Στη συνέχεια αναφέρθηκε σε δύο σημαντικούς καταλύτες: την επιστροφή του Χρηματιστηρίου στις Αναπτυγμένες Αγορές, σημειώνοντας ότι μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένονται εξελίξεις και από τον τέταρτο οίκο, τον Stoxx, καθώς και την ενσωμάτωση της Αθήνας στην πλατφόρμα της Euronext, με χρονικό ορίζοντα για τη μετάβαση στο κοινό βιβλίο παραγγελιών τον Ιούνιο του 2027.
«Μέχρι πρότινος ήμασταν στον “παράδρομο” και τώρα είμαστε στον “κεντρικό δρόμο”», κατέληξε ο κ. Κοντόπουλος.

Οι προοπτικές της εγχώριας κεφαλαιαγοράς, τα συγκριτικά πλεονεκτήματα, αλλά και οι αδυναμίες, της Ελλάδας, τέθηκαν στο επίκεντρο συζήτησης, η οποία διεξήχθη στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.

Ο κ. Τάσος Αναστασάτος, Επικεφαλής Οικονομολόγος Eurobank & Πρόεδρος, Steering Committee of Economic Analysis, Ελληνική Ένωσης Τραπεζών, Ελλάδα, παρατήρησε ότι παρά τη σημαντική σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, στους δείκτες της παραγωγικότητας δεν είχαμε αντίστοιχη βελτίωση. Όπως τόνισε, γι’ αυτό ευθύνεται ο ρυθμός αύξησης των επενδύσεων, ο οποίος προς το παρόν δεν είναι σε θέση να ανακτήσει τις απώλειες της κρίσης. Έτσι, ο στόχος των επόμενων ετών είναι η περαιτέρω μεγέθυνση των επενδύσεων, η ισορροπία στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο είναι ελλειμματικό, αλλά και ένα μίγμα εξειδικεύσεων, το οποίο θα καταστήσει τη χώρα πιο ελκυστική στις επενδύσεις.

«Πρέπει να διορθώσουμε τη διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα», επεσήμανε, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για μια σύνθετη πρόκληση που απαιτεί σημαντική προσπάθεια. Τόνισε ακόμη ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις έχουν μακροπρόθεσμα οφέλη για το σύνολο της οικονομίας, αλλά συνεπάγονται και βραχυπρόθεσμο κόστος για συγκεκριμένες ομάδες, υπογραμμίζοντας πως η πρόοδος προϋποθέτει την επίτευξη ευρύτερης πολιτικής συναίνεσης.

O κ. Νίκος Σαλακάς, Chief of Corporate Center & General Counsel, Alpha Bank, Ελλάδα, εστίασε στις Συγχωνεύσεις & Εξαγορές, καθώς αποτελούν το «κλειδί» προκειμένου να ανακτήσουμε το χαμένο έδαφος των προηγούμενων ετών, όπως είπε.

 «Τα τελευταία χρόνια έχουμε καλή οικονομική επίδοση, αλλά έχουμε επιστρέψει απλώς στα επίπεδα του 2008, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος έχει προχωρήσει και πρέπει να τον καλύψουμε. Για αυτό απαιτείται πρόοδος στις συγχωνεύσεις και εξαγορές. Παράλληλα, είναι σημαντικό η χώρα να διατηρηθεί σε τροχιά ανάπτυξης, κάτι που προϋποθέτει ανθεκτικές και ισχυρές τράπεζες», πρόσθεσε, ενώ υπογράμμισε ότι «γι’ αυτό χρειαζόμαστε πρόοδο στην ατζέντα των Συγχωνεύσεων & Εξαγορών». Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στα τελευταία deals της Alpha Bank, η οποία μόνο φέτος έχει προχωρήσει σε τρεις εξαγορές, αλλά και στις μεγάλες χρηματοδοτήσεις της Alpha Bank, όπως αυτή του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, οι οποίες συνεχίζουν να στηρίζουν την ελληνική οικονομία και τα σχέδια των επιχειρήσεων. Τέλος, ο κ. Σαλακάς υπογράμμισε τη σημασία να διατηρηθεί η χώρα σε τροχιά ανάπτυξης, κάτι για το οποίο θα απαιτηθούν ανθεκτικές και ισχυρές τράπεζες.

Στη συζήτηση με θέμα «Στρατηγική Μετανάστευσης σε μια Εποχή Πίεσης», όπου αποτυπώθηκε η μετατόπιση του ευρωπαϊκού αφηγήματος από τις πολιτικές διαχείρισης προς τις πολιτικές αποτροπής και ελέγχου, συμμετείχαν ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, ο υπουργός Εσωτερικών της Αυστρίας, Γκέρχαρντ Κάρνερ αλλά και ο Νικόλας Ιωαννίδης, υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κύπρου. 

Οι τοποθετήσεις των τριών ομιλητών συνέκλιναν σε μια κοινή διαπίστωση πως το ευρωπαϊκό μεταναστευτικό σύστημα βρίσκεται σε φάση αναπροσαρμογής, εγκαταλείποντας σταδιακά τις πιο «ήπιες» προσεγγίσεις της προηγούμενης δεκαετίας και υιοθετώντας μια αυστηρότερη, πιο ρεαλιστική και εργαλειακή στρατηγική. Η έμφαση μετατοπίζεται από την παθητική διαχείριση των ροών στην ενεργή αποτροπή τους, από την εκ των υστέρων ένταξη στην εκ των προτέρων επιλογή, και από την εσωτερική διαχείριση στην εξωτερικοποίηση της πολιτικής μέσω συνεργασιών με τρίτες χώρες.

Όπως διατυπώθηκε από τους συμετέχοντες στο πάνελ, κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων αποτελεί ο σαφής διαχωρισμός μεταξύ νόμιμης και παράνομης μετανάστευσης, με τους ομιλητές να υπογραμμίζουν ότι η σύγχυση των δύο υπήρξε καθοριστικός παράγοντας επιδείνωσης του φαινομένου. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη σύνδεσης της νόμιμης μετανάστευσης με τις πραγματικές ανάγκες των οικονομιών, μέσα από ελεγχόμενα και θεσμοθετημένα κανάλια, καθώς και η ενίσχυση των μηχανισμών επιστροφών για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.

Τονίστηκε επίσης ότι ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην αποδόμηση των δικτύων διακίνησης, με την αποτροπή να παρουσιάζεται ως αναπόσπαστο στοιχείο της μεταναστευτικής πολιτικής. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόταση για δημιουργία κέντρων επιστροφών εκτός ΕΕ, καθώς και η ενίσχυση της συνεργασίας με τρίτες χώρες, οι οποίες καλούνται να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο τόσο στην ανάσχεση των ροών όσο και στην επανένταξη των επιστρεφόμενων.
Οι τοποθετήσεις των τριών ομιλητών: 

Θάνος Πλεύρης: Σκληρότερη γραμμή στο μεταναστευτικό

Για τη νέα κατεύθυνση της Ευρώπης στο μεταναστευτικό: Η παράνομη μετανάστευση είναι πρόβλημα και δεν μπορεί να αποτελεί λύση για κανένα ζήτημα. Η στόχευση της Ευρώπης πλέον είναι να περιορίσει τις ροές, να καταστήσει τις επιστροφές προτεραιότητα και να καταστήσει σαφές ότι η μόνη δυνατότητα για να έρθει κάποιος στην Ευρώπη είναι η νόμιμη οδός και τα νόμιμα κανάλια. Δεν θέλουμε τα κυκλώματα των διακινητών να καθορίζουν ποιος θα εισέρχεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Για την αντιμετώπιση στην έλλειψη εργατικών χεριών: Πρέπει να αποσυνδέσουμε πλήρως τη νόμιμη από την παράνομη μετανάστευση. Επιδιώκουμε διμερείς συμφωνίες με χώρες των οποίων το μεταναστευτικό δυναμικό σέβεται τις αρχές και τις αξίες της Ευρώπης. Δεν πρέπει να εθελοτυφλούμε: το μεταναστευτικό πρόβλημα γιγαντώθηκε όταν οι ροές συνδέθηκαν με χώρες που δεν ήθελαν να προσαρμοστούν στον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, αλλά ήθελαν να μεταφέρουν στην Ευρώπη το στοιχείο του θρησκευτικού φονταμενταλισμού. 

Για το μοντέλο ένταξης για όσους λαμβάνουν άσυλο: Τέρμα η λογική ότι κάποιος θα ζει με επιδόματα που πληρώνουν οι Έλληνες και οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι. Όποιος λαμβάνει άσυλο, ενημερώνεται από την πρώτη μέρα ότι δεν έχει πλέον καμία κρατική παροχή, αλλά του δίνεται η δυνατότητα να εργαστεί. Συνδέουμε τους πρόσφυγες απευθείας με τις ανάγκες της αγοράς, όπως στην αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό και τις κατασκευές. Αν κάποιος αρνείται να εργαστεί, δεν θα έχει καμία υποστήριξη.

Για όσους δεν δικαιούνται άσυλο αλλά αρνούνται να επιστρέψουν: Στρατηγική μας είναι η δημιουργία κέντρων επιστροφών (Return Hubs) εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όταν απορρίπτεται το άσυλο και ο μετανάστης δεν συνεργάζεται για την επιστροφή του, θα μεταφέρεται σε κέντρα εκτός ΕΕ σε συνεργασία με ασφαλείς τρίτες χώρες. Με αυτόν τον τρόπο, ο παράνομος μετανάστης χάνει το πλεονέκτημα να «εκβιάζει» τη χώρα υποδοχής με την παραμονή του και υποχρεώνεται να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις επιστροφής.

Για τη φύλαξη των συνόρων και τις ροές από την Τουρκία: Η προστασία των συνόρων εμπεριέχει αναγκαστικά και την αποτροπή. Οι βάρκες πρέπει να σταματάνε. Όποιος ξεκινά από μια χώρα όπως η Τουρκία, όπου δεν κινδυνεύει, δεν μπορεί να επιβάλλει την παρουσία του στην Ελλάδα. Θα λάβουμε κάθε αναγκαίο μέτρο για να προστατεύσουμε τα σύνορά μας. Η Ευρώπη πλέον αντιλαμβάνεται ότι η ασφάλεια των συνόρων είναι η πρώτη γραμμή άμυνας του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής.

Για την έως τώρα ευρωπαϊκή πολιτική: Οι ήπιες πολιτικές απέτυχαν. Οι σκληρές τώρα δοκιμάζονται. Η αντίληψη ότι μπορούμε να εντάξουμε απεριόριστους πληθυσμούς χωρίς έλεγχο κατέρρευσε. Σήμερα η Ευρώπη περνά σε μια άλλη φάση, πιο ρεαλιστική, όπου η ασφάλεια των πολιτών της και η προστασία των συνόρων της τίθενται σε πρώτη προτεραιότητα. Συνεργαζόμαστε στενά με χώρες όπως η Αυστρία και η Κύπρος για να επιβάλλουμε αυτή τη νέα, αυστηρή αλλά δίκαιη ατζέντα.

Υπογράμμισε ότι η διαδικασία συνταγογράφησης καθορίζεται ουσιαστικά από τους γιατρούς, ενώ το κράτος είναι υποχρεωμένο να καλύπτει τις θεραπείες που συνταγογραφούνται. 
Αναφερόμενος στη διαχείριση της φαρμακευτικής δαπάνης, περιέγραψε πρακτικές που, όπως είπε, οδηγούν σε μετατόπιση κόστους εκτός κλειστών προϋπολογισμών μέσω νέων ενδείξεων φαρμάκων, με αποτέλεσμα την επιβάρυνση του συστήματος χωρίς αντίστοιχο δημοσιονομικό έλεγχο. Σε αυτό το πλαίσιο, απέρριψε την απλουστευτική απόδοση ευθυνών, σημειώνοντας ότι η πραγματικότητα είναι σύνθετη και συχνά παρερμηνεύεται.

Παράλληλα, αμφισβήτησε τον «μύθο» ότι η Ελλάδα δαπανά λιγότερα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες για φάρμακα, υποστηρίζοντας ότι η χώρα βρίσκεται κοντά ή και πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως ποσοστό του ΑΕΠ. Τόνισε επίσης ότι η Ελλάδα παρέχει ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο πρόσβασης σε φαρμακευτικές θεραπείες, συχνά ταχύτερα και ευρύτερα από άλλα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας, συμπεριλαμβανομένων των ογκολογικών θεραπειών και της κάλυψης των ανασφάλιστων.
Ο κ. Γεωργιάδης σημείωσε ότι η πρόκληση για το σύστημα υγείας είναι η εξισορρόπηση της πρόσβασης στην καινοτομία με τη δημοσιονομική βιωσιμότητα.

Ο υπουργός Υγείας αναφέρθηκε επίσης και στις έντονες διεθνείς πιέσεις που δέχεται η Ευρώπη στον τομέα της φαρμακευτικής πολιτικής, επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις σε ΗΠΑ και Ασία αναδιαμορφώνουν ριζικά το παγκόσμιο περιβάλλον της καινοτομίας και των επενδύσεων.

Όπως τόνισε, η Ευρωπαϊκή Ένωση αρχικά κινδύνευσε να υιοθετήσει ρυθμίσεις που θα υπονόμευαν την ελκυστικότητα της φαρμακευτικής καινοτομίας, κάτι που, όπως είπε, αποφεύχθηκε, με καθοριστική και την ελληνική συμβολή. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι παραμένουν ανοιχτές κρίσιμες προκλήσεις, όπως η ανάγκη αναθεώρησης ή αναβολής ευρωπαϊκών οδηγιών που ενδέχεται να εκτινάξουν το κόστος των φαρμάκων και να επηρεάσουν τη διαθεσιμότητά τους.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο yπουργός επεσήμανε ότι η ήπειρος έχει χάσει σημαντικό έδαφος στην έρευνα και ανάπτυξη νέων φαρμάκων σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα, γεγονός που απαιτεί άμεση στρατηγική αναστροφή με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την προσέλκυση επενδύσεων. Ενδεικτικά ανέφερε ότι στις αρχές του 2000 η Ευρώπη είχε σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής τα 2/3 των ερευνών και των εφευρέσεων νέων μορίων και ήταν πολύ μπροστά από την Κίνα και την Ινδία. Είκοσι πέντε  χρόνια μετά η Αμερική έχει φύγει περίπου 7 φορές πάνω από την Ευρώπη. Η δεύτερη είναι η Κίνα που είναι περίπου στα 2/3 της Αμερικής.  Δηλαδή η Ευρώπη έχει χάσει σε 25 χρόνια ένα τεράστιο μερίδιο στην παγκόσμια ανταγωνιστικότητα.

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ Ολύμπιος Παπαδημητρίου, αναφερόμενος στην φαρμακευτική πολιτική της Ελλάδας, σημείωσε ότι εκπρόσωποι της αγοράς αναγνωρίζουν μεν τις προσπάθειες που γίνονται, αλλά επισημαίνουν ότι η λογική των κλειστών προϋπολογισμών παραμένει μονομερής: το κράτος ορίζει τι θα δαπανήσει, χωρίς αντίστοιχη πρόβλεψη για το τι πραγματικά απαιτείται να καλυφθεί. Το αποτέλεσμα είναι αυξανόμενες επιστροφές (clawback), που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν σε επίπεδα μη βιώσιμα για επιμέρους φάρμακα, δημιουργώντας κίνδυνο απόσυρσης από την αγορά.

Την ίδια στιγμή, η πίεση αυξάνεται καθώς η καινοτομία επιταχύνεται και νέα, ακριβά φάρμακα εισέρχονται διαρκώς στο σύστημα. Οι όποιες μεταρρυθμίσεις βρίσκονται σε εξέλιξη εκτιμάται ότι θα χρειαστούν χρόνο για να αποδώσουν, ενώ η δαπάνη συνεχίζει να «τρέχει».

Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή φαρμακευτική πολιτική, τόνισε  ότι σε ένα περιβάλλον έντονου παγκόσμιου ανταγωνισμού, η Ευρώπη δείχνει να χάνει έδαφος στη μάχη της φαρμακευτικής καινοτομίας, με τις ΗΠΑ και -πλέον- την Κίνα να επιταχύνουν δυναμικά. Οι παρεμβάσεις στο πλαίσιο της αναθεώρησης της ευρωπαϊκής φαρμακευτικής νομοθεσίας, αν και απέτρεψαν τα χειρότερα, δεν φαίνεται να αρκούν για να αντιστρέψουν την πτωτική πορεία της ηπείρου, ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά: η Κίνα έχει ήδη περάσει στη δεύτερη θέση παγκοσμίως στην ανάπτυξη νέων φαρμακευτικών μορίων, αφήνοντας την Ευρώπη τρίτη, ενώ προηγείται πλέον και σε επενδύσεις έρευνας και ανάπτυξης με 109 δισ. ευρώ, έναντι 71 δισ. των ΗΠΑ και μόλις 52 δισ. της Ευρώπης. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια σαφή απώλεια ανταγωνιστικότητας, χωρίς μέχρι στιγμής πειστική ευρωπαϊκή απάντηση.

Για την κυρία Bασιλική Λαζαράκου, Πρόεδρο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς,η χρηματοοικονομική παιδεία είναι το θεμέλιο ανθεκτικών και διαφανών αγορών γιατί, όπως τόνισε, ακόμα και το καλύτερο πλαίσιο δεν λειτουργεί στην πράξη αν επενδυτές και πολίτες δεν αντιλαμβάνονται τους όρους τους. «Όσο προχωράμε σε αλλαγή στον τρόπο που λειτουργούν οι κεφαλαιαγορές, τόσο ο καθένας είναι αναγκαίο να καταλαβαίνει τους όρους, και μπορεί να διακρίνει τα προβλήματα και τις απάτες», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Την ίδια στιγμή, αναφέρθηκε σε δράσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς προς αυτή την κατεύθυνση όπως τη συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Κεφαλαιαγορών (IOSCO) και τη σύμπραξη με την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA). Πρόσθεσε, δε, ότι ήδη από το 2022 έχει γίνει προτεραιότητα η χρηματοοικονομική εκπαίδευση που λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής, με δράσεις όπως την υπογραφή MοU με τα Πανεπιστήμια για την ενημέρωση των νέων γενεών στα οικονομικά, τα πρωτόκολλα συνεργασίας με τα Επιμελητήρια για την προσέγγιση των επιχειρηματιών και του κοινού, αλλά και την έκδοση σχετικού βιβλίου για παιδιά μέχρι και 10 ετών με απλές έννοιες οικονομίας.

Από την πλευρά του, ο κ. Carmine Di Noia, Επικεφαλής Οικονομικών και Επιχειρηματικών Υποθέσεων στον ΟΟΣΑ, επισήμανε ότι μπορεί να έχουν αυξηθεί οι ευκαιρίες μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις και την οικονομία, ωστόσο, παράλληλα, έχουν πολλαπλασιαστεί και τα ρίσκα. Για τον κ. Di Noia υπάρχουν ακόμα χαμηλά επίπεδα οικονομικού αλφαβητισμου και αυτό συνιστά σημαντική πρόκληση, με φόντο και την άνοδο των ψηφιακών απατών, συμπληρώνοντας σε αυτό το σημείο ότι εν έτει 2026, το 15% των ενηλίκων έχουν πέσει θύματα οικονομικών απατών.

Ένα κομβικό σημείο για την επέκταση της οικονομικής παιδείας, όπως υποστήριξε, είναι η επικοινωνία με τα νεαρά παιδιά για χρηματοοικονομικά ζητήματα από μικρή ηλικία, καθώς και η ανάγκη για περισσότερες δράσεις ενημέρωσης σε αυτά γιατί είναι πολύ πιο εξοικειωμένα με την τεχνολογία και ανοιχτά σε προκλήσεις.

Για μια νέα οικονομική πραγματικότητα μίλησε ο κ. Mιχάλης Αργυρού, Προϊστάμενος του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού, ο οποίος τόνισε ότι οι σημερινοί πολίτες θα πρέπει να τοποθετήσουν τους πόρους τους σε πιο παραγωγικές χρήσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, άνθρωποι με οικονομικό εγγραματισμό μπορούν να κάνουν περισσότερες και καλύτερης ποιότητας επενδύσεις που είναι δυνατό να φέρουν και μεγαλύτερη ανάπτυξη. Για να επιτευχθούν αυτά, ωστόσο, επισήμανε ότι θα πρέπει να υπάρχει αντίληψη του ρίσκου και των λειτουργιών της οικονομίας.

Ο κ. Αργυρού, επιπρόσθετα, «εδειξε» και αυτός από την πλευρά του, ως την ομάδα που έχει ανάγκη για μεγαλύτερο επίπεδο χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού τους νέους, καθώς είναι εκείνοι που θα μάθουν σωστά από νωρίς και θα χρησιμοποιήσουν τη γνώση αυτή για πολύ καιρό, ενώ έχουν εξοικείωση με τα σύγχρονα οικονομικά μέσα και μπορούν να λειτουργήσουν και ως πολλαπλασιαστές γνώσης.

Πιτσιλής: Η γνώση είναι σημαντική γιατί προστατεύει από κινδύνους

Ακολούθως, ο κ. Γιώργος Πιτσιλής, Διοικητής της ΑΑΔΕ υποστήριξε ότι στη σημερινή εποχή ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός είναι υποχρεωτικός, καθώς η τεχνολογία έχει διευρύνει την πρόσβαση σε επενδύσεις, ενώ η γνώση είναι σημαντική γιατί προσφέρει δυνατότητες και προστατεύει από κινδύνους.

Πλέον, εξάλλου, όπως εξήγησε ο κ. Πιτσιλής, υπάρχει διευκόλυνση της πρόσβασης στη γνώση, με λειτουργικά ψηφιακά εργαλεία και σε αυτό έχει γίνει εντατική δουλειά και από την ΑΑΔΕ, μέσω των apps που έχουν λανσαριστεί τα τελευταία χρόνια.

Κυρίαρχη, είναι επίσης, για τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, η οργάνωση της πληροφορίας, μέσω της οποίας λειτουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη, τη στιγμή που πλέον αναπτύσσονται Avatars Ανθρώπινης μορφής που μπορούν να βοηθήσουν τους πολίτες στον οικονομικό και φορολογικό αλφαβητισμό. Συμπλήρωσε, δε, ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ένα εργαλείο που μπορεί να δώσει άμεση πρόσβαση στην αναζήτηση δεδομένων, με τεράστια χρησιμότητα στον τομέα της φοροδιαφυγής, στα θέματα των αγροτικών επιδοτήσεων και της κυβερνοσφάλειας.

Μια αναδρομή στις οικονομικές κρίσεις των προηγούμενων δεκαετιών που κατέληξαν να προσφέρουν γνώση και βιωμένη εμπειρία για τη διαχείριση της καθημερινότητας των πολιτών έκανε ο κ. Γιώργος Παγουλάτος, Καθηγητής, Πρέσβης της Αντιπροσωπείας της Ελλάδας.

Αναφερόμενος στην κρίση 1929, του μεσοπολέμου, της δεκαετίας του 70, των crypto και άλλες, συμπλήρωσε ότι έχουν μεταφέρει πρακτικές εμπειρίες που κάνουν πλέον τους επενδυτές πιο προσεκτικούς, με την Ελλάδα, ειδικά, λόγω της κρίσης των προηγούμενων ετών, να είχε και την ευκαιρία ενός εξαιρετικά οδυνηρού διδάγματος για την σημασία των χρηματοοικονομικών ισορροπιών στη ζωή των ανθρώπων.

Όπως σημειώνεται στη σχετική ανακοίνωση, «το συγκεκριμένο περιστατικό – δυστυχώς – επιβεβαιώνει τον προβληματισμό και την έντονη ανησυχία μας για την προχειρότητα και την απουσία επαρκών μέτρων προστασίας που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των επισκεπτών, ξεναγών και λοιπών εργαζομένων».

Το σωματείο απαιτεί την άμεση διερεύνηση του συμβάντος, την απόδοση ευθυνών στους αρμοδίους φορείς και τη λήψη ουσιαστικών μέτρων για την πρόληψη παρόμοιων περιστατικών στο μέλλον.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

«Στις 7 Αυγούστου 2025, στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών, σημειώθηκε περιστατικό αποκόλλησης και κατάρρευσης μεταλλικών παραπετασμάτων του εργοταξίου, που λειτουργεί τους τελευταίους μήνες στην είσοδο/έξοδο του αρχαιολογικού χώρου, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό επαγγελματία ξεναγού, μέλους του Σωματείου Διπλωματούχων Ξεναγών, καθώς και τον τραυματισμό αλλοδαπού επισκέπτη. 

Οι επαγγελματίες ξεναγοί ως μάρτυρες των συνθηκών λειτουργίας των αρχαιολογικών χώρων έχουμε κατά καιρούς επισημάνει την κατάσταση που επικρατεί και ιδιαίτερα σε χώρους υψηλής επισκεψιμότητας (δυσλειτουργία χώρων υγιεινής, προσβασιμότητα), ενώ ταυτόχρονα έχουμε επισημάνει το πρόβλημα διεξαγωγής εργασιών από την αρχή και πλέον εν μέσω της κορύφωσης της τουριστικής περιόδου.

Το συγκεκριμένο περιστατικό – δυστυχώς – επιβεβαιώνει τον προβληματισμό και την έντονη ανησυχία μας για την προχειρότητα και την απουσία επαρκών μέτρων προστασίας που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των επισκεπτών, ξεναγών και λοιπών εργαζομένων. 

Το Σωματείο Διπλωματούχων Ξεναγών καταγγέλλει:

• τη σοβαρή αμέλεια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Φωκίδας και των εργολάβων της  κατασκευαστικής εταιρείας ως προς τη λήψη των απαραίτητων μέτρων προστασίας που έθεσαν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές 
• τη συστηματική πρακτική του Υπουργείου Πολιτισμού να υλοποιεί έργα ανακαίνισης και αναβάθμισης εγκαταστάσεων των αρχαιολογικών χώρων εν μέσω θερινής περιόδου, αγνοώντας τη δυσχέρεια που προκαλείται στην ομαλή λειτουργία των χώρων και αδιαφορώντας για την ποιότητα των συνθηκών επίσκεψης του κοινού 
• και, τέλος, την έλλειψη σοβαρής και αξιόπιστης ενημέρωσης των επαγγελματιών του τουρισμού, αλλά και του ευρύτερου κοινού εκ μέρους του Υπουργείου Πολιτισμού, του Υπουργείου Τουρισμού, των Εφορειών Αρχαιοτήτων και των λοιπών αρμοδίων φορέων σχετικά με το αντικείμενο και το χρονοδιάγραμμα των εργασιών εντός των αρχαιολογικών χώρων, γεγονός που δυσχεραίνει τον καλύτερο δυνατό σχεδιασμό των τουριστικών προγραμμάτων και τη διασφάλιση μιας ασφαλούς, ευχάριστης και χωρίς εμπόδια επίσκεψης.

Το Σωματείο Διπλωματούχων Ξεναγών απαιτεί την άμεση διερεύνηση του συμβάντος της 7ης Αυγούστου στους Δελφούς, την απόδοση ευθυνών στους αρμοδίους φορείς και τη λήψη ουσιαστικών μέτρων για την πρόληψη παρόμοιων περιστατικών στο μέλλον. 

Οι επαγγελματίες ξεναγοί θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε την προσβασιμότητα και ασφάλεια όλων, επισκεπτών και εργαζομένων, να εξασφαλίζουμε ποιοτικές εμπειρίες επίσκεψης στους ξεναγούμενους μας, να διεκδικούμε υπεύθυνη πολιτική διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας».

Το Συνεδριακό Συγκρότημα του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών, το οποίο συνδέει το μοναδικό Δελφικό τοπίο με την Ευρώπη, βρίσκεται σε έκταση 100 στρεμμάτων και περιλαμβάνει Συνεδριακό Κέντρο, Ξενώνα και υπαίθριο Θέατρο. Το συγκρότημα του Συνεδριακού Κέντρου και του Ξενώνα χτίστηκε, στα μέσα της δεκαετίας του 1960, σε σχέδια των Κώστα Κιτσίκη και Αντώνη Λαμπάκη. Αποτελεί τυπικό αρχιτεκτονικό δείγμα του Μοντέρνου Κινήματος. Το Συνεδριακό Κέντρο διαθέτει δύο κύριες και τέσσερις βοηθητικές αίθουσες συσκέψεων, βιβλιοθήκη και χώρους γραμματείας, καθώς και ισόγεια αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, κατάλληλη για εκθέσεις και σεμινάρια. Στο κτήριο βρίσκονται, σε πλήρη εξέλιξη και σε όλους τους χώρους του, οι εργασίες ανακαίνισής του, προϋπολογισμού περίπου 11.000.000 ευρώ.

Στο κτήριο του Μουσείου των Δελφών ολοκληρώθηκε η ανακαίνιση του καταστήματος πωλητέων από τον Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων, ενώ είναι σε εξέλιξη η κατασκευή νέου πωλητηρίου στην είσοδο του αρχαιολογικού χώρου, προϋπολογισμού 800.000 ευρώ.

Παράλληλα, ξεκινά και το έργο της κατασκευής νέου εκδοτηρίου εισιτηρίων και υποδοχής των επισκεπτών. Στόχος του Υπουργείου Πολιτισμού και του ΟΔΑΠ είναι η κατασκευή υποδομών πιο εύχρηστων για τους χιλιάδες επισκέπτες του αρχαιολογικού χώρου.

Στον αρχαιολογικό χώρο Δελφών εκτελούνται από την Εφορεία τρία νέα έργα στερέωσης, αποκατάστασης και ανάδειξης, επί μνημείων, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 3.000.000 ευρώ, ενταγμένα στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Στερεά Ελλάδα»- ΕΣΠΑ 2021-2027. Πρόκειται για το συγκρότημα των Ανατολικών Θερμών, του δυτικού τμήματος της αρχαίας πόλης Δελφών και του Αρχαίου Γυμνασίου. Με την ολοκλήρωση των δύο πρώτων έργων αποδίδονται στον επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο δεκάδες στρέμματα, τα οποία παραμένουν, ως τώρα, μη προσβάσιμα στους επισκέπτες, αναδεικνύοντας πολύ σημαντικά μνημεία, των ελληνιστικών και των ρωμαϊκών χρόνων. Παράλληλα, προχωρεί, με πόρους της Περιφέρειας, το έργο της προστασίας και της ανάδειξης του Αρχαίου Θεάτρου, μέσω Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης, μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδος, προϋπολογισμού 1.700.000 ευρώ.

Επιπλέον, η Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού εκτελεί το μείζον έργο της αντιμετώπισης των βραχοπτώσεων και της θωράκισης του επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου, προϋπολογισμού περίπου 7.500.000 ευρώ με πόρους του ΤΑΑ. Το συγκεκριμένο έργο εντάσσεται στο πλαίσιο του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην πολιτιστική μας κληρονομιά, που υλοποιεί το Υπουργείο Πολιτισμού, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος 2025.
«Στους Δελφούς, ένα παγκόσμιο ιστορικό και πολιτιστικό τοπόσημο, έναν πολιτιστικό πόλο που προσελκύει επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, σε όλη τη διάρκεια του έτους, εξελίσσονται μείζονος σημασίας έργα τα οποία υλοποιεί το Υπουργείο Πολιτισμού με τις αρμόδιες υπηρεσίες του, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 25.000.000 ευρώ -κυρίως από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΠΕΠ «Στερεά Ελλάδα» – ΕΣΠΑ 2021-2027» δήλωση η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη μετά την αυτοψία που πραγματοποίησε και πρόσθεσε: «Είναι έργα με τα οποία στοχεύουμε να θωρακιστούν τα μνημεία στον αρχαιολογικό χώρο από τους κινδύνους που απορρέουν από την κλιματική κρίση, αλλά και να αναβαθμιστούν οι υποδομές και οι παρεχόμενες υπηρεσίες στο κοινό. Τα έργα αποκατάστασης και ανάδειξης νέων τμημάτων στον αναπεπταμένο αρχαιολογικό χώρο θα συντείνουν στην επιμήκυνση του χρόνου παραμονής και επίσκεψης, στους Δελφούς. O Πολιτισμός είναι το μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα της πατρίδας μας. Συνιστά ένα μείζον κοινωνικό αγαθό και ένα σημαντικότατο μοχλό οικονομικής ευημερίας, συμβάλλοντας, ταυτόχρονα, στην πολιτιστική και αναπτυξιακή δυναμική της χώρας μας».

H Λίνα Μενδώνη μίλησε και στην εκδήλωση παρουσίασης του δίγλωσσου φωτογραφικού λευκώματος «Οι Δελφοί τη δεκαετία του 1950 με το φακό του Robert McCabe» με επιλεγμένα λογοτεχνικά κείμενα για τους Δελφούς, στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, παρουσία του Robert McCabe. Ο διεθνούς φήμης Αμερικανός φωτογράφος, υπογράφει τις μεταπολεμικές φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στην έκδοση, αλλά και ένα σημαντικό κείμενο με το οποίο προσεγγίζει, με διεισδυτικότητα και σεβασμό, τον τόπο και την ιστορία του. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών παρουσιάζεται ήδη από τον Ιούνιο του 2023, η έκθεση φωτογραφιών, με τον ομώνυμο τίτλο, αποτελώντας το οπτικό υλικό του λευκώματος.

Στον χαιρετισμό της για τον «πολύτιμο φίλο της Ελλάδας», Robert Mc Cabe, η υπουργός Πολιτισμού σημείωσε: «Με το βλέμμα του και το φακό όχι μόνο κατέγραψε, με μοναδική και γνήσια ευαισθησία, ορατές και αόρατες αποχρώσεις και όψεις του ελληνικού τοπίου, αλλά στην πραγματικότητα αιχμαλώτισε και μας κληροδοτεί εικόνες-τεκμήρια μιας Ελλάδας που δεν υπάρχει πια. Σήμερα, η Πατρίδα μας είναι μια αναπτυγμένη ευρωπαϊκή χώρα που βελτιώνει καθημερινά την ποιότητα ζωής των πολιτών της, μια Ελλάδα που μεταμορφώνεται και μετασχηματίζεται διαρκώς. Μια Ελλάδα, όμως, που διαθέτει και μια μοναδική πολιτιστική κληρονομιά, ένα τεράστια πολιτιστικό απόθεμα, το οποίο οφείλουμε να προστατεύουμε, να αναδεικνύουμε για να εξασφαλίσουμε ένα βιώσιμο και καλύτερο μέλλον».

Όπως επεσήμανε η ίδια, «είναι εξαιρετικά σημαντικό ότι ο Robert McCabe τεκμηρίωσε μοναδικά αυτό το εξαιρετικό πολιτισμικό μας απόθεμα, σε συνδυασμό με τους ανθρώπους, τους Έλληνες μιας άλλης εποχής, που, όμως, αποτελούν σήμερα διδάγματα για τους σύγχρονους και τους επιγενόμενους πολίτες της πατρίδας μας. Οι Δελφοί, του Mc Cabe, είναι ζωντανοί, και συγχρόνως είναι ένα μνημείο το οποίο παίρνει το ίδιο ζωή και, μάλιστα, διττώς. Επιλέγει να τα θεαθεί υπό το φως, διαφόρων στιγμών της ημέρας, να πειραματιστεί με τους όγκους, τα περιγράμματα, τις σκιές τους, χωρίς να πλήξει στο ελάχιστο την ιστορικότητα, το μεγαλείο, τη μυστηριακότητα που διαπερνά το χώρον. Αντίθετα, όλα αυτά τα διατρανώνει με το φακό του».