Μετά την κίνηση αυτή τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα μειωθούν σε 2,75%, 2,90% και 3,15% αντιστοίχως, με ισχύ από τις 5 Φεβρουαρίου 2025.

Η διαδικασία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού «βρίσκεται σε καλό δρόμο», όπως εκτιμά η ΕΚΤ, ωστόσο το ΔΣ της κεντρικής τράπεζας ξεκαθάρισε πως δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ θα αναλύσει τις σκέψεις που οδήγησαν στη λήψη αυτών των αποφάσεων στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Η ανακοίνωση της ΕΚΤ

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να μειώσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης. Ειδικότερα, η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου να μειώσει το επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων – το επιτόκιο με το οποίο το Διοικητικό Συμβούλιο δίνει την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής – βασίζεται στην επικαιροποιημένη αξιολόγησή του για τις προοπτικές του πληθωρισμού, για τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και για την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική.

Η διαδικασία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού βρίσκεται σε καλό δρόμο. Ο πληθωρισμός συνέχισε να εξελίσσεται σε ευθυγράμμιση με τις προβολές των εμπειρογνωμόνων και αναμένεται, εντός του έτους, να επανέλθει στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% που έχει θέσει το Διοικητικό Συμβούλιο. Οι περισσότεροι δείκτες του υποκείμενου πληθωρισμού υποδηλώνουν ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί γύρω από τον στόχο σε διατηρήσιμη βάση. Ο εγχώριος πληθωρισμός παραμένει υψηλός, κυρίως επειδή οι μισθοί και οι τιμές σε ορισμένους τομείς εξακολουθούν να προσαρμόζονται με σημαντική καθυστέρηση στην προηγούμενη έντονη άνοδο του πληθωρισμού. Αλλά, όπως αναμενόταν, ο ρυθμός αύξησης των μισθών μετριάζεται και τα κέρδη απορροφούν εν μέρει τον αντίκτυπο του πληθωρισμού.

Οι πρόσφατες μειώσεις των επιτοκίων από το Διοικητικό Συμβούλιο σταδιακά καθιστούν τη λήψη νέων δανείων λιγότερο δαπανηρή για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Ταυτόχρονα, οι συνθήκες χρηματοδότησης συνεχίζουν να είναι αυστηρές, μεταξύ άλλων επειδή η νομισματική πολιτική παραμένει σε περιοριστικά επίπεδα και οι προηγούμενες αυξήσεις των επιτοκίων συνεχίζουν να μεταδίδονται στο ανεξόφλητο υπόλοιπο των πιστώσεων, ενώ ορισμένα δάνεια που φθάνουν στη λήξη τους ανανεώνονται με υψηλότερα επιτόκια. Η οικονομία εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με αντίξοους παράγοντες, αλλά η άνοδος των πραγματικών εισοδημάτων και η σταδιακή εξασθένηση των επιδράσεων της περιοριστικής νομισματικής πολιτικής αναμένεται να στηρίξουν την ανάκαμψη της ζήτησης με την πάροδο του χρόνου.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι αποφασισμένο να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί με διατηρήσιμο τρόπο στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%. Θα ακολουθήσει μια προσέγγιση που βασίζεται στα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία και θα λαμβάνει αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου για τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγηση που διενεργεί όσον αφορά τις προοπτικές για τον πληθωρισμό υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Βασικά επιτόκια της ΕΚΤ

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να μειώσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης. Κατά συνέπεια, τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα μειωθούν σε 2,75%, 2,90% και 3,15% αντιστοίχως, με ισχύ από τις 5 Φεβρουαρίου 2025.

Πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP)
Το χαρτοφυλάκια APP και PEPP μειώνονται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά κεφαλαίου από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους.

Πράξεις αναχρηματοδότησης

Στις 18 Δεκεμβρίου 2024 οι τράπεζες αποπλήρωσαν τα εναπομένοντα ποσά που είχαν δανειστεί στο πλαίσιο των στοχευμένων πράξεων πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης και έτσι ολοκληρώνεται αυτό το μέρος της διαδικασίας ομαλοποίησης του ισολογισμού.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί με διατηρήσιμο τρόπο στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και να διαφυλάξει την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Επιπλέον, το μέσο για την προστασία της μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI) είναι διαθέσιμο για να αντισταθμίζει ανεπιθύμητες, άτακτες εξελίξεις στην αγορά που θέτουν σοβαρή απειλή για τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ, επιτρέποντας έτσι στο Διοικητικό Συμβούλιο να εκπληρώνει πιο αποτελεσματικά την αποστολή του για σταθερότητα των τιμών.

Η Λαγκάρντ χαρακτήρισε ως παράδειγμα για την προσέγγιση που ακολουθεί, τη σημερινή απόφαση, καθώς τα στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας μετά τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου είχαν όλα καθοδική κατεύθυνση, είτε αφορούσαν τις τιμές είτε την οικονομική δραστηριότητα.

Αυτό, είπε, ενίσχυσε την εμπιστοσύνη των μελών του ΔΣ ότι ο πληθωρισμός είναι σε καλό δρόμο για να επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%, οδηγώντας στην ομόφωνη απόφαση για μείωση των επιτοκίων.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ αναφέρθηκε στη μείωση του πληθωρισμού στο 1,7% τον Σεπτέμβριο από 2,2% τον Αύγουστο και στην αρνητική έκπληξη για την οικονομική δραστηριότητα τον περασμένο μήνα, με βάση στοιχεία έρευνας.

Απαντώντας στο ερώτημα, αν η ΕΚΤ δίνει πλέον μεγαλύτερη σημασία στην ανάπτυξη της οικονομίας παρά στη μείωση του πληθωρισμού, διευκρίνισε ότι η πορεία της οικονομίας λαμβάνεται υπόψη επειδή επηρεάζει σημαντικά τις προοπτικές του πληθωρισμού.

Παρά τη μείωση της δραστηριότητας τον Σεπτέμβριο, παραμένουν οι προσδοκίες της ΕΚΤ για ομαλή προσγείωση της οικονομίας της Ευρωζώνης, είπε η κυρία Λαγκάρντ, προσθέτοντας ότι δεν φαίνεται κίνδυνος ύφεσης της οικονομίας.

Απαντώντας σε ερώτηση, αν συζητήθηκε το ενδεχόμενο μεγαλύτερης μείωσης των επιτοκίων -κατά 50 μ.β- σήμερα, είπε ότι η μόνη εισήγηση που έγινε ήταν για μείωση κατά 25 μ.β. και αυτή συζητήθηκε.

Για τον κίνδυνο ο πληθωρισμός να υποχωρήσει κάτω από τον στόχο του 2%, η πρόεδρος της ΕΚΤ είπε ότι υπάρχουν κίνδυνοι τόσο να συμβεί αυτό όσο και να κινηθεί ο πληθωρισμός πάνω από το 2%.

«Αυτό δείχνει ότι ακόμα και μετά τη πρώτη μείωση των επιτοκίων, δεν μπορούμε να δεσμευτούμε από πριν σε μια συγκεκριμένη πορεία στα επιτόκια». 

Με το χρονοδιάγραμμα της πρώτης μείωσης να γίνεται όλο και πιο σαφές, η συζήτηση μετατοπίζεται στο πόσο γρήγορα η ΕΚΤ θα αποσύρει την ιστορική πορεία αυξήσεων των επιτοκίων της και πού θα καταλήξει τελικά το κόστος δανεισμού.

Η κ. Λαγκάρντ δήλωσε ότι τα στοιχεία των επόμενων μηνών σχετικά με τους μισθούς, την παραγωγικότητα και τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων θα καθορίσουν πότε μπορούν να μειωθούν τα επιτόκια.

Ορισμένοι αξιωματούχοι, όπως ο Έλληνας Γιάννης Στουρνάρας, έχουν εγείρει το ενδεχόμενο μιας σειράς κινήσεων φέτος – σύμφωνα με τις προσδοκίες των επενδυτών. Άλλοι έχουν παραμείνει πιο ασαφείς. Ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Λουίς ντε Γκίντος δήλωσε την Τρίτη ότι η ΕΚΤ θα πρέπει να προσαρμόσει την πολιτική της «με βάση τα δεδομένα που βλέπουμε».

Πηγή: Bloomberg