Σύμφωνα με εκτιμήσεις παρατηρητών στη Haaretz, η ανακοίνωση αυτή επιδιώκει να δείξει ότι η τελική απόφαση δεν θα ληφθεί αποκλειστικά από τη Χαμάς, αλλά από το σύνολο των παλαιστινιακών παρατάξεων, σε μια προσπάθεια να απορροφηθούν οι εσωτερικές πιέσεις που εντείνονται στη Γάζα υπέρ της αποδοχής της πρότασης.

«Η κατάσταση στη Γάζα είναι καταστροφική»

Σε άρθρο του σήμερα, ο Μουσταφά Ιμπραήμ, ερευνητής της παλαιστινιακής κοινωνίας που διαμένει στη Γάζα, περιγράφει τη ζοφερή πραγματικότητα στην περιοχή: «Συνεχές αίμα, πείνα, χάος, κλοπές και λεηλασίες που εξαπλώνονται σαν φωτιά. Δεν υπάρχει καμία πρωτοβουλία από τις φατρίες ή τις τοπικές αρχές για να διαχειριστούν την κατάσταση. Ο φόβος είναι ότι η λεηλασία θα φτάσει και στα σπίτια των πολιτών».

Ο Ιμπραήμ υπογραμμίζει πως οι πολίτες περιμένουν «σοφές και γρήγορες αποφάσεις» από τη Χαμάς, που να οδηγούν στον τερματισμό του πολέμου και την προστασία όσων απομένουν από τη ζωή τους.

Μικρή πρόοδος στις διαπραγματεύσεις

Πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων, που επικαλείται η Haaretz, αναφέρουν πως οι διαφορές μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς παραμένουν αμετάβλητες, με το βασικό σημείο σύγκρουσης να αφορά το πώς θα διατυπωθεί το τέλος του πολέμου στη συμφωνία.

Η όποια στήριξη της Χαμάς στο σημερινό σχέδιο ή κάποια ευελιξία στη διατύπωση του όρου για τη λήξη των εχθροπραξιών θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την απελευθέρωση δέκα εν ζωή ομήρων μέσα σε λίγες ημέρες.

Ο ρόλος Τραμπ και η νέα αμερικανική πρόταση

Η εκδοχή του σχεδίου που συζητείται και είναι αποδεκτή από το Ισραήλ περιλαμβάνει προσωπική δέσμευση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με το έγγραφο, ο Τραμπ θα δηλώσει ότι «λαμβάνει σοβαρά υπόψη τη συμμόρφωση των μερών στους όρους της συμφωνίας» και ότι θα επιμείνει ώστε οι διαπραγματεύσεις κατά την περίοδο της εκεχειρίας να καταλήξουν σε μόνιμη διευθέτηση.

Το Ισραήλ έχει αποσύρει το αίτημά του να διεξαχθούν οι συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου μόνο αφού πρώτα απελευθερωθούν όλοι οι όμηροι – ένδειξη ενδεχομένως μιας τακτικής υποχώρησης για να διευκολυνθεί η επίτευξη συμφωνίας.

Ο αξιωματούχος, μιλώντας στην εφημερίδα «Times of Israel», υποστήριξε ότι ο Γουίτκοφ είχε ενημερώσει μέσω μεσολαβητών την ηγεσία της Χαμάς πως αποδέχεται τις τροποποιήσεις που είχε κάνει η παλαιστινιακή οργάνωση στο σχέδιο εκεχειρίας που είχε καταθέσει. Αυτό, σύμφωνα με την ίδια πηγή, οδήγησε σε σειρά δημοσιευμάτων νωρίτερα μέσα στη μέρα, σύμφωνα με τα οποία η Χαμάς είχε δεχτεί την αμερικανική πρόταση.

Ωστόσο, ο Γουίτκοφ φέρεται στη συνέχεια να άλλαξε στάση, ενημερώνοντας τους μεσολαβητές πως οι όροι της Χαμάς δεν είναι αποδεκτοί.

Κατηγορηματική διάψευση από Γουίτκοφ

Ο Στιβ Γουίτκοφ αρνήθηκε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς του Παλαιστίνιου αξιωματούχου, δηλώνοντας στην ίδια εφημερίδα πως ουδέποτε αποδέχθηκε τις αλλαγές της Χαμάς.

Αναφέρθηκε μάλιστα σε προηγούμενη δήλωσή του στο ειδησεογραφικό δίκτυο Axios, στην οποία τόνιζε ότι οι ισχυρισμοί της Χαμάς πως είχε αποδεχτεί την πρόταση για εκεχειρία δεν ευσταθούν.

«Αυτό που είδα από τη Χαμάς είναι απογοητευτικό και εντελώς απαράδεκτο», δήλωσε ο Γουίτκοφ. «Το Ισραήλ θα συμφωνήσει σε μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός και μια συμφωνία για την απελευθέρωση ομήρων, η οποία θα περιλαμβάνει την επιστροφή των μισών ζωντανών και των μισών νεκρών και θα ανοίγει τον δρόμο για μια ουσιαστική συζήτηση με στόχο την μόνιμη κατάπαυση. Αυτή η πρόταση είναι ακόμη στο τραπέζι. Η Χαμάς πρέπει να την αποδεχτεί».

Αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις

Σύμφωνα με ισραηλινή πηγή που μίλησε στην εφημερίδα Haaretz, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν σε αδιέξοδο καθώς «και οι δύο πλευρές έχουν οχυρωθεί στις θέσεις τους».

Η Χαμάς, όπως αναφέρει η πηγή, επιμένει σε εγγυήσεις ότι η προσωρινή εκεχειρία θα οδηγήσει σε οριστικό τερματισμό του πολέμου. Από την πλευρά του, το Ισραήλ απαιτεί τον πλήρη αφοπλισμό της οργάνωσης, την εξορία των ηγετικών στελεχών της και τον αποκλεισμό της από κάθε συμμετοχή στη μελλοντική διοίκηση της Λωρίδας της Γάζας.

Το διπλωματικό θρίλερ συνεχίζεται, καθώς αυξάνεται η διεθνής πίεση για συμφωνία που θα επιτρέψει την απελευθέρωση ομήρων, την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας και την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης που μαίνεται για μήνες.

Νετανιάχου: Ελπίζουμε σε συμφωνία για τους ομήρους σήμερα ή αύριο

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι ελπίζει πολύ να είναι σε θέση να ανακοινώσει κάτι σχετικά με τη συμφωνία για τους ομήρους, «και αν όχι σήμερα, θα το ανακοινώσουμε αύριο», την ώρα που οι διαπραγματεύσεις με τη Χαμάς – με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ – βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και χωρίς να έχουν καταλήξει σε κάποιο αποτέλεσμα.

Σε βίντεο που δημοσίευσε ο Νετανιάχου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δήλωσε ότι το Ισραήλ πρέπει να αντιμετωπίσει «αβάσιμες κατηγορίες» που δέχεται «από τη διεθνή κοινότητα» και ότι 25 όμηροι απελευθερώθηκαν μόνο αφού αντικατέστησε την ομάδα διαπραγμάτευσης.

Τα «αγκάθια» στη συμφωνία εκεχειρίας

Νωρίτερα το Times of Israel, επικαλέστηκε αξιωματούχο, ο οποίος δήλωσε ότι το Ισραήλ απέρριψε πρόταση που αποσκοπούσε στην παύση της επίθεσής του στη Γάζα και στην εξασφάλιση της απελευθέρωσης 10 ακόμη ομήρων. Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος από την ομάδα διαπραγματεύσεων δήλωσε στο Kan TV, νωρίτερα ότι οι Αμερικανοί μεσολαβητές παρουσίασαν την πρόταση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Περιλάμβανε την απελευθέρωση πέντε ζωντανών ομήρων και πέντε νεκρών, τη ροή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα, μια 70ήμερη εκεχειρία και διαπραγματεύσεις για μια μόνιμη εκεχειρία, σύμφωνα με τον αξιωματούχο, ο οποίος σημείωσε ότι το Ισραήλ απέρριψε τη συμφωνία. Έκανε λόγο για «παράδοση στη Χαμάς».

Το Ισραήλ επέμεινε στο λεγόμενο πλαίσιο Γουίτκοφ, μια πρόταση συμφωνίας που παρουσίασε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου στις αρχές Μαρτίου, η οποία ζητά την απελευθέρωση επιπλέον Ισραηλινών ομήρων με αντάλλαγμα μια 50ήμερη εκεχειρία και δέσμευση για συμμετοχή σε συνομιλίες για μια εκεχειρία με μεγαλύτερη διάρκεια. Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρόταση δεν αναφέρει την απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων ή την απελευθέρωση Παλαιστινίων κρατουμένων, δύο από τα βασικά αιτήματα της Χαμάς.

Την ίδια ώρα οι πιέσεις είναι έντονες καθώς η διεθνής κοινότητα έχει ξεσηκωθεί εναντίον του Ισραήλ μετά τις εικόνες φρίκης στη Γάζα με υποσιτισμένους Παλαιστινίους και «κραυγές αγωνίας» από ανθρωπιστικές οργανώσεις για κίνδυνο λιμού στην περιοχή.

Το σχέδιο του Ισραήλ για τη Λωρίδα της Γάζας

Το σχέδιό του για τη Λωρίδα της Γάζας αποκάλυψε ο ισραηλινός στρατός (IDF)  το οποίο συνίσταται στην κατάληψη του  75% του εδάφους του θύλακα εντός δύο μηνών και την εξαφάνιση από το κάδρο της Χαμάς. Η αποκάλυψη γίνεται την ώρα που οι Ισραηλινοί συνεχίζουν να σφυροκοπούν τη Γάζα προκαλώντας εκατοντάδες θύματα και η ανθρωπιστική βοήθεια φτάνει στην περιοχή με το σταγονόμετρο, ενώ το απόγευμα της Δευτέρας (26/5) έγινε γνωστό ότι η Χαμάς αποδέχτηκε τους όρους στην πρόταση των ΗΠΑ για κατάπαυση του πυρός.

Από τις 18 Μαρτίου το Ισραήλ ξεκίνησε νέο κύμα επιθέσεων κατά της Χαμάς τερματίζοντας μια δίμηνη εκεχειρία. Έκτοτε ανέπτυξε, όπως αναφέρουν οι Times of Israel πέντε μεραρχίες στη Λωρίδα —που ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες— και είναι έτοιμο να εξαπολύσει ευρεία χερσαία επίθεση με στόχο να νικήσει τη στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς και να τερματίσει την πολιτική της κυριαρχία στη Γάζα, εάν δεν συμφωνήσει να απελευθερώσει τους ομήρους που κρατά.

Οι Παλαιστίνιοι θα αποκλειστούν σε τρεις μικρές ζώνες

Όταν ξεκινήσει η μεγάλη χερσαία επίθεση, ο παλαιστινιακός πληθυσμός θα ωθηθεί σε τρεις μικρές ζώνες στη Γάζα: μια νέα «ασφαλέστερη ζώνη» στην περιοχή Αλ Μαουάσι στη νότια ακτή της Λωρίδας. Σε μια λωρίδα γης στο Ντέιρ αλ Μπάλαχ και το Νουσειράτ στην κεντρική Γάζα, όπου ο δεν έχει επιχειρήσει με χερσαίες δυνάμεις. Τέλος στο κέντρο της πόλης της Γάζας, στο οποίο επέστρεψαν πολλοί Παλαιστίνιοι κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας στις αρχές του έτους.

Σύμφωνα με τις τρέχουσες εκτιμήσεις του ισραηλινού στρατού, περίπου 700.000 Παλαιστίνιοι κατοικούν στην περιοχή Αλ Μαουάσι, 300.000-350.000 βρίσκονται στο κέντρο της Γάζας και περίπου ένα εκατομμύριο βρίσκονται στην πόλη της Γάζας. Αυτό σημαίνει ότι ο πληθυσμός των δύο εκατομμυρίων της Γάζας θα ωθηθεί σε μια περιοχή που θα ανέρχεται μόλις στο 25% της Λωρίδας όταν ο ισραηλινός στρατός ξεκινήσει την εκτεταμένη χερσαία επιχείρησή του.

Η αλλαγή στρατηγικής από το Ισραήλ

Στη συνέχεια, ισραηλινοί στρατιώτες θα καταλάβουν την υπόλοιπη Γάζα, με στόχο να καταστρέψουν τις υποδομές της Χαμάς, να γκρεμίσουν τα περισσότερα κτήρια και να την κρατήσουν υπό τον έλεγχό τους για το προσεχές μέλλον. Αυτή η περιοχή θα περιλαμβάνει όλη τη Ράφα, το Χαν Γιουνίς και τις πόλεις βόρεια της πόλης της Γάζας.

Πρόκειται για μία σημαντική αλλαγή στη στρατηγική του Ισραήλ το οποίο μέχρι τώρα έβαζε στο στόχαστρο ηγετικά στελέχη της Χαμάς και όχι την υποδομή της.

Σύμφωνα με τα σχέδια του ισραηλινού στρατού θα χρειαστούν μόλις δύο μήνες για την κατάληψη του 75% της Γάζας από τη στιγμή της έναρξης της επιχείρησης. Επί του παρόντος έχει υπό τον έλεγχό του το 40% του θύλακα.

Κατά τη διάρκεια της ίδιας συνεδρίασης, οι υπουργοί Μπεζαλέλ Σμότριτς και Ορίτ Στρούκ από το ακροδεξιό κόμμα Θρησκευτικός Σιωνισμός ζήτησαν να συλληφθούν εκ νέου εκατοντάδες Παλαιστίνιοι κρατούμενοι που απελευθερώθηκαν βάσει της συμφωνίας, εάν η Χαμάς αποτύχει να απελευθερώσει τους τρεις ομήρους που είχαν προγραμματιστεί για το Σάββατο.

Ωστόσο, οι αξιωματούχοι ασφαλείας αντέδρασαν, υποστηρίζοντας ότι μία τέτοια κίνηση θα ήταν βεβιασμένη και θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις ζωές των ομήρων.

Τελικά, η πρόταση απορρίφθηκε από το υπουργικό συμβούλιο.

Τις τελευταίες εβδομάδες, ωστόσο, το Ισραήλ εκτίμησε ότι οι λιβανέζικες δυνάμεις αναπτύχθηκαν πολύ αργά σε όλη την περιοχή, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει η αποχώρηση των στρατιωτών του.

Επικαλούμενη πηγές που γνωρίζουν το θέμα, η εφημερίδα Haaretz αναφέρει ότι οι ΗΠΑ και η Γαλλία συζητούν την αιτούμενη παράταση με Ισραηλινούς και Λιβανέζους αξιωματούχους. Η πηγή εκτιμά ότι η Γαλλία δεν βλέπει κανένα πρόβλημα με την παραχώρηση της παράτασης, εφόσον συμφωνούν και τα άλλα μέρη.

Νωρίτερα σήμερα το πρωί, το Army Radio μετέδωσε ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ είναι λιγότερο διατεθειμένη να χορηγήσει 30ήμερη αναβολή από ό,τι ήταν η κυβέρνηση του προκατόχου του και θέλει να ολοκληρωθεί η πλήρης αποχώρηση μέχρι την Κυριακή.

Ο απερχόμενος πρεσβευτής του Ισραήλ στις ΗΠΑ δήλωσε ωστόσο στο ραδιοφωνικό δίκτυο ότι πιστεύει πως η Ιερουσαλήμ και η Ουάσινγκτον θα «συνεννοηθούν» για το θέμα και τελικά θα δοθεί η παράταση.

Την ίδια στιγμή, πάντως, η Χεζμπολάχ κάλεσε «όλους, ιδιαίτερα την πολιτική εξουσία στο Λίβανο», να πιέσει τις χώρες που επιβλέπουν τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου να διασφαλίσουν ότι οι IDF θα αποχωρήσουν στο τέλος της περιόδου των 60 ημερών από την έναρξη της εκεχειρίας, η οποία πέφτει την Κυριακή 26 Ιανουαρίου.

Σε ανακοίνωσή της, η Χεζμπολάχ αναφέρει ότι αν το Ισραήλ παραμείνει στο νότιο Λίβανο πέραν των 60 ημερών, αυτό θα θεωρηθεί «κατάφωρη παραβίαση της συμφωνίας και παραβίαση της λιβανέζικης κυριαρχίας».

Το Ισραήλ πιστεύει ότι οι περισσότεροι από τους 33 ομήρους είναι ζωντανοί, είπε υψηλόβαθμος Ισραηλινός αξιωματούχος στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα, αλλά πτώματα των νεκρών ομήρων πιθανότατα θα είναι επίσης μεταξύ εκείνων που θα απελευθερωθούν κατά την πρώτη φάση της εκεχειρίας.

Ο ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος είπε ότι τα μέρη φαίνεται να βρίσκονται στα πρόθυρα μιας συμφωνίας και ότι το Ισραήλ είναι έτοιμο να την εφαρμόσει αμέσως μόλις υπογραφεί.

Οι ισραηλινές δυνάμεις θα διατηρήσουν την παρουσία τους κατά μήκος του Διαδρόμου της Φιλαδέλφειας -μια στενή λωρίδα γης κατά μήκος των συνόρων Αιγύπτου-Γάζας- κατά την πρώτη φάση της συμφωνίας, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.

Η παρουσία ισραηλινών στρατευμάτων κατά μήκος του διαδρόμου συνέβαλε προηγουμένως στην κατάρρευση μιας πιθανής συμφωνίας τον Σεπτέμβριο κατά τη διάρκεια του τελευταίου γύρου διαπραγματεύσεων.

Το Ισραήλ θα διατηρήσει επίσης μια ουδέτερη ζώνη εντός της Γάζας κατά μήκος των συνόρων, είπε ο αξιωματούχος, χωρίς να διευκρινίσει πόσο ευρεία θα είναι αυτή η ζώνη – άλλο ένα αντικείμενο διαμάχης κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Οι κάτοικοι της βόρειας Γάζας θα επιτρέπεται να επιστρέψουν ελεύθερα στο βόρειο τμήμα της λωρίδας, αλλά ένας Ισραηλινός αξιωματούχος ισχυρίστηκε ότι θα ισχύουν απροσδιόριστες «ρυθμίσεις ασφαλείας».

Οι Παλαιστίνιοι κρατούμενοι που θεωρούνται υπεύθυνοι για τη δολοφονία Ισραηλινών δεν θα απελευθερωθούν στη Δυτική Όχθη, είπε ο αξιωματούχος, αλλά μάλλον στη Λωρίδα της Γάζας ή στο εξωτερικό μετά από συμφωνίες με ξένες χώρες.

Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος είπε στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα ότι μια πρόοδος στις συνομιλίες σημειώθηκε αργά το βράδυ της Κυριακής κατά τη συνάντηση του διευθυντή της ισραηλινής υπηρεσίας πληροφοριών Μοσάντ Ντέιβιντ Μπαρνέα με τους μεσολαβητές στη Ντόχα του Κατάρ.

«Γίνεται λόγος για συμφωνία στο εγγύς μέλλον – είναι αδύνατο να πούμε αν είναι θέμα ωρών ή ημερών», είπε ο αξιωματούχος.

Ο αξιωματούχος είπε ότι το Ισραήλ είναι έτοιμο να εφαρμόσει γρήγορα τη συμφωνία, αλλά πρέπει πρώτα να περάσει τόσο από το υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας όσο και από το πλήρες κυβερνητικό υπουργικό συμβούλιο. Η κυβέρνηση πρέπει επίσης να δώσει χρόνο στους πολέμιους της συμφωνίας να υποβάλουν αναφορά στο Ανώτατο Δικαστήριο.

Οι διαπραγματεύσεις για την επίτευξη της δεύτερης φάσης μιας συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός –η οποία αποσκοπεί στον τερματισμό του πολέμου– θα ξεκινήσουν τη 16η ημέρα από την εφαρμογή της συμφωνίας.

«Μέχρι στιγμής, πιστεύω ότι υπάρχει πιθανότητα συμφωνίας, αλλά έχω μάθει να μην έχω μεγάλες προσδοκίες» είπε χαρακτηριστικά.

Ο Μπερνς σημείωσε ότι η τρέχουσα κυβέρνηση των ΗΠΑ θα συνεχίσει τις προσπάθειες μέχρι τη λήξη της θητείας της στις 20 Ιανουαρίου, επισημαίνοντας πως η συνεργασία με τη νέα διοίκηση στο συγκεκριμένο ζήτημα είναι ικανοποιητική. «Δεν πρόκειται για αφηρημένες έννοιες αλλά για ανθρώπινες ζωές» τόνισε.

«Ομήρους που ζουν σε άθλιες συνθήκες, οικογένειες που συναντώ τακτικά, και πολίτες στη Γάζα που υποφέρουν φρικτά, ειδικά αυτόν τον χειμώνα».

«Οι διαπραγματεύσεις που διεξάγονται αυτή τη στιγμή είναι αρκετά σοβαρές και προσφέρουν τη δυνατότητα, τουλάχιστον, να γίνει αυτό μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες» κατέληξε, αφήνοντας ελπίδες για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις τις επόμενες εβδομάδες.

Νωρίτερα, αντιπροσωπεία της Χαμάς συναντήθηκε με αιγύπτιους αξιωματούχους στο Κάιρο, όπως μετέδωσε το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο Al Qahera.

Στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα βρίσκεται μεταξύ άλλων ο Χαλίλ αλ Χάγια, κορυφαίο στέλεχος της Χαμάς και πιθανός διάδοχος του δολοφονηθέντος ηγέτη του κινήματος, Γιαχία Σινουάρ.