Ο Κούρδος ηγέτης Μαζλούμ Άμπντι και ο Σύρος πρόεδρος Άχμαντ αλ-Σαράα συναντήθηκαν χθες, Δευτέρα, το βράδυ στη Δαμασκό για να συζητήσουν την εφαρμογή της συμφωνίας τους, που ανακοινώθηκε χθες και αφορά την ενσωμάτωση των κουρδικών πολιτικών και στρατιωτικών θεσμών στους κόλπους του κράτους.

«Οι διαπραγματεύσεις, που έλαβαν χώρα χθες στη Δαμασκό, κατέρρευσαν πλήρως. Η μόνη απαίτηση (των συριακών αρχών) είναι η άνευ όρων παράδοση», δήλωσε ο Αμπντέλ Καρίμ Όμαρ, αντιπρόσωπος της αυτόνομης κουρδικής διοίκησης στη Δαμασκό.

Ο ίδιος κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να λάβει επειγόντως «μια σταθερή και αποφασιστική στάση» υπέρ των Κούρδων της Συρίας.

Ο Σύρος πρόεδρος, αποφασισμένος να επεκτείνει την εξουσία του σε ολόκληρη τη χώρα, ανακοίνωσε την Κυριακή μια συμφωνία που προβλέπει κατάπαυση του πυρός και ενσωμάτωση των κουρδικών πολιτικών και στρατιωτικών διοικήσεων στους κόλπους του κράτους.

Μετά την ανακοίνωση αυτή, ο συριακός στρατός αναπτύχθηκε στις ζώνες της ανατολικής και της βόρειας Συρίας, κυρίως στις επαρχίες της Ράκα και της Ντέιρ Εζόρ, από τις οποίες αποσύρθηκαν οι κουρδικές δυνάμεις.

Οι Κούρδοι είχαν εγκαθιδρύσει στη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου (2011-2024) μια αυτόνομη ζώνη στη βόρεια και τη βορειοανατολική Συρία.

Σήμερα ανταποκριτής του Γαλλικού Πρακτορείου στη Ράκα είδε μια μεγάλη οχηματοπομπή τεθωρακισμένων και οχημάτων που ήταν γεμάτα με στρατιώτες να κατευθύνονται προς το κουρδικό προπύργιο της Χασακέ, στην αυτόνομη ζώνη.

Από την πλευρά τους, οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), που ελέγχονται από τους Κούρδους, απηύθυναν έκκληση προς «νεαρούς Κούρδους, άνδρες και γυναίκες», στη Συρία και το εξωτερικό, «να ενταχθούν στις τάξεις της αντίστασης».

Στην πόλη Χασακέ, πρωτεύουσα της ομώνυμης αυτόνομης επαρχίας, ο ανταποκριτής του Γαλλικού Πρακτορείου είδε δεκάδες αμάχους, μεταξύ των οποίων γυναίκες και ηλικιωμένους, να φέρουν όπλα έπειτα από σχετική έκκληση των SDF, οι οποίες έχουν εγκαταστήσει φυλάκια ελέγχου και διεξάγουν περιπολίες.

Οι Κούρδοι είναι κατανεμημένοι σε τέσσερις χώρες της περιοχής, τη Συρία, την Τουρκία, το Ιράκ και το Ιράν.

Προειδοποιήσεις από την Τουρκία

Η Τουρκία «δεν θα ανεχθεί καμιά πρόκληση» που θα μπορούσε να διαταράξει την ειρήνη στο έδαφός της, προειδοποίησε σήμερα ο υπουργός Εσωτερικών Αλί Γερλίκαγια, αναφερόμενος στις διαδηλώσεις που οργανώνονται από τα φιλοκουρδικά κόμματα και κινήματα εναντίον της επίθεσης που διεξάγει η Δαμασκός στη βορειοανατολική Συρία.

«Παρακολουθούμε από κοντά και με τη μεγαλύτερη προσοχή την πρόσφατη εξέλιξη της κατάστασης στη Συρία και όλες τις δραστηριότητες κατά μήκος των συνόρων μας (…) Θέλω να επαναλάβω ότι δεν θα ανεχθούμε καμιά απόπειρα, πρόκληση ή επιχείρηση χειραγώγησης της κοινής γνώμης με στόχο τη διατάραξη της ειρήνης στη χώρα μας», δήλωσε ο υπουργός στους δημοσιογράφους.

Στο μεταξύ, το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK) ορκίστηκε ότι «δεν θα εγκαταλείψει ποτέ» τους Κούρδους της Συρίας, που αντιμετωπίζουν την επίθεση του συριακού στρατού, δήλωσε σήμερα στο πρακτορείο ειδήσεων ANF, που πρόσκειται στο PKK, ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος της οργάνωσης, ο Μουράτ Καραγιλάν.

«Να ξέρετε ότι δεν θα σας εγκαταλείψουμε ποτέ. Όποιο κι αν είναι το τίμημα, δεν θα σας αφήσουμε ποτέ μόνους. Στη διαδικασία αυτή, εμείς, ολόκληρος ο κουρδικός λαός και το κίνημα, θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο», δήλωσε απευθυνόμενος στους Κούρδους της Συρίας.

Ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε σε σε συνέντευξη Τύπου στο Κίεβο ότι επειδή «εντελώς τα πάντα στη Ρωσία» εξαρτώνται από τον Πούτιν, ο μόνος τρόπος για να εξασφαλιστεί μια εκεχειρία και ο τερματισμός του πολέμου είναι μέσω απευθείας συνομιλιών μαζί του. «Θα κάνουμε τα πάντα για να πραγματοποιηθεί αυτή η συνάντηση», δήλωσε, προσθέτοντας ότι θα κάνει επίσης «τα πάντα» για να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός.

«Αν κάνει το βήμα να πει ότι είναι έτοιμος για μια εκεχειρία, τότε ανοίγει ο δρόμος για να συζητηθούν όλες οι παράμετροι για τον τερματισμό του πολέμου», ανέφερε ο Ζελένσκι.

«Ας μην αναφέρω ότι φοβάται τις άμεσες συνομιλίες μαζί μου», τόνισε, προσθέτοντας ότι θα συναντηθεί πρώτα με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα για συνομιλίες και θα μεταβεί στην Κωνσταντινούπολη αν ο Πούτιν είναι εκεί.

Πρόσθεσε ότι η Ουκρανία προσκάλεσε τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στη συνάντηση της Πέμπτης, αλλά δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει την παρουσία του.

Ο Τραμπ προσφέρθηκε χθες να συμμετάσχει στις πιθανές συνομιλίες ενώ ταξίδευε στην περιοχή.

«Δεν γνωρίζω τι αποφάσισε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, αλλά σε κάθε περίπτωση, αν επιβεβαιώσει τη συμμετοχή του, νομίζω ότι αυτό θα έδινε πρόσθετη ώθηση στον Πούτιν να έρθει», δήλωσε.

Ο Ουκρανός ηγέτης είπε επίσης ότι η Κίνα είχε αφήσει να εννοηθεί ότι υποστηρίζει μια 30ήμερη εκεχειρία, την οποία ο Ζελένσκι λέει ότι είναι απαραίτητη πριν από την πραγματοποίηση οποιωνδήποτε ειρηνευτικών συνομιλιών.

«Η Ρωσία μπορεί να επιδείξει την ειλικρινή της ετοιμότητα για την ειρήνη συμφωνώντας σε μια πραγματική εκεχειρία τουλάχιστον για 30 ημέρες. Εάν η Ρωσία είναι έτοιμη για μια εκεχειρία 60 ή 90 ημερών, είμαστε κι εμείς επίσης», έγραψε σε ανάρτηση του στην πλατφόρμα Χ.

«Η Ρωσία πρέπει να σταματήσει να μιλάει για την ετοιμότητα της για ειρήνη και να αρχίσει να δρα συμφωνώντας άνευ όρων σε μια πραγματική και ανθεκτική εκεχειρία», πρόσθεσε ο ίδιος.

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε ένα βήμα πίσω από τη συνηθισμένη του κριτική στο ΝΑΤΟ και εξήρε τον Ρούτε, λέγοντας πως κάνει «φανταστική δουλειά».

Η δήλωση του Πούτιν «δεν ήταν πλήρης»

Ο Τραμπ σχολίασε και τη συνέντευξη Τύπου του Πούτιν με τον Λευκορώσο πρόεδρο, Αλεξάντρ Λουκασένκο. Αν και χαρακτήρισε «ελπιδοφόρες» τις δηλώσεις του Ρώσου ηγέτη, τόνισε ότι δεν ήταν πλήρεις και εξέφρασε την πρόθεσή του να συνομιλήσει μαζί του για την εκεχειρία.

Ο Πούτιν λέει «ναι» στην εκεχειρία, αλλά με όρους

Στη συνέντευξή του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε πως η Ρωσία συμφωνεί με την πρόταση των ΗΠΑ για τον τερματισμό των συγκρούσεων, αλλά ξεκαθάρισε πως η όποια εκεχειρία θα πρέπει να οδηγήσει σε μακροχρόνια ειρήνη και να αντιμετωπίσει τις βαθύτερες αιτίες του πολέμου.

Έθεσε μάλιστα συγκεκριμένα ερωτήματα: Ποιος θα επιτηρεί την κατάπαυση του πυρός κατά μήκος των 2.000 χιλιομέτρων του μετώπου; Τι θα συμβεί αν παραβιαστεί η συμφωνία; «Αυτή τη στιγμή, μια εκεχειρία θα ήταν ωφέλιμη για την Ουκρανία, αλλά τι θα σημάνει; Θα τους επιτρέψει να ανασυνταχθούν;» διερωτήθηκε.

Ο Ρώσος πρόεδρος δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει τον Τραμπ για την «ιδιαίτερη προσοχή» που δίνει στην προσπάθεια διευθέτησης της σύγκρουσης. Ωστόσο, υπενθύμισε ότι οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να προελαύνουν, ελέγχοντας πλέον σχεδόν το 20% της Ουκρανίας.

Φορώντας στρατιωτική παραλλαγή, ο Πούτιν επισκέφθηκε την περιοχή του Κουρσκ, όπου η Ουκρανία αντιμετωπίζει σοβαρές απώλειες. Περιέγραψε την κατάσταση ως «πλήρως υπό τον έλεγχό μας» και άφησε αιχμές για την πρόταση των 30 ημερών: «Θα σταματήσουμε ώστε οι Ουκρανοί να ανεφοδιαστούν; Ποιος θα εγγυηθεί ότι δεν θα ξαναρχίσει ο πόλεμος μετά από αυτό;»

Με τις δύο πλευρές να διαφωνούν σε κρίσιμες λεπτομέρειες, η κατάπαυση του πυρός παραμένει αβέβαιη.

Καταγγελίες για παραβίαση της συμφωνίας

Στην επίσημη ανακοίνωσή της, η Χαμάς υποστηρίζει ότι η ισραηλινή πλευρά δεν έχει συμμορφωθεί με τη συμφωνία, αναφέροντας συγκεκριμένες παραβιάσεις, όπως:

• Καθυστέρηση στην επιστροφή εκτοπισμένων στη βόρεια Γάζα.
• Επιθέσεις σε αμάχους με βομβαρδισμούς και πυρά.
• Παρεμπόδιση της εισόδου ανθρωπιστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας.

Η Χαμάς υποστηρίζει ότι έχει τηρήσει πλήρως τις δεσμεύσεις της και πως η αναβολή της απελευθέρωσης θα ισχύει μέχρι το Ισραήλ να συμμορφωθεί με τους όρους της εκεχειρίας.

Η κατάσταση παραμένει τεταμένη, με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.

Ο αμερικανός πρόεδρος προκάλεσε πρόσφατα θύελλα αντιδράσεων και αγανάκτηση, ειδικά στον αραβικό κόσμο, με την πρότασή του να «καθαριστεί» και να «νοικοκυρευτεί» ο παλαιστινιακός θύλακος — που συμπεριλάμβανε τον εκτοπισμό των παλαιστινίων κατοίκων του σε «πιο ασφαλείς» και «πιθανόν πιο άνετες» τοποθεσίες — όπως στην Αίγυπτο και την Ιορδανία.

Το Κάιρο και το Αμάν απέρριψαν την ιδέα.

Αναχωρώντας από το Ισραήλ, ο ισραηλινός πρωθυπουργός διαβεβαίωσε πως, σε «στενή συνεργασία» με τον αμερικανό πρόεδρο, θα καταστεί εφικτό να «ξαναχαραχτεί ακόμη περαιτέρω» ο χάρτης της Μέσης Ανατολής.

Ο Ντόναλντ Τραμπ σημείωσε χθες από το Οβάλ Γραφείο πως δεν έχει «καμιά εγγύηση» πως η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, που γενικά τηρείται, θα παραταθεί στον παλαιστινιακό θύλακο, αφού διαλάλησε τον ρόλο του και αυτόν των συνεργατών του στη συμφωνία ανακωχής, που ανακοινώθηκε παραμονές της επιστροφής του στην εξουσία την 20ή Ιανουαρίου.

• Ο ειδικός απεσταλμένος του για τη Μέση Ανατολή Στιβ Γουίτκοφ θέλησε να φανεί ελαφρά πιο αισιόδοξος: η συμφωνία «αντέχει μέχρι εδώ κι τρέφουμε ασφαλώς την ελπίδα (…) πως θα βγάλουμε τους ομήρους, θα σώσουμε ζωές και θα καταλήξουμε, το ελπίζουμε, σε ειρηνική λύση».

Η επίσκεψη του πρωθυπουργού του Ισραήλ στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ συμπίπτει με την επανέναρξη των έμμεσων διαπραγματεύσεων, υπό την αιγίδα μεσολαβητών, ανάμεσα στο Ισραήλ και το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα Χαμάς, για τη δεύτερη φάση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.

Αυτή αναμένεται να επιτρέψει την απελευθέρωση των τελευταίων ομήρων που παραμένουν σε αιχμαλωσία στη Λωρίδα της Γάζας και να οδηγήσει στο οριστικό τέλος του πολέμου, έναυσμα του οποίου ήταν η άνευ προηγουμένου έφοδος του στρατιωτικού βραχίονα του παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος σε νότιους τομείς της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου 2023.

• Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πάει εξάλλου στην Ουάσιγκτον καθώς ο στρατός του διεξάγει από την 21η Ιανουαρίου ευρείας κλίμακας επιχείρηση στο βόρειο τμήμα της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης.

Όταν δημοσιογράφος τον ρώτησε χθες αν θα ενέκρινε την προσάρτηση της περιοχής αυτής στο Ισραήλ, ο Ντόναλντ Τραμπ αρχικά είπε «δεν θα μιλήσω για αυτό», προτού προσθέσει πως το Ισραήλ «είναι πολύ μικρή χώρα» σε έκταση.

Η κατηγορηματική άρνηση της Ιορδανίας και της Αιγύπτου να υποδεχτούν όπως ζήτησε Παλαιστίνιους δεν μοιάζει να αποθάρρυνε τον μεγιστάνα των ακινήτων, που δεν κρύβει πως προσεγγίζει κάθε διεθνή διπλωματική πρόκληση σαν διαπραγμάτευση για το κλείσιμο συμφωνίας μεταξύ εταιρειών — σαν «deal».

«Έχουμε κάνει πολλά για αυτούς και θα το κάνουν», διαβεβαίωνε την Πέμπτη ο κ. Τραμπ.

Θα υποδεχθεί την ερχόμενη Τρίτη 11η Φεβρουαρίου τον βασιλιά Αμπντάλα Β΄ της Ιορδανίας, ενώ το Σάββατο μίλησε τηλεφωνικά με τον αιγύπτιο ομόλογό του Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι.

Οι δυο χώρες συμπεριλαμβάνονται στις πέντε που με επιστολή τους στον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εναντιώθηκαν στα σχέδια να εκτοπιστούν οι Παλαιστίνιοι που ζουν στη Λωρίδα της Γάζας και παρότρυναν να τους επιτραπεί να πάρουν ενεργά μέρος στη διαδικασία της ανοικοδόμησης του θυλάκου, που έχει υποστεί πελώρια καταστροφή, σύμφωνα με ρεπορτάζ που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο Axios.

• Ο πρόεδρος Τραμπ προχώρησε στην άρση περιορισμών στις παραδόσεις στο Ισραήλ βομβών 2.000 λιβρών (περίπου 900 κιλών) που επέβαλε ο προκάτοχός του Τζο Μπάιντεν. Αναίρεσε εξάλλου οικονομικές κυρώσεις σε βάρος ισραηλινών εποίκων που κατηγορούνται για επιθέσεις εναντίον Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη.

Ο αμερικανός πρόεδρος έχει σκοπό να συζητήσει με τον προσκεκλημένο του τους σχεδιασμούς για την ενδεχόμενη εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, για την οποία κατέβαλε προσπάθειες ήδη κατά την πρώτη του θητεία.

Αλλά το Ριάντ συνδέει τη διαδικασία με την εφαρμογή της λύσης των δυο κρατών — την οποία απορρίπτει ξερά ο ισραηλινός πρωθυπουργός.

Ο κ. Νετανιάχου αναμένεται να παραμείνει στις ΗΠΑ ως το απόγευμα του Σαββάτου, γνωστοποίησαν αργά χθες βράδυ οι υπηρεσίες του, καθώς ζητήθηκαν «πολλές» συναντήσεις με αμερικανούς αξιωματούχους, κατ’ αυτές.