Οι σεισμοί ξεκίνησαν στις 27 Ιανουαρίου και συνεχίστηκαν για περίπου ένα μήνα.Περίπου τα τρία τέταρτα των κατοίκων εγκατέλειψαν το νησί, με μεγάλη κινητοποίηση στρατού, πυροσβεστικής και ενισχύσεων της αστυνομίας από την ηπειρωτική Ελλάδα. Τον Φεβρουάριο κηρύχθηκε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ενώ τα σχολεία έκλεισαν για δύο εβδομάδες.

Το άρθρο που δημοσιεύτηκε στο «Nature», με τίτλο «Η ηφαιστειακή κρίση αποκαλύπτει ένα συζευγμένο μαγματικό σύστημα στη Σαντορίνη και το Κολούμπο», δικαιώνει την άποψη όσων υποστήριζαν ότι αιτία των σεισμών ήταν η ηφαιστειακή δραστηριότητα.

Όπως προκύπτει, μάγμα κυκλοφόρησε ανάμεσα στο ηφαίστειο της Σαντορίνης και το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο, που βρίσκεται επτά χιλιόμετρα βορειοανατολικά.

Η μελέτη αποδεικνύει μάλιστα για πρώτη φορά ότι τα δύο αυτά ηφαίστεια μοιράζονται την ίδια τροφοδοσία μάγματος.

Σύμφωνα με τον φυσικό Φλοράν Μπρενγκιέ, του γαλλικού Ινστιτούτου Γεωεπιστημών (ISTerre) και από τους συνυπογράφοντες τη μελέτη, «στις αρχές του 2025, το μάγμα σχημάτισε έναν δίαυλο, δηλαδή μια σχεδόν κατακόρυφη ρωγμή στον φλοιό της Γης, μέσα στην οποία διείσδυσε και μετακινήθηκε για 13 χιλιόμετρα, σταματώντας την πορεία του μόλις 3 χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια».

Όπως εξηγούν οι ερευνητές στη μελέτη (μεταξύ αυτών που τη συνυπογράφουν είναι οι Έλληνες Παρασκευή Νομικού, Δημήτρης Αναστασίου, Κώστας Ραπτάκης και Μαρία Τσακίρη), το φαινόμενο ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2024, όταν τα όργανα παρακολούθησης της Σαντορίνης κατέγραψαν ασυνήθιστα σήμερα.

Το έδαφος της Καλντέρας στη Σαντορίνη ανυψώθηκε ενώ οι εκπομπές ηφαιστειακών αερίων αυξήθηκαν στο γειτονικό ηφαιστειογενές νησί της Νέας Καμένης. Ωστόσο υπογραμμίζεται ότι παρά τα προειδοποιητικά σημάδια θα ήταν αδύνατον να προβλεφθεί η εξέλιξη και η κορύφωσή της.

Στην Ισλανδία έχουν σημειωθεί 11 εκρήξεις νότια του Ρέικιαβικ από το 2021, όταν αδρανή γεωλογικά συστήματα επανενεργοποιήθηκαν μετά από περίπου 800 χρόνια.

Iceland volcano erupts with force — Blue Lagoon shut, town evacuated

Beneath paradise, fury — Iceland’s volcano shatters the calm

A powerful eruption rocked Iceland’s Reykjanes Peninsula Tuesday morning, triggering the evacuation of Grindavík and the sudden closure of the… pic.twitter.com/zQRQD6Gg0u

— NEXTA (@nexta_tv) April 1, 2025

«Προειδοποίηση: Προσοχή! Μια έκρηξη έχει αρχίσει», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η μετεωρολογική υπηρεσία της Ισλανδίας.

Η έκρηξη διαπέρασε τα προστατευτικά φράγματα κοντά στην ψαροχώρια Γκρίνταβικ, προκαλώντας την εκκένωση όσων κατοίκων είχαν επιστρέψει μετά από προηγούμενες εκρήξεις, αν και τα περισσότερα σπίτια είναι άδεια εδώ και πάνω από ένα χρόνο.

“Υπάρχει λάβα που εισέρχεται εντός του φράγματος αυτή τη στιγμή, αλλά πρόκειται για μια πολύ περιορισμένη έκρηξη μέχρι στιγμής“, δήλωσε ο Ρίκε Πέντερσεν, επικεφαλής του Σκανδιναβικού Ηφαιστειολογικού Κέντρου.

Οι Ισλανδοί ειδικοί προβλέπουν ότι οι λεγόμενες εκρήξεις σχισμών, που χαρακτηρίζονται από λάβα που ρέει από μεγάλες ρωγμές στον φλοιό της γης και όχι από ένα μόνο ηφαιστειακό άνοιγμα, θα μπορούσαν να συνεχισθούν για δεκαετίες ή ακόμη και αιώνες.

Σχετικά για το ποια θα είναι η εξέλιξη υπογράμμισε πως: «Η διάσταση του ρήγματος που έχει διεγερθεί και η συνέχεια της σεισμικής ακολουθίας καθιστούν πιθανό έναν ισχυρότερο σεισμό, όμως η Άνυδρος βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από τα υπόλοιπα νησιά. Σε περίπτωση μεγαλύτερου σεισμού και εφόσον ένα νησί βρίσκεται εκτός της ζώνης του ρήγματος οι ζημιές θα είναι περιορισμένες».

Σχετικά με τα σενάρια για ενδεχόμενη ηφαιστειακή έκρηξη που εκφράζονται όλες αυτές τις ημέρες ο ίδιος δήλωσε πως «το ηφαίστειο βρίσκεται σε προηφαιστειακή έξαρση από τον Σεπτέμβριο, πριν την σεισμική αυτή ακολουθία των τελευταίων εβδομάδων και είναι ένα φαινόμενο που εξετάζεται ξεχωριστά» ενώ συμπλήρωσε πως μία ηφαιστειακή έκρηξη είναι πάντα πιθανή, καθώς έχει φύγει από την κατάσταση της ηρεμίας.

«Συνήθως τα πιο πολλά ηφαίστεια που ξυπνάνε επανέρχονται στην κατάσταση ηρεμίας, όμως, επειδή μία έκρηξη είναι πάντα πιθανή, έχει κάποιες πιθανότητες να συμβεί παρακολουθούμε όλα τα δεδομένα για να δούμε τι συμβαίνει» ανέφερε χαρακτηριστικά ο καθηγητής.

ΔΕΙΤΕ LIVE ΕΙΚΟΝΑ:

Σύμφωνα με το USGS, το επίπεδο συναγερμού αυξήθηκε από «πορτοκαλί» σε «κόκκινο» για την αεροπλοΐα, λόγω της ηφαιστειακής δραστηριότητας. Οι ροές λάβας περιορίζονται εντός του κρατήρα, χωρίς να απειλούν άμεσα κατοικημένες περιοχές.

Το Κιλαουέα είναι γνωστό για τις συνεχείς εκρήξεις του, με την πιο πρόσφατη μεγάλη έκρηξη να σημειώνεται το 2018, προκαλώντας σημαντικές καταστροφές.

Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Ηφαιστείων της Χαβάης του USGS, οι κύριοι κίνδυνοι αυτή τη στιγμή είναι οι εκπομπές ηφαιστειακών αερίων και το ηφαιστειακό γυαλί, που μπορεί να επηρεάσουν το πάρκο και τις γύρω κοινότητες.

Αυτή είναι η ένατη φάση δραστηριότητας από τις 23 Δεκεμβρίου, με τις προηγούμενες φάσεις να διαρκούν από 13 ώρες έως και οκτώ ημέρες με ενδιάμεσες παύσεις.

Πέρυσι τον Ιανουάριο, το ηφαίστειο είχε μια έκρηξη διάρκειας 26 ωρών, όπου παρατηρήθηκαν εκπομπές αερίων και ατμού. Πολλοί επισκέπτες συγκεντρώθηκαν σε σημεία με θέα μέσα στο πάρκο για να παρακολουθήσουν το φαινόμενο. Το Κιλαουέα βρίσκεται περίπου 320 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Χονολουλού.

Κατά τον κ. Συνολάκη, τρία είναι τα σενάρια:

Το πρώτο – και καλό σενάριο είναι να σταματήσει το σμήνος σεισμών όπως το 2011-2012.

Το δεύτερο να γίνει ένας μεγαλύτερος σεισμός, αλλά κανείς δεν μπορεί να προσδιορίσει εύκολα το μέγεθός του. Πρόσθεσε πως το κρίσιμο είναι πόσο πολύ απλώνονται τα επίκεντρα των σεισμών. Αν, π.χ., έχουμε επίκεντρα πολύ πιο νότια, αυτό μας δίνει μια πληροφόρηση ότι η περιοχή παραμόρφωσης είναι πολύ μεγαλύτερη. Το λογικό είναι κάθε 15 ημέρες να βλέπουμε την περιοχή.

Το τρίτο σενάριο είναι να γίνει μια μικρή έκρηξη της Σαντορίνης, στη Νέα Καμμένη ή στο Κολούμπο, αλλά δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβόμαστε. Τα τελευταία 100 χρόνια έχουν γίνει τρεις μικρές εκρήξεις στη Σαντορίνη, το 1925-1926, το 1939-1941 και το 1950 και χωρίς θύματα, εξ όσων γνωρίζουμε.

«Μια έκρηξη ξεκίνησε κοντά στο Σουντχνουκσγκίγκαρ, στα βόρεια του Γκρίνταβικ», ανέφερε η ισλανδική μετεωρολογική υπηρεσία (IMO).

🇮🇸 Right now, a new volcanic eruption has begun on the Icelandic peninsula of Reykjanes.#Iceland #Reykjanes #nature #volcano pic.twitter.com/Qc0II5zsv3

— Attentive Media (@AttentiveCEE) May 29, 2024

Τα εντυπωσιακά πλάνα, που προβλήθηκαν σε ζωντανή μετάδοση, υπογραμμίζουν τις προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζει το νησί των περίπου 400.000 κατοίκων, καθώς οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι εκρήξεις θα συνεχίζονται στο Ρέικιανες επί δεκαετίες, αν όχι επί αιώνες.

Στη χερσόνησο αυτήν ζουν περίπου 30.000 άνθρωποι. Στις προηγούμενες ενεργοποιήσεις του ηφαιστείου έκλεισαν βασικοί οδικοί άξονες, παρουσιάστηκαν προβλήματα στις υποδομές θέρμανσης και καταστράφηκαν ακόμη και μερικά σπίτια στο ψαροχώρι Γκρίνταβικ, όπου ελάχιστοι κάτοικοι έχουν επιστρέψει.

Σε μια προσπάθεια να προληφθούν περαιτέρω ζημιές, κατασκευάστηκαν φράγματα ώστε να μην πλησιάζει η λάβα σε υποδομές, όπως στο εργοστάσιο παραγωγής γεωθερμικής ενέργειας του Σβαρτσένγκι, τις υπαίθριες θερμές πηγές της Γαλάζιας Λίμνης και το ίδιο το Γκρίνταβικ.

Είναι η έβδομη έκρηξη του ηφαιστείου από το 2021.

Η τελευταία έκρηξή του έγινε στις αρχές του Φεβρουαρίου και τότε η λάβα κατέστρεψε δρόμους και αγωγούς, αφήνοντας χωρίς θέρμανση 20.000 ανθρώπους. Κατά την έκρηξη του Ιανουαρίου η λάβα έκαψε σπίτια σε αλιευτική κωμόπολη.

Δείτε εντυπωσιακές εικόνες από την νέα έκρηξη:

The moment the 4th eruption since December started #Iceland #Svartsengi #Reykjanes #Grindavik #Volcano pic.twitter.com/Wz2Mnr7szK

— Joe 🇮🇸 (@JBCOYS99) March 16, 2024

Εκφράζεται προβληματισμός ότι μπορεί να επηρεαστούν και άλλες σημαντικές σωληνώσεις κοντά στον σταθμό ηλεκτρικής ενέργειας Svartsengi, εάν η ροή της λάβας δεν υποχωρήσει σύντομα.

Πρόκειται για την τρίτη έκρηξη του ηφαιστείου από τον Δεκέμβριο.

Δείτε εικόνες που κόβουν την ανάσα: