Παρότι επισήμως την ευθύνη των εμπορικών υποθέσεων της ΕΕ έχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η συμφωνία μεταξύ της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Ντόναλντ Τραμπ — που προβλέπει την επιβολή δασμών 15% από τις ΗΠΑ στις περισσότερες ευρωπαϊκές εισαγωγές — διαμορφώθηκε ουσιαστικά από τις εθνικές κυβερνήσεις, οι οποίες περιόρισαν τα περιθώρια ελιγμών των διαπραγματευτών.

Το βασικό μειονέκτημα που αντιμετώπισαν οι διαπραγματευτές της ΕΕ σε όλη τη διάρκεια των συνομιλιών ήταν ότι οι εθνικές κυβερνήσεις — και ιδιαίτερα οι κρίσιμες σε Βερολίνο και Παρίσι — δεν ήταν διατεθειμένες να ρισκάρουν οικονομικές απώλειες προκειμένου να πιέσουν τον Τραμπ να κάνει παραχωρήσεις.

Η φον ντερ Λάιεν αντέδρασε ελάχιστα απομακρύνθηκε από τον αρχικό στόχο της ΕΕ για μια αμοιβαία επωφελή και ισορροπημένη συμφωνία. Μάλιστα, η ίδια περιέγραψε τη συμφωνία ως «το καλύτερο που μπορούσαμε να πετύχουμε».

Οι εκπρόσωποι των κρατών-μελών ενημερώθηκαν πριν από μία εβδομάδα ότι είχαν ουσιαστικά δύο επιλογές: Είτε να αποδεχθούν τους δασμούς 15% που πρότεινε ο Τραμπ, είτε να προχωρήσουν σε αντίποινα, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις.

Καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παρέμειναν επικεντρωμένες στην υπεράσπιση των εθνικών τους συμφερόντων, αντί να διαμορφώσουν μια σθεναρή κοινή ευρωπαϊκή στάση. Αναζητούσαν λύσεις που θα μείωναν τον βραχυπρόθεσμο κίνδυνο για τις βασικές τους βιομηχανίες.

Αυτό οφείλεται εν μέρει στην πολιτική αδυναμία σε Γερμανία και Γαλλία, όπου τόσο ο Μερτς όσο και ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αντιμετωπίζουν απειλές από δεξιούς λαϊκιστές που είναι έτοιμοι να εκμεταλλευτούν οποιοδήποτε οικονομικό πλήγμα.

Εν μέρει επίσης οφείλεται στις διαρκείς ανησυχίες για την εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ σε ζητήματα ασφάλειας και στον φόβο ότι ο Τραμπ μπορεί να απαντήσει σε εμπορικές πιέσεις περικόπτοντας τη στήριξη προς την Ουκρανία στον πόλεμό της με τη Ρωσία.

Ο επικεφαλής του οίκου για τις αξιολογήσεις χωρών, Alvise Lennkh-Yunus, αναφέρει σε ανάλυσή του ότι «αν εφαρμοστούν, οι δασμοί θα συνιστούσαν το μεγαλύτερο σοκ στο εμπόριο εδώ και περισσότερα από 100 χρόνια» και προσθέτει ότι η διατήρησή τους «θα έχει σημαντικές συνέπειες για την πιστοληπτική ικανότητα τόσο των ΗΠΑ όσο και των χωρών σε όλο τον κόσμο».

Ακόμη και αν ο Τραμπ αποσύρει πλήρως τους δασμούς που ανακοίνωσε, κάτι που είναι απίθανο, «δεν θα αποκαθίστατο η εμπιστοσύνη προηγούμενων συμμαχιών και εφοδιαστικών αλυσίδων, με συνέπεια να υπάρχει σε κάποιο βαθμό μόνιμη οικονομική ζημιά», προσθέτει.

Δεδομένης της μεγάλης αβεβαιότητας που υπάρχει, λόγω και της δυσκολίας να προβλέψει κανείς τις κινήσεις του Αμερικανού προέδρου, ο Scope κατάρτισε τρία σενάρια, εν όψει της επικείμενης αναθεώρησης των προβλέψεων του για την ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά μεγέθη.

Πρώτον, το σενάριο δασμών light, όπου οι δασμοί που έχουν ανακοινωθεί αποτελούν το «ταβάνι» και σημείο έναρξης των διαπραγματεύσεων των ΗΠΑ με τις άλλες χώρες. Ενας συνδυασμός κατευνασμού των ΗΠΑ από τις άλλες χώρες και εφαρμογής διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την τόνωση της εγχώριας ζήτησης θα οδηγήσει σε μία νέα ισορροπία, που θα βασίζεται σε έναν ελαφρά μεγαλύτερο βαθμό προστατευτισμού σε σχέση με πριν, αλλά τελικά δεν θα προκαλέσει πολύ μεγάλη ζημιά στις ροές εμπορίου και κεφαλαίων.

Στο σενάριο αυτό, η Αμερική μπαίνει σε τεχνική ύφεση – δύο συνεχόμενα τρίμηνα με αρνητικό ΑΕΠ – αλλά στο σύνολο του 2025 υπάρχει μία θετική ανάπτυξη. Η αβεβαιότητα σε παγκόσμιο επίπεδο είναι περιορισμένη,

Δεύτερον, το σενάριο εμπορικού πολέμου. Οι δασμοί που έχουν ανακοινωθεί εφαρμόζονται σε μεγάλο βαθμό και γίνονται μόνιμο χαρακτηριστικό της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής. Αντιδρώντας, οι περισσότερες μεγάλες οικονομίες – περιλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της Κίνας – προχωρούν σε αντίμετρα με αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση της παγκόσμιας ζήτησης, την ανακατεύθυνση των εφοδιαστικών αλυσίδων και σημαντική αβεβαιότητα το 2025, με τις ροές κεφαλαίων να παραμένουν ελεύθερες. Στο σενάριο αυτό, οι ΗΠΑ θα βρεθούν σε ύφεση για το σύνολο του 2025 και οι δυσμενείς συνέπειες στην παγκόσμια ανάπτυξη και τις πιστωτικές συνθήκες θα γίνουν πιο έντονες, ιδιαίτερα για τις χώρες που έχουν στενότερους εμπορικούς δεσμούς με τις ΗΠΑ.

Το τρίτο σενάριο, που είναι και το χειρότερο, αφορά την εκδήλωση οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης. Σύμφωνα με αυτό, οι ανακοινωθέντες δασμοί είναι σε μεγάλο βαθμό μόνιμοι και αντιμετωπίζονται με ανταποδοτικούς δασμούς από τις περισσότερες μεγάλες οικονομίες, μεταξύ άλλων από την ΕΕ και την Κίνα. Το σενάριο αυτό προβλέπει επιπλέον ότι η κυβέρνηση Τραμπ επιταχύνει την πορεία απομονωτισμού, θεσπίζοντας περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων (capital controls). To βασιζόμενο σε κανόνες παγκόσμιο εμπορικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα κινδυνεύει με κατάρρευση και η εμπιστοσύνη στο αμερικανικό δολάριο, ως παγκόσμιου ασφαλούς asset, αποδυναμώνεται σημαντικά, οδηγώντας σε μία μεγάλη επαναξιολόγηση των αμερικανικών στοιχείων ενεργητικού kai προκαλώντας χρηματοπιστωτική κρίση. Μία περαιτέρω συνέπεια θα είναι η είσοδος της αμερικανικής οικονομίας σε βαθιά ύφεση το 2025-2026. Η έκταση της κρίσης, σε ένα τέτοιο σενάριο, δημιουργεί μεγάλους πιστωτικούς κινδύνους για τις χώρες.

O Scope σημειώνει ότι ο τελικός αντίκτυπος στην ανάπτυξη, τον πληθωρισμό, το δημόσιο χρέος και άλλους δείκτες που καθορίζουν τις πιστοληπτικές αξιολογήσεις του θα εξαρτηθεί τελικά από το μακροοικονομικό περιβάλλον που θα προκύψει από τις αμερικανικές πολιτικές, από τις αντιδράσεις των εμπορικών εταίρων και τα υποκείμενα ισχυρά και αδύναμα σημεία των χωρών πριν το εμπορικό σοκ.

Ο βαθμός, στον οποίο η αμερικανική πολιτική επηρεάζει άλλες χώρες θα εξαρτηθεί από την εξάρτησή τους στις εξαγωγές προϊόντων στις ΗΠΑ καθώς και στις χρηματοπιστωτικές διασυνδέσεις τους.

Οι πιο εκτεθειμένες χώρες, όσον αφορά τις εξαγωγές σε δολάρια, είναι η Κίνα, το Μεξικό, ο Καναδάς και η Γερμανία, ενώ σε όρους ΑΕΠ περισσότερο εκτεθειμένες είναι το Βιετνάμ (με τις εξαγωγές να αντιστοιχούν στο 26% του ΑΕΠ του), ο Καναδάς (20%), η Ιρλανδία (12%) και η Ταϊλάνδη (10%).

Αναφορικά με τη διασύνδεση με το αμερικανικό τραπεζικό σύστημα, πιο εκτεθειμένες είναι οι χώρες της G7 – με πρώτη κατά σειρά την Ιαπωνία που ακολουθούν η Βρετανία, ο Καναδάς, η Γαλλία και η Γερμανία.

«Ο κατευνασμός δεν θα φέρει ειρήνη και ο συμβιβασμός δεν θα γίνει σεβαστός», προειδοποίησε με δελτίο Τύπου που έδωσε στη δημοσιότητα εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εμπορίου, προσθέτοντας πως το Πεκίνο «εναντιώνεται σθεναρά σε κάθε συμφωνία οποιουδήποτε μέρους σε βάρος συμφερόντων της Κίνας».

«Αν υπάρξει τέτοια κατάσταση, η Κίνα δεν θα την αποδεχτεί ποτέ και θα λάβει αποφασιστικά ανταποδοτικά αντίμετρα», συμπλήρωσε.

Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε επιπρόσθετους τελωνειακούς δασμούς που φθάνουν ως ακόμη και το 145% σε πολλά προϊόντα που εισάγονται στη χώρα του από την Κίνα, γεγονός που σημαίνει ότι οι δασμοί συνολικά φθάνουν το 245% σε κάποιες περιπτώσεις, για παράδειγμα στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Το Πεκίνο ανταπέδωσε επιβάλλοντας επιπρόσθετους τελωνειακούς δασμούς 125% σε μέρος των αμερικανικών προϊόντων που εισάγονται στις ΗΠΑ.

Για την ώρα, οι υπόλοιποι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ είναι αντιμέτωποι με επιπρόσθετο τελωνειακό δασμό «βάσης» 10%, καθώς η εφαρμογή πολύ βαρύτερων ανταποδοτικών δασμών ανεστάλη για 90 ημέρες από τον κ. Τραμπ την 9η Απριλίου για τις περισσότερες χώρες. Πολλές από αυτές έχουν αρχίσει συνομιλίες με την Ουάσιγκτον.

«Η επιδίωξη ίδιων εγωιστικών πρόσκαιρων συμφερόντων σε βάρος συμφερόντων άλλων (…) σε τελευταία ανάλυση θα αποτύχει για τις (εκάστοτε) δυο πλευρές και θα ζημιώσει άλλες», προειδοποίησε ακόμη το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου στην ανακοίνωσή του.

Η στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ για τους ημιαγωγούς επικεντρώνεται στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής μέσω προστατευτικών μέτρων και αναθεώρησης του νομοθετικού πλαισίου, ωστόσο η πολύπλοκη αλυσίδα εφοδιασμού και κατασκευής το καθιστά δύσκολο.

Άλλωστε ένα κινητό μπορεί να περιέχει τσιπ που σχεδιάστηκαν στις ΗΠΑ, κατασκευάστηκαν στην Ταϊβάν, με πρώτες ύλες από την Κίνα και που συναρμολογούνται στο Βιετνάμ πριν «επιστρέψουν» για πώληση στις ΗΠΑ.

Η Ταϊβανέζικη Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) παρέχει πάνω από το ήμισυ του παγκόσμιου εφοδιασμού και μεταξύ των πελατών της είναι τεχνολογικοί γίγαντες όπως η Nvidia, η Apple και η Microsoft.

Ως αποτέλεσμα, η TSMC έχει εμπλακεί στους λεγόμενους «πολέμους των τσιπ» μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, ενώ η Samsung στη Νότια Κορέα είναι ο επόμενος μεγαλύτερος προμηθευτής.

Η Nvidia ανακοίνωσε την Τρίτη ότι αναμένει τριμηνιαία επιβάρυνση ύψους περίπου 5,5 δισ. δολαρίων λόγω των περιορισμών στην εξαγωγή των μονάδων επεξεργασίας γραφικών H20 στην Κίνα και σε επιλεγμένες άλλες περιοχές.

Μετά την ανακοίνωση, οι μετοχές της εταιρείας υποχώρησαν πάνω από 6% στις μετασυναλλακτικές συναλλαγές.

Παρά την πτώση των εσόδων, η Κίνα παραμένει η τέταρτη μεγαλύτερη αγορά της Nvidia μετά τις ΗΠΑ, τη Σιγκαπούρη και την Ταϊβάν. Κατά το οικονομικό έτος που έληξε τον Ιανουάριο, πάνω από το ήμισυ των συνολικών εσόδων της εταιρείας προήλθαν από πελάτες με έδρα τις ΗΠΑ, αναφέρεται στην ετήσια έκθεση της εταιρείας.

Χθες (16/4) έγινε ξεκάθαρο πως η αβεβαιότητα στον κλάδο των μικροτσιπ δεν επηρεάζει μόνο ΗΠΑ και Ασία.

Ο ολλανδικός γίγαντας εξοπλισμού ημιαγωγών ASML δεν κατάφερε να εκπληρώσει τις προσδοκίες για τις παραγγελίες και δήλωσε πως οι νέοι εμπορικοί περιορισμοί των ΗΠΑ έχουν τη δύναμη να επηρεάσουν τη ζήτηση για τα κρίσιμα μηχανήματα παραγωγής τσιπ της.

Σε σχόλια που συνόδευαν τα εταιρικά οικονομικά αποτελέσματα, ο διευθύνων σύμβουλος της ASML Christophe Fouquet δήλωσε ότι οι προοπτικές της ζήτησης «παραμένουν ισχυρές» με την τεχνητή νοημοσύνη να παραμένει βασικός μοχλός.

Ωστόσο, πρόσθεσε ότι «η αβεβαιότητα με ορισμένους από τους πελάτες μας» θα μπορούσε να οδηγήσει την εταιρεία στο χαμηλότερο άκρο της πρόβλεψης εσόδων για το σύνολο του έτους, σύμφωνα με το CNBC.

Σε μια προσπάθεια να προστατέψει την αγορά της, η Νότια Κορέα ανακοίνωσε την Τρίτη 15/4 την αύξηση του πακέτου στήριξης της ζωτικής σημασίας βιομηχανίας ημιαγωγών της χώρας σε 33 τρισ. γουόν (23,25 δισ. δολάρια).

Η Σεούλ θα αυξήσει επίσης το πρόγραμμα χρηματοδοτικής βοήθειας για τη βιομηχανία τσιπ σε 20 τρισεκατομμύρια γουόν, έναντι των προηγούμενων 17 τρισεκατομμυρίων γουόν, σύμφωνα με την κοινή δήλωση διαφόρων υπουργείων, συμπεριλαμβανομένου του υπουργείου Εμπορίου.

Σύμφωνα με το CNN, λιγότερο από ένα χρόνο μετά τον πρώτο εμπορικό πόλεμο του Ντόναλντ Τραμπ με την Κίνα, το 2019, ο Σι Τζινπίνγκ πραγματοποίησε μια επίσκεψη υψηλού συμβολισμού σε ένα εργοστάσιο στην Γκανγκζού, μια βιομηχανική πόλη φωλιασμένη ανάμεσα σε κυματιστούς λόφους στα νοτιοανατολικά της χώρας.

Κατά την ξενάγησή του στον εκθεσιακό του χώρο, ο Σι δήλωσε στο περιβάλλον του, που αποτελούνταν από στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος: «Οι σπάνιες γαίες είναι ζωτικής σημασίας στρατηγικός πόρος».

Σχεδόν έξι χρόνια μετά, η κυριαρχία της Κίνας στην εφοδιαστική αλυσίδα σπάνιων γαιών έχει αναδειχθεί ως ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία της σε έναν νέο εμπορικό πόλεμο με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, αναφέρει το αμερικανικό Μέσο.

Η παραγωγή σπάνιων γαιών της Κίνας: Από iPhone μέχρι αυτοκίνητα

«Τα ορυκτά – που χρησιμοποιούνται για να τροφοδοτούν τα πάντα, από iPhone μέχρι ηλεκτρικά οχήματα – είναι ζωτικής σημασίας συστατικά για τα είδη προηγμένης τεχνολογίας που θα καθορίσουν το μέλλον», υπογραμμίζεται χαρακτηριστικά.

Σε αντίθεση με τους δασμούς, είναι ένα μέτωπο όπου ο Τραμπ έχει λίγα περιθώρια για να «πολεμήσει», μεταδίδει το CNN.

Οι σπάνιες γαίες είναι μια ομάδα 17 (χημικών) στοιχείων και μπορούν να βρεθούν σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. Αλλά είναι δύσκολο, δαπανηρό και περιβαλλοντικά ρυπογόνα να εξαχθούν και να επεξεργαστούν.

Για δεκαετίες, οι ΗΠΑ και άλλες χώρες εξαρτώνται από την προμήθεια αυτών των επεξεργασμένων μετάλλων από το Πεκίνο.

Η Κίνα αντιπροσωπεύει το 61% της παγκόσμιας παραγωγής σπάνιων γαιών, αλλά ο έλεγχός της στο στάδιο της επεξεργασίας είναι το 92% της παγκόσμιας παραγωγής, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, σημειώνει το CNN.

Συναγερμός για τις γαίες

Στις 4 Απριλίου, μετά από χρόνια συγκαλυμμένων προειδοποιήσεων, η κινεζική κυβέρνηση έθεσε περιορισμούς στις εξαγωγές σε επτά τύπους ορυκτών σπάνιων γαιών, ως μέρος των αντιποίνων της κατά των αρχικών «αμοιβαίων» δασμών 34% του Τραμπ σε κινεζικά προϊόντα.

Οι νέοι κανόνες απαιτούν από όλες τις εταιρείες να εξασφαλίσουν την άδεια της κυβέρνησης για την εξαγωγή των επτά ορυκτών καθώς και των σχετικών προϊόντων, όπως οι μαγνήτες.

Οι μαγνήτες από σπάνιες γαίες επιτρέπουν μικρότερους, πιο αποδοτικούς κινητήρες και γεννήτριες που χρησιμοποιούνται σε smartphone, κινητήρες αυτοκινήτων και τζετ και μηχανές MRI, κατά το CNN.

Είναι επίσης απαραίτητα για την παραγωγή όπλων, από μαχητικά αεροσκάφη F-35, έως πυρηνικά υποβρύχια.

Αγώνας δρόμου στις ΗΠΑ

Από την πρώτη διακυβέρνηση Τραμπ, οι ΗΠΑ προσπαθούν να καλύψουν τη διαφορά και να δημιουργήσουν τη δική τους εγχώρια αλυσίδα εφοδιασμού σπάνιων γαιών.

Τρεις αμερικανικές εταιρείες βιομηχανίας σπάνιων γαιών είπαν στο CNN ότι βρίσκονται στη διαδικασία επέκτασης των παραγωγικών δυνατοτήτων και προμήθειας υλικών από συμμάχους και εταίρους των ΗΠΑ.

«Αλλά αυτές οι προσπάθειες θα χρειαστούν χρόνια για να καλύψουν την τεράστια ζήτηση από βασικές βιομηχανίες των ΗΠΑ», επισημαίνει το αμερικανικό Μέσο.

Ο Τραμπ έκανε αυτό το σχόλιο κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου που ήταν ανοιχτή για τους δημοσιογράφους.

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είπε στη συνεδρίαση ότι καθώς θα συνάπτονται συμφωνίες με τις χώρες, θα υπάρξει μεγαλύτερη βεβαιότητα στην εμπορική πολιτική.

Η Κίνα έχει δηλώσει ότι θα «παλέψει μέχρι το τέλος» αντί να συνθηκολογήσει με αυτό που θεωρεί ως αμερικανικό εξαναγκασμό και θα αυξήσει τους δικούς της δασμούς στα αμερικανικά προϊόντα από 34% σε 84% ως απάντηση στην τελευταία κίνηση του Λευκού Οίκου.

Τι σημαίνει αυτή η κλιμακούμενη εμπορική σύγκρουση για την παγκόσμια οικονομία; Στο ερώτημα επιχειρεί να απαντήσει η ανάλυση του BBC:

Το εμπόριο αγαθών μεταξύ των δύο οικονομικών δυνάμεων ανήλθε σε περίπου 585 δισ. δολάρια (429 δισ. £) πέρυσι. Αν και οι ΗΠΑ εισήγαγαν πολύ περισσότερα από την Κίνα (440 δις δολάρια) από ό,τι η Κίνα εισήγαγε από την Αμερική (145 δις δολάρια).

Αυτό οδήγησε τις ΗΠΑ σε εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα – τη διαφορά μεταξύ των εισαγωγών και των εξαγωγών της – 295 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2024. Αυτό είναι ένα σημαντικό εμπορικό έλλειμμα, που ισοδυναμεί με περίπου 1% της αμερικανικής οικονομίας.

Αλλά είναι μικρότερο από το ποσό του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων που έχει ισχυριστεί επανειλημμένα ο Τραμπ αυτή την εβδομάδα.

Ο Τραμπ έχει ήδη επιβάλει σημαντικούς δασμούς στην Κίνα στην πρώτη του θητεία ως πρόεδρος. Αυτοί οι δασμοί διατηρήθηκαν σε ισχύ και προστέθηκαν από τον διάδοχό του Τζο Μπάιντεν.

Μαζί αυτοί οι εμπορικοί φραγμοί βοήθησαν να μειωθούν τα αγαθά που εισήγαγαν οι ΗΠΑ από την Κίνα από το μερίδιο 21% των συνολικών εισαγωγών της Αμερικής το 2016 στο 13% πέρυσι.

Έτσι, η εξάρτηση των ΗΠΑ από την Κίνα για το εμπόριο έχει μειωθεί την τελευταία δεκαετία.

Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ορισμένες εξαγωγές κινεζικών αγαθών στις ΗΠΑ έχουν επαναδρομολογηθεί μέσω χωρών της νοτιοανατολικής Ασίας.
Η Κίνα δεν υποχωρεί από τον δασμολογικό πόλεμο του Τραμπ. Τι ακολουθεί μετά;

Το Υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ παρουσίασε στοιχεία το 2023 ότι οι Κινέζοι κατασκευαστές ηλιακών πάνελ είχαν μεταφέρει τις εργασίες συναρμολόγησης τους σε κράτη όπως η Μαλαισία, η Ταϊλάνδη, η Καμπότζη και το Βιετνάμ και στη συνέχεια έστειλαν τα τελικά προϊόντα στις ΗΠΑ από αυτές τις χώρες, αποφεύγοντας ουσιαστικά τους δασμούς.

Οι νέοι «αμοιβαίοι» δασμοί Τραμπ που επιβλήθηκαν σε αυτές τις χώρες θα αυξήσουν τις τιμές στις ΗΠΑ σε ένα ευρύ φάσμα αγαθών που τελικά προέρχονται από την Κίνα.

Τι εισάγουν οι ΗΠΑ και η Κίνα η μια από την άλλη;

Το 2024, η μεγαλύτερη κατηγορία εξαγωγών αγαθών από τις ΗΠΑ στην Κίνα ήταν η σόγια – που χρησιμοποιήθηκε κυρίως για τη διατροφή των εκτιμώμενων 440 εκατομμυρίων χοίρων της Κίνας.

Οι ΗΠΑ έστειλαν επίσης φαρμακευτικά προϊόντα και πετρέλαιο στην Κίνα.

Από την άλλη πλευρά, από την Κίνα στις ΗΠΑ, υπήρχαν μεγάλοι όγκοι ηλεκτρονικών ειδών, υπολογιστών και παιχνιδιών. Εξήχθη επίσης μεγάλη ποσότητα μπαταριών, ζωτικής σημασίας για τα ηλεκτρικά οχήματα.

Η μεγαλύτερη κατηγορία εισαγωγών από τις ΗΠΑ από την Κίνα είναι τα smartphones, που αντιπροσωπεύουν το 9% του συνόλου. Ένα μεγάλο μέρος αυτών των smartphone κατασκευάζεται στην Κίνα για την Apple, μια πολυεθνική με έδρα τις ΗΠΑ.

Οι δασμοί των ΗΠΑ στην Κίνα ήταν ένας από τους κύριους παράγοντες που συνέβαλαν στη μείωση της αγοραίας αξίας της Apple τις τελευταίες εβδομάδες, με την τιμή της μετοχής της να υποχωρεί κατά 20% τον περασμένο μήνα.

Όλα αυτά τα εισαγόμενα είδη στις ΗΠΑ από την Κίνα επρόκειτο ήδη να γίνουν σημαντικά πιο ακριβά για τους Αμερικανούς λόγω του δασμού 20% που η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη επιβάλει στο Πεκίνο.

Τώρα το τιμολόγιο έχει αυξηθεί στο 104%, ο αντίκτυπος θα μπορούσε να είναι πέντε φορές μεγαλύτερος.

Και οι εισαγωγές των ΗΠΑ στην Κίνα θα αυξηθούν επίσης σε τιμές λόγω των αντίποινων δασμών της Κίνας, βλάπτοντας τελικά τους Κινέζους καταναλωτές με παρόμοιο τρόπο.

Αλλά πέρα ​​από τους δασμούς, υπάρχουν και άλλοι τρόποι για αυτά τα δύο έθνη να προσπαθήσουν να βλάψουν το ένα το άλλο μέσω του εμπορίου.

Για παράδειγμα, η Κίνα έχει κεντρικό ρόλο στη διύλιση πολλών ζωτικών μετάλλων για τη βιομηχανία, από χαλκό και λίθιο έως σπάνιες γαίες.

Το Πεκίνο θα μπορούσε να θέσει εμπόδια στο δρόμο αυτών των μετάλλων να φτάσουν στις ΗΠΑ.

Αυτό είναι κάτι που έχει ήδη κάνει στην περίπτωση δύο υλικών που ονομάζονται γερμάνιο και γάλλιο , τα οποία χρησιμοποιούνται από τον στρατό σε θερμική απεικόνιση και ραντάρ.

Όσο για τις ΗΠΑ, θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να ενισχύσουν τον τεχνολογικό αποκλεισμό στην Κίνα που ξεκίνησε από τον Τζο Μπάιντεν, καθιστώντας δυσκολότερο για την Κίνα να εισάγει το είδος των προηγμένων μικροτσίπ – που είναι ζωτικής σημασίας για εφαρμογές όπως η τεχνητή νοημοσύνη – που δεν μπορεί ακόμη να παράγει μόνη της.

Ο εμπορικός σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ, Πίτερ Ναβάρο, πρότεινε αυτή την εβδομάδα ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να ασκήσουν πίεση σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Καμπότζης, του Μεξικού και του Βιετνάμ, να μην συναλλάσσονται με την Κίνα εάν θέλουν να συνεχίσουν τις εξαγωγές στις ΗΠΑ.

Πώς μπορεί αυτό να επηρεάσει άλλες χώρες;

Οι ΗΠΑ και η Κίνα μαζί αντιπροσωπεύουν ένα τόσο μεγάλο μερίδιο της παγκόσμιας οικονομίας, περίπου 43% φέτος σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Εάν επρόκειτο να εμπλακούν σε έναν ολοκληρωτικό εμπορικό πόλεμο αυτό θα επιβράδυνε την ανάπτυξή τους ή ακόμη και να τους ωθήσει σε ύφεση, και πιθανότατα θα έβλαπτε τις οικονομίες άλλων χωρών με τη μορφή βραδύτερης παγκόσμιας ανάπτυξης. Οι παγκόσμιες επενδύσεις είναι επίσης πιθανό να υποφέρουν.

Υπάρχουν και άλλες πιθανές συνέπειες.

Η Κίνα είναι το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έθνος στον κόσμο και παράγει πολύ περισσότερα από όσα καταναλώνει ο πληθυσμός της στην εγχώρια αγορά.

Έχει ήδη πλεόνασμα αγαθών σχεδόν 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων – που σημαίνει ότι εξάγει περισσότερα αγαθά στον υπόλοιπο κόσμο από όσα εισάγει.

Και συχνά παράγει αυτά τα αγαθά σε χαμηλότερο από το πραγματικό κόστος παραγωγής λόγω των εγχώριων επιδοτήσεων και της κρατικής οικονομικής στήριξης, όπως φθηνά δάνεια, για ευνοημένες επιχειρήσεις.

Ο χάλυβας είναι ένα παράδειγμα αυτού.

Υπάρχει ο κίνδυνος ότι εάν τέτοια προϊόντα δεν μπορούσαν να εισέλθουν στις ΗΠΑ, οι κινεζικές εταιρείες θα μπορούσαν να επιδιώξουν να τα «χτυπήσουν» στο εξωτερικό.

Αν και αυτό θα μπορούσε να είναι επωφελές για ορισμένους καταναλωτές, θα μπορούσε επίσης να υποτιμήσει τους παραγωγούς σε χώρες που απειλούν τις θέσεις εργασίας και τους μισθούς.

Ο όμιλος λόμπι UK Steel έχει προειδοποιήσει για τον κίνδυνο της πιθανής ανακατεύθυνσης της περίσσειας χάλυβα στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου.

Οι δευτερογενείς επιπτώσεις ενός ολοκληρωτικού εμπορικού πολέμου Κίνας-ΗΠΑ θα γίνουν αισθητές παγκοσμίως και οι περισσότεροι οικονομολόγοι κρίνουν ότι ο αντίκτυπος θα ήταν άκρως αρνητικός.

Η Shein και η Temu

Ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει τον πόλεμο με την Κίνα με αύξηση των δασμών, χρησιμοποιώντας αυτή τη φορά τις δημοφιλείς πλατφόρμες του ηλεκτρονικού εμπορίου Shein και Temu.

Σύμφωνα με το νέο εκτελεστικό διάταγμα, η κυβέρνησή αποφάσισε να τριπλασιάσει τους δασμούς σε φθηνά κινεζικά προϊόντα, αποκλείοντας οριστικά τη δυνατότητα να καταφτάνουν αφορολόγητα στα χέρια των Αμερικανών καταναλωτών.

Μέχρι σήμερα, δέματα αξίας κάτω των 800 δολαρίων εξαιρούνταν από επιπλέον δασμούς μέσω της λεγόμενης «de minimis» ρύθμισης. Αυτό επέτρεψε σε διεθνείς λιανοπωλητές όπως οι Temu και Shein να πωλούν εξαιρετικά φθηνά προϊόντα στους Αμερικανούς καταναλωτές, πιέζοντας την τοπική αγορά.

Ο Τραμπ υπέγραψε την περασμένη εβδομάδα εκτελεστικό διάταγμα που βάζει τέλος στην εξαίρεση αυτή για τα δέματα από Κίνα, με ισχύ από τις 2 Μαΐου. Παρότι η κυβέρνησή του είχε αρχικά παγώσει τη ρύθμιση στις αρχές της δεύτερης θητείας του, στη συνέχεια την επανέφερε προσωρινά όσο το υπουργείο Εμπορίου κατήρτιζε σχέδιο είσπραξης των δασμών.

Πλέον, το υπουργείο δηλώνει ότι διαθέτει επαρκείς μηχανισμούς για την επιβολή και είσπραξη δασμών ακόμα και σε χαμηλής αξίας εισαγωγές.

Οι δασμοί θα επιβάλλονται σε όλα τα δέματα κάτω των 800 δολαρίων που αποστέλλονται από την Κίνα εκτός του διεθνούς ταχυδρομικού συστήματος. Για όσα δέματα φτάνουν μέσω ταχυδρομείου, το αρχικό σχέδιο προέβλεπε δασμούς 30% επί της αξίας ή 25 δολάρια ανά τεμάχιο (που θα αυξάνονταν στα 50 μετά την 1η Ιουνίου 2025).

Ωστόσο, την Τρίτη, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε τριπλασιασμό των ποσών αυτών: πλέον οι δασμοί φτάνουν το 90% της αξίας ή 75 δολάρια ανά αντικείμενο (που θα αυξηθούν στα 150 μετά την 1η Ιουνίου). Η κυβέρνηση επικαλέστηκε τους αντίποινα δασμών που έχει επιβάλει η Κίνα.

«Δεν επιδιώκουμε τον πόλεμο με την Κίνα. Και ο πόλεμος με την Κίνα ασφαλώς δεν είναι αναπόφευκτος. Δεν τον επιδιώκουμε με καμία μορφή. Όμως από κοινού πρέπει να αποτρέψουμε τον πόλεμο επιδεικνύοντας αποφασιστικότητα και ισχύ απέναντι στις απειλές της Κίνας σε αυτό το ημισφαίριο» είπε ο Χέγκσεθ μιλώντας σε μια περιφερειακή σύνοδο για την ασφάλεια.

«Πρέπει να αναγνωρίσουμε την απειλή που συνιστά η Κίνα για τις χώρες μας, τους λαούς μας και την ειρήνη σε αυτήν την περιοχή», πρόσθεσε, εκτιμώντας ότι οι κινεζικές επιχειρήσεις «απαλλοτριώνουν εδάφη, κρίσιμες υποδομές σε τομείς στρατηγικής σημασίας, όπως είναι η ενέργεια και οι τηλεπικοινωνίες».

Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας θεωρεί επίσης ότι «ο κινεζικός στρατός έχει υπερβολικά μεγάλη παρουσία στο δυτικό ημισφαίριο», «εκμεταλλεύεται στρατιωτικές εγκαταστάσεις» καθώς και «φυσικούς πόρους και εδάφη για να τροφοδοτήσει τις παγκόσμιας στρατιωτικές φιλοδοξίες του».

Ο Χέγκσεθ αναφέρθηκε επίσης στους «αλιευτικούς στόλους» της Κίνας που «κλέβουν την τροφή των εθνών και των λαών μας» και κάλεσε τις χώρες «να μην αμφιβάλουν» ότι το Πεκίνο δραστηριοποιείται στην περιοχή για να αποκτήσει «αθέμιτο στρατιωτικό πλεονέκτημα και οικονομικό κέρδος».

Ο Χέγκσεθ επανέλαβε ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ δεν θα επιτρέψει στην Κίνα να αποκτήσει επιρροή στη Διώρυγα του Παναμά, την οποία ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος απείλησε πρόσφατα να «ανακτήσει».

«Θα συνεργαστούμε στενά με τους εταίρους μας στον Παναμά για την ασφάλεια της Διώρυγας και να προωθήσουμε τα αμοιβαία συμφέροντά μας στον τομέα της ασφάλειας. Από κοινού, θα την πάρουμε (σ.σ. τη Διώρυγα) από την κινεζική επιρροή».

Με «βουτιά» άνω των 2.000 μονάδων (2.231,99) έκλεισε ο Dow Jones με 5,5% απώλειες.

Ο δείκτης Nasdaq οδεύει προς «bear market», ενώ ο πανευρωπαϊκός δείκτης STOXX 600 βρίσκεται σε «φάση διόρθωσης», καθώς η ανησυχία για παγκόσμια ύφεση εντείνεται. Οι μετοχές των τραπεζών δέχθηκαν ισχυρές πιέσεις, ενώ κατακόρυφη ήταν η πτώση και στις τιμές του πετρελαίου.

Την ίδια ώρα, ο S&P 500, υποχώρησε σε ακόμη μεγαλύτερα ποσοστά (άνω του 5,6%), ενώ ο τεχνολογικά βαρύς Nasdaq Composite υποχώρησε 5,5% για να εισέλθει σε επίπεδα «bear market» καθώς πλέον απέχει 22% από τα ιστορικά υψηλά του Δεκεμβρίου. Αυτές ήταν οι μεγαλύτερες ημερήσιες απώλειες για τον Dow Jones από τον Ιούνιο του 2020 και για τον S&P 500 από τον Μάρτιο του 2020.

Από πλευράς κεφαλαιοποίησης, σχεδόν 5 τρισ. δολάρια «εξανεμίστηκαν» από τη Wall Street μόνο το τελευταίο διήμερο – οι μεγαλύτερες διήμερες απώλειες στην ιστορία του χρηματιστηρίου-και σχεδόν 10 τρισ. δολάρια από την ημέρα ορκωμοσίας του Ντόναλντ Τραμπ.

Μετά την ανακοίνωση των δασμών από τον Ντόναλντ Τραμπ το βράδυ της Τετάρτης, οι αμερικανικές μετοχές έχουν χάσει πάνω από 4 τρισεκατομμύρια δολάρια σε αξία, σύμφωνα με στοιχεία του LSEG – μια απώλεια που ξεπερνά ακόμα και τη διήμερη πτώση 3,3 τρισ. του Μαρτίου 2020, κατά την έναρξη της πανδημίας.

Ο παγκόσμιος δείκτης MSCI κατέγραψε απώλειες 4,61%, ενώ ο STOXX Europe 600 έκλεισε με πτώση 5,1%, τη μεγαλύτερη ημερήσια από το 2020.

Οι μετοχές εταιρειών με έκθεση στην Κίνα επλήγησαν περισσότερο: η Apple υποχώρησε κατά 4,7%, η Nvidia κατά 7,6% και η Amazon κατά 5,1%.

Στην Ιαπωνία, ο δείκτης Nikkei 225 σημείωσε πτώση 2,8% για δεύτερη συνεχή συνεδρίαση, ενώ η τιμή του αμερικανικού αργού μειώθηκε κατά 7,74% στα 61,77 δολάρια το βαρέλι. Το Brent υποχώρησε κατά 6,86%, στα 65,33 δολάρια.

Στα όρια του κράχ το ελληνικό χρηματιστήριο. Ο Γενικός Δείκτης Τιμών έκλεισε στις 1.597,55 μονάδες, σημειώνοντας πτώση 4,83%.

Η συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς μειώθηκε σήμερα κατά 5,3 δις. ευρώ και συνολικά 7,1 δισ. ευρώ στις δύο τελευταίες συνεδριάσεις, μετά την ανακοίνωση των δασμών από τον Πρόεδρο Τραμπ.

Παρέμβαση της FED

Σε παρέμβασή του, ο πρόεδρος της Fed Τζερόμ Πάουελ χαρακτήρισε τους νέους δασμούς «μεγαλύτερους του αναμενόμενου», προειδοποιώντας για αυξημένο κίνδυνο πληθωρισμού και επιβράδυνσης της οικονομίας.

Παρότι απέφυγε να προβλέψει ύφεση, παραδέχθηκε ότι οι ιδιώτες αναλυτές έχουν ήδη αρχίσει να αναθεωρούν τα μοντέλα τους.

Η αγορά πλέον τιμολογεί συνολικές μειώσεις επιτοκίων ύψους 110 μονάδων βάσης από τη Fed μέχρι το τέλος του 2025 – από 75 μονάδες που εκτιμούσε πριν μία εβδομάδα. Αντίστοιχες εκτιμήσεις διαμορφώνονται και για την Τράπεζα της Αγγλίας και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Ο πρόεδρος Τραμπ, από την πλευρά του, επέμεινε πως η Fed πρέπει να δράσει άμεσα: «Αυτή θα ήταν η τέλεια στιγμή για τον πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ, να μειώσει τα επιτόκια. Πάντα “καθυστερεί”, αλλά τώρα μπορούσε να αλλάξει την εικόνα του και μάλιστα γρήγορα. Κόψε τα επιτόκια, Τζερόμ, και σταμάτησε τα πολιτικά παιχνίδια!», έγραψε στο Truth Social.

• Ενόψει της αβεβαιότητας, οι επενδυτές στράφηκαν στα κρατικά ομόλογα. Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού τίτλου υποχώρησε στις 3,86% –το χαμηλότερο επίπεδο εξαμήνου– και τελικά διαμορφώθηκε στο 3,933%.

Η απόδοση του 10ετούς γερμανικού bund έπεσε έως και 17 μονάδες βάσης κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το δολάριο ανέκαμψε έναντι του ευρώ και του γεν μετά τα ισχυρότερα του αναμενόμενου στοιχεία για την απασχόληση στις ΗΠΑ. Ο δείκτης του δολαρίου ενισχύθηκε κατά 0,7%, ενώ το ευρώ υποχώρησε στα 1,0979 δολάρια.

Το δολάριο ενισχύθηκε ελαφρώς έναντι του γεν, στα 146,18.

«Πολλοί επενδυτές με τους οποίους μίλησα λένε ότι σε αυτό το περιβάλλον, απλώς κρατούν μετρητά και περιμένουν», σχολίασε ο Ρικ Μέκλερ της Cherry Lane Investments.

• Με την επιβολή πρόσθετων δασμών 34% σε αμερικανικά προϊόντα και περιορισμών στις εξαγωγές σπανίων γαιών, η Κίνα απάντησε στις εμπορικές κυρώσεις του Τραμπ, κλιμακώνοντας τον παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο και εντείνοντας τους φόβους για ύφεση.

Στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη, το Πεκίνο ανακοίνωσε επίσης ότι προσθέτει 11 αμερικανικές οντότητες στη «λίστα μη αξιόπιστων εταιρειών» – μια κίνηση που επιτρέπει την επιβολή κυρώσεων σε ξένες εταιρείες, μεταξύ των οποίων και όσες σχετίζονται με πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν.

Η JPMorgan εκτιμά την πιθανότητα παγκόσμιας ύφεσης στο 60% (από 40%).

Ο Τραμπ αρνείται να αλλάξει πορεία, δηλώνοντας ότι οι δασμοί είναι «το ισχυρότερο εργαλείο» για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την άρση εμπορικών φραγμών εις βάρος των ΗΠΑ.

Αντιθέτως, χαρακτήρισε την αντίδραση του Πεκίνου «πανικόβλητη» και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας για το TikTok, εφόσον η Κίνα δεχτεί να εγκρίνει την πώληση της πλατφόρμας σε αμερικανική εταιρεία.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση εμφανίζεται διχασμένη ως προς την απάντηση που πρέπει να δώσει. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε τις εταιρείες να παγώσουν τις επενδύσεις τους στις ΗΠΑ, ενώ ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, Ερίκ Λομπάρ, προειδοποίησε ότι τα αντίποινα μπορεί να πλήξουν και τους Ευρωπαίους καταναλωτές.

Στον Καναδά, η απασχόληση μειώθηκε για πρώτη φορά από το 2022, λόγω της αβεβαιότητας για τους δασμούς, ενώ στην Ιαπωνία, ο πρωθυπουργός Σιγκερού Ισίμπα έκανε λόγο για «εθνική κρίση» έπειτα από βουτιά στις τραπεζικές μετοχές που οδήγησε το χρηματιστήριο του Τόκιο στη χειρότερη εβδομάδα των τελευταίων ετών.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, λέγοντας από τις Βρυξέλλες ότι οι αγορές δεν καταρρέουν αλλά αντιδρούν σε μια «δραματική αλλαγή στο παγκόσμιο εμπόριο». «Οι αγορές θα προσαρμοστούν», επέμεινε χαρακτηριστικά.

«Για παράδειγμα, προηγούμενες εμπορικές ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών είχαν ως αποτέλεσμα άμεσες αντιδράσεις από τις στοχευόμενες χώρες, συμπεριλαμβανομένων αυξημένων δασμών στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα που εισάγονται σε αυτές τις χώρες», έγραψε η εταιρεία με έδρα το Όστιν του Τέξας στην επιστολή της 11ης Μαρτίου.

Η επιστολή της Tesla ακολουθεί δύο εβδομάδες άστατων ανακοινώσεων εμπορικής πολιτικής που έχουν συγκλονίσει τις επιχειρήσεις και τις χρηματοπιστωτικές αγορές καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τους αυξανόμενους κινδύνους να βυθιστεί σε ύφεση η αμερικανική οικονομία, σημειώνουν οι Financial Times.

Η επιστολή υπογραμμίζει πώς ακόμη και η Tesla, υπό την ηγεσία του στενού συμμάχου του Τραμπ, Μασκ, ανησυχεί για τις πιθανές επιπτώσεις των ευρείας κλίμακας δασμών.

Η ΕΕ και ο Καναδάς έχουν απειλήσει με σαρωτικά αντίποινα για τους δασμούς στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου στις ΗΠΑ, οι οποίοι τέθηκαν σε ισχύ νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.

Μια πηγή που είναι εξοικειωμένη με τη διαδικασία αποστολής της επιστολής είπε: «Είναι ένας ευγενικός τρόπος να πούμε ότι το διπολικό καθεστώς δασμών βυθίζει την Tesla». Πρόσθεσε: «Είναι ανυπόγραφο γιατί κανείς στην εταιρεία δεν θέλει να απολυθεί επειδή το έστειλε».

Η Tesla δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχόλιο.

Ο όμιλος ανέφερε στην επιστολή του προς την κυβέρνηση Τραμπ ότι οι δασμοί θα μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος κατασκευής οχημάτων στις ΗΠΑ και να τα καταστήσουν λιγότερο ανταγωνιστικά όταν εξάγονται στο εξωτερικό. Προέτρεψε επίσης τη διοίκηση να αποφύγει να κάνει τα ορυκτά που είναι σε έλλειψη στις ΗΠΑ – όπως το λίθιο και το κοβάλτιο – ακόμη πιο ακριβά στην εισαγωγή.

Η μετοχή της Tesla έχει υποχωρήσει 40% από την αρχή του έτους λόγω ανησυχιών για μείωση των πωλήσεων και εν μέσω ευρύτερου ξεπούλημα στην αγορά που προκλήθηκε από την αυξανόμενη νευρικότητα σχετικά με τις οικονομικές και εμπορικές πολιτικές των ΗΠΑ.

Η αυτοκινητοβιομηχανία έχει επίσης πληγεί από αντιδράσεις των καταναλωτών στην Ευρώπη, που δεν αγοράζουν Tesla λόγω των πολιτικών θέσεων που διατύπωσε.