Σε ένα 16σέλιδο έγγραφο που παρουσιάζει το Euractiv απαριθμούνται οι προτεραιότητες που θα κληθούν να ακολουθήσουν οι χώρες της ΕΕ, ώστε να επιτύχουν την πολεμική τους ετοιμότητα έως το 2030, όπως προβλέπει η Λευκή Βίβλος για την Άμυνα που εγκρίθηκε τον περασμένο Μάρτιο.

Ο επίσημος οδικός χάρτης για την συγκεκριμένη προετοιμασία αναμένεται να παρουσιαστεί επισήμως αύριο, Πέμπτη 16 Οκτωβρίου, έπειτα από την ολοκλήρωση της συνάντησης των ευρωπαίων υπουργών Άμυνας και ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την επόμενη εβδομάδα.

Τι περιλαμβάνεται στην ατζέντα

Ο οδικός χάρτης θέτει ως προτεραιότητα τη δημιουργία τεσσάρων εμβληματικών έργων: το Παρατηρητήριο Ανατολικής Πλευράς, το Ευρωπαϊκό αντι-drone τείχος, την Ευρωπαϊκή Αεροπορική Αμυντική Ασπίδα και την Ευρωπαϊκή Διαστημική Αμυντική Ασπίδα. Επιπλέον, η Κομισιόν παραθέτει μια σειρά από προτάσεις για τη βελτίωση της ετοιμότητας της γηραιάς ηπείρου σε περίπτωση πολέμου, όπως η εξασφάλιση του εφοδιασμού με πρώτες ύλες, η βελτίωση της στρατιωτικής κινητικότητας, η καλύτερη σύνδεση των εταιρειών τεχνολογίας αιχμής με την άμυνα, καθώς και η υποστήριξη της βιομηχανίας της Ουκρανίας με κοινοπραξίες στην ΕΕ.

Μεταξύ των κυριότερων στόχων είναι οι χώρες της ΕΕ να καταφέρουν να εντάξουν τουλάχιστον το 40% των αμυντικών τους αγορών στις κοινές προμήθειες μέχρι το τέλος του 2027, έναν στόχο δηλαδή πιο φιλόδοξο από εκείνον που τέθηκε από την ευρωπαϊκή στρατηγική για την αμυντική βιομηχανία του 2023, η οποία είχε ως ορίζοντα το 2030.

Στην κορυφή της λίστας, η Επιτροπή σημειώνει ότι οι ηγέτες της ΕΕ πρέπει να υποστηρίξουν ως προτεραιότητα τη δημιουργία ενός συστήματος παρακολούθησης της ανατολικής πλευράς έως το τέλος του έτους, το οποίο περιλαμβάνει ένα Ευρωπαϊκό αντι-drone τείχος.

Η πρώτη φάση του αντι-drone τείχους – όπως αναφέρεται – θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί «έως το τέλος του 2026» και να είναι πλήρως λειτουργική και ενταγμένη σε ένα δίκτυο με δυνατότητα ανίχνευσης drone έως το τέλος του 2027. Το σύστημα παρακολούθησης της ανατολικής πλευράς θα πρέπει να είναι «λειτουργικό έως το τέλος του 2028». Σημειώνεται πως το χρονοδιάγραμμα για το αντι-drone τείχος παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από το Bloomberg.

Για την υλοποίησή του, η Επιτροπή σκοπεύει να χρησιμοποιήσει το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP) για την αύξηση της παραγωγής και των κοινών προμηθειών, καθώς επιδιώκει τα κράτη μέλη της ΕΕ να αρχίσουν να χρησιμοποιούν τα δάνεια SAFE ύψους 150 δισ. ευρώ για την άμυνα κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Επιπλέον, «θα πρέπει να επιταχυνθούν οι εργασίες» για την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής αμυντικής αεροπορικής ασπίδας με στόχο «την επίτευξη μιας ολοκληρωμένης, πολυεπίπεδης αεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας» που θα είναι πλήρως διαλειτουργική με το σύστημα ελέγχου και διοίκησης (C2) του ΝΑΤΟ, αναφέρεται στο έγγραφο. Δεν γίνεται αναφορά στη δημιουργία ενός συστήματος C2 κατασκευασμένου από την ΕΕ.

Η ευρωπαϊκή αμυντική διαστημική ασπίδα θα πρέπει να «εξασφαλίζει την προστασία και την ανθεκτικότητα των διαστημικών πόρων και υπηρεσιών», επισημαίνεται.

Όλα τα κύρια έργα σε όλους τους τομείς προτεραιότητας θα πρέπει να ξεκινήσουν το πρώτο εξάμηνο του 2026, ανέφερε επίσης αξιωματούχος της ΕΕ. Οι συμπράξεις χωρών της ΕΕ αναμένεται να πρωτοστατήσουν και να συνδιοργανώσουν τα έργα αυτά στις αρχές του επόμενου έτους.

Όσον αφορά στη χρηματοδότηση, η Κομισιόν προτίθεται να δημιουργήσει ένα ταμείο ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ μέσω ιδίων κεφαλαίων από κοινού με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων για να «υποστηρίξει την ταχεία ανάπτυξη των επιχειρήσεων που σχετίζονται με την άμυνα, καθώς και τα σχετικά έργα έως το τέλος του 2025». Σε διαφορετική περίπτωση, επαφίεται στον μελλοντικό επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ που θα εκκινήσει το 2028 και θα εκταμιεύσει «τουλάχιστον το 50%» των δανείων SAFE «έως τον Μάρτιο του 2028».

Ποιες άλλες πρωτοβουλίες περιλαμβάνονται

Συνολικά, ο οδικός χάρτης απαριθμεί δεκάδες «ορόσημα», μεταξύ των οποίων:

• Υποστήριξη της Ουκρανίας με στρατηγική για τη «διευκόλυνση των κοινοπραξιών και την εδραίωση της ουκρανικής βιομηχανίας στην ενιαία αγορά («κόκκινο χαλί») έως τα μέσα του 2026».
• Εξασφάλιση της προμήθειας πρώτων υλών για την αμυντική βιομηχανία με βάση αναλύσεις κινδύνου.
• Νέες συμμαχίες στον τεχνολογικό τομέα για την άμυνα με σκοπό τη σύνδεση των πρωτοπόρων στον τομέα της τεχνολογίας με τις χώρες της ΕΕ
• Ανάλυση των κινδύνων στην αλυσίδα εφοδιασμού από την Επιτροπή.
• Παρουσίαση από την Επιτροπή της ανάγκης για αύξηση της παραγωγικής ικανότητας της βιομηχανίας προκειμένου να εξασφαλιστεί η αξιόπιστη επάρκεια εφοδιασμού το επόμενο έτος.
• Προώθηση της δημιουργίας «μιας πραγματικής αγοράς αμυντικού εξοπλισμού σε επίπεδο ΕΕ», με «αξιολόγηση» των δημόσιων συμβάσεων.
• Δημιουργία «ενός χώρου στρατιωτικής κινητικότητας σε επίπεδο ΕΕ»
• Επικαιροποίηση του πλαισίου ανταγωνισμού και των κρατικών ενισχύσεων για να «προωθηθεί η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας»

Το έγγραφο, ωστόσο, δεν δίνει λεπτομερείς πληροφορίες για τα βήματα ή τα έργα που θα οδηγήσουν στην επίτευξη των παραπάνω στόχων.

Παρ’ όλα αυτά, προβλέπει αυστηρή εποπτεία, με μια Ετήσια Έκθεση Αμυντικής Ετοιμότητας, όπως ήδη ανακοινώθηκε νωρίτερα αυτό το μήνα.

Το σχετικό δημοσίευμα αναφέρει το σχέδιο της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για ένα «θόλο» (drone wall) προσθέτοντας πως πυροδοτεί αντιδράσεις.

Για τις χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία, φαίνεται να είναι μια λογική απάντηση σε μια αυξανόμενη κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ωστόσο, χώρες που βρίσκονται πιο μακριά από τη Ρωσία αμφισβητούν την ιδέα, εκφράζοντας ανησυχίες για τη σκοπιμότητα και το κόστος της, για το πώς ταιριάζει στα στρατιωτικά σχέδια της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και για το αν αποτελεί μια προσπάθεια της Βρυξελλών να αποκτήσει εξουσία επί της εθνικής αμυντικής πολιτικής.

«Τα drones και τα αντι-drones είναι προτεραιότητα», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν στους δημοσιογράφους την Πέμπτη. «Αλλά πρέπει να είμαστε σαφείς: δεν υπάρχει τέλειος τοίχος για την Ευρώπη, μιλάμε για ένα σύνορο 3.000 χιλιομέτρων, πιστεύετε ότι είναι απολύτως εφικτό; Η απάντηση είναι “όχι”».

Ο Επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους, πρώην πρωθυπουργός της Λιθουανίας, έσπευσε να το υπερασπιστεί. Είπε ότι το αρχικό σχέδιο για την αντιμετώπιση των drones που καλύπτει την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής θα κοστίσει περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ και ότι η εγκατάσταση των συστημάτων ανίχνευσης θα μπορούσε να γίνει σε λιγότερο από ένα χρόνο.

Ωστόσο, παραδέχτηκε ότι το να το ονομάσουμε «τείχος» μπορεί να δώσει λάθος εντύπωση. «Δεν θα είναι μια νέα Γραμμή Μαζινό», είπε, αναφερόμενος στα γαλλικά αμυντικά οχυρά που η Γερμανία κατάφερε να παρακάμψει με επιτυχία στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

«Έχουμε δείξει αλληλεγγύη τις τελευταίες δύο δεκαετίες, για παράδειγμα, στον Covid, στην οικονομία, στη μετανάστευση. Τώρα είναι η ώρα να δείξουμε αλληλεγγύη στην ασφάλεια», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Φινλανδίας, Πέτερι Όπρο.

Αυτή η διαφωνία ήταν εμφανής στην Κοπεγχάγη, τόσο δημόσια όσο και κεκλεισμένων των θυρών.

Μέσα στην αίθουσα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς καταδίκασε το σχέδιο με όρους που ένας διπλωμάτης εξοικειωμένος με τη συζήτηση χαρακτήρισε «πολύ σκληρούς».

Παρά τις διαφωνίες, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ευρώπη πρέπει να βελτιώσει την ικανότητά της να αποκρούει τα ρωσικά drones.

Η Ένωση δεν διαθέτει την τεχνολογία ανίχνευσης για να εντοπίζει εύκολα τα UAV, και όταν τα αεροσκάφη του ΝΑΤΟ κατέρριψαν τρία ρωσικά drones πάνω από την Πολωνία τον περασμένο μήνα, χρησιμοποίησαν πυραύλους αξίας πολλών εκατομμυρίων δολαρίων για να καταρρίψουν τα ρωσικά Gerberas, που κοστίζουν περίπου 10.000 δολάρια το καθένα.

Παρόλο που υπήρξαν αντιρρήσεις στην Κοπεγχάγη, τελικά οι ηγέτες της ΕΕ αποδέχτηκαν τις προτάσεις της Επιτροπής για την άμυνα, συμπεριλαμβανομένου του τείχους κατά των drones — πράγμα που σημαίνει ότι αναμένεται να προχωρήσει με κάποια μορφή. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες σχετικά με το χρονοδιάγραμμα, το κόστος και τις δυνατότητες πρέπει ακόμη να διευκρινιστούν.

Παρ’ ότι δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις για ρωσική εμπλοκή, οι πρόσφατες παραβιάσεις του εναέριου χώρου κρατών από ρωσικά drones στην ανατολική Ευρώπη κινητοποίησαν το ΝΑΤΟ, με τον Γενικό Γραμματέα Μαρκ Ρούτε να ανακοινώνει την έναρξη της νέας επιχείρησης “Eastern Sentry” («Ανατολική Φρουρά») για την προστασία της ανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας.

Περίπλοκη υπόθεση η κατάρριψη των drones

Προφανώς, οι υπηρεσίες ασφαλείας έχουν τη δυνατότητα να καταρρίψουν τα drones. Συχνά όμως είναι αδύνατο να ξεχωρίσουν από απόσταση εάν ένα drone είναι στρατιωτικό ή ψυχαγωγικό – και τελικά αυτό έχει χαθεί από το οπτικό πεδίο, προτού διαπιστωθεί το εάν πράγματι αποτελεί απειλή ή όχι.

Παράλληλα, «δεν είναι εύκολο να πετύχεις ένα drone με βλήματα, οπότε πρέπει να ρίξεις πάρα πολλά για να έχεις ικανοποιητικές πιθανότητες επιτυχίας», εξηγεί ο Σαβολάινεν. Και τότε, «ακόμα κι αν το πετύχεις, τα περισσότερα βλήματα πέφτουν στο έδαφος μετά τη ρίψη. Γι’ αυτό δεν συνίσταται η κατάρριψη drones [που πετούν] σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, εκτός εάν το εκάστοτε drone θεωρείται άμεση και επικίνδυνη απειλή».

Έτσι, οι κίνδυνοι παράπλευρων απωλειών – συνδυαστικά με το κόστος – καθιστούν την κατάρριψη σχεδόν αδύνατη. Ταυτοχρόνως, όπως προσθέτει ο Γκιλ, εξαιτίας της ταχύτητας με την οποία εξελίσσεται η τεχνολογία των drones, η νομοθεσία μένει πίσω, αφήνοντας έτσι τα αεροδρόμια ευάλωτα σε τέτοιου είδους προβλήματα.

«Δεν διαθέτουν όλα τα αεροδρόμια συστήματα εντοπισμού που μπορούν να καταλάβουν τι ακριβώς συμβαίνει. Συνήθως βασιζόμαστε σε ανθρώπους στο έδαφος, στο προσωπικό ασφαλείας ή στους εργαζόμενους που αναφέρουν ότι είδαν κάτι. Και μετά τι κάνεις; Αν θες για παράδειγμα να καταρρίψεις το drone, ποιος θα το κάνει;», διερωτάται ο Γκιλ. Τα πολιτικά αεροδρόμια δεν έχουν εξάλλου νομικό δικαίωμα να καταρρίπτουν drones.

Guardian: Η ΕΕ προχωρά στο σχέδιο «Drone Wall» απέναντι στις εντεινόμενες ρωσικές παραβιάσεις

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, η ΕΕ συμφώνησε να προχωρήσει με σχέδια για τείχος από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, στο πλαίσιο της ανατολικής άμυνάς της, ενώ παράλληλα ενισχύεται η δυναμική για ένα δάνειο 140 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία, βασισμένο σε ρωσικά παγωμένα περιουσιακά στοιχεία, αναφέρει ο Guardian.

Μετά από συνάντηση με υπουργούς από 10 κράτη μέλη, κυρίως της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, καθώς και με εκπρόσωπο της Ουκρανίας, ο Επίτροπος Άμυνας της ΕΕ, Άντριους Κουμπίλιους, δήλωσε ότι το τείχος από drones για προστασία από εισβολές αποτελεί άμεση προτεραιότητα και βασικό στοιχείο της άμυνας της ανατολικής πλευράς του μπλοκ.

Το ζήτημα αναδείχθηκε στην ημερήσια διάταξη μετά από σειρά εισβολών με drones στη Δανία, την Πολωνία και τη Ρουμανία, καθώς και παραβιάσεις του εσθονικού εναέριου χώρου από ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη, ενώ η Ρωσία συνεχίζει τον θανατηφόρο βομβαρδισμό της Ουκρανίας.

Ο Κουμπίλιους τόνισε την επείγουσα ανάγκη για ένα αποτελεσματικό σύστημα ανίχνευσης, που περιλαμβάνει ραντάρ, ακουστικούς αισθητήρες και δυνατότητες αναχαίτισης και καταστροφής drones.

Ο επίτροπος σημείωσε επίσης την αναντιστοιχία κόστους της άμυνας κατά των μη επανδρωμένων αεροσκαφών: «Εάν χρησιμοποιείτε αεροπορικούς πυραύλους για να καταρρίψετε ένα drone που κοστίζει 10.000 ευρώ, τότε καταναλώνετε έναν πύραυλο αξίας 1 εκατομμυρίου».

Το Κρεμλίνο επέκρινε την πρόταση κατάρριψης ρωσικών στρατιωτικών αεροσκαφών πάνω από την Ευρώπη ως «απερίσκεπτη» και «ανεύθυνη», με αφορμή δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ που την υποστήριζε.

Παράλληλα, διαρροές αποκάλυψαν αυξανόμενη δυναμική για δάνειο 140 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, βασισμένο στα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στην Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι μπορεί να εξασφαλίσει ένα άτοκο δάνειο ύψους 140 δισ. ευρώ χωρίς κατάσχεση κεφαλαίων, σύμφωνα με έγγραφο που διέρρευσε και δημοσιεύθηκε από την εφημερίδα Guardian.

Οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται να συζητήσουν το τείχος κατά των drones και το δάνειο για επανορθώσεις στη σύνοδο κορυφής της Κοπεγχάγης την επόμενη εβδομάδα, με στόχο την επίτευξη συμφωνιών έως τα τέλη Οκτωβρίου.

Η χώρα διαθέτει προηγμένο τεχνολογικό υπόβαθρο στον τομέα των drones και εκτιμάται ότι έχει τη δυνατότητα να παράγει τέσσερα εκατομμύρια drones ετησίως. Αυτήν την εβδομάδα, ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι η Ουκρανία θα ξεκινήσει την εξαγωγή εγχώρια παραγόμενων όπλων.

Το ΝΑΤΟ παρίστατο ως παρατηρητής.

Οι συζητήσεις προγραμματίζεται να συνεχιστούν την επόμενη εβδομάδα κατά τη διάρκεια ανεπίσημης συνόδου των ηγετών της ΕΕ στην Κοπεγχάγη, όπου το θέμα αναμένεται να βρεθεί ψηλά στην ατζέντα, με στόχο την επίτευξη συμφωνιών έως το τέλος Οκτωβρίου.

Το τείχος drones θα αποτελεί έναν από τους τρεις πυλώνες μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας «Eastern Flank Watch», με τους άλλους δύο να είναι ένα χερσαίο τείχος και ένα θαλάσσιο τείχος, εξήγησε.

Το σχέδιο προβλέπει ότι το σύστημα δεν θα είναι ένας απλό “τείχος” αλλά μια σειρά επιπέδων άμυνας: ραντάρ, ακουστικοί και anti-drone αισθητήρες, όπλα χαμηλής ισχύος κ.ά.
Η έμφαση φαίνεται να δίνεται πρώτα στην ανίχνευση (detection) και μετά στην παρέμβαση / εξουδετέρωση (intervention).

Τα κράτη-μέλη πρέπει να έχουν συστήματα που “επικοινωνούν” μεταξύ τους: δηλαδή κοινά πρωτόκολλα για ανταλλαγή δεδομένων, έλεγχο/διαχείριση (command & control) σε πραγματικό χρόνο.Σημαντικό στοιχείο είναι η δυνατότητα των αισθητήρων και των συστημάτων να μοιράζονται πληροφορίες άμεσα ώστε οι αποκρίσεις να είναι συντονισμένες.

Όπως αναφέρει το Euronews, η τεχνολογική εταιρεία Origin Robotics δηλώνει ότι το σύστημα που προτείνει είναι πλήρως αυτοματοποιημένο και μπορεί να ενσωματώνει τεχνητή νοημοσύνη (AI) για να αποφασίζει και να εκτελεί ενέργειες χωρίς ανθρώπινη επέμβαση. Επίσης αναφέρεται ότι θα πρέπει να υπάρχουν μη θανατηφόρες μέθοδοι εξουδετέρωσης (π.χ. δίχτυα ή “μη εκρηκτικά” μέσα) σε περιόδους ειρήνης, ώστε να μην προκαλούτναι βλάβες ή παρεμβολές σε αερομεταφορές ή αεροπορικές δραστηριότητες.

Δεν είναι σαφές πόσος χρόνος θα χρειαστεί για την υλοποίηση του έργου.

Η εκκίνηση της πρωτοβουλίας την Παρασκευή έρχεται μετά από σειρά παραβιάσεων του εναέριου χώρου που έχουν θέσει ολόκληρη την Ευρώπη σε μέγιστη επαγρύπνηση. Μέχρι στιγμής πάντως δεν υπάρχει ταυτοποίηση των υπευθύνων.

Για χρόνια, οι προσπάθειες της ΕΕ να δημιουργήσει μια πλήρως λειτουργική Ευρωπαϊκή Ένωση Άμυνας είχαν περιοριστεί από τη διατλαντική συμμαχία, η οποία διεκδικεί αποκλειστική αρμοδιότητα σε στρατιωτικά θέματα. Ωστόσο, ο ρωσικός πόλεμος επαναπροσδιόρισε τις ισορροπίες. Η ΕΕ έχει εισχωρήσει βαθύτερα στην πολιτική άμυνας, προωθώντας το μεγαλύτερο πρόγραμμα έως σήμερα, Readiness 2030, με προϋπολογισμό 150 δισεκατομμυρίων ευρώ σε χαμηλότοκα δάνεια.

Η απόφαση αυτή ενισχύεται από τα επανειλημμένα περιστατικά παραβίασης του εναέριου χώρου κρατών-μελών, με το πιο πρόσφατο να καταγράφεται στη Δανία.

Μιλώντας εκ μέρους της Κομισιόν, η εκπρόσωπος Τύπου για εξωτερικές υποθέσεις Ανίτα Χίπερ τόνισε πως υπάρχει ένα ανησυχητικό μοτίβο ενεργειών που δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί: «Οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου των κρατών-μελών δεν ήταν τυχαίες. Υπάρχει ένα σαφές μοτίβο, η Ρωσία δοκιμάζει τα ευρωπαϊκά σύνορα, ελέγχει την αποφασιστικότητά μας και υπονομεύει την ασφάλειά μας».

Η Κομισιόν επιβεβαίωσε ότι η πρωτοβουλία για την εγκατάσταση ενός «Drone Wall» βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο σχεδιασμού. Πρόκειται για μια τεχνολογική υποδομή που θα επιτρέπει την έγκαιρη ανίχνευση drones και τη δυνατότητα άμεσης απόκρουσης ή παρεμβολής τους. Όπως εξήγησε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής για θέματα άμυνας, Τόμας Ρενιέ, το έργο βρίσκεται ακόμα στη φάση τεχνικής αξιολόγησης και τόνισε ότι δύο θα είναι τα βασικά του στοιχεία: Ο εντοπισμός των drones με τη χρήση αισθητήρων, ραντάρ και άλλων τεχνολογιών, και η αντίδραση, δηλαδή η ικανότητα παρεμβολής, εξουδετέρωσης ή κατάρριψής τους με ασφάλεια.

Ερωτηθείς για τη χρηματοδότηση και τη χρονική έναρξη της πρωτοβουλίας, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Όλαφ Γκιλ τόνισε ότι «δεν μπορούμε να περιμένουμε. Πρέπει να δράσουμε γρήγορα. Υπάρχουν ήδη διαθέσιμα κονδύλια μέσω του προγράμματος SAFE».