συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις. Η Επιτροπή απαρτίζεται από έναν καθηγητή Νομικής Σχολής Εργατικού Δικαίου και έναν Δικαστή ανώτατου Δικαστηρίου, οι οποίοι θα επιλέγονται με θητεία από το Δ.Σ. του ΟΜΕΔ. Πρόκειται για μία επιτροπή χωρίς εμπειρία η οποία θα κληθεί ακόμη και να μεσολαβεί.

– Τι ισχύει για τις συμβάσεις που είναι σε ισχύ κατά την διάρκεια εφαρμογής της Κοινωνικής Συμφωνίας;

Ο εργατολόγος Γιάννης Καρούζος αναφέρει ότι οι παρεμβάσεις έχουν μία σημειολογική σημασία, κυρίως ως προς το γεγονός ότι καταργούνται μνημονιακές διατάξεις, αλλά και που πρακτικά αφορούν άμεσα την τσέπη των εργαζομένων, αλλά και τη δυνατότητα ενός κακού διευθυντικού δικαιώματος, μείωσης μισθών, που θα μπορούσε ο εργοδότης να ασκήσει την περίοδο που έληγε μια συλλογική σύμβαση εργασίας. Σύμφωνα με τις ισχύουσες μνημονιακές διατάξεις, η συλλογική σύμβαση εργασίας ή η διαιτητική απόφαση που λήγει, ισχύει για τρεις μήνες από τη λήξη της και μετά ο εργοδότης μπορεί να προβεί σε μια οριζόντια μείωση των μισθών, που αγγίζει ποσοστό 35-40%.

Επίσης αναφέρει ότι επανέρχεται, αν ψηφιστεί ο σχετικός νόμος που θα ρυθμίζει το ζήτημα αυτό, η ομαλή και καθολική μετενέργεια της συλλογικής σύμβασης εργασίας, που σημαίνει στην πράξη ότι, όταν λήγει μια συλλογική σύμβαση εργασίας ή μια διαιτητική απόφαση, δεν θα υπάρχει ανατροπή στα μισθοδοτικά καθεστώτα των εργαζομένων.

Επιπλέον, ιστορικής σημασίας αποτελεί η επαναφορά στη ΓΣΕΕ, μιας αρμοδιότητας σε εθνικό επίπεδο, που την είχαμε γνωρίσει στα χρόνια πλήρους ισχύος της Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, ως προς όλα τα ζητήματα και όχι μόνο ως προς τα θεσμικά, όπως ισχύει σήμερα. Δηλαδή, του ρόλου της ΓΣΕΕ, να μπορεί να υπογράφει ύστερα από αίτηση μέλους της, κλαδική συλλογική σύμβαση εργασίας εθνικού επιπέδου, η οποία θα ισχύει για το σύνολο των εργαζομένων, ακόμα για εκείνους που δεν είναι συνδικαλιστικά ενταγμένοι, αρκεί να υπογράφει από την εργοδοτική πλευρά, μια τριτοβάθμια αντίστοιχη εργοδοτική οργάνωση. Μια τέτοια κλαδική, εθνικού βεληνεκούς, συλλογική σύμβαση εργασίας, θα ισχύει για όλους τους εργαζόμενους και για όλες τις επιχειρήσεις, χωρίς να ελέγχεται το ποσοστό της αντιπροσωπευτικότητας για την κήρυξή της ως υποχρεωτικής. Το ζήτημα δε αυτό, δηλαδή της προϋπόθεσης να κηρύσσεται μια συλλογική σύμβαση υποχρεωτική, σήμερα αγγίζει ένα ποσοστό 51% των εργαζομένων που δουλεύουν στις επιχειρήσεις, που συμμετέχουν στην εργοδοτική οργάνωση. Ένα ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό για μια εργοδοτική οργάνωση – να καλύπτει δηλαδή το 51% των εργαζομένων του κλάδου. Το ποσοστό αυτό αλλάζει με τη συμφωνία πλαίσιο, από 51% σε 40%. Η μείωση αυτή δεν είναι σημαντική. Ωστόσο είναι σημειολογική, ώστε να μην υπάρχει αποδυνάμωση των εργοδοτικών συνδικαλιστικών οργανώσεων και να παραμένουν ισχυρές, αποφεύγοντας τη διαρροή των μελών τους, γεγονός που είχε παρατηρηθεί ειδικά την περίοδο των μνημονίων.

Ταυτόχρονα ελαχιστοποιείται η γραφειοκρατική διαδικασία, ενώπιον του ΟΜΕΔ. Εδώ δεν έχουμε συγκεκριμένες εξαγγελίες, παρά μόνο, ότι θα υπάρξει η σύσταση μιας επιστημονικής επιτροπής κύρους, η οποία θα προβαίνει σε προέλεγχο των αιτήσεων ως προς τις προϋποθέσεις για προσφυγή στη Μεσολάβηση και μονομερώς στη Διαιτησία. Ο προέλεγχος θα είναι τυπικός, αλλά και ουσιαστικός. Θα προ-ελέγχεται δηλαδή για τη Μεσολάβηση, αν έχουν αποτύχει οι διαπραγματεύσεις και για τη μονομερή προσφυγή στη Διαιτησία, αν η σχετική συλλογική διαφορά συνδέεται με την εθνική οικονομία, το δημόσιο συμφέρον ή όταν οι επιχειρήσεις είναι ΔΕΚΟ, έλεγχος που μέχρι σήμερα ανήκε στους διαιτητές