Σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή Σωτήρη Παρούτη και τις δημοσκοπήσεις, το βασικό χαρακτηριστικό των εκλογών είναι η αποδυνάμωση των παραδοσιακών κομμάτων και η ανάδειξη νέων πολιτικών σχηματισμών που διεκδικούν τον χώρο του κέντρου. Αν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, η νέα Βουλή μπορεί να είναι η πιο πολυκομματική στην ιστορία της χώρας, με έως και δέκα κόμματα να εκπροσωπούνται κοινοβουλευτικά.

Όπως αναφέρει η DW, παρά τις απώλειες που καταγράφουν σε πραγματικούς αριθμούς, τα δύο μεγάλα κόμματα της Κύπρου αναμένεται να διατηρήσουν την κυριαρχία τους και να δώσουν μάχη για την πρώτη θέση. Για τον Δημοκρατικό Συναγερμό (ΔΗΣΥ), το στοίχημα είναι η διατήρηση της πολιτικής αντοχής μετά την απώλεια της προεδρίας και τις εσωτερικές αναταράξεις που ακολούθησαν την εκλογή του Νίκου Χριστοδουλίδη. Από την άλλη πλευρά, το ΑΚΕΛ βλέπει τις εκλογές ως ευκαιρία επιστροφής στην κορυφή, αξιοποιώντας τη φθορά του ΔΗΣΥ.

Τρίτη πολιτική δύναμη αναμένεται να αναδειχθεί το ακροδεξιό ΕΛΑΜ, με ποσοστά κοντά στο 10%. Το κόμμα εισήλθε για πρώτη φορά στη Βουλή το 2016, έχοντας τότε συνδεθεί πολιτικά με τη Χρυσή Αυγή. Ωστόσο, μέσα από μια στρατηγική ανανέωσης της εικόνας του και με την ένταξη στελεχών από άλλους δεξιούς χώρους, κατάφερε να ενισχύσει σημαντικά την επιρροή του. Με σύνθημα «Πρώτα η Κύπρος», έντονη αντιμεταναστευτική ρητορική και συντηρητικές θέσεις σε κοινωνικά ζητήματα, το ΕΛΑΜ εμφανίζεται πλέον ως παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει σημαντικές πολιτικές εξελίξεις.

Παράλληλα, κεντρικό χαρακτηριστικό των φετινών εκλογών είναι η σταδιακή εξαφάνιση παραδοσιακών κομμάτων του κεντρώου χώρου και η αντικατάστασή τους από νέες πολιτικές δυνάμεις που επιχειρούν να παρουσιαστούν ως εναλλακτική απέναντι στο υφιστάμενο πολιτικό σύστημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το κίνημα «Άμεση Δημοκρατία» του Φειδία Παναγιώτου, του νεαρού YouTuber που εξελέγη ευρωβουλευτής το 2024 αξιοποιώντας τη μεγάλη απήχησή του στα κοινωνικά δίκτυα. Το κίνημα προωθεί ένα μοντέλο συμμετοχικής δημοκρατίας, με αξιοποίηση της τεχνολογίας και μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων, απευθυνόμενο κυρίως σε νεότερους ψηφοφόρους και αντισυστημικά ακροατήρια.

Παράλληλα, το νεοσύστατο ΑΛΜΑ, υπό τον πρώην Γενικό Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη, επιδιώκει να αξιοποιήσει τη δυσαρέσκεια απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο, εστιάζοντας κυρίως στη μάχη κατά της διαφθοράς. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, ενδέχεται να συγκεντρώσει περίπου 8%.

Η άνοδος νέων σχηματισμών με πιο ασαφές ιδεολογικό αποτύπωμα προκαλεί έντονο προβληματισμό στο παραδοσιακό πολιτικό σύστημα, ενώ αναλυτές επισημαίνουν ότι η τάση αποϊδεολογικοποίησης και η κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς αποτελούν πλέον ευρύτερο φαινόμενο, που δεν περιορίζεται μόνο στην Κύπρο.

Με επιστολή τους προς μέλη της γερμανικής ομοσπονδιακής Βουλής, οι υπογράφοντες ζητούν την πολιτική επανεξέταση της προγραμματισμένης διακοπής του ελληνόφωνου προγράμματος της Deutsche Welle από την 1η Ιανουαρίου 2027 και καλούν τους Γερμανούς βουλευτές να αξιοποιήσουν τις κοινοβουλευτικές τους δυνατότητες, ώστε η απόφαση να επανεξεταστεί και να αλλάξει. Σημειώνεται ότι οι Χατζηβασιλείου και Φόρτωμας βρέθηκαν στο συνέδριο της CDU την προηγούμενη εβδομάδα και έθεσαν επιτακτικά το ζήτημα της Deutsche Welle στην Πρόεδρο της γερμανικής βουλής, καθώς και σε υπουργούς και βουλευτές της CDU.

Στην επιστολή επισημαίνεται ότι η Ελληνική Υπηρεσία της Deutsche Welle λειτουργεί από το 1964 και έχει διακριθεί για την ανεξάρτητη, αξιόπιστη και ευρωπαϊκά προσανατολισμένη δημοσιογραφία της, αποτελώντας επί δεκαετίες σταθερή πηγή ενημέρωσης για το ελληνικό και κυπριακό κοινό, καθώς και για την πολυπληθή ελληνική διασπορά στη Γερμανία.

Υπογραμμίζεται, επίσης, ότι η παρουσία της συνέβαλε ουσιαστικά στην πρόσβαση σε ελεύθερη πληροφόρηση σε κρίσιμες ιστορικές περιόδους, ενώ λειτούργησε ως σημείο αναφοράς για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην αντικειμενική ενημέρωση.

Οι υπογράφοντες τονίζουν ότι η διακοπή του ελληνόφωνου προγράμματος δεν συνιστά απλά μια απλή διοικητική ή δημοσιονομική επιλογή, αλλά κίνηση που θα αποδυνάμωνε ένα εργαλείο επικοινωνίας και διαλόγου που έχει αναπτυχθεί επί δεκαετίες. Στο ίδιο πλαίσιο, επισημαίνουν ότι, σε συνθήκες αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και διάδοσης της παραπληροφόρησης, η ισχυρή παρουσία ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης, ιδίως στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, έχει ιδιαίτερη σημασία.

Τέλος, οι υπογράφοντες αναφέρουν ότι σε μια εποχή αυξανόμενων διεθνών προκλήσεων, το ζητούμενο είναι η ενδυνάμωση των συμμαχιών: «Η διακοπή λειτουργίας του ελληνόφωνου προγράμματος της Deutsche Welle κλονίζει και αποδυναμώνει όλα όσα χτίσαμε μαζί», καταλήγουν.

Αναλυτικά η επιστολή

Προς:

Gunther Krichbaum, Μέλος του Κοινοβουλίου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της
Γερμανίας, Υφυπουργό Επικρατείας για Ευρωπαϊκά Θέματα
Dr. Ottilie Klein, Μέλος του Κοινοβουλίου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, Εκπρόσωπο Πολιτισμού και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Χριστιανοδημοκρατικής – Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης (CDU/CSU)
Tilman Kuban, Μέλος του Κοινοβουλίου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, Εκπρόσωπο Ευρωπαϊκής Πολιτικής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Χριστιανοδημοκρατικής – Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης (CDU/CSU)
Jan Metzler, Μέλος του Κοινοβουλίου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, Υπεύθυνο για τις Σχέσεις με την Ελλάδα στην Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Χριστιανοδημοκρατικής – Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης (CDU/CSU)
Thomas Rachel, Μέλος του Κοινοβουλίου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, Υπεύθυνο για τα Θέματα των Ελλήνων στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Χριστιανοδημοκρατικής – Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης (CDU/CSU)

Διατήρηση του Ελληνόφωνου Προγράμματος της Deutsche Welle

Με μεγάλη ανησυχία απευθυνόμαστε σε εσάς, και σε συνέχεια των συζητήσεών μας στο Συνέδριο της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU), σχετικά με την απόφαση τερματισμού του ελληνόφωνου προγράμματος της Deutsche Welle από την 1η Ιανουαρίου 2027. Σας ζητούμε να επαναξιολογήσετε πολιτικά αυτή την απόφαση και να παρέμβετε για τη διατήρηση του ελληνόφωνου προγράμματος.

Η ελληνική υπηρεσία της Deutsche Welle λειτουργεί από το 1964 και διακρίνεται για την ανεξάρτητη, αξιόπιστη και ευρωπαϊκά προσανατολισμένη δημοσιογραφία. Για δεκαετίες υπήρξε κεντρική πηγή πληροφόρησης για το ελληνικό και κυπριακό κοινό, καθώς και για την ελληνική διασπορά στη Γερμανία, η οποία αποτελεί ένα μεγάλο αριθμητικά κοινό. Ταυτόχρονα, αποτελεί έκφραση των στενών σχέσεων μεταξύ Γερμανίας, Ελλάδας και Κύπρου, οι οποίες χαρακτηρίζονται από τις κοινές ευρωπαϊκές αξίες και την άριστη πολιτική συνεργασία.

Ειδικά σε περιόδους πολιτικής αβεβαιότητας και κοινωνικής αναταραχής, η Deutsche Welle έχει αποδείξει τον σημαντικό της ρόλο. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας στην Ελλάδα, παρείχε πρόσβαση σε ελεύθερη πληροφόρηση. Ομοίως και σε μεταγενέστερες κρίσιμες περιόδους, συνεπικούρησε στην ενημέρωση και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης σε μια αντικειμενική, ευρωπαϊκά θεμελιωμένη δημοσιογραφία. Εξακολουθεί να αποτελεί πρότυπο για τον ρόλο της Γερμανίας ως αξιόπιστου εταίρου και φωνή για την ελευθερία και τη δημοκρατία.

Η διακοπή του ελληνόφωνου προγράμματος δεν αποτελεί, λοιπόν, μια απλή απόφαση περικοπών. Θα αποδυναμώσει ένα εργαλείο επικοινωνίας και διαλόγου που έχει παγιωθεί στη συνείδηση του κοινού επί δεκαετίες. Ιδιαίτερα, τώρα, με την αύξηση των γεωπολιτικών εντάσεων, με τη διάδοση της παραπληροφόρησης και τη στρατηγική ανάδειξη της Ανατολικής Μεσογείου, η ισχυρή παρουσία ευρωπαϊκών ΜΜΕ είναι ζήτημα προτεραιότητας. Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι σημαντικοί εταίροι για τη Γερμανία και ακρογωνιαίοι πυλώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια γεωπολιτικά ευαίσθητη περιοχή.
Ως μέλη του Γερμανικού Κοινοβουλίου, έχετε υπ’ ευθύνη σας τη διαμόρφωση της στρατηγικής κατεύθυνσης της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής. Η Deutsche Welle είναι ένα σημαντικό εργαλείο αυτής της πολιτικής. Η γλωσσική της ποικιλία είναι έκφραση της γερμανικής δέσμευσης για διεθνή συνεννόηση, δημοκρατική σταθερότητα και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Σας παρακαλούμε, λοιπόν, στο πλαίσιο των κοινοβουλευτικών σας δυνατοτήτων, να εξασφαλίσετε ότι η απόφαση για τη διακοπή της ελληνικής υπηρεσίας θα επανεξεταστεί και δεν θα εφαρμοστεί. Η διατήρηση του ελληνικού προγράμματος θα αποτελούσε ένδειξη για την αλληλεγγύη, την αξιοπιστία και τη συνεχιζόμενη δέσμευση της Γερμανίας στην ενωμένη Ευρώπη, καθώς επίσης και επιστέγασμα των στενών διμερών μας σχέσεων.

Σε μια εποχή αυξανόμενων διεθνών προκλήσεων, το ζητούμενο είναι η ενδυνάμωση των συμμαχιών. Η απόφαση διακοπής λειτουργίας του ελληνόφωνου προγράμματος κλονίζει και αποδυναμώνει όλα όσα χτίσαμε μαζί.
Με εκτίμηση,

Οι Υπογράφοντες:

Τάσος Χατζηβασιλείου, Βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου, Γραμματέας Διεθνών Σχέσεων & Ευρωπαϊκής Ένωσης της Νέας Δημοκρατίας

Φίλιππος Φόρτωμας, Βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου, Πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς, Γραμματέας Ελλήνων της Διασποράς της Νέας Δημοκρατίας

Χάρης Γεωργιάδης, Μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΔΗ.ΣΥ.), Πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων

Marian Wendt, Επικεφαλής του Ιδρύματος Konrad-Adenauer για την Ελλάδα και Κύπρο

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, κατά τους πρώτους μήνες του έτους οι αιτήσεις πτώχευσης αυξήθηκαν σχεδόν κατά 12% σε ετήσια βάση, εξέλιξη που αποτυπώνει τη δυσκολία προσαρμογής πολλών επιχειρήσεων σε ένα περιβάλλον παρατεταμένης οικονομικής αδυναμίας.

Ιδιαίτερα ευάλωτες εμφανίζονται οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της γερμανικής οικονομίας. Έρευνα του Γερμανικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (DIHK) δείχνει ότι σχεδόν μία στις τρεις επιχειρήσεις με λιγότερους από 20 εργαζομένους φοβάται επιδείνωση της οικονομικής της κατάστασης.

Πρόκειται για εταιρείες που αντιστοιχούν περίπου στο 85% του συνόλου των επιχειρήσεων στη χώρα, γεγονός που καθιστά το φαινόμενο ιδιαίτερα ανησυχητικό.

Όπως επισημαίνει το Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών Leibniz Halle (IWH), οι περισσότερες πτωχεύσεις αφορούν πολύ μικρές επιχειρήσεις, με μέσο όρο περίπου δέκα εργαζομένους. Παράλληλα, αυξητική τάση καταγράφεται και στις προσωπικές πτωχεύσεις, στοιχείο που αντανακλά τη γενικότερη πίεση στα εισοδήματα και την οικονομική αντοχή των νοικοκυριών.

Οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας είναι ήδη ορατές. Το IWH εκτιμά ότι το 2025 θα επηρεαστούν έως και 170.000 – 200.000 θέσεις εργασίας, αριθμός σαφώς υψηλότερος από τα προ πανδημίας επίπεδα. Αν και μέρος αυτών των απωλειών ενδέχεται να αντισταθμιστεί από τη δημιουργία νέων θέσεων σε υγιέστερες επιχειρήσεις, η συνολική εικόνα παραμένει επιβαρυμένη, ιδίως σε περιφέρειες με υψηλή συγκέντρωση μικρών μονάδων.

Οι αιτίες των πτωχεύσεων είναι πολυπαραγοντικές. Η παρατεταμένη στασιμότητα της οικονομίας, το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι γεωπολιτικές αβεβαιότητες, οι επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία και οι απαιτήσεις της πράσινης μετάβασης έχουν διαβρώσει τα περιθώρια αντοχής πολλών επιχειρήσεων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δυσκολίες επιδεινώνονται και από καθυστερημένες προσαρμογές ή επιχειρηματικά λάθη.

Παρά τη ζοφερή εικόνα, διαφαίνεται μια συγκρατημένη αισιοδοξία. Εκπρόσωποι του κλάδου εκτιμούν ότι η κατάσταση ενδέχεται να σταθεροποιηθεί, εφόσον η γερμανική οικονομία επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης το 2026. Ωστόσο, τα διαρθρωτικά προβλήματα παραμένουν και καθιστούν το ενδεχόμενο ταχείας αποκλιμάκωσης των πτωχεύσεων κάθε άλλο παρά δεδομένο.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία θα παραμείνουν «μπλοκαρισμένα», έως ότου το Κρεμλίνο πληρώσει μεταπολεμικές αποζημιώσεις στην Ουκρανία. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Κίεβο θα επιστρέψει τα χρήματα, που έλαβε ως δάνειο.

Η κίνηση είχε σκοπό να πείσει το Βέλγιο να άρει τις ενστάσεις του έναντι της χρήσης των «παγωμένων» περιουσιακών στοιχείων, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων -περίπου 185 δις ευρώ- κρατούνται στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα Euroclear, στις Βρυξέλλες.

Όμως, πλέον το Βέλγιο έχει στο πλευρό του την Ιταλία, που μαζί με τη Βουλγαρία και τη Μάλτα- μέσω κοινής ανακοίνωσης- προτρέπουν την Κομισιόν να «συνεχίσει να διερευνά και να συζητά εναλλακτικές επιλογές» για την κάλυψη των οικονομικών αναγκών της Ουκρανίας, ενδεχομένως μέσω μιας δανειακής διευκόλυνσης, η οποία, όπως εκτιμούν, θα παρουσίαζε «σημαντικά μικρότερο κίνδυνο».

Φόβος αύξησης χρέους υπερχρεωμένων χωρών

Ουσιαστικά, οι χώρες αυτές ζητούν έκδοση κοινού χρέους, ως εναλλακτική πρόταση της Κομισιόν. Αυτό όμως το απορρίπτουν χώρες, όπως η Γερμανία, καθώς εκτιμούν ότι ενδεχομένως μπορεί να αυξήσει το χρέος σε υπερχρεωμένες χώρες, όπως τη Γαλλία και την Ιταλία.

Και η Μόσχα έλαβε χθες μέτρα καταθέτοντας μήνυση στο Euroclear για ενέργειες που, όπως ανέφερε, «προκαλούν ζημία επηρεάζοντας την ικανότητά της να διαθέσει κεφάλαια και τίτλους της», ενώ χαρακτήρισε παράνομες τις προτάσεις της Κομισιόν.

Η Κομισιόν, όμως, ξεκαθαρίζει ότι οι προτάσεις βασίζονται στο ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο. Τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία «δεν κατασχέθηκαν και τηρείται η αρχή της κυρίαρχης ασυλίας» τόνισε χθες ο επίτροπος Οικονομικών Βάλντις Ντομπρόβσκις. «Να υπενθυμίσω ότι τα περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας είναι παγωμένα, σύμφωνα με τις κυρώσεις της ΕΕ από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία» σημείωσε.

Μετά τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών στις Βρυξέλλες – όπου το εν λόγω θέμα κυριάρχησε – ο Ντομπρόβσκις επισήμανε ότι «αναμένουμε ότι η Ρωσία θα συνεχίσει να κινεί νομικές διαδικασίες, ώστε να εμποδίσει την ΕΕ να τηρήσει το διεθνές δίκαιο και να επιδιώξει τη νομική υποχρέωση της Μόσχας να αποζημιώσει την Ουκρανία για τις ζημίες, που έχει προκαλέσει».

Πηγή: Deutsche Welle

Όπως σημείωσε, «η εικόνα της χώρας είναι εντελώς διαφορετική σε σχέση με 10 χρόνια πριν», επισημαίνοντας τα πρωτογενή πλεονάσματα, τη μείωση της ανεργίας στα επίπεδα του 2008 και τον ρυθμό ανάπτυξης που υπερβαίνει αυτόν της ευρωζώνης.

Ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε ιδιαίτερα στη σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα από το 62% του 2019 έχει φτάσει στο 70%, με στόχο τον περαιτέρω ανεβασμένο πήχη σε μισθούς και εισοδήματα.

Ο υπουργός χαρακτήρισε την ψηφιακή μεταρρύθμιση μία από τις «μεγάλες κατακτήσεις» της χώρας και αποκάλυψε ότι αυτό ακριβώς το μοντέλο θα αποτελέσει θέμα συζήτησης με τη γερμανική κυβέρνηση, η οποία δημιούργησε πρόσφατα υπουργείο Ψηφιοποίησης. Όπως είπε, στόχος είναι να εξεταστεί ποια ελληνικά μαθήματα μπορούν να αξιοποιηθούν και στη γερμανική οικονομία.

Ο κ. Πιερρακάκης επανέλαβε ότι η Ελλάδα έχει αποκομίσει σημαντικά συμπεράσματα από την κρίση:
«Μάθαμε από τα λάθη μας και δεν είμαστε διατεθειμένοι να τα επαναλάβουμε», είπε, υπενθυμίζοντας το ρητό ότι όσοι δεν θυμούνται το παρελθόν «είναι καταδικασμένοι να το ξαναζήσουν».

Μίλησε ακόμη για τη σημασία των πράξεων έναντι των λόγων, σημειώνοντας ότι κάθε κατάκτηση απαιτεί μόχθο και επιμονή, ενώ τόνισε ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι εφικτές όταν υπάρχει σχέδιο και πολιτικό πλάνο.

Αναφερόμενος στη δημοσιονομική προσαρμογή, ο υπουργός παραδέχθηκε ότι το παλιό οικονομικό μοντέλο έχει αρχίσει να μετασχηματίζεται, αλλά δεν έχει ακόμη αλλάξει πλήρως.
Παρουσίασε μάλιστα στοιχεία για την πορεία των επενδύσεων:

• Το 2019 οι επενδύσεις αντιστοιχούσαν στο 14% του ΑΕΠ,
• Το 2026 εκτιμάται ότι θα φθάσουν στο 17,7%,
  ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος παραμένει στο 21%.

Η ενίσχυση της επενδυτικής παρουσίας της Γερμανίας στην Ελλάδα αποτέλεσε επίσης αντικείμενο συζήτησης με τον αντικαγκελάριο Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, με τον κ. Πιερρακάκη να εκτιμά ότι η διμερής οικονομική συνεργασία μπορεί να διευρυνθεί περαιτέρω.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι πολλές από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα – από την πανδημία έως τον πόλεμο στα ευρωπαϊκά σύνορα – είναι πανευρωπαϊκές και απαιτούν ευρωπαϊκές λύσεις, μέσα από συζητήσεις σε Eurogroup, ECOFIN και Ευρωπαϊκά Συμβούλια.

Σε ερώτηση για τη Βουλγαρία, ο κ. Πιερρακάκης επανέλαβε ότι η Ελλάδα στήριξε από την πρώτη στιγμή την ένταξή της στο ευρώ. Αναφερόμενος στις δικές μας εμπειρίες τα πρώτα χρόνια του κοινού νομίσματος, σημείωσε ότι η Αθήνα επιδιώκει να λειτουργήσει ως εταίρος και φίλος, όχι ως «σύμβουλος».

Αποκάλυψε επίσης ότι σχεδιάζει επίσκεψη στη Σόφια στις αρχές του νέου έτους, με αφορμή την ένταξη της Βουλγαρίας στην ευρωζώνη.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει ο Γαβριήλ Χαρίτος για λογαριασμό της DW, το τελευταίο δεκαήμερο οι ΗΠΑ πιέζουν το Ισραήλ να αποδεχθεί την αποχώρηση με εγγυήσεις ασφαλείας διακοσίων ένοπλων μελών της Χαμάς, που βρίσκονται σε σήραγγα στα περίχωρα της Ράφα, εντός της περιοχής που ελέγχει ο ισραηλινός στρατός, προκειμένου να περάσουν σώοι στην περιοχή του θύλακα που ελέγχει η οργάνωσή τους, αφού προηγουμένως παραδώσουν τα όπλα τους.

Η διευθέτηση που προτείνεται επιτεύχθηκε με παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Χαμάς, χωρίς προηγουμένως να υπάρξει σχετική ενημέρωση των Ισραηλινών, προκαλώντας εκνευρισμένες δημόσιες δηλώσεις εκ μέρους μελών της κυβέρνησης.

Τα κρατικά μέσα επικαλέσθηκαν χθες κυβερνητικές πηγές, που χαρακτηρίζουν «τουλάχιστον αφελή» την αμερικανική πρόταση, αντιτείνοντας ότι οι διακόσιοι ένοπλοι της Χαμάς, μόλις περάσουν στις περιοχές που ελέγχει η οργάνωσή τους,  θα εξοπλιστούν ξανά.

Δυσκολίες στη σύσταση της πολυεθνικής δύναμης

Ωστόσο, το σοβαρότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει το δίδυμο Γουίτκοφ-Κούσνερ αφορά στη σύσταση της πολυεθνικής δύναμης, η οποία, σύμφωνα με το σχέδιο Τραμπ, θα αναλάβει επί του πεδίου να αφοπλίσει την Χαμάς.

Ήδη ο Βασιλιάς Αμπντάλα της Ιορδανίας δήλωσε στο BBC ότι η χώρα του δε θα αποστείλει στρατεύματα στη Γάζα. Ταυτόσημη στάση υιοθετούν και τα ΗΑΕ, όπως δήλωσε προχθές (10/11) ειδικός σύμβουλος της εμιρατινής κυβέρνησης σε συνέδριο στο Αμπού Ντάμπι.

Παράλληλα, η κυβέρνηση Νετανιάχου αποκλείει οποιαδήποτε στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη Γάζα, ενώ παρατηρείται απροθυμία συμμετοχής στην πολυεθνική δύναμη από χώρες όπως το Αζερμπαϊτζάν, η Ινδονησία και το Μαρόκο, που αρχικά εξέταζαν θετικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Εάν τελικά δεν καταστεί δυνατή η σύσταση της «πολυεθνικής δύναμης σταθεροποίησης», καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη η πρακτική εφαρμογή των δύο επόμενων σταδίων του σχεδίου Τραμπ, που προβλέπουν τον αφοπλισμό της Χαμάς, την εγκαθίδρυση προσωρινής παλαιστινιακής κυβέρνησης τεχνοκρατών και έναρξη της ανοικοδόμησης του θύλακα.

Θα αναλάβουν ρόλο οι φιλοϊσραηλινοί Παλαιστίνιοι πολιτοφύλακες;

Οι σημαντικές αυτές δυσκολίες, που ανακύπτουν, φαίνεται πως αναγκάζουν την αμερικανική πλευρά να αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις. Σαουδαραβικά και ισραηλινά μέσα ανέδειξαν στα χθεσινοβραδινά τους δελτία ειδήσεων (11/11) την πληροφορία ότι αξιωματούχοι των ΗΠΑ συναντήθηκαν με εκπροσώπους της τοπικής παλαιστινιακής πολιτοφυλακής υπό την ηγεσία του Γιάσερ Αμπού Σαμπάμπ, που υποστηρίζεται από το Ισραήλ και η οποία έχει σταθεροποιήσει την παρουσία της στο νότιο τμήμα του θύλακα που ελέγχει ο IDF.

Το θέμα που φέρεται να συζητήθηκε είναι κατά πόσον οι δυνάμεις του Αμπού Σαμπάμπ θα αναλάβουν την φύλαξη των νοτίων περιχώρων της Ράφα, που ελέγχονται τώρα από τους Ισραηλινούς «για να διασφαλιστεί απρόσκοπτα η ανοικοδόμηση της συγκεκριμένης περιοχής».

Ωστόσο, εκτιμάται ότι μία τέτοια εξέλιξη ίσως αποτελέσει την αφορμή, ώστε κατά το προσεχές μέλλον, οι φιλοϊσραηλινοί Παλαιστίνιοι πολιτοφύλακες να κληθούν εκείνοι πλέον να αφοπλίσουν τη Χαμάς – περιπλέκοντας με αυτόν τον τρόπο ακόμα περισσότερο την, ήδη εξαιρετικά εύθραυστη, κατάσταση στη Γάζα.

«Παλιά η ζωοκλοπή γινόταν σχεδόν από ανάγκη. Δηλαδή, κλέβανε ένα-δυο κατσίκια, έτσι για να τα φάνε. Τώρα όμως έχει εντελώς διαφορετική μορφή. Τώρα είναι επιχειρηματικότητα. Γίνεται η ζωοκλοπή για επιχείρηση, για να τα πάρουν, να τα πουλήσουν ή να τα καταναλώσουν σε γάμους, βαφτίσεις κτλ. (σ.σ. συνήθως απαιτούνται ένας με δύο τόνοι κρέατος). Γίνονται πολλές κλοπές. Υπάρχει όμως η ομερτά. Από τις κλοπές που γίνονται ούτε μία στις δέκα δεν φτάνει στην αστυνομία. Δεν μιλάνε, δεν καταγγέλλουν. Προσπαθούν από μόνοι τους… Το χειρότερο όμως είναι να γίνει η ζωοκλοπή για εκδίκηση. Να σου σκοτώσουν τα ζώα για λόγους εκδίκησης. Είναι το χειρότερο, το πιο σκληρό, το πιο άνανδρο» λέει o Ν. στην DW και τη Μαρία Ρηγούτσου.

Ο Ν. είναι μεγάλος σε ηλικία και γνωρίζει καλά πώς και γιατί γίνονται οι ζωοκλοπές. Για ευνόητους λόγους στο ρεπορτάζ δεν αναφέρονται ονόματα και περιοχές. Βρισκόμαστε πάντως σε ένα μικρό χωριό κάπου στο κέντρο της Κρήτης.

Τα ζώα σύμφωνα με τον Ν. τα κλέβουν όταν έχει φεγγάρι και τα φορτώνουν σε κλεμμένα αυτοκίνητα. Οι κινήσεις του κτηνοτρόφου παρακολουθούνται για μέρες και ο «δότης», κάποιος που γνωρίζει καλά το θύμα και την περιοχή, δίνει πληροφορίες και οδηγίες προς τα πού θα κατευθυνθούν με το αυτοκίνητο ή από ποια μονοπάτια θα περάσουν οι κλέφτες με τα ζώα. Είναι αδύνατον να γίνει ζωοκλοπή χωρίς τη συνεργασία ντόπιου που να ξέρει καλά τα κατατόπια.

Η δύναμη του όρκου

Κάποια χιλιόμετρα βορειότερα σε ένα άλλο χωριό συναντάμε τον X., θύμα ζωοκλοπής, δυο φορές. Είναι από αυτούς που επέλεξαν να μην απευθυνθούν στην αστυνομία και να λύσει τη διένεξη μόνος του. «Όταν πάμε στην αστυνομία, οι κλέφτες εξαγριώνονται και παίρνουν άλλα μέτρα, διαφορετικά, και σφίγγει ο κλοιός και αναγκάζονται κι αυτοί να χειριστούν το θέμα αλλιώς. Στην αστυνομία δεν πήγα γιατί είχα κάποιους συντέκνους, κουμπάρους από εκείνη τη μεριά (σ.σ. των ζωοκλεφτών), οι οποίοι όμως με εμπαίξανε».

Στην Κρήτη παλιά ήταν ζήτημα τιμής οι σύντεκνοι να μην σου πουν ποτέ ψέματα, να μην σου αποκρύψουν την αλήθεια. Αν τους ρώταγες και ήξεραν, έπρεπε να σου πουν ποιοι είχαν κλέψει τα ζώα και πού βρίσκονταν. Οι σύντεκνοι του Χ. όμως δεν του είπαν την αλήθεια όταν εκείνος είχε υποψίες και τους ρώτησε. Κάποια στιγμή όμως έμαθε τι συνέβη, όταν ένας άλλος σύντεκνος, φίλος των ζωοκλεφτών, πήρε τον Χ. και τον οδήγησε στην εκκλησία. Εκεί τον όρκισε πως θα του έλεγε τα ονόματα, αλλά δεν έπρεπε ποτέ να τον προδώσει.

Ο όρκος είναι ιερός σε αυτούς τους κύκλους και ίσως το μόνο που σέβονται. Ο Χ. κράτησε τον λόγο του, δεν τον πρόδωσε, αλλά πήρε τον νόμο στα χέρια του. Ένα βράδυ είδε τους ζωοκλέφτες μέσα στο αμάξι τους και τους πυροβόλησε. Είχαν και αυτοί όπλα. «Ήταν πολύ ζόρικα», όπως λέει. Στο τέλος, μετά από δυο χρόνια, μπήκαν στη μέση οι «μεσιτάδες» (άνθρωποι που χαίρουν εκτίμησης και από τις δυο πλευρές) και κάνανε «σασμό». Του επέστρεψαν σχεδόν τα μισά ζώα, αλλά η οικονομική ζημιά ήταν μεγάλη. Συνήθως κυμαίνεται σε μερικές δεκάδες χιλιάδες ευρώ. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι ζωοκλέφτες καλούν τα θύματά τους σε γάμους ή βαφτίσεις να φάνε τα δικά τους ζώα και, για να αποφύγουν αντεκδικήσεις, τους ζητούν να γίνουν κουμπάροι. Εκείνοι, φοβούμενοι αντίποινα, πολύ συχνά δέχονται.

Ο Χ. εκτός από ζώα διατηρεί και κρεοπωλείο και όπως μας λέει επεδίωξε από την αρχή να κάνει συντέκνους ζωοκλέφτες, για να έχει μεγαλύτερη προστασία: «Είχαμε μάθει σε αυτό το σύστημα, σε αυτό το μοντέλο, ότι δεν θα σε πειράξουμε, ας πούμε, στα σύνορα, στα βοσκοτόπια μας… Όταν έχω εσένα σύντεκνο που είσαι εδώ στην περιοχή βαρόνος, να το πω έτσι – λες, ‘Ξέρεις κάτι; Θα έχω και μια ιδιαίτερη μεταχείριση’».

Η φυλακή σαν ένα είδος μεταπτυχιακού

Στην Κρήτη η ευρύτερη οικογένεια συνεχίζει να παίζει σημαντικό ρόλο και για αυτό τον λόγο επιδιώκονται οι «συντεκνιές». Όσο πιο μεγάλη είναι η οικογένεια τόσο πιο μεγάλη η επιρροή της. Η οικογένεια οφείλει να συμπαρίσταται, ανεξάρτητα εάν ένα μέλος της διέπραξε κάποιο αδίκημα.

Η ζωοκλοπή και η φυλακή ακόμη και σήμερα σε ορισμένες περιοχές θεωρούνται τιμή. Ξεκίνησε στα ορεινά, την εποχή της Τουρκοκρατίας, όταν οι άνθρωποι ήταν πολύ φτωχοί και έκλεβαν από ανάγκη. Όποιος τότε έκλεβε, ήταν ένας άξιος και ικανός προστάτης της οικογένειάς του και καλός γαμπρός. Αν τύχαινε μάλιστα να μπει φυλακή για το κατόρθωμά του, ήταν μεγάλη τιμή και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας φρόντιζαν τα παιδιά του και μεριμνούσαν για τις ανάγκες του σπιτιού. Αυτό συμβαίνει ακόμη και σήμερα. Όταν οι οικογένειες συμφωνούν ποιο από τα μέλη θα αναλάβει την ευθύνη της ζωοκλοπής ώστε εάν συλληφθεί και ενδεχομένως καταδικαστεί, οι υπόλοιποι αναλαμβάνουν τις δικές του οικονομικές και άλλες υποχρεώσεις.

Ο Χ. επαναλαμβάνει πάντως πως τα περισσότερα θύματα δεν θέλουν την ανάμειξη της αστυνομίας και αναφέρει το παράδειγμα ενός άλλου συντέκνου του, επίσης θύματος ζωοκλοπής. Αυτός δεν τα βρήκε με τους «μεσιτάδες». Κάποια στιγμή «θόλωσε το μυαλό του» που του πήραν τα ζώα και είπε στη γυναίκα του να μπει στο αμάξι. Εκείνη οδηγούσε και εκείνος πυροβολούσε μέσα από το αυτοκίνητο τα σπίτια των ζωοκλεφτών. Παραδόθηκε τελικά στις αρχές και αποφυλακίστηκε πριν από μερικούς μήνες. «Ο συγκεκριμένος τώρα έχει φτάσει στο τοπ, έχει φτάσει στο τέρμα της σταδιοδρομίας του. Δηλαδή τώρα έχει πάρει όλα τα “διπλώματα”. Πώς να σας το πω; Του έκανε καλό η φυλακή. Ανέβηκε στην ιεραρχία, είναι τώρα στην κλίκα τη δική του ο πιο σεβάσμιος, ο πιο μεγάλος, ο πιο δυνατός», λέει ο Χ.

Σύμφωνα με τον Γιώργο Παπακωσταντή, Διδάκτορα Κοινωνικής Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και πρώην ανώτερο στέλεχος της Ελληνικής Αστυνομίας (ανάμεσα σε πολλά άλλα και πρώην σύμβουλος-εμπειρογνώμονας στη μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία στην Ε.Ε.), το έγκλημα της ζωοκλοπής φθίνει, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν στατιστικά στοιχεία μια και δεν υπάρχουν αντίστοιχες μελέτες αλλά και γιατί το έγκλημα συνήθως δεν καταγγέλλεται. Και σήμερα πάντως γίνονται πολλές ζωοκλοπές. Kλέβονται δεκάδες ή και εκατοντάδες ζώα, κυρίως πρόβατα με σημαντική οικονομική ζημία.

Η μετεξέλιξη της ζωοκλοπής και η στήριξη του συστήματος

Η ζωοκλοπή με την πάροδο των χρόνων μετεξελίχθηκε. Πολλοί από τους ζωοκλέφτες στράφηκαν στη χασισοκαλλιέργεια. Κι ενώ μπορεί στην αρχή η ενασχόληση να μην ήταν και τόσο αποδεκτή από την τοπική κοινωνία, στη συνέχεια, όταν ο περίγυρος έβλεπε πως ήταν προσοδοφόρα και οι χασισοκαλλιεργητές πολύ εύκολα μπορούσαν να αποκτήσουν πανάκριβα αυτοκίνητα και σπίτια, πείστηκαν.

Μάλιστα, όπως αναφέρει ο κ. Παπακωσταντής στην DW, σε κάποια ορεινά χωριά έχουν ακόμα και επίχρυσα πόμολα: «Μιλάμε για τέτοιες αντιλήψεις και γενικά μια άγρια, εντελώς αλλοτριωμένη κατανάλωση, με σκοπό κυρίως την επίδειξη και την ικανοποίηση ενός κόμπλεξ που έχει προκύψει από παλιά με την απόλυτη φτώχεια που έχουν ζήσει πολλοί από αυτούς. Οι πιο έξυπνοι – λίγοι όμως – κάποια χρήματα που έβγαλαν μαζικά μέσα από τις παράνομες δραστηριότητες τα επένδυσαν σε νόμιμες δραστηριότητες. Και όχι μόνο αυτό, αλλά με την επιρροή που απέκτησαν έγιναν επώνυμοι επιχειρηματίες και κάποιοι απέκτησαν και πολιτική επιρροή. Δηλαδή ασχολήθηκαν και με την πολιτική. Όταν έχεις απεριόριστα χρήματα – δηλαδή εάν βγάζεις από ναρκωτικά, από επιδοτήσεις κτλ. γύρω στις 500.000 ευρώ τον χρόνο – μιλάω για ένα ποσό, το οποίο είναι πολύ σύνηθες γι’ αυτούς – προφανώς μετά από 10 χρόνια θα βρεθείς με πέντε και έξι τουριστικές βίλες, θα βρεθείς με πολυτελή αυτοκίνητα και διαμερίσματα στο Ηράκλειο, στο Ρέθυμνο με επιχειρήσεις… θα είσαι κύριος…».

Αργότερα οι χασισοκαλλιεργητές ασχολήθηκαν και με το εμπόριο κοκαΐνης: «Οι ίδιοι αυτοί χονδρέμποροι που συνήθως ήταν πιο έξυπνοι από τους μπρουτάλ καλλιεργητές την έφεραν μετά ως ανταμοιβή κατά κάποιον τρόπο και άρχισαν σιγά-σιγά να βάζουν την κόκα στα στέκια των καλλιεργητών, λέγοντας ότι είναι πιο δυνατή από το χασίς, ότι αυτή σε ‘φτιάχνει’ και μάλιστα λόγω της νοοτροπίας, της κρητικής λεβεντιάς, της ανδρείας, της δύναμης και της ζωτικότητας, η κόκα πέρασε εύκολα, ενώ η ηρωίνη δεν πέρασε», επισημαίνει ο κ. Παπακωσταντής.

Συγκεκριμένοι αριθμοί και στατιστικές δεν υπάρχουν ούτε σε αυτή την περίπτωση, η αύξηση των κατασχέσεων όμως από τις αστυνομικές αρχές μαρτυρά μια σημαντική άνοδο.

Το συμπέρασμα πάντως που προκύπτει μέσα από τις πάμπολλες συζητήσεις που κάναμε είναι ότι διαχρονικά όλα αυτά τα κυκλώματα συντηρούνται από μια μερίδα πολιτικών όλων σχεδόν των κομμάτων, οι οποίοι εξαργυρώνουν τη στήριξή τους με ψήφους. Όσοι πολιτικοί προσπάθησαν να εξυγιάνουν το σύστημα, απλά, όπως μας τόνισαν, δεν επανεξελέγησαν. Και όπως εύστοχα τονίζει ο κ. Παπακωσταντής: «Πάντα το οργανωμένο έγκλημα χρησιμοποιεί κρατικούς υπαλλήλους. Πάντα θα υπάρχουν κάποιοι διεφθαρμένοι κρατικοί υπάλληλοι, πολιτικοί, δικηγόροι».

Το θέμα ωστόσο είναι το εάν θα υπάρξει κάποτε πολιτική βούληση ουσιαστικής και πολύπλευρης αντιμετώπισης της εγκληματικότητας στην Κρήτη (και όχι μόνο). Πότε θα αποδίδεται εν τέλει δικαιοσύνη, έτσι ώστε τελικά το τίμημα να μην το πληρώνουν μόνο οι πιο αδύναμοι, αλλά αδιακρίτως όλοι όσοι συμμετέχουν στο οργανωμένο έγκλημα, άρα και οι εγκληματίες με τα «λευκά κολλάρα».

Πότε θα σταματήσει επιτέλους η επιλεκτική λειτουργία του Συστήματος Ποινικής Δικαιοσύνης;

Όπως μετέδωσε η Deutsche Welle, ένα α μπλοκ που χτίστηκε σε καιρό ειρήνης, βασισμένο στην ποικιλομορφία και στο ανοιχτό πνεύμα, αδυνατεί να ανταποκριθεί πλέον στις προκλήσεις μιας εποχής πολέμων, εμπορικών συγκρούσεων, προστατευτισμού, επιβολής του δικαίου των ισχυρών.

Για τον Ιταλό πολιτικό η Ένωση θα χρειαστεί ουσιαστικά μια επανεκκίνηση, η οποία θα προϋποθέτει τη στενότερη συνεργασία εκείνων που τη θέλουν, και μάλιστα ανά τομείς. Αυτό που αποκάλεσε ως «νέο ευρωπαϊκό πραγματιστικό φεντεραλισμό», δεν είναι παρά η αναδιατύπωση μιας παλιάς ιδέας για μια Ένωση πολλών ταχυτήτων.

Στον πυρήνα της ιδέας βρίσκεται η σκέψη ότι αυτοί που θα επιδιώκουν στενότερη συνεργασία δεν θα πρέπει να εμποδίζονται από εκείνους που μπλοκάρουν ή χρονοτριβούν.

Όταν ο Όρμπαν πάει για καφέ

Τα παραδείγματα είναι φυσικά πολλά. Η Ευρώπη καθυστερεί ή αναβάλλει διαρκώς αποφάσεις ή προσφεύγει σε εφευρήματα του τύπου «ας ψηφίσουμε τώρα που ο Όρμπαν βγήκε για καφέ».

Είναι προφανές ότι σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα πιο σκληρός, που ακόμα και παγκόσμιοι οργανισμοί, όπως ο ΟΗΕ, αγνοούνται, δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με τη χαλαρότητα άλλων εποχών, τότε που οι ηγέτες της ένιωθαν ότι έχουν άφθονο χρόνο για να αποφασίσουν.

Το ερώτημα που προκύπτει βεβαίως είναι ποιοι και σε ποιους τομείς θα κάνουν τα πρώτα βήματα σε επίπεδο λήψης κρίσιμων αποφάσεων. Γιατί δεν θα μιλάμε απλώς για ένα μοντέλο «Ευρωζώνης» που κάποιοι αποφασίζουν να μείνουν εκτός, χωρίς να επηρεάζουν ιδιαίτερα τους υπολοίπους. (Αν και εσχάτως οι εξαιρέσεις από τον Σένγκεν δεν έμειναν χωρίς παρενέργειες).

Επιταγή με ρίσκο

Restart λοιπόν με αρκετό ρίσκο, αλλά επιβεβλημένο από την πραγματικότητα. Αν σταθεί κανείς ειλικρινά απέναντι στα σπουδαιότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ΕΕ, θα διαπιστώσει ότι σχεδόν πουθενά δεν υπάρχει πλήρης ομοφωνία. Δεν είναι μόνο η Ουγγαρία και η Σλοβακία. Οι τάσεις αποστασιοποίησης δείχνουν να ενισχύονται.

Την εβδομάδα που πέρασε, ένας εθνικιστικός νεοδεξιός κυβερνητικός συνασπισμός στην Τσεχία ανακοίνωσε ότι θα μειώσει τη βοήθεια προς την Ουκρανία και θα αμφισβητήσει τις πολιτικές της ΕΕ για το κλίμα.

Στην Ολλανδία μπορεί κανείς να μην θέλει να συνεργαστεί με τον Βίλντερς, αλλά τα ποσοστά του παραμένουν υψηλά, η ατζέντα του είναι κυρίαρχη και η χώρα ολοένα περισσότερο αποκλίνει από τα συμφωνηθέντα για μετανάστευση και άσυλο.

Στην Ιρλανδία το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών με την επικράτηση της αριστερής Κάθριν Κόνολι, που έχει εκφραστεί επικριτικά για ΕΕ και ΝΑΤΟ, δεν μπορεί παρά να δείχνει κάτι για τις διαθέσεις της κοινής γνώμης. Για να μην μιλήσουμε για την «πανσπερμία» απόψεων εντός της Ένωσης για τη Γάζα.

Ποιοι με ποιους θα συμμαχούν λοιπόν και με βάση ποιο μοντέλο; Οι πολλαπλοί «συνασπισμοί των προθύμων» εντός ΕΕ για τους οποίους μιλά ο Ντράγκι θα πρέπει να είναι ισχυρά πλειοψηφικοί, όχι απλώς περιστασιακοί, αφού μάλλον θα αφορούν θέματα υπαρξιακά για την Ένωση, χωρίς να καταργούν την ουσία της.

Η ιδέα πάντως φαίνεται να έχει περισσότερους υποστηρικτές σε σχέση με το παρελθόν. Μικρές και μεσαίες χώρες, όπως η Ελλάδα, που πόνταραν στο «χαρτί» του βέτο, καλό θα είναι να προετοιμάζονται για τη συζήτηση, αναζητώντας εγκαίρως συμμάχους.

Στις πρώτες επίσημες ανακοινώσεις του νέου καθεστώτος, «σβήστηκε» το αντάρτικο παρώνυμο του νέου ηγέτη «Αλ-Τζολάνι» – που παρέπεμπε στον τόπο της ιδιαίτερης πατρίδας του, τα Υψίπεδα του Γκολάν – και αντικαταστάθηκε με το πραγματικό του επίθετο «Αλ-Σαράα». Με την πάροδο των μηνών, η απόφαση να μεταβληθεί το επίθετο του νέου προσωρινού Σύρου Προέδρου κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν.

Προσέγγιση με Τουρκία – Απομάκρυνση από Ιράν

Το πρώτο στίγμα της νέας εξωτερικής πολιτικής της Δαμασκού ήρθε από την Τουρκία, την πρώτη χώρα που αναγνώρισε το νέο συριακό καθεστώς και επαναλειτούργησε την πρεσβεία της. Χαρακτηριστικό δείγμα της ανανεωμένης, στενής σχέσης Συρίας-Τουρκίας διαφάνηκε ξεκάθαρα από την επιλογή του νέου επικεφαλής της συριακής διπλωματίας. Υπουργός Εξωτερικών ορίστηκε ο άπειρος 37χρονος Ασαάντ Αλ-Σαϊμπάνι, που μόλις είχε ολοκληρώσει τις μεταπτυχιακές του σπουδές σε αγγλόφωνο ιδιωτικό πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης.

Οι συχνές επαφές που ακολούθησαν μεταξύ μελών των κυβερνήσεων των δύο χωρών επιβεβαίωναν ολοένα και περισσότερο την αρχική εκτίμηση πολιτικών παρατηρητών ότι η Συρία μετατρέπεται σταδιακά σε «τουρκικό προτεκτοράτο» – ένα συμπέρασμα που εξηγούσε την ανεκτικότητα της νέας κυβέρνησης της Δαμασκού ως προς την αυξανόμενη τουρκική στρατιωτική επιρροή στις βόρειες επαρχίες της χώρας.

Την ίδια στιγμή όμως, το Ιράν αποφάσισε να αποσυρθεί από τη συριακή επικράτεια απομακρύνοντας κάθε ίχνος παρουσίας των Φρουρών της Επανάστασης. Οι άλλοτε «στρατηγικές», όπως ονομάζονταν, σχέσεις Δαμασκού-Τεχεράνης πέρασαν απότομα στο παρελθόν, με τα κυβερνητικά ιρανικά ΜΜΕ να σχολιάζουν επικριτικά το γεγονός ότι η Συρία ελέγχεται πλέον από Σουνίτες Τζιχαντιστές. Έτσι, η πρώτη βασική μεταστροφή της συριακής περιφερειακής πολιτικής ήταν γεγονός.

Συρία και Ισραήλ σε τροχιά εξομάλυνσης σχέσεων

Στο μεταξύ, ενώ η κατάσταση στη Συρία παρέμενε αβέβαιη, ο ισραηλινός στρατός βρήκε την ευκαιρία να προελάσει σε περιοχές της νότιας Συρίας, τις οποίες ελέγχει μέχρι σήμερα. Εντυπωσιακός, ωστόσο, ήταν ο σχετικά ήπιος τόνος του νέου Σύρου Προέδρου ως προς αυτό το νέο τετελεσμένο. Από τη μια, ο Άχμαντ Αλ-Σάραα έδινε την εντύπωση ότι ήθελε να κατευνάσει το Ισραήλ, εκφράζοντας την άποψη ότι «το Ισραήλ δεν θα έπρεπε να ανησυχεί πια, αφού το Ιράν έχει πλέον αποχωρήσει από τη Συρία». 

Από την άλλη, ακόμα πιο εντυπωσιακό ήταν το γεγονός ότι ο Αλ-Σαράα, ενώ ζητούσε την αποχώρηση του Ισραήλ από τις νότιες συριακές επαρχίες, απέφευγε την ίδια στιγμή να ζητήσει την αποχώρηση των Ισραηλινών και από την ιδιαίτερη πατρίδα του, τα Υψώματα του Γκολάν, που τελούν υπό ισραηλινό έλεγχο από τον Πόλεμο των Έξι Ημερών του 1967.

Η «νέα Συρία» αποδείχθηκε εξίσου ανεκτική και ως προς τη Ρωσία, το ισχυρό στήριγμα του προηγούμενου καθεστώτος, με αποτέλεσμα οι ρωσικές στρατιωτικές βάσεις να διατηρούνται μέχρι σήμερα στη Λατάκεια και στην Ταρτούς. Παράλληλα, τίποτα δεν άλλαξε και ως προς την παρουσία των ΗΠΑ στη χώρα, οι οποίες συνεχίζουν να διατηρούν τις βάσεις τους στις ανατολικές συριακές επαρχίες.

Κομβικής σημασίας αποδείχθηκε η κατ’ ιδίαν συνάντηση του Προέδρου Αλ-Σαράα με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Ριάντ στο περιθώριο της περιοδείας του στις χώρες του Κόλπου τον περασμένο Μάιο. Κατά τη συνάντηση ήταν παρών τόσο ο Σαουδάραβας οικοδεσπότης, πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμαντ Μπιν Σαλμάν, όσο και ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν μέσω τηλεδιάσκεψης. Όπως επιβεβαίωσε ο Λευκός Οίκος την περασμένη εβδομάδα, κατά τη συνάντηση εκείνη δρομολογήθηκε η εξομάλυνση των σχέσεων της «νέας Συρίας» με το Ισραήλ.

Οι επιλογές της Δαμασκού στο μικροσκόπιο

Σαφές προμήνυμα της επικείμενης σημαντικής νέας μεταστροφής της στάσης της Συρίας έναντι του Ισραήλ αποτέλεσαν πολύ συγκεκριμένες επιλογές της Δαμασκού κατά τη διάρκεια του πρόσφατου «Πολέμου των 12 Ημερών» μεταξύ Ισραήλ και Ιράν.

Η Συρία δεν καταδίκασε την επίθεση του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 13 Ιουνίου. Παρότι ήταν ούτως ή άλλως αδύνατον να αντιδράσει, η Συρία επέλεξε να μην διαμαρτυρηθεί καν, όταν η ισραηλινή αεράμυνα δρούσε ανενόχλητη στον συριακό εναέριο χώρο για να αποκρούσει τις ιρανικές βαλλιστικές επιθέσεις. Και, τέλος, η Συρία καταδίκασε την ιρανική πυραυλική επίθεση κατά αμερικανικής βάσης στο Κατάρ.

Λίγο πριν από την κατάπαυση πυρός μεταξύ Ισραήλ-Ιράν, ο Λευκός Οίκος, το Ισραήλ και το κρατικό συριακό πρακτορείο ειδήσεων SANA επιβεβαίωναν ότι, κατά τη διάρκεια του «Πολέμου των 12 Ημερών», Ισραηλινοί και Σύροι αξιωματούχοι πραγματοποιούσαν επαφές σε καθημερινή βάση για τον καθορισμό της γραμμής συνόρων και τις προϋποθέσεις παραμονής των ισραηλινών δυνάμεων στη νότια Συρία.

Μάλιστα, τελικός στόχος των επαφών είναι η υπογραφή «Συμφωνίας Αβραάμ» μεταξύ Ισραήλ και Συρίας με χρονικό ορίζοντα την ολοκλήρωση της θητείας Τραμπ. Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, εντυπωσιακή παραμένει η βουβή συγκατάβαση της Άγκυρας, η οποία δείχνει να έχει εξασφαλίσει την επιρροή που επιζητούσε, με την ολοκλήρωση των επαφών που είχε με ανώτατους ισραηλινούς αξιωματούχους στο Αζερμπαϊτζάν – μία χώρα που πρόθυμα ανέλαβε τον ρόλο του «συνδετικού κρίκου» Τουρκίας-Ισραήλ, προφανώς εν γνώσει και πιθανότατα με την ενθάρρυνση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Υπηρέτης πολλών «αφεντάδων»

Σήμερα, έξι μόλις μήνες από την καθεστωτική μεταβολή της Συρίας, παρατηρείται ότι εντός της εδαφικής της επικράτειας δρουν ανενόχλητοι όλοι οι σημαντικοί περιφερειακοί παίκτες: Η Τουρκία, το Ισραήλ, η Ρωσία και οι ΗΠΑ.

Ο προσωρινός Πρόεδρος Άχμεντ Αλ-Σαράα αποφάσισε ότι πρέπει να εξυπηρετεί τους πάντες. Ωστόσο, το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι μέχρι πότε θα είναι σε θέση να ικανοποιεί τους πάντες; Και κυρίως, με ποιο τίμημα;

Η DW επισημαίνει επίσης πως ο Τραμπ δεν αποδοκιμάζει αυτή τη στάση – αντίθετα, την ενθαρρύνει, καθώς είναι γνωστή η λατρεία του για την περιαυτολογία και την προσωπική του εξύμνηση. Στο υπουργικό συμβούλιο πάντως, δεν χρειάζεται να επαινεί ο ίδιος τον εαυτό του. Υπάρχουν αρκετοί πρόθυμοι να αναλάβουν αυτή την αποστολή. Ο ίδιος ο Τραμπ είχε δεσμευθεί ότι στις συνεδριάσεις του υπουργικού συμβουλίου θα επικρατεί διαφάνεια. Προς το παρόν επικρατεί μάλλον μία νοοτροπία δουλοπρέπειας.

Ενώπιον δημοσιογράφων στον Λευκό Οίκο ο Ντόναλντ Τραμπ καλεί τους υπουργούς, τον έναν μετά τον άλλο, θέλοντας να ενημερωθεί για τα πεπραγμένα τους. Ο δισεκατομμυριούχος Ίλον Μασκ, που συμμετέχει κατά κάποιον τρόπο στη λήψη αποφάσεων χωρίς να κατέχει κυβερνητικό αξίωμα, αρχίζει την εισήγηση για τις περικοπές του κρατικού προϋπολογισμού με επαίνους για τη «φανταστική ηγεσία» του προέδρου.

Η υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νόεμ εγκωμιάζει τη μείωση του αριθμού των αιτούντων άσυλο, ευχαριστώντας παράλληλα τον πρόεδρο για την «ηγεσία» που επέδειξε στο μεταναστευτικό. Ο ίδιος ο Τραμπ αποδέχεται τα εύσημα με χαμόγελο και ευχαριστεί, ενώ μερικές φορές ανταποδίδει κιόλας. «Καλή δουλειά, Κρίστι», λέει στην υπουργό του.      

«Μια οικογένεια» το υπουργικό συμβούλιο

Η υπουργός Γεωργίας Μπρουκ Ρόλινς εξυμνεί το πνεύμα ενότητας και ομοψυχίας που επικρατεί στο υπουργικό συμβούλιο, το οποίο, όπως υποστηρίζει, λειτουργεί «σαν μια οικογένεια». «Το πνεύμα της ηγεσίας σας αντανακλάται στην αλληλοεκτίμηση και τον αμοιβαίο σεβασμό», σημειώνει η Ρόλινς. Όσο για την υπουργό Δικαιοσύνης Παμ Μπόντι, απευθύνεται στον πρόεδρο για να του υπενθυμίσει ότι «έχετε εκλεγεί με θεαματική πλειοψηφία, οι Αμερικανοί σας θέλουν στην προεδρία». 

Στο τραπέζι του υπουργικού συμβουλίου εμφανίζεται και η επικεφαλής της Υπηρεσίας Μικρών Επιχειρήσεων, Κέλι Λέφλερ, για να καταθέσει τον δικό της έπαινο: «Κύριε πρόεδρε, εξ ονόματος των Αμερικανών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της μεταποίησης, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω γιατί υψώσατε το ανάστημά σας απέναντι στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας».

Cringe συμπεριφορές 

Όπως σημειώνει η Huffington Post, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οι συμπεριφορές αυτές συχνά χαρακτηρίζονται «cringe», δηλαδή «ντροπιαστικές» ή «αμήχανες». «Είναι αηδιαστικό, σαν να είμαστε σε μία (θρησκευτική) αίρεση», σχολιάζει ο πρώην βουλευτής των Ρεπουμπλικανών Τζο Γουόλς στην πλατφόρμα X.

Ο παρουσιαστής και κωμικός ηθοποιός Σεθ Μάγιερς, «αστέρας» των late night ψυχαγωγικών εκπομπών στην αμερικανική τηλεόραση, εκτιμά ότι, μετά τη «βουτιά» του χρηματιστηρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ προφανώς χρειάζεται μία «τόνωση της αυτοεκτίμησής του» και συγκαλεί το υπουργικό συμβούλιο για ένα «τελετουργικό γλείψιμο».

Ο Τόμι Βίτορ, δημοφιλής ποντκάστερ και πρώην εκπρόσωπος Τύπου του Μπαράκ Ομπάμα, πηγαίνει ένα βήμα πιο πέρα και συγκρίνει την κατάσταση με το αυταρχικό κομμουνιστικό καθεστώς της Βόρειας Κορέας. Ο ίδιος θεωρεί ότι όλοι πρέπει να δουν αυτές τις συνεδριάσεις του υπουργικού συμβουλίου, οι οποίες «προκαλούν ταπείνωση σε όλους τους συμμετέχοντες…».

Το ενημερωτικό πόρταλ NJ.com θέτει το ερώτημα ποιο μέλος του υπουργικού συμβουλίου έχει «προσκυνήσει» τον Τραμπ περισσότερο από όλους. Και δίνει την απάντηση, παραπέμποντας σε ένα tweet του πολιτικού επιστήμονα Νόρμαν Τζέι Όρνσταϊν: Το χρυσό μετάλλιο οσφυοκαμψίας απονέμεται στην υπουργό Γεωργίας Μπρουκ Ρόλινς, εκτιμά ο Αμερικανός αναλυτής.