Στην ενημερωτική εκδήλωση που διοργανώνεται το Σάββατο 7 Μαρτίου στην Πλατεία Αριστοτέλους, οι Παθολόγοι αναδεικνύουν το ζήτημα στην πραγματική του διάσταση: ως μια χρόνια νόσο που αποτελεί το «υπόστρωμα» για τις σοβαρότερες σύγχρονες παθολογίες.

Η ιατρικοποίηση της παχυσαρκίας: Πέρα από τα κοινωνικά στερεότυπα

Η διοίκηση της ΕΕΠΕ, μέσω του Προέδρου Ε. Τούλη και του Γενικού Γραμματέα Α. Αντωνιάδη, επισημαίνει ότι η παχυσαρκία είναι μια πολύπλοκη και πολυπαραγοντική πάθηση. Η προσέγγισή της δεν μπορεί να παραμένει εγκλωβισμένη σε αισθητικά πρότυπα ή σε απλοϊκές προτροπές για δίαιτα. Απαιτείται μια επιστημονική στροφή που θα λαμβάνει υπόψη τους γενετικούς, μεταβολικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που την πυροδοτούν.

Οι οικονομικές και κλινικές επιπτώσεις των συννοσηροτήτων

Η πολιτική υγείας οφείλει να εστιάσει στην παχυσαρκία ως προγνωστικό δείκτη για μια σειρά από δαπανηρά και επώδυνα χρόνια νοσήματα. Η επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί ότι η μη έγκαιρη διαχείριση της νόσου οδηγεί μαθηματικά σε:

• Εκτίναξη των περιστατικών Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2.
• Αύξηση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων.
• Επιβάρυνση του συστήματος από υπνική άπνοια, οστεοαρθρίτιδα και ογκολογικές παθήσεις.

Η ανάγκη για εξειδικευμένη ιατρική παρακολούθηση

Το κεντρικό μήνυμα της ΕΕΠΕ είναι σαφές: η παχυσαρκία απαιτεί μακροχρόνια ιατρική παρακολούθηση και εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση. Η παρέμβαση των ειδικών ιατρών είναι απαραίτητη για τη σωστή αξιολόγηση και τη χορήγηση τεκμηριωμένων οδηγιών, μακριά από επικίνδυνες ερασιτεχνικές λύσεις.

Πρόληψη μέσω της φυσικής δραστηριότητας

Στο επίκεντρο της πολιτικής της ΕΕΠΕ για τη Δημόσια Υγεία βρίσκεται η προώθηση της συστηματικής άσκησης. Η φυσική δραστηριότητα δεν είναι απλώς ένα μέσο απώλειας βάρους, αλλά ένας μηχανισμός ρύθμισης του μεταβολισμού και θωράκισης του οργανισμού. Η εκδήλωση στην Αριστοτέλους στοχεύει να εκπαιδεύσει τους πολίτες στα οφέλη ακόμη και της ήπιας άσκησης, όπως το 30λεπτο καθημερινό περπάτημα.

Μια ανοιχτή πρόσκληση για υπεύθυνη ενημέρωση

Υπό την αιγίδα του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης και σε συνεργασία με την Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας, η ΕΕΠΕ καλεί τους πολίτες να παραστούν στην εκδήλωση του Σαββάτου. Εκεί, ιατροί διαφόρων ειδικοτήτων θα παρέχουν έγκυρη ενημέρωση, στοχεύοντας στην καταπολέμηση του κοινωνικού στίγματος και στην ενίσχυση της κουλτούρας της πρόληψης.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Να αναφερθεί εδώ ότι το σχέδιο νόμου τέθηκε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση την 23 Σεπτεμβρίου 2025 από το υπουργείο Υγείας και η διαδικασία προβλέπεται να ολοκληρωθεί στις 8 Οκτωβρίου 2025, ώρα 20:00.

Παρά την αναγνώριση της καλής πρόθεσης του Υπουργείου για ψηφιοποίηση και βελτίωση της πρόσβασης των ασθενών στους γιατρούς, η ΕΕΠΕ επισημαίνει μια σειρά από κρίσιμα σημεία που αφορούν την καθημερινότητα και την ευθύνη του Παθολόγου, καθώς και την ουσιαστική ενίσχυση του Παθολογικού Τομέα του ΕΣΥ και της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ).

Κρίσιμα άρθρα και βασικές ενστάσεις της ΕΕΠΕ

Η ανακοίνωση της Ένωσης επικεντρώνεται σε συγκεκριμένα άρθρα του νομοσχεδίου, ζητώντας τροποποιήσεις για την προστασία του ρόλου και της αμοιβής του Παθολόγου, καθώς και για τη διασφάλιση της ποιότητας της φροντίδας του ασθενούς:

1. Αμοιβές Παθολόγων σε Συμβάσεις ΕΟΠΥΥ (Άρθρο 34)

·         Το πρόβλημα: Το Άρθρο 34 δίνει τη δυνατότητα στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) να συνάπτει απευθείας συμβάσεις με θεραπευτήρια, διαγνωστικά κέντρα και ιδιωτικές κλινικές.

·         Η απαίτηση της ΕΕΠΕ: Η Ένωση απαιτεί στις συμβάσεις αυτές να μην περιλαμβάνεται η αμοιβή του Παθολόγου. Αντίθετα, η αμοιβή του ιατρού θα πρέπει να καθορίζεται με ξεχωριστή σύμβαση, ακολουθώντας το μοντέλο που ισχύει στις συμβάσεις με τις ασφαλιστικές εταιρείες.

2. Ποινές και Εξατομίκευση Συνταγογράφησης (Άρθρο 35)

·         Το πρόβλημα: Το Άρθρο 35 προβλέπει ποινές για υπέρβαση της συνταγογράφησης, οι οποίες βασίζονται σε μέσους όρους της ειδικότητας.

·         Η ένσταση της ΕΕΠΕ: Η προσέγγιση αυτή κρίνεται προβληματική, καθώς δεν εξατομικεύει τις διαφορετικές ανάγκες συνταγογράφησης του Παθολόγου στις διάφορες βαθμίδες υγείας. Οι ανάγκες ενός Παθολόγου σε νοσοκομείο, σε ΠΦΥ ή σε διαφορετικές περιοχές μπορεί να διαφέρουν σημαντικά, καθιστώντας άδικη την οριζόντια εφαρμογή μέσων όρων.

3. Κίνητρα Φαρμακοποιών για Γενόσημα και Ιατρική Ευθύνη (Άρθρο 39)

·         Το πρόβλημα: Καθιερώνεται ποσοστό επιστροφής 0,8% για τους φαρμακοποιούς ως κίνητρο για την αλλαγή συνταγών από πρωτότυπα φάρμακα σε γενόσημα.

·         Η ανησυχία της ΕΕΠΕ: Αυτή η διάταξη επιτρέπει την παρέμβαση του φαρμακοποιού τόσο στο 15% των συνταγών που ο Παθολόγος δικαιούται να συνταγογραφεί με εμπορική ονομασία, όσο και στο 85% που συνταγογραφείται με δραστική ουσία. Η Ένωση διερωτάται γιατί το συγκεκριμένο ποσό να μην αποδίδεται στον συνταγογραφούντα ιατρό, ο οποίος φέρει και την πλήρη ευθύνη για τον ασθενή.

4. Χορήγηση Φαρμάκων και Ευθύνη (Άρθρο 45)

·         Το πρόβλημα: Το άρθρο 45 αφορά τη δυνατότητα προχορήγησης φαρμάκων για μεγαλύτερο του απολύτως αναγκαίου διαστήματος από τους παραϊατρικούς κλάδους.

·         Η κριτική της ΕΕΠΕ: Η διάταξη αυτή, χαρακτηριζόμενη ως “δωράκια προς τους παραϊατρικούς κλάδους”, εκτιμάται ότι διαταράσσει τη σχέση του Παθολόγου με τον ασθενή και, το σημαντικότερο, δεν αναφέρει ποιος θα φέρει την ευθύνη σε περίπτωση ανεπιθύμητων ενεργειών ή παρενεργειών. Επιπλέον, η Ένωση τονίζει ότι δεν γίνεται μνεία στην υποχρεωτικότητα της χορήγησης φαρμάκων μόνο με ιατρική συνταγή (πλην αντιβιοτικών και ηρεμιστικών), ένα ζήτημα που παραβιάζεται κατάφωρα εδώ και χρόνια.

5. Ψηφιοποίηση των Ραντεβού (Άρθρο 46)

·         Το αίτημα της ΕΕΠΕ: Ζητείται πλήρης και αποτελεσματική ψηφιοποίηση των ηλεκτρονικών ραντεβού με απλό τρόπο, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις και χρονοτριβή, τόσο για τους ασφαλισμένους όσο και για τους ιατρούς. Το αίτημα είναι επιτακτικό δεδομένου του μεγάλου όγκου ασθενών που παρακολουθούν οι Παθολόγοι.

Η ουσιαστική πληγή του τομέα: Η έλλειψη Παθολόγων

Πέρα από τις επιμέρους διαφωνίες, η ΕΕΠΕ θέτει το κορυφαίο ζήτημα της τεράστιας έλλειψης Παθολόγων στα νοσοκομεία και την ΠΦΥ, καθώς και της απροθυμίας των νέων ιατρών να επιλέξουν την ειδικότητα.

Η Ένωση εκφράζει την ακράδαντη πεποίθηση ότι δεν έχουν γίνει τα σωστά βήματα για την αντιμετώπιση του προβλήματος, τονίζοντας ότι:

«Χωρίς την πρόσληψη νέων Παθολόγων με αξιοπρεπείς αμοιβές δεν πρόκειται να λυθεί κανένα από τα τεράστια προβλήματα του Παθολογικού Τομέα, όσα κτίρια και αν εγκαινιάσει [το Υπουργείο], όσες συμβάσεις με γηραιότερους συναδέλφους και αν παρατείνει και όση πρόληψη μέσω ΕΣΠΑ και όχι μέσω των προσωπικών ιατρών και αν εφαρμόσει».

Αναπάντητα αιτήματα για διάλογο

Η ανακοίνωση κλείνει με την επισήμανση ότι εκκρεμεί εδώ και έξι (6) μήνες αίτημα για συνάντηση της ΕΕΠΕ με την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας για τη συζήτηση των θεμάτων που περιγράφονται στο νομοσχέδιο, με τις επανειλημμένες οχλήσεις να παραμένουν ακόμη αναπάντητες.

Η ΕΕΠΕ, με την παρέμβασή της, υπογραμμίζει την ανάγκη για έναν ουσιαστικό διάλογο και την υιοθέτηση λύσεων που θα αντιμετωπίζουν τα χρόνια προβλήματα του Παθολογικού Τομέα, διασφαλίζοντας την αξιοπρεπή άσκηση του ιατρικού λειτουργήματος και την ποιοτική φροντίδα των ασθενών.

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, το σχέδιο νόμου, όπως θα διαμορφωθεί και από τη διαδικασία της διαβούλευσης, στοχεύει γενικά στην εξασφάλιση της ομαλής λειτουργίας του ΕΣΥ, τον εξορθολογισμό της φαρμακευτικής δαπάνης, την ενίσχυση του ΕΣΥ και τη λειτουργία εποπτευόμενων φορέων, όπως ο ΕΟΠΥΥ. Η κριτική της ΕΕΠΕ αποτελεί μέρος των προβληματισμών που τέθηκαν από την επιστημονική κοινότητα κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Ο Αντώνης Αντωνιάδης, ως γενικός γραμματέας της ΕΕΠΕ, επισημαίνει με σαφήνεια ότι οι παθολόγοι βιώνουν πλέον ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: Η Παθολογία στερείται επάρκειας ανθρώπινου δυναμικού, ενθάρρυνσης και αξιοπρεπούς αμοιβής. Ταυτόχρονα, τονίζει ότι είναι επιτακτική ανάγκη η στήριξη και αναβάθμιση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας, η δίκαιη αμοιβή και ο εξορθολογισμός των υπερωριών αλλά και η εκτίμηση και η αναγνώριση του ρόλου του Παθολόγου τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα.

Η Παθολογία που… «δεν ελκύει»

Σχολιάζοντας, ο Αντώνης Αντωνιάδης την εικόνα της Παθολογίας, σήμερα, για τον νέο γιατρό που καλείται να επιλέξει ειδικότητα, επισημαίνει ότι οι νέοι γιατροί δεν θέλουν να γίνουν παθολόγοι γιατί ξέρουν ότι θα χρειαστεί να περάσουν αρκετά χρόνια κάνοντας τη συγκεκριμένη ειδικότητα, και στη συνέχεια, «θα δουλεύουν πάρα πολλές ώρες με ελάχιστες αμοιβές και δεν θα έχουν την εκτίμηση που έχουν οι άλλες ειδικότητες».

Γενικά, η υποτίμηση του γιατρού πλήττει όλον κλάδο, και πρώτα από όλα το ΕΣΥ, καθώς –όπως διερωτάται ο κ. Αντωνιάδης, «γιατί ένας παθολόγος να θέλει να δουλέψει στο ΕΣΥ, με την ειδικότητά του να έχει αυξημένα βάρη, να δουλεύει νύχτα-μέρα, βάρδιες και εφημερίες, με αμοιβή για την εφημερία 2,5 ευρώ την ώρα, και μάλιστα, μη συντάξιμη;».

Το αποτέλεσμα, όπως λέει, είναι οι Παθολογικές Κλινικές του ΕΣΥ να λειτουργούν με πληρότητες έως και 400%, ενώ οι περιφερειακές μονάδες βρίσκονται στα όρια λειτουργίας λόγω υποστελέχωσης. Όλα αυτά φέρνουν τους παθολόγους του ΕΣΥ να αντιμετωπίζουν φαινόμενο burnout, με την κατάσταση χειροτερεύει, διαρκώς, λόγω ελλείψεων προσωπικού και της επιβολής μετακινήσεων με ‘εντέλλεσθε’ για κάλυψη κενών.

Ιδιωτικός τομέας: Ο παθολόγος που λειτουργεί σαν … συνταγογράφος

Στον ιδιωτικό τομέα, το σύστημα συχνά περιορίζει τον παθολόγο να εκτελεί συνταγές, : «Στον ιδιωτικό τομέα, ο παθολόγος τείνει να μετατραπεί σε έναν απλό συνταγογράφο, ο οποίος σε μεγάλο βαθμό πρέπει να γράφει τις εξετάσεις που θα του ζητήσει ο ασθενής, το κράτος, ο φαρμακοποιός ή γιατροί άλλων ειδικοτήτων. Λόγω αυτού, συχνά, υπάρχουν περιορισμένες δυνατότητες για ουσιαστική ιατρική παρέμβαση.

Και τα προβλήματα δεν σταματούν εδώ, καθώς ο ΓΓ της ΕΕΠΕ, Αντώνης Αντωνιάδης, μας αποκαλύπτει πολλούς ‘σκοπέλους’ που καλείται καθημερινά να ξεπεράσει ένας γιατρός για να εξυπηρετήσει αποτελεσματικά και άμεσα τον ασθενή και να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός συστήματος που δεν του προσφέρει και τα πιο εύχρηστα ψηφιακά εργαλεία:

· Ξεπεράσατε τα προβλήματα συνταγογράφησης με το νέο σύστήμα της ΗΔΙΚΑ;

«Το νέο σύστημα συνταγογράφησης της ΗΔΙΚΑ είναι ένα πολύ δύσχρηστο περιβάλλον και η συντριπτική πλειοψηφία των γιατρών χρησιμοποιεί στα ιδιωτικά ιατρεία πιο φιλικές εφαρμογές (software, προγράμματα) άλλων παρόχων που κάνουν πιο εύκολη την καθημερινότητά μας (γρήγορη και άμεση ενημέρωση των δεδομένων) και μετά τα δεδομένα περνούν στο σύστημα συνταγογράφησης της ΗΔΙΚΑ».

· Ασκείτε συχνά κριτική στις χαμηλές αποζημιώσεις του ΕΟΠΥΥ προς τους γιατρούς της Πρωτοβάθμιας. Πόσο βιώσιμο είναι σήμερα το ιδιωτικό ιατρείο για έναν παθολόγο συνεργαζόμενο με τον ΕΟΠΥΥ; Και πόσο δίκαιη είναι για έναν επιστήμονα η αποζημίωση ιατρικής επίσκεψης για 10€;  

«Αυτό είναι το πιο βασικό από όλα! Είναι μεγάλη η υποτίμηση του ΕΟΠΥΥ και του υπουργείου και της κυβέρνησης προς τον ιατρό! Δεν είναι δυνατόν να μιλάμε, σήμερα, το 2025, με τον πληθωρισμό να φτάνει το 30%, και την ιατρική επίσκεψη να αποτιμάται στα … 10€! Είναι αστείο! Σε έναν συμβεβλημένο με τον ΕΟΠΥΥ γιατρό, ο ασθενής πληρώνει 10€ ή 8€ την επίσκεψη. Η αποζημίωση αυτή είναι ακόμα πιο τραγική για τους εργαστηριακούς, οι οποίοι επιβαρύνονται και με τις υποχρεωτικές επιστροφές (rebate – clawback) ενώ μία εξέταση γενικής αίματος, η πιο βασική εξέταση που γίνεται, έχει μείνει σε επίπεδα κοστολόγησης του 1980, δηλαδή στα δύο (2) ευρώ! Εκεί είναι η μεγάλη καταστροφή, η μεγάλη κλοπή, καθώς δεν θα πρέπει να υπάρχουν τα μνημονιακά rebate και clawback, αφού έχουμε βγει εκτός μνημονίου! Αυτά έπρεπε να έχουν καταργηθεί εδώ και χρόνια».

· Πώς σχολιάζετε την πολιτική του υπουργείου Υγείας να εξισώνει τον παθολόγο με τον γενικό γιατρό, στο πλαίσιο του προσωπικού γιατρού; Αποτελεί πρόβλημα για την ειδικότητα της Παθολογίας;  

«Σαφέστατα είναι ένα πρόβλημα για την ειδικότητά μας. Σε επίπεδο Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας -έτσι όπως την θέλει το κράτος την ΠΦΥ- για τους πολίτες δεν φαίνεται να έχει διαφορά ο παθολόγος από τον γενικό γιατρό. Το κράτος θέλει κάποιον γιατρό να κάνει την πρώτη επαφή με τον ασθενή. Όμως, με αυτό τον τρόπο εξισώνεται η βαρύτητα της παθολογίας με τη γενική ιατρική. Αυτό εκ των πραγμάτων δεν γίνεται, επειδή η παθολογία είναι 5 χρόνια ειδικότητα (μόνο παθολογία) ενώ η γενική ιατρική είναι 4 χρόνια ειδικότητα, που κάνει μόνον ένα χρόνο παθολογία. Άρα, η εμπειρία και το επίπεδο της εξειδίκευσης του παθολόγου σε σύγκριση με τον γενικό γιατρός απέχουν πάρα πολύ, άσχετα που αυτό δεν έχει μεγάλη σημασία για το κράτος, που θέλει να απλώς καλύψει την ‘τρύπα’ της ΠΦΥ, που θέλει μόνον έναν γιατρό να εκτιμήσει και να κατευθύνει τον ασθενή. Ο παθολόγος έχει πολύ υψηλότερο επίπεδο και ικανότητα να κάνει πιο εύκολα τη διάγνωση, με λιγότερες εξετάσεις και να κρατήσει πιο εύκολα τον ασθενή εκτός νοσοκομείου, ενώ ο γενικός γιατρός δεν το κάνει αυτό τόσο εύκολα γιατί δεν έχει την εμπειρία που συνήθως έχει ο παθολόγος.

Φυσικά, υπάρχουν λαμπρές εξαιρέσεις γενικών γιατρών που κάνουν εξαιρετική δουλειά.

Πρέπει εδώ να τονίσω ότι το θέμα δεν είναι να μπούμε σε μία κόντρα με τον γενικό γιατρό, γιατί και οι δύο ειδικότητες είναι απόλυτα χρήσιμες για την ΠΦΥ».

Όπως εξηγεί ο ΓΓ της ΕΕΠΕ, η Ένωση ζητά τη δημιουργία ισχυρής ΠΦΥ, με στελέχωση από παθολόγους και γενικούς γιατρούς, ώστε να αποσυμφορηθούν τα ΤΕΠ των νοσοκομείων. Παράλληλα, ζητά επαρκή κίνητρα για τους νέους γιατρούς που θα ενταχθούν στην ειδικότητα, καθώς τα δεσμευτικά οικονομικά κίνητρα (όπως η επιδότηση €40.000) αποδεικνύονται ανεπαρκή, καθώς μετά τη φορολογία αντιστοιχούν σε μόλις €200–300 μηνιαίως.

Επίσης, αναγκαίος είναι ο περιορισμός των εφημεριών σε ευρωπαϊκά πλαίσια, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η εξουθένωση των ειδικευόμενων.

Πιο συγκεκριμένα, η ανακοίνωση της Ε.Ε.Π.Ε. αναφέρει:

«Είναι σαφές ότι το Σύστημα Υγείας, στη μετά COVID εποχή, παρουσιάζει ολοένα και συχνότερα επικίνδυνα σημάδια πολυεπίπεδης δυσλειτουργίας. Δυστυχώς, η έλλειψη στελεχών, λόγω αποχωρήσεων, είτε προς στον ιδιωτικό τομέα είτε προς συνταξιοδότηση, επιτείνει το πρόβλημα, που θεωρούμε ότι παρόλες τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε τοπικό επίπεδο, δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς.

Έκδηλη είναι πλέον η ανάγκη παρεμβάσεων, προκειμένου να ανακοπεί η πτωτική πορεία του ΕΣΥ. Θεωρούμε θετικό  βήμα τη νομοθέτηση ενιαίου νομικού πλαισίου με το άρθρο 33 του Νόμου 5107/2024, για τη συνεργασία των ιδιωτών ιατρών με το ΕΣΥ. Από την άλλη όμως αποτελεί τμηματική παρέμβαση, που μπορεί εν μέρει να εξυπηρετήσει υπάρχουσες προβληματικές καταστάσεις, όμως δεν θα αλλάξει τη συνολική προβληματική εικόνα του ΕΣΥ.

Θεωρούμε ότι η ανόρθωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας χρειάζεται:

•          Στιβαρή Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας που θα αποφορτίσει τα νοσοκομεία

•          Ενίσχυση του προσωπικού με προσλήψεις μόνιμου προσωπικού

•          Ουσιαστικό συντονισμό των δομών για την εξυπηρέτηση των ασθενών

Επειδή θα πρέπει να γίνει επιλέξιμη η ένταξη των νέων γιατρών στο ΕΣΥ απαιτούνται γενναίες ενισχύσεις στις οικονομικές τους απολαβές, αλλά και ελκυστικές εργασιακές ρυθμίσεις».