Καλημέρα σε όλες και όλους.

Αυτές είναι οι σημειώσεις μου για την εβδομάδα που πέρασε.

1.⁠ ⁠Τα τραμπούκικα της ΝΔ.

«Μην τσιρίζετε κυρία μου. Εδώ είναι η Βουλή, δεν είναι η κουζίνα σας».

«Τα μπλόκα είναι αηδία».

«Θα σου πω πώς θα ξεβρακώσεις τον Πελετίδη».

«Άσε μας κουκλίτσα μου».

«Κάνε κανένα παιδί ή υιοθέτησε».

Ο φιλόσοφος Λούντβιχ Βιτγκενστάιν έλεγε ότι «τα όρια της γλώσσας μας είναι τα όρια του κόσμου μας».

Αυτή είναι η γλώσσα της Δεξιάς.

Κι αυτός είναι ο κόσμος τους: σεξιστικός, χονδροειδής, κακοποιητικός.

Αυτόν τον κόσμο θέλουν να μας επιβάλουν.

Η Νέα Δημοκρατία κυβερνά όπως εκφράζεται.

Με αλαζονεία, με περιφρόνηση, με προσβολές, με το δάχτυλο υψωμένο απέναντι σε όποιον τολμά να αντιμιλήσει — και προπαντός απέναντι σε γυναίκες.

Τραμπούκικα και χυδαία. Και όσο ζορίζεται τόσο αποκαλύπτεται.

2. Δεν είμαστε όλοι ίδιοι.

Αυτή την εβδομάδα στην Εξεταστική Επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ κατέθεσε ο Χαράλαμπος Κασίμης.

Πιθανά δεν θα το μάθατε. Όχι γιατί δεν είχε κάτι να πει αλλά επειδή δεν βόλευε. Καθηγητής στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, βαθύς γνώστης του αγροτικού τομέα και ένας από τους ανθρώπους που εργάστηκαν σκληρά για την υλοποίηση της ΚΑΠ, την περίοδο 2015-2019, ως Γενικός Γραμματέας Διαχείρισης Κοινοτικών Πόρων.

Ο Χ. Κασίμης ανέδειξε με διαύγεια το όριο ανάμεσα στις θεσμικές προβλέψεις και την καταστρατήγησή τους.

Το όριο ανάμεσα στη θεσμική διαχείριση μιας δύσκολης μετάβασης και στη μεταγενέστερη εκτίναξη πρακτικών που συνιστούν το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Απέναντι στον τεκμηριωμένο λόγο του, η γνωστή γραμμή των «διαχρονικών παθογενειών», που έχει γίνει η καραμέλα της κυβέρνησης και των γαλάζιων μελών της Εξεταστικής, φάνηκε εντελώς αδύναμη.

Και ακριβώς γι’ αυτό κατέρρευσε συνολικά το βολικό άλλοθι της ΝΔ «φταίνε όλοι».

Κάθε φορά που η Δεξιά ζορίζεται, κάνει τον ίδιο ελιγμό: «οι ευθύνες είναι διαχρονικές».

Ε, λοιπόν, όχι. Δεν φταίμε όλοι.

Δεν ήταν η Αριστερά που οδήγησε τη χώρα στη χρεοκοπία. Την οδήγησε ο παλιός δικομματισμός.

Όχι. Δεν κερδίζουν κάθε μέρα το τζόκερ τα στελέχη της Αριστεράς.

Όχι. Δεν λεηλάτησε η Αριστερά τα δημόσια ταμεία. Το έκανε – με νέα ορμή – το επιτελικό κράτος της Δεξιάς. Αυτό κάνει κάθε μέρα το καθεστώς Μητσοτάκη.

Όχι, λοιπόν. Δεν είμαστε όλοι το ίδιο.

Του Γιώργου Σεφερτζή

Είναι, ωστόσο,  αλήθεια ότι κάτω από την φαινομενική ακινησία των εκλογικών συσχετισμών υπάρχει μια κάποια αναλογία όχι, όμως, με τις “ένδοξες δεκαετίες” του σχεδίου Μάρσαλ και της οικονομικής ανασυγκρότησης της γηραιάς ηπείρου, αλλά με την οργιώδη κινητικότητα που αναπτύχθηκε στην διάρκεια  του ευρωπαϊκού μεσοπολέμου από τα ιδεολογικά, πολιτισμικά και πολιτικά ρεύματα που κυριάρχησαν την “εποχή των άκρων” κυοφορώντας τον τότε νέο κόσμο του 20ου αιώνα.

Δεν είναι εδώ ο χώρος για να αναλυθεί διεξοδικότερα αυτή η σκέψη ούτε να διευκρινιστούν τα όρια πέραν των οποίων διατρέχει και αυτή τον κίνδυνο να γίνει ανιστόρητη και αποσπασματική. Σε κάθε πάντως περίπτωση γεγονός παραμένει ότι η δυτική δημοκρατία και το αντιπροσωπευτικό πολιτικό σύστημα έχουν εισέλθει σε έναν κύκλο προϊούσας παρακμής με την εμπιστοσύνη στους πολιτικούς θεσμούς να καταρρέει, τον ατομισμό να γενικεύεται και τα Ακροδεξιά μορφώματα να εξελίσσονται σε μαζικά καταφύγια απόγνωσης τόσο των αποκλεισμένων εκτός των τειχών του “συστήματος” όσο και των τρομοκρατημένων με την ιδέα ότι τίποτα δεν τους εγγυάται την διατήρηση της κεκτημένης θέσης τους στην κοινωνική ιεραρχία και του κοινωνικού status που τους επέτρεπε μέχρι σήμερα να απολαμβάνουν ανυποψίαστοι ανέσεις και δικαιώματα ζωής.

Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση. Και είναι σίγουρο ότι σωρεύεται και πάλι πολύς θυμός, οργή και απογοήτευση εκεί έξω με αποτέλεσμα καμία από τις βεβαιότητες ή έστω τις υποθέσεις εργασίας που ίσχυσαν στο παρελθόντος να μη μπορεί να θεωρηθεί ότι θα ισχύσει σε μια κλασσικά μεταβατική περίοδο υψηλών ταχυτήτων και ριζικών μεταβολών όπως αυτή που διανύουμε στις ημέρες μας όπου το παλιό πεθαίνει εν ριπή οφθαλμού και το νέο δεν έχει ακόμα γεννηθεί.

Αν, για παράδειγμα, οι διπλές εκλογές Μαΐου – Ιουνίου 2012 ήταν το γεγονός που σφράγισε το τέλος του δικομματισμού της μεταπολίτευσης, τίποτα δεν αποκλείει οι ευρωεκλογές του 2024 να αποδειχθούν το  ορόσημο μιας εποχής άδηλων πολιτικών εξελίξεων και νέων πολιτικών φαινομένων.

Όχι μόνον γιατί στα δεξιά της Ν.Δ. αναδύεται ήδη ένας νέος αντισυστημικός πόλος που ενδέχεται να γίνει στο άμεσο μέλλον πολύ πιο συμπαγής και απειλητικός. Αλλά κυρίως γιατί έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται προμηνύματα που μας υποχρεώνουν να αναστοχαστούμε αλλιώς τόσο την ίδια την πολιτική όσο και τις σχέσεις της με την ζώσα κοινωνική πραγματικότητα. 

Εξάλλου δεν είναι τυχαίες ούτε οι ανακατατάξεις στον χώρο της ευρύτερης ριζοσπαστικής αριστεράς ούτε η αλλαγή φρουράς στο χώρο της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Πρωτίστως δεν είναι τυχαία ούτε η πανθομολογούμενη πλέον ρευστοποίηση του κομματικού συστήματος ούτε η απορρύθμιση των πολιτικών συμπεριφορών που στην διάρκεια της μεταπολίτευσης κινούσαν το εκλογικό εκκρεμές στον άξονα που όριζε η διαιρετική τομή Δεξιά – Αριστερά.

Τα συμπτώματα αυτής της απορρύθμισης έγιναν ολοφάνερα μέσα στο 2024. Το επιφαινόμενο Κασσελάκη ήταν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά. Η πολυδιάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν ένα άλλο. Ωστόσο το μείζονος σημασίας γεγονός ήταν ότι για πρώτη φορά στην ελληνική πολιτική ιστορία τα ποσοστά της αποχής στις τελευταίες ευρωεκλογές ξεπέρασαν τα αντίστοιχα της συμμετοχής των ψηφοφόρων σε προηγούμενες εκλογικές διαδικασίες. Αυτή η συρρίκνωση του εκλογικού σώματος στο ιστορικά μικρότερο μέγεθός του,  δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί μεμονωμένο ή απλά συγκυριακό φαινόμενο.

Αντιθέτως συνδέεται και μάλιστα άμεσα με την απαξίωση του κομματικού συστήματος την έλλειψη φαντασίας που χαρακτηρίζει την αναπαραγωγή των main stream εναλλακτικών προγραμματικών προτάσεων και πολύ περισσότερο με το κενό ηγεσίας που έχει δημιουργήσει αφενός ο απορφανισμός της πολιτικής ζωής από τις χαρισματικές ηγεσίες που άλλοτε ενσάρκωναν τις πολιτικές παρατάξεις και ενέπνεαν τους οπαδούς τους και αφετέρου η παράδοση των κομμάτων σε μετριότητες ανθεκτικές στις ισοπεδωτικές τακτικές των κομματικών μηχανισμών, αλλά ανήμπορες να υποβάλουν ανταγωνιστικές προσφορές που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες μιας ταχύτατα μεταβαλλόμενης πολιτικής  ζήτησης.

Εξού και ο “κανένας” υπήρξε ο αναμφισβήτητος νικητής των δημοσκοπήσεων του 2024. Με μόνη την διαφορά ότι για τους ίδιους λόγους που δίνουν στον “κανένα” ένα ασυναγώνιστο δημοσκοπικό προβάδισμα,  θα παραμένει, παρά τα επικρατέστερα προγνωστικά,  άγνωστος ο τελικός νικητής του συνεχιζόμενου πολιτικού ανταγωνισμού. 

Πολύ δε περισσότερο άγνωστος  θα παραμένει ο νικητής των επόμενων εκλογών οψέποτε και αν αυτές πραγματοποιηθούν. Οι αναταράξεις που μοιραία θα προκαλούν τα υφιστάμενα πολιτικά κενά θα τον καθιστούν, για απροσδιόριστο ακόμα χρόνο, άδηλο. Όπως θα καθιστούν άδηλες και τις εν γενεί πολιτικές εξελίξεις.

Αυτό θα συμβαίνει τουλάχιστον μέχρις ότου αρχίσει να διαλύεται η αυξανόμενη κοινωνική δυσπιστία και να αποκαθίσταται η χαμένη εμπιστοσύνη στους απρόσωπους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς.

Μέχρι τότε  τα πρόσωπα των πολιτικών ηγετών θα λειτουργούν ως υποκατάστατα των πολιτικών προγραμμάτων κατέχοντας τα κλειδιά του σχηματισμού των κοινωνιών ρευμάτων και των μεταξύ τους πολιτικών συσχετισμών. Με άλλα λόγια θα λειτουργούν ταυτόχρονα ως πομποί θετικών ή αρνητικών μηνυμάτων και ως οιωνεί αναπληρωτές της χαμένης πρωτοτυπίας ή/και αξιοπιστίας των εναλλακτικών προτάσεων διακυβέρνησης.

Στο κάτω κάτω στον πολιτισμό της νεοελληνικής κοινωνίας τα πρόσωπα λειτουργούσαν ανέκαθεν ως σπαθιά που έλυναν τους γόρδιους δεσμούς που συναντούσε στο διάβα της ιστορίας της.