Οι μύγες του κυνόδοντα είναι από τα παλαιότερα φτερωτά έντομα στον κόσμο, καθώς εμφανίστηκαν πριν από περίπου 300 εκατομμύρια χρόνια – πολύ πριν οι δεινόσαυροι περπατήσουν στη Γη. Ακόμη και το μεσοποταμιακό ποίημα, το Έπος του Γκιλγκαμές, ένα από τα παλαιότερα λογοτεχνικά έργα, αναφέρεται στη βραχύβια μύγα του κυνόδοντα. Με το πέρασμα των εποχών, ο βασικός σχεδιασμός του εντόμου έχει αλλάξει ελάχιστα σε σύγκριση με τα απολιθώματα των προγόνων του.

«Έχουν διατηρήσει αυτά τα περίεργα χαρακτηριστικά και πιθανώς μπορούμε να υποθέσουμε ότι κάνουν αυτόν τον [χορό] εδώ και εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια, κι όμως δεν γνωρίζουμε πραγματικά γιατί», λέει ο Samuel Fabian, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ο οποίος μελετά τις εναέριες συμπεριφορές των εντόμων.

Τώρα, ο Φάμπιαν και οι συνάδελφοί του στο Imperial College London πιστεύουν ότι επιτέλους έχουν μια απάντηση. Σε νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Experimental Biology, οι επιστήμονες ανακατασκεύασαν τη συμπεριφορά πτήσης της κοινής μύγας του Ειρηνικού, βιντεοσκοπώντας μεγάλα σμήνη στην περιοχή του Ρίτσμοντ του Λονδίνου σε 3D και αναλύοντας τις διαδρομές πτήσης των εντόμων.

Αποδεικνύεται ότι οι αρσενικές μύγες του Ειρηνικού βασίζονται σε αυτό το παράξενο μοτίβο πτήσης πάνω-κάτω για να καταλάβουν ποιος από το σμήνος είναι αρσενικός και ποιος θηλυκός. Πετώντας κάθετα, τα αρσενικά σπάνια πετούν οριζόντια πάνω από το σμήνος – η υπογραφή του θηλυκού αντίστοιχου.

Σε περαιτέρω προσομοιώσεις, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι αρσενικές μύγες του φθινοπώρου σταματούσαν την επιδίωξη οποιουδήποτε στόχου έπεφτε κάτω από τον ορίζοντα.

«Το πρόβλημα είναι ότι τα αρσενικά δεν έχουν σχεδόν κανένα φίλτρο», λέει ο Φάμπιαν. «Μπορείτε να τους δώσετε μια μπάλα θαλάσσης – η οποία, κατά τη γνώμη μου, φαίνεται αρκετά διαφορετική από μια θηλυκή μύγα του μάγισσα – και τα αρσενικά θα πλησιάσουν κατευθείαν σε αυτό το πολύ μεγαλύτερο αντικείμενο και θα προσπαθήσουν να ζευγαρώσουν μαζί του».

Τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο δύσκολα σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, καθώς τα θηλυκά μοιάζουν σχεδόν πανομοιότυπα με τα αρσενικά ακόμη και από κοντινή απόσταση. Παραμένοντας κάτω από τα θηλυκά, τα αρσενικά διασφαλίζουν ότι η ρομαντική τους ενέργεια αξιοποιείται σωστά. Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο επειδή οι μύγες του εφηβαίου δεν έχουν πολύ χρόνο, ζώντας μόνο από λίγες ώρες έως λίγες ημέρες, κατά τις οποίες πρέπει να μεταδώσουν τα γονίδιά τους.

Η επίτευξη τέτοιων αναπαραγωγικών στόχων είναι ζωτικής σημασίας για τη μακροπρόθεσμη επιβίωση του είδους. Υπάρχουν περισσότερα από 3.000 είδη μυγών που ζουν στα ρυάκια, τα ποτάμια, τις λίμνες και τα ποτάμια γλυκού νερού του κόσμου. Ωστόσο, πολλά από τα 51 είδη της Βρετανίας βρίσκονται τώρα σε κατάσταση παρακμής – ένα ακόμη θύμα αυτού που οι επιστήμονες αποκαλούν « αποκάλυψη των εντόμων ».

Μια παγκόσμια ανασκόπηση του 2019 εκτίμησε ότι το 40% των εντόμων στον κόσμο μειώνονταν, ενώ μια άλλη μελέτη υποδηλώνει ότι περισσότερα από 1 στα 10 είδη θα μπορούσαν να χαθούν μέχρι το τέλος του αιώνα .

Από το 2015 έως το 2021, η μη κερδοσκοπική ομάδα διατήρησης WildFish πραγματοποίησε μια απογραφή των ποταμομυγών στα ρέματα κιμωλίας της Βρετανίας . Αυτά τα ρέματα είναι από τα καθαρότερα υδάτινα ρεύματα , που τροφοδοτούνται από δροσερές πηγές που ρέουν από υδροφορείς μέσω της κιμωλίας, μιας μορφής ασβεστόλιθου. Τα είδη που ζουν εδώ είναι συχνά πολύ ευαίσθητα στη ρύπανση.

Η απογραφή διαπίστωσε ότι τα ρέματα κιμωλίας της Βρετανίας είχαν χάσει κατά μέσο όρο το 41% ​​των ειδών μύγας του Ειρηνικού σε σύγκριση με το 1998. «Σε πολλές λεκάνες απορροής πεδινών, οι θεαματικές εκκολάψεις που κάποτε ορίζουν τις αρχές του καλοκαιριού έχουν μειωθεί δραματικά, αντανακλώντας δεκαετίες αυξανόμενης πίεσης στα οικοσυστήματα γλυκού νερού», λέει η Janina Gray, επικεφαλής επιστήμης και πολιτικής στην WildFish. «Η ρύπανση, η απορροή ιζημάτων, η μειωμένη ροή των ποταμών και η αύξηση της θερμοκρασίας του νερού διαβρώνουν όλες τις συνθήκες από τις οποίες εξαρτώνται αυτά τα έντομα».

Άλλες έρευνες υποδεικνύουν ότι ακόμη και η μέτρια ρύπανση σε πολλά αγγλικά ποτάμια μπορεί να είναι αρκετή για να σκοτώσει έως και το 80% των αυγών της μύγας του φθινοπώρου, που γεννιούνται στις κοίτες των ποταμών.

Προς το παρόν, ο Φάμπιαν ενθαρρύνει τους Βρετανούς να απολαύσουν το αρχαίο θέαμα όσο μπορούν ακόμα.

«Αυτή η συμπεριφορά είναι κάτι που σχεδόν όλοι, σε συγκεκριμένες εποχές του χρόνου, θα πρέπει να μπορούν να δουν», λέει.

«Αυτά είναι αρκετά αστικά μέρη με πολλή κίνηση, αλλά εξακολουθούν να αντέχουν και εξακολουθούν να χορεύουν αυτόν τον χορό που πιθανότατα κάνουν από τότε που η Βρετανία χωρίστηκε από την ηπειρωτική Ευρώπη».

Τι είναι εφημερόπτερα:

“Τα mayflies, στα ελληνικά εφημερόπτερα, είναι υδρόβια έντομα που ανήκουν στην τάξη Ephemeroptera. Είναι γνωστά για τον εξαιρετικά σύντομο κύκλο ζωής τους στο ενήλικο στάδιο, ο οποίος διαρκεί συχνά μόνο μία ή δύο ημέρες, κατά τις οποίες ο μοναδικός σκοπός τους είναι η αναπαραγωγή. Ζουν εκτός νερού μόνο για λίγες μέρες για να αναπαραχθούν και μετά πεθαίνουν.
Δεν δαγκώνουν, δεν τσιμπούν και δεν μεταφέρουν ασθένειες, καθώς ως ενήλικα δεν έχουν καν στοματικά μόρια για να τραφούν. Ζουν κοντά σε νερό (λίμνες, ποτάμια) και έλκονται έντονα από τα φώτα. Έχουν λεπτά φτερά και συχνά εμφανίζονται σε τεράστια σμήνη, γεγονός που μπορεί να αποτελέσει ενόχληση σε κάποιες περιοχές. Αποτελούν σημαντική πηγή τροφής για ψάρια, βατράχους, πουλιά και ερπετά. Αν και το ενήλικο στάδιο είναι σύντομο, οι προνύμφες τους ζουν στο νερό για αρκετούς μήνες ή και χρόνια”.

Πηγή: theguardian.com