Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης κατά τη διάρκεια συζήτησης για τα Δυτικά Βαλκάνια, τόνισε πώς κατά την περίοδο που η Ελλάδα θα αναλάβει την προεδρία στο Συμβούλιο της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027, η «ευρωπαϊκή οικογένεια» θα υποδεχθεί τότε ένα ή περισσότερα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων.

Το κείμενο της Διακήρυξης

«Εμείς, οι Συμμετέχοντες στο Φόρουμ των Δελφών, κ. Γεώργιος Γεραπετρίτης, κ. Nemanja Starović, κ. Glauk Konjufca, κ. Ferit Hoxha, κ. Zoran Dimitrovski, κ. Ivan Ivanišević και κ. Dragan Vukovic,

Έχοντας συναντηθεί στους Δελφούς σήμερα και,

Ανακαλώντας την Ατζέντα της Θεσσαλονίκης, όπως υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο και προσυπογράφηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης της 19ης και 20ής Ιουνίου 2003, η οποία έθεσε τα θεμέλια για την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων·

Επαναβεβαιώνοντας την κοινή μας δέσμευση στις αξίες της ΕΕ για σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες·

Τονίζοντας τη συνεπή προσήλωσή μας στις Αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ιδίως δε στην καλή τη πίστει εφαρμογή των διεθνών δεσμευτικών συμφωνιών, στον σεβασμό της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας, στην ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων και στην περιφερειακή συνεργασία ως απαραίτητες αρχές του διεθνούς δικαίου·

Επαναλαμβάνοντας ότι το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

Συμφωνήσαμε τα ακόλουθα:

• Αναγνωρίζουμε ότι είκοσι τρία χρόνια μετά την Ατζέντα της Θεσσαλονίκης, όλοι οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων παραμένουν σταθερά σε μια μη αναστρέψιμη πορεία προς την ένταξη στην ΕΕ.
• Επαναβεβαιώνουμε σθεναρά την πολιτική μας δέσμευση στη διαδικασία προσχώρησης στην ΕΕ, αναγνωρίζοντας τη βαθιά μετασχηματιστική της επίδραση στις κοινωνίες και τις οικονομίες των Δυτικών Βαλκανίων.
• Υπογραμμίζουμε τη σημασία της ενσωμάτωσης των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ ως στρατηγική επιταγή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, η οποία στοχεύει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας, της αυτονομίας και της ετοιμότητας στην περιοχή και σε ολόκληρη την Ευρώπη.
• Χαιρετίζουμε υπό αυτό το πρίσμα την ανανεωμένη εστίαση της ΕΕ στη διαδικασία διεύρυνσης και στην ενσωμάτωση των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ, ως μια γεωστρατηγική επένδυση στην ειρήνη, την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ευημερία στην περιοχή μας και στην ήπειρό μας.
• Τονίζουμε την ανάγκη για αποτελεσματική ενσωμάτωση και απτή υποστήριξη της ΕΕ προς τους εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων στην καταπολέμηση των υβριδικών απειλών και των εκστρατειών παραπληροφόρησης.
• Ζητούμε, ως εκ τούτου, μια ανανεωμένη δέσμευση στη διαδικασία προσχώρησης για τα Δυτικά Βαλκάνια, βασισμένη σε αξιόπιστες μεταρρυθμίσεις, δίκαιη και αυστηρή αιρεσιμότητα και μια προσέγγιση βασισμένη στην αξία, διασφαλίζοντας ότι κάθε εταίρος προοδεύει σύμφωνα με τις δικές του επιδόσεις στην εκπλήρωση των κριτηρίων προσχώρησης.
• Επισημαίνουμε τη σημασία της ευθυγράμμισης με το κεκτημένο της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Επαναλαμβάνουμε την αποφασιστικότητά μας για την αποτελεσματική εφαρμογή των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στα θεμελιώδη ζητήματα (fundamentals).
• Επαναλαμβάνουμε τη δέσμευσή μας για περιφερειακή συνεργασία χωρίς αποκλεισμούς, για συμφιλίωση και σχέσεις καλής γειτονίας ως προϋποθέσεις για την ένταξη στην ΕΕ, καθώς και ως βασικά στοιχεία για την οικοδόμηση ενός κοινού ευρωπαϊκού μέλλοντος.
• Χαιρετίζουμε την εφαρμογή της σταδιακής ενσωμάτωσης μεταξύ της ΕΕ και της περιοχής και ζητούμε την περαιτέρω ένταξη της περιοχής σε σχετικά πολιτικές και προγράμματα της ΕΕ που θα μπορούσαν να αποφέρουν απτά οφέλη για τους πολίτες των Δυτικών Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένης της περαιτέρω ενσωμάτωσης στην Ενιαία Αγορά της ΕΕ, σε ευθυγράμμιση με το ενωσιακό κεκτημένο.
• Τονίζουμε τη σημασία της έγκαιρης προώθησης εκείνων των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων που έχουν επιτύχει υψηλό επίπεδο ετοιμότητας, μεταξύ άλλων μέσω της έναρξης προετοιμασίας των συνθηκών προσχώρησης για όσους βρίσκονται στο τελικό στάδιο των διαπραγματεύσεων, προκειμένου να διατηρηθεί η αξιοπιστία της διαδικασίας διεύρυνσης.
• Υπογραμμίζουμε τη δέσμευσή μας για την αποτελεσματική εφαρμογή του Σχεδίου Ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια, το οποίο θα πρέπει να συμβάλει στην ταχύτερη ενσωμάτωση της περιοχής στην εσωτερική αγορά της ΕΕ και θα πρέπει να βελτιώσει τη σύγκλιση μεταξύ των οικονομιών.
• Επισημαίνουμε τη σημασία της αποτελεσματικής συνεργασίας στον τομέα της μετανάστευσης, της καταπολέμησης της διαφθοράς και κάθε μορφής οργανωμένου εγκλήματος.
• Ζητούμε την αποτελεσματική ενσωμάτωση της περιοχής στον σχεδιασμό διασυνδεσιμότητας της ΕΕ, με έμφαση στην ενέργεια, τις μεταφορές και την ψηφιακή διασυνδεσιμότητα.

Επισημαίνουμε την ανάγκη για ενσωμάτωση των μεταφορών στα Δυτικά Βαλκάνια, συμπεριλαμβανομένης της επέκτασης του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T) και της προώθησης πρωτοβουλιών όπως οι «Πράσινες Λωρίδες», για τη σύνδεση της περιοχής με κρίσιμους διαδρόμους μεταφορών και αλυσίδες εφοδιασμού, όπως ο IMEC, ο Διάδρομος Μεταφορών Δυτικών Βαλκανίων – Ανατολικής Μεσογείου, ο Διάδρομος VIII κατά μήκος του άξονα Ανατολής-Δύσης, ο Διάδρομος X και ο Κάθετος Διάδρομος Μαύρης Θάλασσας – Αιγαίου Πελάγους.

Ζητούμε την περαιτέρω διευκόλυνση του εμπορίου μεταξύ ΕΕ και Δυτικών Βαλκανίων και υποστηρίζουμε τις προσπάθειες για την ενίσχυση της ροής αγαθών πέρα από τα σύνορα της ΕΕ.

Υπό το πρίσμα της επικείμενης Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, δεσμευόμαστε να εντείνουμε τις προσπάθειές μας προς την περιφερειακή και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, με σκοπό την παροχή συγκεκριμένων οφελών στους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε όλη την περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων.

Εκφράζουμε την αποφασιστικότητά μας, στο πνεύμα και τους στόχους της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης, να προωθήσουμε ενεργά την πορεία προσχώρησης όλων των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων και να επιτύχουμε απτά αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Κατά τους μήνες που προηγούνται της Ελληνικής Προεδρίας, κοινός μας στόχος είναι να θέσουμε νέα ορόσημα προς την προσέγγιση και την ευρωπαϊκή ενσωμάτωση των Δυτικών Βαλκανίων».

Όμως, συνεχίζει, «σήμερα, με την εξαίρεση της Κροατίας, οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκονται ακόμα στην αίθουσα αναμονής. Η καθυστέρηση αυτή, που σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην ίδια την Ε.Ε., επέτρεψε να αναπτυχθούν φυγόκεντρες δυνάμεις στην περιοχή μας. Δυνάμεις που δεν ήθελαν και δεν θέλουν την εφαρμογή των αξιών και αρχών που θέσπισε το Συμβούλιο Κορυφής της Θεσσαλονίκης. Όπως αναφέρεται στη Σύνοδο αυτή: ‘τις αξίες της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων… την τήρηση του διεθνούς δικαίου, το απαραβίαστο των διεθνών συνόρων, την ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων… καθώς και την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς που αποτελούν πραγματική τροχοπέδη για τη δημοκρατική σταθερότητα, το κράτος δικαίου, την οικονομική ανάπτυξη και την ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών στην περιοχή’», υπενθυμίζει και προσθέτει:

«Η εμπέδωση αυτών των αρχών θα απέτρεπε την αναβίωση εθνικιστικών συγκρούσεων, την εμπέδωση της διαφθοράς και την αναζήτηση ‘προστάτιδων δυνάμεων’, επαναφέροντας μια εποχή ενδο-βαλκανικών ανταγωνισμών».

Για αυτό, συμπεραίνει, «τα πρόσφατα γεγονότα αποδεικνύουν την ορθότητα της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης. Σε ένα ευρύτερα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, οι διμερείς συγκρούσεις και εσωτερικές εντάσεις στα Βαλκάνια, κινδυνεύουν να δημιουργήσουν αποσταθεροποιητικές αναφλέξεις. Είναι επίσης αυτονόητο, ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και η ουσιαστική εμπέδωση του κράτους δικαίου, θα μπορούσαν να προχωρήσουν πολύ πιο αποτελεσματικά σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο που δικαιώνει τις επιλογές των πολιτικών και των φορέων που έχουν δουλέψει σκληρά σε αυτήν την κατεύθυνση».

Σύμφωνα με τον κ. Παπανδρέου, «τη στιγμή που γίνεται συζήτηση για την ένταξη της Ουκρανίας και της Μολδαβίας, και η διεύρυνση και για λόγους γεωστρατηγικούς είναι πάλι στο τραπέζι, η Ελλάδα πρέπει να πάρει δυναμικές πρωτοβουλίες για την ολοκλήρωση του οράματος που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 2003. Πρωτοβουλίες, που θα λαμβάνουν υπόψη τα συνολικά συμφέροντα της ευρύτερης περιοχής μας και θα διευκολύνουν τη διευθέτηση των προβλημάτων που δίνουν τροφή στις ακραία εθνικιστικές και δημαγωγικές δυνάμεις που προσπαθούν να αυξήσουν την επιρροή τους».

Εν κατακλείδι, «ως ένας από τους αρχιτέκτονες της πρωτοβουλίας της Θεσσαλονίκης και με την ιδιότητα του Εισηγητή για την Ευρωπαϊκή Πορεία των Δυτικών Βαλκανίων, σε μια πρόσφατη ομιλία μου στο Συμβούλιο της Ευρώπης, τόνισα: ‘Το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων, μιας περιοχής με μόλις 17,6 εκατομμύρια ανθρώπους, είναι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η επίτευξη αυτού του στόχου είναι προς το συμφέρον, τόσο των Δυτικών Βαλκανίων, όσο και της Ευρώπης. Οι επιπτώσεις μιας αποτυχίας είναι πολύ μεγαλύτερες από τις αποφάσεις και τους συμβιβασμούς που χρειάζονται για να ξεπεραστούν οι υπάρχουσες δυσκολίες’» καταλήγει στη δήλωσή του ο πρώην πρωθυπουργός.

Η πρόσκληση του πρωθυπουργού, στην οποία έχουν επίσης ανταποκριθεί θετικά η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Charles Michel είναι τόσο ουσιαστική όσο και συμβολική, προσθέτουν οι ίδιες πηγές. Συμβολική, επειδή στις 21 Ιουνίου συμπληρώθηκαν 20 χρόνια από την «Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης» της Συνόδου Ε.Ε.-Δυτικών Βαλκανίων που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε και η οποία άνοιξε τον δρόμο για την ένταξη αρκετών χωρών της περιοχής στην Ε.Ε.

EU enlargement is a win-win for both the EU and the new entering members.@Europarl_EN supports the Western Balkans' call for an accelerated EU accession process.

Our home is open to those who live by our values and who look to a shared united future. @PrespaForum pic.twitter.com/pR0OpcK9JU

— Roberta Metsola (@EP_President) June 17, 2023

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, συμπληρώνουν, έχει επανειλημμένα επαναβεβαιώσει την σταθερή στήριξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής, η οποία καθίσταται ακόμη πιο σημαντική στο νέο περιβάλλον προκλήσεων που διαμορφώνει η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Η συμπλήρωση 20 χρόνων από τη Σύνοδο Κορυφής της Θεσσαλονίκης και η πρόσκληση του πρωθυπουργού στους ηγέτες της περιοχής είναι μια ευκαιρία να υπογραμμιστεί ότι η Ελλάδα, η οποία έχει ενισχύσει τα τελευταία τέσσερα χρόνια το γεωπολιτικό και ενεργειακό αποτύπωμά της στην περιοχή, στέκεται στο πλευρό των Δυτικών Βαλκανίων ως μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας, αλλά και ως η μεγαλύτερη οικονομία της περιοχής και επιθυμεί την ευρωπαϊκή τους ενσωμάτωση, για την οποία υπάρχουν προϋποθέσεις.

We take every opportunity to bring the EU and the Western Balkans closer together.

Today, we have signed high-level agreements to improve our transport links, laying the groundwork to integrate the transport network of the Western Balkans into the EU’s. ↓

— European Commission (@EU_Commission) May 16, 2023

Στην Αθήνα θα βρεθούν για να μετάσχουν στο άτυπο δείπνο-συζήτηση για τη διεύρυνση ο Πρόεδρος της Σερβίας Aleksandar Vucic, του Μαυροβουνίου Jakov Milatovic, ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας Dimitar Kovacheski, του Κοσόβου Albin Kurti, η πρόεδρος του Συμβουλίου Υπουργών της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης Borjana Kristo. Η Αλβανία, η οποία προσκλήθηκε σε επίπεδο Προέδρου, δεν θα εκπροσωπηθεί. (Δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί θετικά και ο ηγέτης της Σλοβενίας).

Στη συζήτηση θα μετάσχουν ακόμη οι ηγέτες των χωρών της περιοχής που είναι μέλη της Ε.Ε.: Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Nikolai Denkov, της Κροατίας Andrej Plenkovic και της Ρουμανίας Ion-Marcel Ciolacu.

Σε πείσμα της δυστοκίας των τελευταίων ημερών στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία καλείται να βρει μια κοινή απάντηση στο ενεργειακό ζήτημα, οι έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων πραγματοποιούν σημαντικές προόδους προς την κατεύθυνση της ένταξής τους στην ΕΕ. Πρόκειται για την Αλβανία, τη Σερβία, το Μαυροβούνιο, τη Βοσνία, το Κόσοβο και τη Βοσνία – Ερζεγοβίνη. Δηλαδή, για τη βόρεια, βαλκανική γειτονιά μας.

Συγκεκριμένα, οι υπουργοί των έξι χωρών των Δυτικών Βαλκανίων συμφωνούν για ταξίδια μεταξύ τους χωρίς βίζα, καθώς και για την αμοιβαία αναγνώριση πανεπιστημιακών πτυχίων και επαγγελματικών προσόντων, κάνοντας ένα βήμα προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε η Γερμανίδα Υπουργός Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ

Η Γερμανίδα ΥΠΕΞ τόνισε, κατά τη συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών των χωρών που εμπλέκονται στη Διαδικασία του Βερολίνου, ότι πρόκειται για ιστορικά βήματα που αλλάζουν τις ζωές των ανθρώπων.
Με βάση όσα αναφέρουν διεθνή πρακτορεία ειδήσεων, η Μπέρμποκ συμπλήρωσε πως «αυτό σημαίνει ότι φοιτητές από την Αλβανία μπορούν να χρησιμοποιήσουν το δίπλωμά τους για να συνεχίσουν τις σπουδές τους στη Βόρεια Μακεδονία και ότι ένας αρχιτέκτονας από τη Σερβία μπορεί να πάει και να εργαστεί στο Μαυροβούνιο. Άλλωστε, αυτό είναι το ζητούμενο της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς».

Στη συνάντηση, ειπώθηκε ότι το μεγαλύτερο όφελος από αυτή τη συμφωνία θα έχουν οι πολίτες από το Κοσσυφοπέδιο και τη Βοσνία – Ερζεγοβίνη, που δεν μπορούν να ταξιδέψουν χωρίς βίζα.

Το τελικό έγγραφο αναμένεται να υπογραφεί στις 3 Νοεμβρίου στο Βερολίνο, όπου αναμένεται η συνάντηση των ηγετών των Δυτικών Βαλκανίων και των άλλων δέκα χωρών που συμμετέχουν στη Διαδικασία του Βερολίνου, καθώς και εκπροσώπων του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Με την υπογραφή των συμφωνιών στην επόμενη συνάντηση τον Νοέμβριο, γίνεται ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός στη διαδικασία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού η ζωή των πολιτών γίνεται πιο εύκολη και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις πρόκειται να διευκολυνθούν στην ανάπτυξή του στη Βαλκανική.

Open Balkans;

Η πρωτοβουλία Ανοικτά Βαλκάνια (Open Balkans) είναι μια πρωτοβουλία οικονομικού και πολιτικού χαρακτήρα, που οδήγησε στη δημιουργία κοινής οικονομικής ζώνης ανάμεσα στην Αλβανία, τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία.

Οι ηγέτες του Κοσσυφοπεδίου τόνισαν ιδιαίτερα ότι η διαδικασία του Βερολίνου είναι μια συνολική πρωτοβουλία όπου όλες οι χώρες είναι ίσες και αντιτάχθηκαν σε οποιαδήποτε πρωτοβουλία που, σύμφωνα με τους ίδιους, θα μπορούσε να εμφανιστεί ως εναλλακτική σε αυτή τη διαδικασία, συμπεριλαμβανομένης της πρωτοβουλίας Open Balkans.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν την πρωτοβουλία για τα Ανοικτά Βαλκάνια και έχουν καλέσει το Κοσσυφοπέδιο να γίνει μέρος της, αλλά ο απεσταλμένος για τα Δυτικά Βαλκάνια Γκάμπριελ Εσκομπάρ τόνισε ότι είναι μια οικονομική πρωτοβουλία που μπορεί να πετύχει μόνο εάν περιλαμβάνει και τα έξι κράτη τα Δυτικά Βαλκάνια ως ισότιμα μεταξύ τους.

Για το δεύτερο ο Βολονταμίρ Ζελένσκι πιέζει, ωστόσο πολλά κράτη μέλη ανθίστανται σε μία συνοπτική διαδικασία, όπως επιζητεί το Κίεβο, επικαλούμενο ζητήματα διαφθοράς που καθιστούν την Ουκρανία έναν αστάθμητο παράγοντα πολύ μακριά ακόμα από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και κανόνες.

Για το πρώτο είναι η αντίδραση της Βουλγαρίας σχετικά με την ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας που δημιουργεί εσωτερική αντιπαράθεση, παρά την διακηρυγμένη θέση της Γερμανίας, όπως φάνηκε από την μίνι περιοδεία του Όλαφ Σολτς στη Σόφια και τα Σκόπια, μετά την σύνοδο της Θεσσαλονίκης.

Ο γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς ώθησε τη Βουλγαρία να άρει τον αποκλεισμό της ένταξης της Βόρειας Μακεδονίας στην ΕΕ κατά τη διάρκεια επίσκεψης στη Σόφια το Σάββατο, αλλά δεν κατάφερε να επιτύχει μια σημαντική πρόοδο στη μακροχρόνια διαμάχη.

Ο Σολτς, ο οποίος σταμάτησε στη Σόφια κάνοντας μια περιοδεία σε βασικές πρωτεύουσες της περιοχής, δήλωσε μετά από συνάντηση με τον Πρωθυπουργό της Βουλγαρίας Κίριλ Πέτκοφ ότι είδε «ευκαιρίες για πρόοδο». Αν και τέτοιες ευκαιρίες δεν ήταν εμφανείς το Σάββατο, ο Scholz έκανε ό,τι μπορούσε για να δώσει μια διπλωματική στροφή στην επίσκεψή του.

«Αυτά τα πράγματα δεν μπορούν να υπαγορευθούν. πρέπει να επιλυθούν με συνεργασία», είπε ο Σολτς, προσθέτοντας ότι αναμένει ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν τις επόμενες ημέρες και ότι έχει επιτευχθεί μια νέα «δυναμική». Στόχος του Βερολίνου είναι να επιλύσει τα ζητήματα γύρω από τη Βόρεια Μακεδονία πριν από τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 23-24 Ιουνίου.

Όπως αναφέρει το Politico, ο Πέτκοφ, του οποίου ο κυβερνητικός συνασπισμός κρέμεται από μια κλωστή, αφού ένα από τα τέσσερα κόμματα εγκατέλειψε τη συμμαχία λόγω των φόβων ότι ο πρωθυπουργός επρόκειτο να άρει το βέτο της Βουλγαρίας, δήλωσε το Σάββατο ότι εμμένει στους όρους που έχει ορίσει η χώρα του για την επίλυση του αδιεξόδου.

Η Βουλγαρία, η οποία έχει εμπλακεί σε μια πολυετή διαμάχη με τη Βόρεια Μακεδονία για την ιστορία, τη γλώσσα και την ταυτότητα, έχει κάνει πολλές απαιτήσεις από τη γείτονά της προτού συμφωνήσει στις ενταξιακές συνομιλίες με το πράσινο φως, συμπεριλαμβανομένου ότι τα Σκόπια αγκυροβολούν τα δικαιώματα μιας βουλγαρικής μειονότητας στην του νομού στο σύνταγμά του.

Η Γερμανία, η οποία για χρόνια υπερασπίζεται την αιτία της ένταξης στην ΕΕ για τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, είναι πρόθυμη να επιταχύνει τη διαδικασία εν μέσω ανησυχιών ότι η Ρωσία μπορεί να προσπαθήσει να σπείρει περαιτέρω διχασμό στην περιοχή εν μέσω της ευρύτερης αντιπαράθεσής της με τη Δύση για την Ουκρανία.

Κατά τη διάρκεια μιας στάσης στα Σκόπια νωρίτερα το Σάββατο, ο Scholz επαίνεσε τη Βόρεια Μακεδονία για τα βήματα που έχει κάνει τα τελευταία χρόνια.

«Η Γερμανία αντιμετωπίζει σοβαρά την ενσωμάτωση στην ΕΕ για ολόκληρη την περιοχή και αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τη Βόρεια Μακεδονία», είπε, σημειώνοντας ότι η χώρα έχει εκπληρώσει όλες τις προϋποθέσεις για να ξεκινήσει επίσημες ενταξιακές συνομιλίες.

Η ουκρανική παράμετρος

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποσχέθηκε στο Κίεβο μια απάντηση “την προσεχή εβδομάδα” στις φιλοδοξίες της Ουκρανίας να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την ώρα που η ρωσική επίθεση κλιμακώνεται στην ανατολική Ουκρανία.

“Οι σημερινές συζητήσεις θα μας επιτρέψουν να ολοκληρώσουμε την αξιολόγησή μας” για την ενδεχόμενη χορήγηση στην Ουκρανία του καθεστώτος του υποψήφιου μέλους στην ΕΕ “έως το τέλος της προσεχούς εβδομάδας”, δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μετά τη συνάντησή της με τον πρόεδρο Ζελένσκι.

Η Ουκρανία ζητεί συγκεκριμένη “νομική δέσμευση” που να της επιτρέπει να λάβει το συντομότερο δυνατόν επίσημο καθεστώς υποψηφίου μέλους στην ΕΕ, αλλά οι 27 είναι πολύ διχασμένοι στο θέμα αυτό.

Και ακόμη κι αν πάρει η Ουκρανία το “καθεστώς υποψήφιου μέλους”, αυτό θα εκκινήσει μια διαδικασία διαπραγματεύσεων και ενδεχόμενων μεταρρυθμίσεων που θα διαρκέσει χρόνια, ίσως και δεκαετίες, προτού να είναι έτοιμη να ενταχθεί στην ΕΕ.

“Θέλουμε να υποστηρίξουμε την Ουκρανία στην ευρωπαϊκή της πορεία”, δήλωσε σήμερα η πρόεδρος της Κομισιόν. “Θέλουμε να κοιτάζουμε στο μέλλον. Έχει κάνει πολλά, αλλά υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να γίνουν, για την καταπολέμηση της διαφθοράς για παράδειγμα”, δήλωσε σε κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε με τον πρόεδρο Ζελένσκι.

Ο Ζελένσκι δήλωσε στην ίδια συνέντευξη: “Όλη η Ευρώπη είναι στόχος για τη Ρωσία, και η Ουκρανία είναι μόλις το πρώτο στάδιο αυτής της επιθετικότητας. Για τον λόγο αυτό μια θετική απάντηση στην ουκρανική υποψηφιότητα στην ΕΕ μπορεί να είναι μια θετική απάντηση στην ερώτηση κατά πόσο το ευρωπαϊκό σχέδιο έχει μέλλον”.

Ο ουκρανικός λαός “έχει ήδη πολύ μεγάλη συνεισφορά στην υπεράσπιση της κοινής ελευθερίας”, δήλωσε ο Ζελένσκι.

Η επίσκεψη της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πραγματοποιείται με φόντο την κλιμάκωση των μαχών στην ανατολική Ουκρανία.

Στο Κίεβο Σολτς, Μακρόν και Ντράγκι πριν από τη σύνοδο κορυφής της G7, σύμφωνα με γερμανική εφημερίδα

O Γερμανός καγκελάριος ‘Ολαφ Σολτς θα ταξιδέψει στο Κίεβο μαζί με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Ιταλό πρωθυπουργό Μάριο Ντράγκι πριν από τη σύνοδο κορυφής της G7 στα τέλη Ιουνίου, γράφει σήμερα η εφημερίδα Bild am Sonntag.

Η εφημερίδα επικαλείται γαλλικές και ουκρανικές κυβερνητικές πηγές.

Εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης δήλωσε στο Reuters: “Δεν είμαστε σε θέση να το επιβεβαιώσουμε”.

Διαμήνυσε εκ νέου ότι για την Ελλάδα η ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια αποτελεί μονόδρομο. Μάλιστα, σημείωσε πως καθώς η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα της περιοχής που εντάχθηκε στην τότε ΕΟΚ, “αισθανόμαστε πως έχουμε ηθικό καθήκον να βοηθήσουμε όσους έχουν μείνει ακόμη εκτός Ευρώπης”. Σε αυτό το πλαίσιο, εξέφρασε την πλήρη υποστήριξη της Ελλάδας στη σύγκληση της πρώτης διακυβερνητικής διάσκεψης με την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία όσο το δυνατόν συντομότερα.

Αναφερόμενος στη χθεσινή επίσκεψη της Κοσοβάρας υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα, ο Νίκος Δένδιας είπε πως την ενθάρρυνε να συνεχίσει τις προσπάθειες στο πλαίσιο του Διαλόγου Βελιγραδίου-Πρίστινας. Συνεχίζοντας στο ίδιο μήκος κύματος, εξέφρασε την πεποίθηση ότι η πρόοδος σε αυτόν τον Διάλογο θα φέρει την περιοχή πιο κοντά στην Ευρώπη και ανέφερε ότι πέρασε ένα σαφές μήνυμα, ότι “υποστηρίζουμε τις προσπάθειες του ειδικού εκπροσώπου της Ε.Ε. Μίροσλαβ Λάιτσακ”. “Αυτό είναι και το μήνυμα που θα μεταφέρει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο Βελιγράδι όπου θα μεταβούμε την επόμενη εβδομάδα”, προσέθεσε.

Επίσης, οι δύο υπουργοί Εξωτερικών συζήτησαν τις πολύ ανησυχητικές εξελίξεις στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, με τον Νίκο Δένδια να μεταφέρει την ανάγκη οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων να αναπτύξουν σχέσεις καλής γειτονίας με τις χώρες της ευρύτερης περιοχής. Αλλά επίσης, θα πρέπει να αποφύγουν να πέσουν στην παγίδα να πισωγυρίσουν στις πρακτικές του 19ου αιώνα, συγκεκαλυμμένες σήμερα ως νεο-οθωμανικές ή εθνικιστικές φιλοδοξίες, που πραγματοποιούνται με χειραγώγηση θρησκευτικών, ιστορικών και πολιτιστικών συσχετισμών, διαμήνυσε. Επιπρόσθετα, υπογράμμισε πως δεν πρέπει να υπάρχει χώρος για εθνικισμό και νέο-οθωμανισμό και εξέφρασε την ανησυχία ότι η αποσταθεροποίηση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης θα μπορούσε εύκολα να επεκταθεί και να επηρεάσει ολόκληρη την περιοχή. “Και δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να συμβεί αυτό”, κατέστησε σαφές και διατύπωσε την ικανοποίησή του που συζήτησε πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτό. “Διότι μαζί με την Κροατία και άλλα κράτη με τις ίδιες απόψεις, μπορούμε να εργαστούμε, επίσης στο Συμβούλιο Υπουργών, για να διασφαλίσουμε την πολυπόθητη ευρωπαϊκή πορεία για τα Δυτικά Βαλκάνια, συμπεριλαμβανομένης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης”, προσέθεσε.

Σε ό,τι αφορά στις διμερείς σχέσεις, ο υπουργός Εξωτερικών έκανε λόγο για εξαιρετικούς δεσμούς που έχουν οικοδομήσει η Ελλάδα και η Κροατία. Ξεκινώντας τη δήλωσή του, είπε πως είναι πολύ μεγάλη χαρά που επισκέπτεται την Κροατία για τρίτη φορά σε σύντομο χρονικό διάστημα, σημειώνοντας ότι επίκειται τις επόμενες εβδομάδες και η επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. “Ο ρυθμός αυτών των συναντήσεων μαρτυρεί τους εξαιρετικούς δεσμούς σε διμερές επίπεδο που έχουν οικοδομήσει η Ελλάδα και η Κροατία” ανέφερε χαρακτηριστικά ο Νίκος Δένδιας. Στην κατεύθυνση αυτή, εξέφρασε τις ευχαριστίες του για την εκτίμηση του ρόλου των ελληνικών επιχειρήσεων στα έργα υποδομών για τη δημιουργία ενός καλύτερου μέλλοντος για την Κροατία.

Σε ανάλογο πνεύμα, ο Νίκος Δένδιας επανέλαβε την πλήρη υποστήριξη της Ελλάδας στην προσπάθεια της Κροατίας να ενταχθεί στη ζώνη Σένγκεν, στην Ευρωζώνη, καθώς και στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). Παράλληλα, εξέφρασε τη βαθιά εκτίμηση της Ελλάδας για την προσχώρηση της Κροατίας στην ομάδα Μεσογειακών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU-Med9).

Περαιτέρω, ο Νίκος Δένδιας συζήτησε με τον Κροάτη ομόλογό του για την οικονομική συνεργασία. Υπό αυτό το πρίσμα, ο υπουργός Εξωτερικών διαπίστωσε πως η οικονομική συνεργασία προχωράει πολύ καλά, αλλά μπορούν να γίνουν περισσότερα.

Αναφερθείς στη συμμετοχή του στο συνέδριο για το Μέλλον της Ευρώπης που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο της Πούλα, δήλωσε χαρούμενος που είχε την ευκαιρία να συζητήσει με φοιτητές, “με την επόμενη γενιά της Ευρώπης, το μέλλον και την ελπίδα της Ευρώπης”, τις κοινές προκλήσεις. Επισήμανε ότι έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι τα ζητήματα που αντιμετωπίζουμε δεν είναι ως επί το πλείστον εθνικά ζητήματα, αλλά ευρωπαϊκά που πρέπει να αντιμετωπιστούν απ’ όλες μαζί τις χώρες της ΕΕ, όπως για παράδειγμα η μετανάστευση.

Σημειώνεται πως απαντώντας σε ερώτηση στο συνέδριο, ο Νίκος Δένδιας είπε πως η χρειάζεται Ελλάδα τόσο ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις “επειδή αντιμετωπίζουμε απειλή. Είμαστε η μόνη χώρα στον κόσμο, η Ελλάδα, μέλος της ΕΕ, του ΝΑΤΟ κ.λπ. που αντιμετωπίζουμε απειλή πολέμου, casus belli, από τη γειτονική Τουρκία”.

Ο πρωθυπουργός προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), στο πλαίσιο της Συνόδου, είπε ότι κατά τη διάρκεια του δείπνου εργασίας, θα ενημερώσει τους εταίρους της χώρας μας για την πολύ σημαντική συμφωνία στρατηγικής συμμαχίας, συνεργασίας που υπέγραψε η Ελλάδα με την Γαλλία.

Στην Σύνοδο Κορυφής ΕΕ- Δυτικών Βαλκανίων θα συζητηθεί η στρατηγική σημασία των Δυτικών Βαλκανίων για την Ένωση και η ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να επαναλάβει τη σταθερή υποστήριξη της Ελλάδας στην ενταξιακή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων καθώς και την πεποίθηση για την αποστολή ενός σαφούς μηνύματος στήριξης στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες.

Η δήλωση του πρωθυπουργού έχει ως εξής:

«Στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης- Δυτικών Βαλκανίων θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για την ευρωπαϊκή προοπτική των γειτόνων μας στα Δυτικά Βαλκάνια.

Δεκαοκτώ χρόνια μετά τη Σύνοδο της Θεσσαλονίκης η οποία για πρώτη φορά άνοιξε την ευρωπαϊκή πόρτα στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, έχει έρθει η ώρα πια να αναληφθούν ξεκάθαρες δεσμεύσεις όσον αφορά τα Δυτικά Βαλκάνια. Ο χρόνος πιέζει και αν η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι απούσα από αυτή την περιοχή δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι άλλοι θα σπεύσουν να καλύψουν το κενό.

Στο σημερινό δείπνο θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε συνολικά θέματα που αφορούν την παγκόσμια εξωτερική πολιτική. Θα είναι μία ευκαιρία για μένα να ενημερώσω τους εταίρους μας για την πολύ σημαντική συμφωνία στρατηγικής συμμαχίας, συνεργασίας που υπογράψαμε με την Γαλλία. Και να επαναλάβω ακόμα μια φορά την ανάγκη να επιταχυνθεί η συζήτηση για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Πρέπει, επιτέλους, η Ευρώπη να είναι σε θέση να ξεκινήσει τουλάχιστον τη διαδρομή ευθυγράμμισης της οικονομικής της ισχύος με την γεωπολιτική της δύναμη. Ελπίζω, σήμερα, να έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε, αναλυτικά, αυτή τη συζήτηση».

Ο πρωθυπουργός προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), στο πλαίσιο της Συνόδου, είπε ότι απόψε κατά τη διάρκεια του δείπνου εργασίας, θα ενημερώσει τους εταίρους της χώρας μας για την πολύ σημαντική συμφωνία στρατηγικής συμμαχίας, συνεργασίας που υπέγραψε η Ελλάδα με την Γαλλία.

Στην αυριανή Σύνοδο Κορυφής ΕΕ- Δυτικών Βαλκανίων θα συζητηθεί η στρατηγική σημασία των Δυτικών Βαλκανίων για την Ένωση και η ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να επαναλάβει τη σταθερή υποστήριξη της Ελλάδας στην ενταξιακή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων καθώς και την πεποίθηση για την αποστολή ενός σαφούς μηνύματος στήριξης στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες.

. Μιλώντας στο πάνελ της δεύτερης συνεδρίασης του Φόρουμ, με αντικείμενο τα Δυτικά Βαλκάνια, ο Νίκος Δένδιας ανέφερε πως η περιοχή αυτή είναι ζωτικής σημασίας για την επιρροή και την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επίσης, σημείωσε πως βασικός στόχος της ΕΕ είναι να βοηθήσει τα Δυτικά Βαλκάνια να εκπληρώσουν όλες τις προϋποθέσεις πλήρους ένταξης, στηρίζοντας τις θεμελιώδεις δημοκρατικές αρχές, το κράτος δικαίου, τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις, την εναρμόνιση με τις βασικές ευρωπαϊκές αξίες. Με τη σειρά του, προσέθεσε, αυτό θα επιταχύνει την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική σύγκλιση.

Σε αυτό το πλαίσιο, προέταξε την ανάγκη μιας πιο αποτελεσματικής στρατηγικής επικοινωνίας. «Και είναι ζωτικής σημασίας η ενημέρωση στην περιοχή για τις ευκαιρίες που συνεπάγονται η στενότερη ολοκλήρωση και οι μεταρρυθμίσεις, καθώς και για την αντιμετώπιση κακόβουλων επιρροών τρίτων χωρών» σημείωσε. Και αυτό απαιτεί, προσέθεσε, προσπάθειες από τις ίδιες τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.

Σκοπός της Διαδικασίας του Βερολίνου είναι η προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων, μεταξύ άλλων, μέσω της οικονομικής ανάπτυξης και συνεργασίας.

Σημειώνεται ότι εκτός από τους εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων που συμμετέχουν στη Διαδικασία λαμβάνουν επίσης μέρος ορισμένα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ελλάδα, Αυστρία, Βουλγαρία, Γαλλία, Ιταλία, Κροατία, Πολωνία, Σλοβενία), καθώς και το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι στρατηγική επιλογή της Ελλάδας ήταν και παραμένει η ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, υπό τη γνωστή αιρεσιμότητα.

Ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ακόμη την ιδιαίτερη σημασία που αποδίδει η χώρα μας στην Διαδικασία του Βερολίνου, η οποία συμβάλλει ουσιαστικά στην κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη και στην προσέγγιση των λαών της περιοχής, καθώς και στην επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας των Δυτικών Βαλκανίων.