Παράλληλα, χτες ανασύρθηκαν ακόμη δύο σοροί από το αποκαλούμενο «σπήλαιο του θανάτου». Οι δύτες ήταν μέλη μιας πενταμελούς ομάδας που εισήλθε στο σπήλαιο την περασμένη εβδομάδα. Το πτώμα ενός εξ αυτών –του εκπαιδευτή της ομάδας– είχε ήδη ανασυρθεί την Παρασκευή, ωστόσο οι έρευνες είχαν διακοπεί προσωρινά λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών.

Σύμφωνα με το CNN, οι αρχές των Μαλδίβων αναφέρουν ότι οι πέντε δύτες, ανάμεσά τους και ένας εκπαιδευτής καταδύσεων, θεωρείται πως εξερευνούσαν ένα βαθύ υποβρύχιο σπήλαιο όταν εξαφανίστηκαν.

Τα θύματα

Τα θύματα της τραγωδίας αναγνωρίστηκαν ως ο βιολόγος Φεντερίκο Γκουαλτιέρι, η ερευνήτρια Μουριέλ Οντενίνο, ο εκπαιδευτής καταδύσεων Τζιανλούκα Μπενεντέτι, η Μόνικα Μοντεφαλκόνε, αναπληρώτρια καθηγήτρια οικολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γένοβας, και η κόρη της, Τζόρτζια.

Επικεφαλής της ομάδας που εισήλθε στο σπήλαιο ήταν η 51χρονη Μόνικα Μοντεφαλκόνε, η οποία πραγματοποιούσε συχνά καταδύσεις στα νερά των Μαλδίβων στον Ινδικό Ωκεανό, ενώ στην αποστολή συμμετείχε και η κόρη της.

Η Μόνικα Μοντεφαλκόνε ήταν ιδιαίτερα γνωστή για το επιστημονικό της έργο και τη μακροχρόνια ενασχόλησή της με το θαλάσσιο περιβάλλον των Μαλδίβων. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Γένοβας, Τζόρτζιο Μπαβεστρέλο, μιλώντας για τη συνάδελφό του, περιέγραψε τη στενή σχέση της με την περιοχή:

«Η Μόνικα κάθε φορά που βρισκόταν σε αυτά τα μέρη, που αγαπούσε πολύ και τα επισκεπτόταν συχνά επί 20 χρόνια, έκανε παρατηρήσεις για την κατάσταση του κοραλλιογενούς υφάλου».

Σύμφωνα με το Primocanale, το πάθος της για τη θάλασσα και την επιστημονική έρευνα είχε μεταδοθεί και στην κόρη της, Τζόρτζια, η οποία έχασε επίσης τη ζωή της στη μοιραία κατάδυση δίπλα στη μητέρα της.

Συγκλονιστική είναι και η μαρτυρία της μητέρας του Φεντερίκο Γκουαλτιέρι, η οποία μίλησε για την αγάπη του γιου της για τη θάλασσα και τις καταδύσεις:

«Ο Φεντερίκο ήταν έτσι. Ως παιδί ήταν έτσι. Αγαπούσε το νερό, τη θάλασσα και τα ψάρια. Πέθανε στην πιο ευτυχισμένη στιγμή της ζωής του. Επειδή είχε αποφοιτήσει από αυτό ακριβώς που ήθελε».

Ερωτήματα για τις συνθήκες της μοιραίας κατάδυσης

Την ίδια ώρα, νέα ερωτήματα εγείρονται γύρω από τις συνθήκες της μοιραίας κατάδυσης. Όπως μετέδωσε το Sky News, επικαλούμενο το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών, το όριο για καταδύσεις αναψυχής στις Μαλδίβες είναι τα 30 μέτρα, ενώ το δυστύχημα σημειώθηκε σε βάθος περίπου 50 μέτρων.

Οι αρχές των Μαλδίβων εξετάζουν διάφορους παράγοντες που ενδέχεται να οδήγησαν στην τραγωδία, μεταξύ αυτών και το ενδεχόμενο οι δύτες να κατέβηκαν σε μεγαλύτερο βάθος από το προβλεπόμενο.

Οι δύο τελευταίοι νεκροί αναμένεται, σύμφωνα με τον σχεδιασμό των αρχών, να ανασυρθούν αύριο από την ίδια σπηλιά βάθους 60 μέτρων στην ατόλη Βααβού.

Οι ιταλικές αρχές διεξάγουν παράλληλα έρευνα για τα αίτια του δυστυχήματος, το οποίο χαρακτηρίζεται ως το χειρότερο καταδυτικό δυστύχημα που έχει σημειωθεί στην περιοχή και το πλέον πολύνεκρο μεμονωμένο περιστατικό στην καταδυτική ιστορία των Μαλδίβων. Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην ολοκλήρωση της σύνθετης επιχείρησης ανάσυρσης και στις απαντήσεις που θα δώσουν οι έρευνες για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες χάθηκαν οι πέντε δύτες.

Η σπηλιά, γνωστή και ως «σπηλιά των καρχαριών», αποτελείται από τρεις θαλάμους που ενώνονται με στενά υποθαλάσσια περάσματα. Στο εσωτερικό της ζουν καρχαρίες, σαλάχια και αστακοί, ενώ η είσοδός της βρίσκεται σε βάθος περίπου 50 μέτρων — αρκετά πιο βαθιά από το όριο που επιτρέπεται συνήθως για καταδύσεις αναψυχής στις Μαλδίβες.

Το 2014, δύο Ρώσοι δύτες είχαν καταφέρει να εξερευνήσουν μέρος της σπηλιάς, καταγράφοντας σε βίντεο τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν στο εσωτερικό της.

Από την επιχείρηση εντοπισμού των πέντε Ιταλών δυτών έχει βρεθεί μέχρι στιγμής μόνο η σορός του εκπαιδευτή Τζιανλούκα Μπενεντέτι κοντά στην είσοδο της σπηλιάς. Οι υπόλοιποι τέσσερις — η Μόνικα Μοντεφαλκόνε, η 22χρονη κόρη της Τζόρτζια Μοντεφαλκόνε, ο βιολόγος Φεντερίκο Γκαλτιέρι και ο ερευνητής Μούριελ Οντεντίνο — εντοπίστηκαν βαθύτερα, μέσα σε τούνελ του τρίτου θαλάμου.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τέτοιες καταδύσεις θεωρούνται εξαιρετικά απαιτητικές, καθώς η περιορισμένη ορατότητα, τα στενά περάσματα και το μεγάλο βάθος αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο αποπροσανατολισμού και εγκλωβισμού.

«Δεν συγχωρεί λάθη»

«Έχω επισκεφτεί αυτές τις σπηλιές αμέτρητες φορές. Δεν υπάρχει ρεύμα. Κολύμπησαν σε αυτή την τρίτη σπηλιά. Επέλεξαν να μπουν εκεί», δήλωσε στην Daily Mail ο πρώην στρατιωτικός δύτης για τις Ένοπλες Δυνάμεις των Μαλδίβων, Σαφράζ Ναΐμ.

«Πιστεύω ότι ο εκπαιδευτής κολύμπησε σκόπιμα μακριά από την ομάδα. Ίσως να προσπάθησε να βγει στην επιφάνεια πριν ξεμείνει από αέρα. Η υπόλοιπη ομάδα πέθανε σε αυτόν τον τρίτο θάλαμο και ο Μπενεντέτι πέθανε στο πέρασμα προσπαθώντας να βγει» πρόσθεσε ο Ναΐμ.

Ο ίδιος – παρά το γεγονός ότι είναι έμπειρος δύτης – δεν έχει μπει ποτέ στον τρίτο θάλαμο της σπηλιάς που βρέθηκαν νεκροί οι πέντε Ιταλοί λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια μιας τέτοιας κατάδυσης.

«Το σπήλαιο είναι αδυσώπητο. Είναι κλειστό, κατάμαυρο και μπορείς να δεις μόνο από πού ρίχνεις το φως. Αν κάτι πάει στραβά, δεν μπορείς να ανέβεις στην επιφάνεια όπως κάνεις σε ανοιχτές καταδύσεις. Σε αυτό το βάθος κάτω από τα 55 μέτρα είναι απλώς εντελώς επικίνδυνο» είπε χαρακτηριστικά για την σπηλιά ο δύτης από τις Μαλδίβες.

Εν τω μεταξύ, το γραφείο ταξιδίων που οργάνωσε την κατάδυση ανέφερε ότι δεν γνώριζε ότι οι πέντε θα καταδύονταν τόσο βαθιά, πολύ πιο χαμηλά από το βάθος που επιτρέπουν οι τοπικές Αρχές (είναι περίπου 30 μέτρα για καταδύσεις για λόγους αναψυχής). Οι πέντε δύτες είχαν εμπειρία, αλλά δεν είχαν τον ειδικό, τεχνικό εξοπλισμό που χρειάζεται για καταδύσεις σε πολύ μεγάλο βάθος, παρά μόνο εξοπλισμό για αναψυχή.

Δεν έχουν γίνει γνωστές προς το παρόν λεπτομέρειες για την επιχείρηση και τον χρόνο ανάσυρσής τους.

Οι πέντε έμπειροι δύτες, μία καθηγήτρια θαλάσσιας βιολογίας, η κόρη της, δύο νεαροί ερευνητές και ο εκπαιδευτής τους, έχασαν τη ζωή τους ενώ έκαναν κατάδυση σε υποθαλάσσιο σπήλαιο στις Μαλδίβες. 

Η σορός πτώμα ενός από τους Ιταλούς δύτες ανασύρθηκε την Παρασκευή, όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή της η Εθνική Αμυντική Δύναμη των Μαλδίβων (MNDF).

«Το πτώμα ανασύρθηκε από σπήλαιο βάθους περίπου 60 μέτρων. Εκτιμάται ότι και οι υπόλοιποι δύτες θα βρίσκονται μέσα στο σπήλαιο, το οποίο έχει μήκος περί τα 61 μέτρα», ανέφερε η ανακοίνωση.

Υπενθυμίζεται πως το Σάββατο ένα δύτης της MNDF, ο οποίος συμμετείχε στην επιχείρηση, ο αρχιλοχίας Μοχάμεντ Μαχουντί, έχασε τη ζωή του από τη νόσο αποσυμπίεσης, οδηγώντας σε προσωρινή αναστολή την επιχείρηση που διεξαγόταν υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες. 

Το πλήρωμα επέβαινε σε ιστιοπλοϊκό καταμαράν 12 μέτρων και βιντεοσκοπούσε τη θαλάσσια ζωή κάτω από τα κύματα. Όμως, μόλις λίγα λεπτά μετά την πρώτη κατάδυση, η κατάσταση ξέφυγε από τον έλεγχο.

Μια ομάδα καρχαριών εμφανίστηκαν ξαφνικά από τα βάθη και όρμησαν σε μια γυναίκα δύτρια που κρατούσε κάμερα με έντονα φώτα.

Στο βίντεο που δημοσίευσε η Daily Mail, φαίνεται η στιγμή που την πλησιάζουν. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, τουλάχιστον δέκα καρχαρίες πλησίασαν τη δύτρια, η οποία πάλευε απελπισμένα να τους απωθήσει, ενώ ούρλιαζε κάτω από το νερό.

Ένας από αυτούς τη χτύπησε με το κεφάλι στο πρόσωπο, χωρίς να ανοίξει το στόμα του.

Παρά τον πανικό κανένας καρχαρίας δεν άνοιξε το στόμα του για να καταπιεί κάποιον. Η δύτρια κατάφερε να διαφύγει σώα και αβλαβής και μάλιστα η ομάδα επέστρεψε αργότερα στο νερό για να συνεχίσει τα γυρίσματα.

Τα πλάνα από το περιστατικό δημοσιεύθηκαν στο διαδίκτυο και μέσα σε λίγες ημέρες ξεπέρασαν τις 2,4 εκατομμύρια προβολές.

Για να φτάσουμε εκεί χρειάστηκαν δύο ελικόπτερα, περιγράφει το MIT Review τρεις εβδομάδες δοκιμαστικών καταδύσεων, δύο τόνοι εξοπλισμού και σκληρή δουλειά για να ξεπεραστούν ένας απροσδόκητος αριθμός τεχνικών προβλημάτων. Αλλά εκείνη τη στιγμή, ο Χάρις υπνωτίστηκε από αυτό που ήταν μπροστά του: το απέραντο, μαύρο, άγνωστο.

Κοιτώντας το, ένιωσε το γνωστό τράβηγμα — ίσως μπορούσε να πάει λίγο πιο μακριά. Αντίθετα, κοίταξε τον καταδυτικό συνεργάτη του, Κρεγκ Τσάλεν, που επιπλέει λίγα μέτρα δεξιά του. Και οι δύο καταδύονταν όλο και σε πιο επικίνδυνες σπηλιές για χρόνια, καθιστώντας τους δύο από τους λίγους ανθρώπους με τις ικανότητες να βοηθήσουν στη διάσωση της ομάδας ποδοσφαίρου της Ταϊλάνδης που παγιδεύτηκε σε μία το 2018. Γνώριζαν τον ακραίο κίνδυνο και ο καθένας άλλο, καλά. Ακόμη και μέσα από τα γυαλιά και το επιστόμιο της αναπνευστικής συσκευής, με τους τέσσερις χοντρούς εύκαμπτους σωλήνες που κυλούσαν γύρω από το πρόσωπό του σαν χαυλιόδοντες μαμούθ, ο Χάρις μπορούσε να δει ότι ο Τσάλεν ένιωθε το ίδιο. Και οι δύο ήθελαν πολύ να σπρώξουν μπροστά στη σκοτεινή έκταση.

Αντίθετα, με το σύνθημα του Χάρις, γύρισαν πίσω. Δεν ήταν εκεί για να ξεπεράσουν τα 245 μέτρα – ένα βάθος που είχαν φτάσει τρία χρόνια νωρίτερα. Ούτε ήταν εκεί για να κάνουν ρεκόρ βάθους – αυτό θα σήμαινε ότι θα ξεπεράσουν τα 308 μέτρα. Ήταν εκεί για να δοκιμάσουν αυτό που έβλεπαν ως πιθανό κλειδί για το ξεκλείδωμα βάθους πέρα ​​από ακόμη και τα 310 μέτρα: την αναπνοή υδρογόνου.

Το πρόβλημα υπάρχει για περισσότερο από έναν αιώνα: Πώς μπορεί ένα ανθρώπινο σώμα να αντέξει την υποβρύχια πίεση σημαντικά πέρα ​​από το φυσικό του κατώφλι; Οι ναυτικές μονάδες και οι υπεράκτιες εταιρείες πετρελαίου σε όλο τον κόσμο έχουν επενδύσει εδώ και καιρό για να το ανακαλύψουν με ισχύ και κέρδος, και στις δεκαετίες του 1970 και του ’80 η έρευνά τους άρχισε να φιλτράρεται στον κόσμο των πολιτών, όπου οι άνθρωποι δοκίμαζαν τα όρια της περιέργειάς τους.
Αυτό περιλάμβανε άτομα όπως ο Sheck Exley, καθηγητής μαθηματικών γυμνασίου στο Live Oak της Φλόριντα. Ο Exley έγινε διεθνές είδωλο στην καταδυτική κοινότητα για τις καταδύσεις του που έσπασαν ρεκόρ — ξεπερνώντας, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα όρια των στρατιωτικών και εμπορικών επαγγελματιών. Βουτούσε στις υποβρύχιες σπηλιές της Βόρειας Φλόριντα από τότε που ήταν έφηβος – το 1972, σε ηλικία 23 ετών, ήταν ο πρώτος άνθρωπος στον κόσμο που κατέγραψε 1.000 σπηλιές – και η εξερεύνηση τους ήταν αυτό που τον ώθησε να προχωρήσει βαθύτερα. Είχε κολλήσει από την πρώτη του κατάδυση στο Crystal River της Φλόριντα το 1966. «Περιπλανήθηκα στο σπήλαιο εκεί, τα μάτια μου προσαρμόστηκαν και κολύμπησα λίγο πιο πέρα, κοιτάζοντας το σκοτάδι», είπε. είπε στο AquaCorps , ένα περιοδικό για δύτες, το 1992. «Υποθέτω ότι κοιτούσα σε αυτό το σκοτάδι από τότε.»

Το “φαινόμενο Μαρτίνι”

Στα 40 μέτρα περίπου, η αναπνοή του μίγματος αερίων που ονομάζουμε αέρα -78% άζωτο, 21% οξυγόνο και 1% ιχνοαέρια- προκαλεί νάρκωση αδρανούς αερίου ή το «φαινόμενο μαρτίνι», που ονομάζεται από την κατάσταση ανικανότητας που προκαλεί. Λίγο πιο βαθιά και το οξυγόνο γίνεται τοξικό. Για χρόνια, το ναυτικό των ΗΠΑ και της Βρετανίας χρησιμοποιούσαν ήλιο για να αραιώσουν το οξυγόνο και το άζωτο στη δεξαμενή ενός δύτη ως μέσο αντιμετώπισης και των δύο αυτών προβλημάτων, αλλά λίγοι ξένοι το γνώριζαν. Το 1981, αφού ο Γερμανός δύτης σπηλαίων Jochen Hasenmayer έφτασε τα 143 μέτρα χρησιμοποιώντας ένα μείγμα ηλίου, ο Exley άρχισε να το χρησιμοποιεί επίσης – παρά τη γνώση ότι μόλις λίγα χρόνια νωρίτερα, δύο δύτες στη Φλόριντα είχαν πειραματιστεί με το μείγμα και πέθαναν.

Μείγμα αερίων

Οι δύτες που ξεπερνούν τα 40 μέτρα συνήθως δεν χρησιμοποιούν σταθερή αναλογία αερίων—κυκλοφορούν μέσα από μείγματα αζώτου, οξυγόνου και ηλίου καθώς κατεβαίνουν και ανεβαίνουν, τροποποιώντας τα ανάλογα με την τοποθεσία, τη θερμοκρασία του νερού, τη νευρολογική ανοχή στη νάρκωση και πολλά άλλα μεταβλητές. Οι πίνακες αποσυμπίεσης, οι οποίοι εκθέτουν διαφορετικά μείγματα αερίων και τον χρόνο που πρέπει να δαπανηθεί για την αναπνοή τους, παρέχουν έναν ακριβή οδικό χάρτη για αυτή τη διαδικασία—πολύ απαραίτητο, καθώς η πολύ γρήγορη άνοδος απελευθερώνει τα συσσωρευμένα αέρια στο αίμα και τον ιστό ενός δύτη με τον τρόπο που ξεβιδώνει το καπάκι σε ένα μπουκάλι σόδα απελευθερώνει φυσαλίδες, με αποτέλεσμα την επώδυνη, συχνά εξουθενωτική κατάσταση που είναι γνωστή ως κάμψεις. Χωρίς τα τραπέζια, η ανάβαση από μεγάλα βάθη ήταν πολύ επικίνδυνη. Αλλά η δημιουργία τους απαιτούσε τεχνολογία υψηλού επιπέδου και αρχεία δεδομένων που δεν ήταν διαθέσιμα στους περισσότερους ανθρώπους.

Το πρόβλημα υπάρχει για περισσότερο από έναν αιώνα: Πώς μπορεί ένα ανθρώπινο σώμα να αντέξει την υποβρύχια πίεση σημαντικά πέρα ​​από το φυσικό του κατώφλι; Οι ναυτικές μονάδες και οι υπεράκτιες εταιρείες πετρελαίου σε όλο τον κόσμο έχουν επενδύσει εδώ και καιρό για να το ανακαλύψουν με ισχύ και κέρδος, και στις δεκαετίες του 1970 και του ’80 η έρευνά τους άρχισε να φιλτράρεται στον κόσμο των πολιτών, όπου οι άνθρωποι δοκίμαζαν τα όρια της περιέργειάς τους.

Πηγή: MIT Review

Στα πλάνα, όπως μεταδίδει η «Corriere della Sera», φαίνεται ένας δύτης να κρατιέται από ένα σχοινί ενώ κατεβαίνει στο νερό και στη συνέχεια να μπαίνει στο εσωτερικό του σκάφους, το οποίο είναι σχεδόν άθικτο μετά το ναυάγιο.

Οι ερευνητές προσέγγισαν το σημείο του ναυαγίου του πολυτελούς γιοτ, αξίας 30.000.000 λιρών, το οποίο παραμένει στον βυθό στα ανοιχτά των ακτών της Σικελίας, σε βάθος περίπου 50 μέτρων.

Όπως αναφέρει η «Corriere della Sera», οι δύτες διακρίνονται να ελέγχουν τους διαδρόμους, το μηχανοστάσιο, τις καταπακτές και τα δωμάτια στο εσωτερικό του «Bayesian», με μία κάμερα η οποία καταγράφει και τη γέφυρα του σκάφους.

Στις εικόνες διακρίνονται, επίσης, πόρτες της πολυτελούς θαλαμηγού, ενώ η αίθουσα ελέγχου του γιοτ όπου είναι πολύ πιθανό να υπάρχει το «μαύρο» κουτί, φαίνεται άθικτη.

Παρακολουθώντας την εξέλιξη της δίκης όλες αυτές τις μέρες, οι άνθρωποι αυτοί, αδυνατούν να κατανοήσουν, πως είναι δυνατό οι δύο κατηγορούμενοι, να ρίχνουν ο ένας στον άλλο τις ευθύνες. “Δεν υπάρχουν λόγια να το περιγράψουμε όλο αυτό. Νιώθουμε οργή και αγανάκτηση. Είμαστε γονείς κι εμείς. Μεγαλώνουμε τα παιδιά μας, κι αυτό που αντικρίσαμε μας άφησε σημάδια. Ήταν πολύ σκληρό. Έχουν δει πολλά τα μάτια μας. Μια κοπέλα σχεδόν 1.90 την είχαν κατακρεουργήσει” τονίζουν.

“Από σύμπτωση είχαμε φθάσει νωρίς και οι συνθήκες ήταν τέτοιες που τυχαία μπορέσαμε να τη βρούμε. Αν ο καιρός την έβγαζε έξω από την αγκάλη του κόλπου, δεν θα την βρίσκαμε ποτέ. Αυτό που είδαμε όταν φθάσαμε κοντά της ήταν φριχτό. Αμέσως καταλάβαμε ότι πρόκειται για έγκλημα. Την βγάλαμε από τη θάλασσα με λύση ανάγκης, δένοντάς της, γιατί φοβηθήκαμε ότι θα την χάναμε. Όταν ο Κώστας την γύρισε ανάποδα και την είδαμε, μας κόπηκε η αναπνοή και στους δύο” πρόσθεσαν.

“Όποια ποινή και να τους δώσουν, η κοπέλα δεν γυρίζει πίσω. Το σπίτι αυτό έχει κλείσει. Για τους γονείς δεν υπάρχει γιατρειά. Είναι φριχτό το έγκλημα. Όλα τα πριν και τα μετά εξοργίζουν. Δεν υπάρχουν λόγια. Δεν βρίσκονται λόγια. Όταν την εντοπίσαμε, ήταν ακόμα ζωντανή” περιγράφουν οι δύο άνδρες.

“Αυτό που αντικρίσαμε ήταν εξαιρετικά φριχτό. Όμως μας άφησε σημάδια όλο αυτό για ημέρες, θέλω να σας πω ότι έβγαινα στο μπαλκόνι κάθε μέρα, περιμένοντας με αγωνία το παιδί μου να επιστρέψει από το φροντιστήριο. Για να επανέλθω, έκανα καιρό. Ήταν πολύ σκληρό. Σκεφτείτε μόνο ότι ούτε στους γονείς του παιδιού αυτού επιτράπηκε να το δουν και να το αποχαιρετήσουν. Παραμένουμε διαθέσιμοι και όπου μπορούμε να συνδράμουμε στην έρευνα και διάσωση το κάνουμε” .