Παράλληλα διαπιστώνεται η σφράγιση εισόδων σε υπόγειες σήραγγες και η αποκατάσταση πυραυλικών βάσεων που είχαν πληγεί σε προηγούμενες συγκρούσεις.

Ιδιαίτερη προσοχή προσελκύει το συγκρότημα Παρτσίν, 30 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Τεχεράνης, όπου οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εικάζουν ότι διεξήχθησαν δοκιμές σχετικές με πυρηνικές πυροδοτήσεις πριν από δύο δεκαετίες.

Μετά το πλήγμα του Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2024, δορυφορικές εικόνες δείχνουν μια ταχύτατη διαδικασία ανοικοδόμησης.

Ενώ τον Οκτώβριο του 2025 ήταν ορατός ο σκελετός μιας νέας δομής, μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026 αυτή είχε εξαφανιστεί κάτω από μια τσιμεντένια κατασκευή.

Τον Νοέμβριο του 2025, το ISIS ανέφερε ότι η ανάλυση δορυφορικών εικόνων έδειχνε μια «συνεχιζόμενη κατασκευή και την παρουσία αυτού που φαίνεται να μοιάζει με έναν μακρύ, κυλινδρικό θάλαμο, ίσως ένα δοχείο συγκράτησης υψηλών εκρηκτικών, πιθανότατα διαστάσεων περίπου 36 μέτρων σε μήκος και 12 μέτρων σε διάμετρο, τοποθετημένο μέσα σε ένα κτίριο».

Το ινστιτούτο τόνισε τη σημασία αυτών των στοιχείων σημειώνοντας ότι «τα δοχεία συγκράτησης υψηλών εκρηκτικών είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, αλλά μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε πολλές άλλες διαδικασίες ανάπτυξης συμβατικών όπλων».

Ο ιδρυτής του ISIS, David Albright, έγραψε στην πλατφόρμα X: «Η καθυστέρηση των διαπραγματεύσεων έχει τα οφέλη της: Τις τελευταίες δύο έως τρεις εβδομάδες, το Ιράν είναι απασχολημένο με το θάψιμο της νέας εγκατάστασης Taleghan 2. Περισσότερο χώμα είναι διαθέσιμο και η εγκατάσταση μπορεί σύντομα να γίνει ένα πλήρως μη αναγνωρίσιμο οχυρό, παρέχοντας σημαντική προστασία από αεροπορικά πλήγματα».

Stalling the negotiations has its benefits:
Over the last two to three weeks, Iran has been busy burying the new Taleghan 2 facility at the Parchin military complex with soil. Once the concrete sarcophagus around the facility was hardened, Iran did not hesitate to move soil over… pic.twitter.com/AowjWFFd92

— David Albright (@DAVIDHALBRIGHT1) February 17, 2026

Παράλληλες δραστηριότητες καταγράφονται και στο πυρηνικό συγκρότημα του Ισφαχάν, μία από τις τρεις μονάδες εμπλουτισμού ουρανίου που βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ τον περασμένο Ιούνιο.

Δορυφορικές εικόνες από τα τέλη Ιανουαρίου δείχνουν ότι τρεις είσοδοι σε ένα υπόγειο συγκρότημα σηράγγων, όπου αποθηκεύεται εμπλουτισμένο ουράνιο, έχουν πλέον καλυφθεί πλήρως με χώμα.

Το ISIS ανέφερε στις 9 Φεβρουαρίου ότι «το μπάζωμα των εισόδων των σηράγγων θα βοηθούσε στην απόσβεση οποιασδήποτε πιθανής αεροπορικής επιδρομής και θα καθιστούσε επίσης δύσκολη την επίγεια πρόσβαση σε μια επιδρομή ειδικών δυνάμεων για την κατάσχεση ή την καταστροφή οποιουδήποτε πολύ εμπλουτισμένου ουρανίου που μπορεί να στεγάζεται μέσα».

Παρόμοιες προσπάθειες «θωράκισης και αμυντικής ενίσχυσης» παρατηρούνται και σε συγκρότημα σηράγγων κοντά στην τοποθεσία Νατάνζ, στο λεγόμενο όρος Pickaxe.

Η δραστηριότητα περιλαμβάνει τη μετακίνηση πολυάριθμων οχημάτων, όπως φορτηγών και μπετονιέρων, με στόχο τη δομική ισχυροποίηση των δύο εισόδων της σήραγγας κάτω από το βουνό.

Η στρατιωτική ανάκαμψη του Ιράν επεκτείνεται και στις πυραυλικές του βάσεις.

Σιράζ: Στη βάση αυτή, ικανή για εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων μέσου βεληνεκώς, οι εικόνες δείχνουν προσπάθειες ανακατασκευής και καθαρισμού στο κύριο συγκρότημα διοικητικής μέριμνας. Παρόλο που η βάση δεν έχει επιστρέψει στην πλήρη επιχειρησιακή της ικανότητα, η πρόοδος είναι εμφανής.

Κουμ: Η τοποθεσία αυτή υπέστη μέτριες ζημιές, όμως οι επισκευές στην οροφή ενός κατεστραμμένου κτιρίου ολοκληρώθηκαν ταχύτατα στα τέλη Νοεμβρίου, υπογραμμίζοντας την προτεραιότητα που δίνει η Τεχεράνη στην αποκατάσταση των αμυντικών της υποδομών.

Οι εικόνες της εταιρείας Planet Labs PBC δείχνουν ότι έχουν κατασκευαστεί στέγες πάνω από δύο κατεστραμμένα κτίρια στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ισφαχάν και της Νατάνζ, σύμφωνα με το Associated Press. Πρόκειται για την πρώτη σημαντική δραστηριότητα που καταγράφεται μέσω δορυφόρου στις πληγείσες πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας, μετά τον 12ήμερο πόλεμο του Ισραήλ με το Ιράν τον Ιούνιο.

Τα συγκεκριμένα καλύμματα εμποδίζουν τους δορυφόρους να διακρίνουν τι συμβαίνει στο έδαφος, ο μόνος τρόπος με τον οποίο οι επιθεωρητές της Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας μπορούν να παρακολουθούν τις εγκαταστάσεις, καθώς το Ιράν έχει αποκλείσει την πρόσβαση.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει επανειλημμένα απαιτήσει από το Ιράν να διαπραγματευτεί μια συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα, προκειμένου να αποτραπούν νέα αμερικανικά στρατιωτικά πλήγματα, με τα οποία έχει απειλήσει την Τεχεράνη για την καταστολή των διαδηλώσεων στη χώρα.

Οι ΗΠΑ έχουν μετακινήσει το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln καθώς και αρκετά αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων στη Μέση Ανατολή, ωστόσο παραμένει ασαφές αν ο Τραμπ θα αποφασίσει τελικά να καταφύγει στη χρήση στρατιωτικής βίας. 

Τα νέα στέγαστρα δεν φαίνεται να αποτελούν ένδειξη ότι έχει ξεκινήσει η ανασυγκρότηση στις βαριά κατεστραμμένες εγκαταστάσεις, σύμφωνα με ειδικούς που εξέτασαν τα σημεία. Αντίθετα, εκτιμάται ότι εντάσσονται στις προσπάθειες του Ιράν «να αξιολογήσει αν βασικά περιουσιακά στοιχεία, όπως περιορισμένα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, επέζησαν από τα πλήγματα», δήλωσε η Andrea Stricker, αναλύτρια για το Ιράν στο Foundation for Defense of Democracies, στο οποίο η Τεχεράνη έχει επιβάλλει κυρώσεις.

«Θέλουν να αποκτήσουν πρόσβαση σε όποια στοιχεία υπάρχουν, χωρίς το Ισραήλ ή οι Ηνωμένες Πολιτείες να δουν τι έχει επιβιώσει», πρόσθεσε.

Ισφαχάν και Νατάνζ, δύο από τις βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις 

Πριν από την έναρξη του 12ήμερου πολέμου του Ισραήλ με το Ιράν τον Ιούνιο, η Ισλαμική Δημοκρατία διέθετε τρεις μεγάλες πυρηνικές εγκαταστάσεις που συνδέονταν με το πυρηνικό της πρόγραμμα. Το Ιράν υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι το πρόγραμμα αυτό έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν απειλήσει ότι η χώρα θα μπορούσε να επιδιώξει την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Η Δύση και η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας εκτιμούν ότι το Ιράν διέθετε οργανωμένο πρόγραμμα πυρηνικών όπλων έως το 2003.

Η εγκατάσταση της Νατάνζ, περίπου 220 χιλιόμετρα νότια της πρωτεύουσας, αποτελείται από ένα σύμπλεγμα υπέργειων και υπόγειων εργαστηρίων, όπου πραγματοποιούνταν το μεγαλύτερο μέρος του εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν.Στέγαστρο πάνω από ερείπια στο πυρηνικό κέντρο του Ισφαχάν στις 28/1/2026

Πριν από τον πόλεμο, η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας είχε αναφέρει ότι το Ιράν χρησιμοποιούσε στη Νατάνζ προηγμένους φυγοκεντρητές για τον εμπλουτισμό ουρανίου έως και 60%, πολύ κοντά στα επίπεδα οπλικού βαθμού του 90%. Εκτιμάται ότι μέρος του υλικού βρισκόταν στις εγκαταστάσεις όταν ολόκληρο το συγκρότημα δέχθηκε επίθεση.

Η εγκατάσταση έξω από την πόλη του Ισφαχάν ήταν κυρίως γνωστή για την παραγωγή του αερίου ουρανίου που τροφοδοτεί τους φυγοκεντρητές, όπου το υλικό περιστρέφεται και καθαρίζεται.

Ένας τρίτος χώρος, το Φορντό, περίπου 95 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας, φιλοξενούσε μια ιδιαίτερα οχυρωμένη εγκατάσταση εμπλουτισμού κάτω από βουνό.

Κατά τον περσινό πόλεμο, το Ισραήλ έπληξε πρώτο τις εγκαταστάσεις, ενώ ακολούθησαν αμερικανικά πλήγματα με διατρητικές βόμβες καταφυγίων και πυραύλους κρουζ Tomahawk. Τα αμερικανικά πλήγματα «υποβάθμισαν σημαντικά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν», σύμφωνα με τη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο, αν και τα δημόσια στοιχεία για το εύρος των ζημιών παραμένουν περιορισμένα.

Το Ιράν δεν έχει επιτρέψει από τότε σε επιθεωρητές της IAEA να επισκεφθούν τις εγκαταστάσεις.

Στέγαστρα στη Νατάνζ και το Ισφαχάν

Το κύριο υπέργειο κτίριο εμπλουτισμού στη Νατάνζ ήταν γνωστό ως Pilot Fuel Enrichment Plant. Το Ισραήλ έπληξε το κτίριο στις 13 Ιουνίου, αφήνοντάς το «λειτουργικά κατεστραμμένο» και προκαλώντας «σοβαρές ζημιές» στις υπόγειες αίθουσες όπου βρίσκονταν συστοιχίες φυγοκεντρητών, όπως είχε δηλώσει τότε ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι. Ακολούθησε το αμερικανικό πλήγμα στις 22 Ιουνίου, το οποίο έπληξε τις υπόγειες εγκαταστάσεις της Νατάνζ με διατρητικές βόμβες καταφυγίων, πιθανότατα καταστρέφοντας ό,τι είχε απομείνει.

Εικόνες της Planet Labs PBC δείχνουν ότι το Ιράν άρχισε τον Δεκέμβριο να κατασκευάζει στέγαστρο πάνω από την κατεστραμμένη εγκατάσταση και ολοκλήρωσε τις εργασίες έως το τέλος του μήνα. Η Τεχεράνη δεν έχει προβεί σε δημόσια τοποθέτηση για τις εργασίες αυτές. Το ηλεκτρικό σύστημα της Νατάνζ φαίνεται να παραμένει κατεστραμμένο.

Παράλληλα, το Ιράν φαίνεται να συνεχίζει εργασίες εκσκαφής που ξεκίνησε το 2023 στο Kūh-e Kolang Gaz Lā, λίγες εκατοντάδες μέτρα νότια της περιμετρικής περίφραξης του συγκροτήματος της Νατάνζ. Δορυφορικές εικόνες δείχνουν σωρούς χώματος από τις εκσκαφές να αυξάνονται σε μέγεθος, γεγονός που ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι κατασκευάζεται εκεί νέα υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση.

Στο Ισφαχάν, το Ιράν ξεκίνησε την κατασκευή αντίστοιχου στεγάστρου πάνω από ένα κτίριο κοντά στη βορειοανατολική γωνία της εγκατάστασης, ολοκληρώνοντας τις εργασίες στις αρχές Ιανουαρίου. Η ακριβής λειτουργία του κτιρίου δεν είναι δημόσια γνωστή, αν και τότε ο ισραηλινός στρατός είχε αναφέρει ότι τα πλήγματα στο Ισφαχάν στόχευαν εγκαταστάσεις που συνδέονται με την κατασκευή φυγοκεντρητών. 

Στο μεταξύ, δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι δύο σήραγγες σε βουνό κοντά στην εγκατάσταση του Ισφαχάν έχουν γεμίσει με χώμα, ένα μέτρο προστασίας από πυραυλικά πλήγματα, το οποίο το Ιράν είχε εφαρμόσει και λίγο πριν από τον πόλεμο του Ιουνίου. Μια τρίτη σήραγγα φαίνεται να έχει καθαριστεί από τα μπάζα, ενώ κοντά στην είσοδό της έχουν κατασκευαστεί νέοι τοίχοι, προφανώς ως πρόσθετο μέτρο ασφαλείας.

Η Σάρα Μπούρκχαρντ, ανώτερη ερευνήτρια στο Institute for Science and International Security, που παρακολουθεί επί χρόνια τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, δήλωσε ότι τα στέγαστρα φαίνεται να αποτελούν μέρος μιας επιχείρησης «ανάκτησης όποιων στοιχείων έχουν απομείνει, χωρίς να γίνεται γνωστό τι ακριβώς απομακρύνεται από εκεί».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Σιν Ο΄Κόνορ, ειδικός στην εταιρεία ανοικτών πηγών πληροφοριών Janes, συμφώνησε ότι ο στόχος πιθανότατα είναι «η απόκρυψη δραστηριότητας, και όχι η επισκευή ή η ανακατασκευή μιας εγκατάστασης για μελλοντική χρήση».

Συνεχίζονται και άλλες εργασίες στο Ιράν

Από το τέλος του πολέμου, το Ιράν έχει κινηθεί για την ανασυγκρότηση του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων, ανακατασκευάζοντας εγκαταστάσεις που συνδέονται με αυτό, σύμφωνα με προγενέστερα ρεπορτάζ του AP. Στις εργασίες αυτές περιλαμβάνεται και δραστηριότητα στο στρατιωτικό συγκρότημα Παρτσίν, νοτιοανατολικά της Τεχεράνης.

Τις τελευταίες εβδομάδες, το Ιράν εργάζεται για την αποκατάσταση εγκατάστασης στο Παρτσίν που το Institute for Science and International Security έχει ταυτοποιήσει ως «Taleghan 2». Η εγκατάσταση αυτή είχε καταστραφεί από ισραηλινό αεροπορικό πλήγμα τον Οκτώβριο του 2024.

Σύμφωνα με το ινστιτούτο, αρχείο ιρανικών πυρηνικών δεδομένων που είχε κατασχεθεί νωρίτερα από το Ισραήλ ταυτοποιούσε το κτίριο ως χώρο που φιλοξενούσε θάλαμο εκρήξεων και ειδικό σύστημα ακτίνων Χ για τη μελέτη δοκιμών εκρηκτικών. Τέτοιες δοκιμές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε έρευνα για τη συμπίεση πυρήνα ουρανίου με εκρηκτικά, μια διαδικασία απαραίτητη για πυρηνικό όπλο τύπου έκρηξης (implosion).

Δορυφορικές φωτογραφίες δείχνουν ότι τους τελευταίους μήνες πραγματοποιούνται κατασκευαστικές εργασίες στο «Taleghan 2». Τις εργασίες αυτές έχουν επίσης επισημάνει η εταιρεία ανοικτών πηγών πληροφοριών Janes, καθώς και το ίδιο το ινστιτούτο.

«Η ανασυγκρότηση αυτή έγινε πολύ γρήγορα», δήλωσε ο Λούις Σμαρτ, αναλυτής της Janes που μελετά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. «Η εγκατάσταση επεκτείνεται, πιθανόν ώστε να καταστεί πιο ανθεκτική σε επιθέσεις διείσδυσης και βομβαρδισμούς. Τοποθετείται ένας σχετικά μεγάλος θάλαμος περιορισμού, ο οποίος θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για δοκιμές ισχυρών εκρηκτικών».

Το βίντεο δημοσίευσε στην πλατφόρμα «X» ο Θοδωρής Κολυδάς και σε αυτό φαίνεται ο καπνός από τη φωτιά στα Κύθηρα να έχει περάσει κατά πολύ την Κρήτη και πλέον βρίσκεται πολύ κοντά στις ακτές της Αφρικής.

Ο καπνός από τη φωτιά που έχει ξεσπάσει στην Αττική έχει ξεπεράσει την Ύδρα και τις Σπέτσες και πλησιάζει τη Μονεμβασιά, ενώ η πυρκαγιά της Λακωνίας έχει δώσει καπνούς που κινούνται νότια και έχουν φτάσει στο ύψος της Κρήτης.

Μεγάλα τμήματα αυτής της καταστροφής έχουν προκληθεί από ελεγχόμενες κατεδαφίσεις, τόσο σε ήδη κατεστραμμένα κτίρια όσο και σε κτίρια που φαίνονταν σε μεγάλο βαθμό άθικτα.

Πλάνα δείχνουν μεγάλες εκρήξεις που δημιουργούν τεράστια σύννεφα σκόνης και συντριμμιών, καθώς οι ισραηλινές δυνάμεις πραγματοποιούν ελεγχόμενες κατεδαφίσεις σε πολυκατοικίες, σχολεία και άλλες υποδομές.

Εμπειρογνώμονες δήλωσαν στο BBC Verify ότι το Ισραήλ μπορεί να έχει διαπράξει εγκλήματα πολέμου βάσει της Σύμβασης της Γενεύης. Η Σύμβαση της Γενεύης απαγορεύει σε μεγάλο βαθμό την καταστροφή υποδομών από μια κατοχική δύναμη.

Εκπρόσωπος των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) δήλωσε ότι λειτουργούν σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Ό,τι η Χαμάς έκρυψε «στρατιωτικά περιουσιακά στοιχεία» σε περιοχές πολιτών και ότι η «καταστροφή της περιουσίας αυτής εκτελείται μόνο όταν απαιτείται επιτακτική στρατιωτική ανάγκη».

Τον Ιούλιο, ο Υπουργός Άμυνας, Ισραήλ Κατζ, περιέγραψε τα σχέδια για την ίδρυση αυτού που ονόμασε «ανθρωπιστική πόλη» πάνω στα ερείπια της Ράφα. Εκεί το πλάνο έλεγε ότι θα μετεγκατασταθούν αναγκαστικά, αρχικά 600.000 Παλαιστίνιοι. Αυτοί θα περιοριστουν σε αυτήν την «ανθρωπιστική πόλη» και θα μπορούν να φύγουν μόνο για άλλες χώρες. Το σχέδιο έχει καταδικαστεί ευρέως.

Ο πρώην Ισραηλινός πρωθυπουργός Εχούντ Ολμέρτ δήλωσε στο BBC ότι αυτό θα «ερμηνευτεί ως παρόμοιο με στρατόπεδο συγκέντρωσης». Το Τελ αλ-Σουλτάν ήταν μια από τις πιο ζωντανές γειτονιές της πόλης της Ράφα. Οι πυκνοκατοικημένοι δρόμοι της φιλοξενούσαν το μοναδικό εξειδικευμένο μαιευτήριο της Ράφα και ένα κέντρο φροντίδας για ορφανά και εγκαταλελειμμένα παιδιά.

Εικόνες που παραθέτει το BBC δείχνουν το πριν και το μετά του Τελ αλ-Σουλτάν, στις 10 Μαΐου 2025 και στις 4 Ιουλίου 2025. Τα περισσότερα κτίρια είναι κατεστραμμένα. Ωστόσο, ένα μαιευτήριο παραμένει όρθιο.

Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι μεγάλο μέρος της περιοχής είχε ήδη υποστεί σοβαρές ζημιές από ισραηλινούς βομβαρδισμούς και πυρά, αλλά δεκάδες κτίρια άντεχαν ακόμα.

Όμως μέχρι τις 13 Ιουλίου η καταστροφή είχε κλιμακωθεί. Ακόμα και τα συντρίμμια των κατεστραμμένων κτιρίων εξαφανίστηκαν και ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα γκρεμίστηκαν. Το νοσοκομείο είναι ένα από τα λίγα κτίρια που έχει απομείνει όρθιο.

Την ίδια ώρα βρίσκονται σε εξέλιξη κατεδαφίσεις και στη γειτονική σαουδαραβική γειτονιά – όπου κάποτε βρισκόταν το μεγαλύτερο τζαμί της πόλης και πολλά σχολεία. Βίντεο, δείχνει ένα τανκ να κινείται κατά μήκος ενός δρόμου στη Ράφα, ενώ ένας εκσκαφέας σκάβει στην άκρη του δρόμου. Οι ισραηλινές κατεδαφίσεις είναι επίσης ορατές σε άλλα μέρη της Λωρίδας της Γάζας, τα οποία φαίνεται να έχουν αποφύγει τις σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια προηγούμενων βομβαρδισμών.

Η αγροτική πόλη Χουζάα βρίσκεται περίπου 1,5 χλμ. από τα ισραηλινά σύνορα. Πριν από τον πόλεμο, η πόλη είχε πληθυσμό 11.000 κατοίκους και ήταν γνωστή για τις εύφορες γεωργικές εκτάσεις και τις καλλιέργειές της όπως ντομάτες, σιτάρι και ελιές. Όμως το Ισραήλ έχει δημιουργήσει εκτεταμένες «ζώνες ασφαλείας» και διαδρόμους που χωρίζουν τμήματα της Γάζας και έχει καταστρέψει μεγάλο αριθμό κτιρίων κατά μήκος και κοντά σε αυτές τις διαδρομές. Ο τελευταίος διάδρομος χωρίζει τη δυτική από την ανατολική Χαν Γιουνίς. Επίσης, από την αρχή του πολέμου, οι αναλυτές έχουν υποστηρίξει ότι το Ισραήλ προσπαθεί να δημιουργήσει βαθιά μέσα στη Γάζα, «ζώνες ασφαλείας» καταστρέφοντας κτίρια κοντά στα σύνορα.

Σε έναν αγροτικό οικισμό, στο Κιζάν Αμπού Ρασουάν περίπου 7 χλμ. από τα ισραηλινά σύνορα, έχουν κατεδαφιστεί σχεδόν όλες οι υποδομές ήδη από τις 17 Μαΐου. Σχετικό βίντεο από το BBC δείχνε μία ελεγχόμενη έκρηξη που ισοπέδωσε ένα σύμπλεγμα πολυκατοικιών.

Το BBC Verify παρουσίασε στον Ισραηλινό Στρατό μια λίστα με μέρη όπου κατέγραψε κατεδαφίσεις και ζήτησε να παράσχει συγκεκριμένες αιτιολογίες. Δεν το έκανε. «Όπως έχει τεκμηριωθεί ευρέως, η Χαμάς και άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις κρύβουν στρατιωτικά περιουσιακά στοιχεία σε πυκνοκατοικημένες περιοχές πολιτών», επανέλαβε εκπρόσωπος του Ισραηλινού Στρατού.

«Ο Ισραηλινός Στρατός εντοπίζει και καταστρέφει τρομοκρατικές υποδομές που βρίσκονται, μεταξύ άλλων, μέσα σε κτίρια σε αυτές τις περιοχές». Αρκετοί δικηγόροι ανθρωπίνων δικαιωμάτων ωστόσο, που μίλησαν στο BBC Verify υποστήριξαν ότι η εκστρατεία αυτή του Ισραήλ θα μπορούσε να ισοδυναμεί με εγκλήματα πολέμου.

Ο Eitan Diamond – ανώτερος νομικός εμπειρογνώμονας στο Διεθνές Κέντρο Ανθρωπιστικού Δικαίου Diakonia στην Ιερουσαλήμ – δήλωσε ότι ελάχιστη αιτιολογία υπάρχει βάσει της Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης, του εγγράφου που γενικά καλύπτει την προστασία των αμάχων σε καιρό πολέμου.

«Το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο απαγορεύει τέτοια ελεγχόμενη καταστροφή περιουσίας πολιτών κατά τη διάρκεια ένοπλης σύγκρουσης, εκτός από περιορισμένες συνθήκες απόλυτης στρατιωτικής επιχειρησιακής αναγκαιότητας», δήλωσε ο κ. Diamond.

Η καταστροφή περιουσίας λόγω ανησυχιών ή εικασιών σχετικά με την πιθανή μελλοντική χρήση της (για παράδειγμα, ότι θα χρησιμοποιηθεί για την έναρξη επιθέσεων στο μέλλον) εμπίπτει σε αυτήν την εξαίρεση» τόνισε.

Η καθηγήτρια Janina Dill, συν-διευθύντρια του Ινστιτούτου Ηθικής, Δικαίου και Ένοπλων Συγκρούσεων της Οξφόρδης, δήλωσε ότι μια κατοχική δύναμη πρέπει να διοικεί μια περιοχή προς όφελος του πληθυσμού – κάτι που, όπως είπε, ήταν «ασυμβίβαστο με μια στρατιωτική προσέγγιση που απλώς καθιστά την περιοχή ακατοίκητη και δεν αφήνει τίποτα όρθιο».

Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές προσπάθησαν να υπερασπιστούν την εκστρατεία των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων. Πολλά από τα κτίρια που κατεδάφισε το Ισραήλ ήταν ήδη ερείπια από βομβαρδισμούς και αεροπορικές επιδρομές, δήλωσε ο καθηγητής Eitan Shamir, διευθυντής του Κέντρου Στρατηγικών Μελετών BESA στο Ισραήλ και πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Στρατηγικών Υποθέσεων.

Συμπλήρωσε πως αποτελούσαν κίνδυνο για την ασφάλεια των πολιτών που επέστρεφαν, ειδικά «κατά τη διάρκεια των χειμερινών βροχών, όταν είναι πιο πιθανό να καταρρεύσουν». «Ακόμα και όταν ένα κτίριο έχει εκκενωθεί από τον IDF, μόλις οι Ισραηλινοί βγουν από αυτό, οι τρομοκράτες συχνά επιστρέφουν για να τοποθετήσουν βόμβες ή να κρυφτούν μέσα για να τους πυροβολήσουν».

Ωστόσο δεν υπάρχει κανέναν δείγμα μείωσης της έντασης του ρυθμού κατεδαφίσεων. Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν την περασμένη εβδομάδα ότι ο IDF είχε λάβει δεκάδες μπουλντόζες D9 από τις ΗΠΑ, οι οποίες είχαν ανασταλεί υπό την κυβέρνηση Μπάιντεν.

Την ίδια ώρα το BBC Verify εντόπισε δεκάδες διαφημίσεις που δημοσιεύτηκαν σε ισραηλινές ομάδες στο Facebook, οι οποίες προσέφεραν εργασία στη Γάζα σε εργολάβους κατεδαφίσεων.

Η πλειονότητα των αναρτήσεων έχει κοινοποιηθεί από στρατολόγους από τον Μάιο. Πολλές από τις διαφημίσεις καθορίζουν περιοχές της Γάζας όπου θα πραγματοποιηθούν οι εργασίες, όπως «ο Διάδρομος της Φιλαδέλφειας» και «ο Άξονας Morag» – και οι δύο περιοχές που ελέγχονται από τον IDF.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε προηγουμένως σε μια ομάδα βουλευτών σε συνάντηση κεκλεισμένων των θυρών, η οποία αναφέρθηκε ευρέως στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, ότι οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις «καταστρέφουν όλο και περισσότερα σπίτια» αφήνοντας τους Παλαιστίνιους «να επιστρέψουν στο πουθενά».