Η ενδιάμεση ενημέρωση του IEA προβλέπει ότι οι υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου θα οδηγήσουν σε στροφή προς τον άνθρακα σε ορισμένες περιοχές το 2026, με την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ να είναι καθοριστική για τις προοπτικές του 2027. Παρότι η συνολική παραγωγή άνθρακα θα μειωθεί ωστόσο σε επί μέρους περιοχές αυτό αλλάζει.

Οι διαταραχές στην αγορά ενέργειας που προκαλούνται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ωθούν, όπως επισημαίνει, την παγκόσμια ζήτηση άνθρακα υψηλότερα φέτος. Οι απότομες αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου ωθούν τις χώρες να στραφούν σε εναλλακτικές πηγές, σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση του IEA για τον τομέα του άνθρακα.

Παρόλο που ουσιαστικά καμία μεταφορά άνθρακα δεν διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ – καθώς η Μέση Ανατολή δεν είναι ούτε σημαντικός παραγωγός ούτε καταναλωτής άνθρακα – οι διαταραχές που σχετίζονται με τον πόλεμο έχουν επηρεάσει τις αγορές άνθρακα, αυξάνοντας τις τιμές του φυσικού αερίου λόγω της τεράστιας πτώσης των μεταφορών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω του Στενού.

Αυτό έχει ενθαρρύνει την υψηλότερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα σε χώρες που διαθέτουν στόλους παραγωγής ενέργειας με καύση φυσικού αερίου και πλεονάζουσα χωρητικότητα άνθρακα, σύμφωνα με την Ενημέρωση για τον Άνθρακα στα μέσα του έτους 2026 του IEA .

Όπως επισημαίνει, αυτή η δυναμική έχει συμβάλει στην υψηλότερη χρήση άνθρακα στην Ευρώπη, την Ιαπωνία, την Κορέα, την Κίνα και άλλες αγορές από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως.

Αύξηση της κατανάλωσης άνθρακα στην Κίνα

Η Κίνα έχει επίσης αυξήσει την κατανάλωση άνθρακα για την παραγωγή χημικών προϊόντων λόγω των υψηλών τιμών του πετρελαίου. Επιπλέον, οι προσδοκίες για ένα ιδιαίτερα έντονο καιρικό μοτίβο Ελ Νίνιο φέτος αναμένεται να στηρίξουν τη ζήτηση άνθρακα σε ορισμένες μεγάλες χώρες κατανάλωσης στην Ασία, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας και του Βιετνάμ, λόγω των υψηλότερων αναγκών ψύξης και της χαμηλότερης υδροηλεκτρικής παραγωγής.

Ως αποτέλεσμα, ο ΙΕΑ εκτιμά, πως η παγκόσμια ζήτηση άνθρακα – η οποία είχε προγραμματιστεί να μειωθεί ελαφρώς σε ετήσια βάση – προβλέπεται τώρα να αυξηθεί κατά 1,2% το 2026, ανεβάζοντας την παγκόσμια κατανάλωση σε ρεκόρ 8,94 δισεκατομμυρίων τόνων.

Η εικόνα θα μπορούσε να αλλάξει ξανά το 2027, αν και εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με τις προοπτικές, σύμφωνα με την έκθεση. Πολλά εξαρτώνται από το εάν η ναυτιλιακή κίνηση μέσω του Στενού του Ορμούζ, ανακάμψει: εάν η ροή LNG μέσω του Στενού ανακάμψει και οι τιμές του φυσικού αερίου μειωθούν ξανά στα προπολεμικά επίπεδα, η παγκόσμια ζήτηση άνθρακα θα μπορούσε να μειωθεί το 2027, αλλά εάν το Στενό παραμείνει σε μεγάλο βαθμό κλειστό για τις αποστολές LNG, η ζήτηση άνθρακα θα μπορούσε να αυξηθεί περαιτέρω.

Μειώνεται η παραγωγή άνθρακα από την Κίνα

Αφού έφτασε σε ένα ιστορικό υψηλό το 2025, η παγκόσμια παραγωγή άνθρακα αναμένεται να μειωθεί το 2026, αν και αναμένεται να παραμείνει πάνω από 9 δισεκατομμύρια τόνους για τρίτη συνεχόμενη χρονιά.

Αυτό, όπως εξηγεί ο ΙΕΑ, αντανακλά τη μείωση της παραγωγής στην Κίνα – τον μεγαλύτερο παραγωγό στον κόσμο – μετά από επιθεωρήσεις ασφαλείας που προκλήθηκαν από ένα μεγάλο ατύχημα σε ορυχείο τον Μάιο, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα σημαντική μείωση της παραγωγής άνθρακα από τότε. Καθώς το χάσμα μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης έχει μειωθεί, η μεγάλη παγκόσμια συσσώρευση αποθεμάτων άνθρακα που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια αναμένεται να μειωθεί. Το 2027, η παγκόσμια παραγωγή άνθρακα αναμένεται να αυξηθεί ελαφρώς καθώς η παραγωγή στην Κίνα θα ανακάμψει.

Η έκθεση προβλέπει αύξηση της ζήτησης άνθρακα στις διεθνείς αγορές, η οποία ξεπερνά τις προηγούμενες προσδοκίες, εν μέσω χαμηλότερης εγχώριας παραγωγής στην Κίνα και υψηλότερης ζήτησης από χώρες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές, όπως η Ιαπωνία και η Κορέα, όπου η χρήση άνθρακα έχει αυξηθεί μετά την αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου. Μαζί, αυτοί οι παράγοντες – μαζί με τη στενότητα της προσφοράς – συμβάλλουν στις υψηλότερες τιμές του άνθρακα σε όλο τον κόσμο.

Ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ Φατίχ Μπιρόλ αναγνώρισε ένα «σοβαρό πρόβλημα επιμελητείας» για τη διοχέτευση του πετρελαίου εξαιτίας του πολέμου, όμως «δεν υπάρχει έλλειψη», επέμεινε ενώπιον των δημοσιογράφων στις Βρυξέλλες.

Στο στάδιο αυτό, «καμιά συλλογική δράση» δεν προβλέπεται συνεπώς αναφορικά με το πετρέλαιο, δήλωσε, αν και εξετάζονται «όλες οι επιλογές».

Ο Φατίχ Μπιρόλ έφθασε στις Βρυξέλλες για συνομιλίες με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τον αντίκτυπο του πολέμου στη Μέση Ανατολή στον εφοδιασμό και στις τιμές της ενέργειας.

Ενώπιον των δημοσιογράφων, ο αξιωματούχος αυτός απέρριψε το σενάριο να υπάρξει και πάλι στροφή προς τη Ρωσία για το αέριο, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει να απαγορεύσει πλήρως, το φθινόπωρο 2027, τις εισαγωγές ρωσικού αερίου.

«Ένα από τα ιστορικά λάθη» της Ευρώπης ήταν να εξαρτηθεί υπερβολικά από τη Ρωσία υπογράμμισε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «το να θεωρείται η Ρωσία εναλλακτική επιλογή για να προμηθευθεί κανείς αέριο» λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα ήταν «οικονομικά και κατά την άποψή μου πολιτικά εσφαλμένο», δήλωσε.

Ο Φατίχ Μπιρόλ κάλεσε τέλος τις ευρωπαϊκές χώρες να επωφεληθούν περισσότερο από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να προωθήσουν την πυρηνική ενέργεια.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ιδρύθηκε το 1974 για να συντονίσει τις απαντήσεις στα προβλήματα εφοδιασμού σε μαύρο χρυσό μετά την πετρελαϊκή κρίση του 1973.