Ο διεθνής οίκος θέτοντας το ερώτημα αν είναι πιθανόν η Ελλάδα να διατηρήσει έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη, απαντά:

«Ένας ισχυρός τουριστικός τομέας, η εγχώρια κατανάλωση και οι επενδύσεις θα οδηγήσουν σε υγιή αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 5,3% το 2022. Ωστόσο, η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί απότομα στο 1,8% το 2023, καθώς οι υψηλές τιμές ενέργειας τροφοδοτούνται από ευρύτερες πιέσεις τιμών και αποδυναμώνουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, ενώ η αύξηση των επιτοκίων θα επιβαρύνει τις επενδύσεις».

H Moody’s αναφέρει επίσης ότι πέρα από την επόμενη χρονιά, δομικοί παράγοντες όπως η ραγδαία γήρανση του πληθυσμού της Ελλάδας θα συνεχίσει να εμποδίζει το μακροπρόθεσμο
αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας σε περίπου 1,2%.

Το χρέος

Αναφορικά με το χρέος, αναφέρει ότι έχει μειωθεί στο 193,3% του ΑΕΠ στο τέλος του 2021 από 206,3% το 2020, προβλέποντας ότι η ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και τα πρωτογενή πλεονάσματα από το 2023 και μετά θα υποστηρίξουν περαιτέρω μειώσεις στο 154% έως το 2026.

«Ωστόσο, η Ελλάδα θα έχει ακόμα ένα από τα υψηλότερα χρέη παγκοσμίως μέχρι τότε. Το ταμειακό απόθεμα της κυβέρνησης και o μέσος χρόνος ωρίμανσης άνω των 18 ετών μειώνουν τους άμεσους κινδύνους ρευστότητας, αλλά η διατήρηση της εμπιστοσύνης των πιστωτών του επίσημου τομέα είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους της Ελλάδας».

Ο τραπεζικός τομέας

Παρά τις πληθωριστικές πιέσεις και τα σημάδια οικονομικής επιβράδυνσης, οι προοπτικές της Moody’s για τον ελληνικό τραπεζικό τομέα παραμένουν θετικές, κυρίως λόγω της προόδου που έχουν σημειώσει οι τράπεζες στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων τους από σχεδόν 50% κατά την κρίση χρέους του ευρώ σε 9,5% τώρα.

Στη μελέτη, αναφέρει ότι η βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού θα στηρίξει την οργανική κερδοφορία των τραπεζών και την οικονομική ανάπτυξη και θα περιορίσει τους κινδύνους ενδεχόμενης υποχρέωσης της κυβέρνησης.

Αναφορικά με τις εκλογές

Στο ερώτημα πόσο μεγάλο κίνδυνο θέτουν οι εκλογές του επόμενου έτους για το πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας, ο διεθνής οίκος απαντά: «Ένας νέος εκλογικός νόμος που καταργεί τις μπόνους έδρες και εισάγει ένα πιο καθαρό σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης καθιστά πιθανούς δύο γύρους εκλογών, κάτι που αναμένουμε την άνοιξη του 2023. Μπορεί να χρειαστούν αρκετές εβδομάδες ή περισσότερες για να σχηματιστεί κυβέρνηση συνασπισμού. Βλέπουμε χαμηλό κίνδυνο ανατροπής των μεταρρυθμίσεων ή ουσιαστικής αλλαγής στις δημοσιονομικές και οικονομικές πολιτικές».

Τα βασικά σημεία των ερωτήσεων-απαντήσεων είναι τα ακόλουθα:

-Είναι πιθανό η Ελλάδα να διατηρήσει έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη;

Η ισχυρή ανάπτυξη του τουριστικού τομέα, η εγχώρια κατανάλωση και οι επενδύσεις θα οδηγήσουν σε υγιή αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 5,3% το 2022. Ωστόσο, η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί απότομα στο 1,8% το 2023, καθώς οι υψηλές τιμές της ενέργειας τροφοδοτούν τις ευρύτερες πιέσεις στις τιμές και αποδυναμώνουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και η αύξηση των επιτοκίων θα επιβαρύνει τις επενδύσεις. Μετά το επόμενο έτος, διαρθρωτικοί παράγοντες όπως η ταχεία γήρανση του πληθυσμού της Ελλάδας θα συνεχίσουν να εμποδίζουν τη μακροπρόθεσμη πορεία της οικονομίας και το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας στο 1,2% περίπου.

-Εξακολουθεί το χρέος της Ελλάδας να αποτελεί την κύρια πιστωτική της πρόκληση και ποιοι είναι οι βασικοί κίνδυνοι που πρέπει να προσέξουν οι επενδυτές;

Το δημόσιο χρέος έχει μειωθεί στο 193,3% του ΑΕΠ στο τέλος του 2021 από 206,3% το 2020 και προβλέπουμε ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και πρωτογενή πλεονάσματα από 2023 και μετά θα στηρίξουν περαιτέρω μείωση στο 154% έως το 2026. Ωστόσο, η Ελλάδα θα εξακολουθεί να έχει ένα από τα υψηλότερα βάρη χρέους παγκοσμίως μέχρι τότε. Το ταμειακό απόθεμα της κυβέρνησης και ο μέσος χρόνος ωρίμανσης άνω των 18 ετών μειώνουν τους άμεσους κινδύνους ρευστότητας, αλλά η διατήρηση της εμπιστοσύνης των πιστωτών του επίσημου τομέα είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της Ελλάδας και της βιωσιμότητας του χρέους.

-Έχουν βελτιωθεί οι συνθήκες στον τραπεζικό τομέα;

Παρά τις πληθωριστικές πιέσεις και τις ενδείξεις οικονομικής επιβράδυνσης, οι προοπτικές για τον ελληνικό τραπεζικό τομέα παραμένουν θετικές κυρίως λόγω της προόδου που έχουν σημειώσει οι τράπεζες στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων από σχεδόν 50% κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους σε 9,5% τώρα. Η βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού θα στηρίξει την οργανική κερδοφορία των τραπεζών και με τη σειρά της θα στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη και θα περιορίσει τους κινδύνους ενδεχόμενης ευθύνης της κυβέρνησης.

-Πόσο μεγάλο κίνδυνο αποτελούν οι εκλογές του επόμενου έτους για το πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας;

Η αλλαγή στον εκλογικό νόμο που καταργεί τις μπόνους έδρες και εισάγει ένα καθαρότερο σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης καθιστά δύο γύρους εκλογών πιθανούς, τους οποίους αναμένουμε την άνοιξη του 2023. Μπορεί να χρειαστούν αρκετές εβδομάδες ή και περισσότερο για να σχηματιστεί κυβέρνηση συνασπισμού. Βλέπουμε χαμηλό κίνδυνο ανατροπής των μεταρρυθμίσεων ή ουσιαστικής αλλαγής της δημοσιονομικής και οικονομικής πολιτικής.

Προσθέτει ότι το κόμμα του έχει καταθέσει στον δημόσιο διάλογο 7+1 τομές, στη βάση των οποίων καλεί τις υπόλοιπες δυνάμεις να τοποθετηθούν, και «με δεδομένο ότι κανένας σχηματισμός δεν έχει τοποθετηθεί επί αυτού του ελάχιστου προγράμματος συμπεραίνουμε ότι δεν υπάρχει σχηματισμός που να θέλει να δεσμευτεί για τα παραπάνω».

Όσον αφορά τον στόχο του ΜέΡΑ25 στις επόμενες εκλογές είπε πως είναι «η αύξηση των δυνάμεών μας, ως επιστέγασμα της προσπάθειας που κάναμε για να εκπροσωπήσουμε τα συμφέροντα των πολλών». Δηλώνει ότι το ΜέΡΑ25 είναι έτοιμο «όποτε κι αν προκηρυχθούν» εκλογές, λέγοντας πως «το πότε θα προκηρυχθούν ούτε ο κ. Μητσοτάκης δεν το ξέρει» και προσθέτει: «Αυτό που καταφέρνουν τα κόμματα εξουσίας με τις συνεχείς τροποποιήσεις της εκλογικής νομοθεσίας είναι η περαιτέρω απαξίωση του πολιτικού συστήματος. Εμείς παραμένουμε υπέρμαχοι της απλής αναλογικής, του μόνου εκλογικού συστήματος που δεν νοθεύει την βούληση των πολιτών».

Περεταίρω, απαντώντας σε σχετική ερώτηση δηλώνει ότι δεν αισιόδοξος για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. «Και πώς θα μπορούσα να είμαι αισιόδοξος όταν το χρέος της χώρας σήμερα είναι πολύ υψηλότερο από το αντίστοιχο του 2010, με το οποίο και μπήκαμε στα μνημόνια, και την ίδια στιγμή το ΑΕΠ μας σήμερα είναι πολύ χαμηλότερο από το αντίστοιχο του 2010. Πώς θα μπορούσα να είμαι αισιόδοξος όταν ο πρωθυπουργός από τη μια γιορτάζει μια υποτιθέμενη έξοδο από την ενισχυμένη εποπτεία και από την άλλη ξεπουλά τα δημόσια αγαθά, απορυθμίζει την εργασία, αφαιμάζει το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, χαρίζει την ακίνητη περιουσία τους στα funds μέσω του σχεδίου Ηρακλής» αναφέρει χαρακτηριστικά ενώ όσον αφορά την ενεργειακή κρίση, εκτιμά πως «αν και τις συνέπειές της τις βλέπουμε ήδη στο παρόν και στους φουσκωμένους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, δεν την έχουμε δει ακόμα στην πλήρη εξέλιξή της».

Τέλος, επαναλαμβάνει ότι τα μέτρα της κυβέρνησης για την αναχαίτιση των ανατιμήσεων δεν είναι επαρκή και «τα μέτρα που θεωρούμε πως θα αναχαιτίσουν την ακρίβεια και θα ανακουφίσουν τους πολίτες» είναι: α) μείωση του ΦΠΑ από το 24% στο 15% και από το 13% στο 6%, β) Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή (ΑΤΑ) του κατώτατου μισθού και των κοινωνικών επιδομάτων, γ) κατάργηση του χρηματιστηρίου ενέργειας και εισαγωγή πλαφόν χονδρικής ανάλογα με το μέσο κόστος παραγωγής κάθε μονάδας που εισάγεται στο σύστημα. «Ωστόσο δεν έχουμε αυταπάτες. Η νέα λιτότητα δεν μπορεί να καταπολεμηθεί χωρίς ρήξη με την ολιγαρχία. Και ρήξη με την ολιγαρχία δεν είναι εφικτή όσο κυβερνούν τα κόμματα των μνημονίων» προσθέτει και στην ερώτηση αν θα μπορούσε η κυβέρνηση να πράξει κάτι άλλο απαντά: «μια κυβέρνηση εθνικά κυρίαρχη ναι, θα μπορούσε. Μια κυβέρνηση υποτελής σε ντόπια και ξένα συμφέροντα, όπως είναι η Μητσοτάκης Α.Ε. ούτε μπορεί ούτε και θέλει να πράξει κάτι άλλο».

Της Στεφανίας Μουρελάτου

Όσο και αν τα επικοινωνιακά ορόσημα φαντάζουν ευνοϊκά, συνομιλητές του Κυριάκου Μητσοτάκη επιμένουν στην εξάντληση της τετραετίας ώστε να κεφαλαιοποιήσει τότε την πορεία της οικονομίας και τις συμφωνίες που θα έχουν προκύψει για το χρέος και το έλλειμμα.

• Οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων εβδομάδων έχουν αποτυπώσει πτώση στο ποσοστό της ΝΔ το οποίο με την αναγωγή κινείται πέριξ του 32% , όταν η αυτοδυναμία με τον πλειοψηφικό νόμο των δεύτερων εκλογών επιτυγχάνεται με ποσοστό +37,7% εφόσον τα κόμματα εκτός Βουλής κινηθούν γύρω στο 9-10%.

Οι διαρροές περί επικείμενης αλλαγής του εκλογικού νόμου ώστε η πριμοδότηση του πρώτου κόμματος να γίνει ακόμη ευνοϊκότερη διαψεύστηκαν από την κυβέρνηση δια στόματος του κυβερνητικού εκπροσώπου, αν και οι σχετικές εισηγήσεις υπήρξαν αλλά δεν παραγνωρίζεται ότι θα ισοδυναμούσαν με ισχυρή υποχώρηση του Κυριάκου Μητσοτάκη από την γραμμή της αυτοπεποίθησης και της αυτοδυναμίας, που έχει χαράξει.

• Θα ήταν ομολογία ηττοπάθειας και μια λαϊκιστική προσέγγιση, κάτι που διόλου προκρίνεται από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Εξάλλου θα προσέφερε ένα ανέλπιστο πολιτικό δώρο προς το Νίκο Ανδρουλάκη να αναδειχθεί έτι περαιτέρω ως διεκδικητής του κέντρου αλλά και να αποκρούσει την πίεση που τότε θα του ασκείται για τις πιθανές συμμαχίες.

Βαθιά γνώστες, δε, του συνταγματικού δικαίου εξηγούσαν ότι τυχόν αλλαγή του εκλογικού νόμου θα είχε συνταγματικά κωλύματα να εφαρμοστεί αμέσως μετά την αναμέτρηση της απλής αναλογικής, καθώς νομικές ερμηνείες σημειώνουν ότι τυχόν νέος νόμος θα μπορούσε να εφαρμοστεί στις τρίτες κάλπες.

Η γραμμή του Μαξίμου πάντως -όπως διαχέεται προς βουλευτές και στελέχη- είναι η ανάδειξη του κυβερνητικού έργου με έμφαση στην παλέτα των φορελαφρύνσεων, της αύξησης του κατώτατου μισθού, της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών και του ΕΝΦΙΑ κλπ.