Το πρόγραμμα COVAX που τελεί υπό τη συνδιαχείριση του ΠΟΥ, έχει από τον Ιανουάριο προχωρήσει στον καταμερισμό δόσεων στα 140 και πλέον κράτη-δικαιούχους, κατ’ αναλογία προς το μέγεθος του πληθυσμού τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ορισμένα πλουσιότερα κράτη που είχαν εξασφαλίσει εμβόλια έναντι του κοροναϊού μέσω ξεχωριστών συμφωνιών με φαρμακευτικές εταιρείες, να δικαιούνται επίσης δόσεις του COVAX, παράλληλα με χώρες που δεν είχαν καθόλου προμήθειες τέτοιων σκευασμάτων.

Με ορισμένα κράτη να χορηγούν ενισχυτικές δόσεις ενώ άλλα βρίσκονται ακόμα στη φάση του πρώτου εμβολίου στις ευάλωτες ομάδες, ο ΠΟΥ άλλαξε τώρα τους κανόνες. «Για τη διανομή του Οκτωβρίου, σχεδιάσαμε μια διαφορετική μεθοδολογία, καλύπτοντας μόνο συμμετέχοντες με χαμηλές πηγές προμηθειών», ανέφερε η Μαριάντζελα Σιμάο, αναπληρώτρια γενική διευθύντρια του ΠΟΥ για την πρόσβαση στα εμβόλια, σε μαγνητοσκοπημένη παρουσίαση συνεδρίου, που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Οργανισμού.

Σύμφωνα με την παρουσίαση της Σιμάο, από τα 90 και πλέον φτωχότερα κράτη που στηρίζει ο COVAX, περίπου τα μισά είχαν ανοσοποιήσει λιγότερο από το 20% του πληθυσμού τους και 26 κράτη λιγότερο από το 10%. Πολλά πλούσια κράτη είχαν φθάσει 70% κάλυψη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στο βόρειο ημισφαίριο.

Περίπου 75 εκατ. δόσεις εμβολίων Pfizer, AstraZeneca, Johnson & Johnson, Moderna και Sinopharm θα διανεμηθούν τον Οκτώβριο σε 49 χώρες που θεωρούνται ότι έχουν τα χαμηλότερα ποσοστά κάλυψης, σύμφωνα με την παρουσίαση της Σιμάο, χωρίς όμως να διευκρινίζεται ποιες είναι αυτές.

Η αλλαγή αυτή έρχεται 15 μήνες μετά την έναρξη του προγράμματος COVAX και ενώ ο επικεφαλής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγεσούς επιδιώκει τον επαναδιορισμό του. Ωστόσο, οι επόμενοι κύκλοι διανομής εμβολίων φέτος αναμένεται να γίνουν με διαφορετικά κριτήρια, σύμφωνα με την παρουσίαση. Ο COVAX έχει έως τώρα επιβλέψει τον καταμερισμό 500 εκατ. και πλέον εμβολίων.

Της Ρούλας Σκουρογιάννη

Για να περιοριστεί αυτό το έλλειμμα, η Unicef πρότεινε χτες, Δευτέρα 17 Μαΐου, οι χώρες της Ομάδας των 7 (G7) και η ΕΕ να δωρίσουν περισσότερες από 150 εκατομμύρια δόσεις εμβολίων κατά της Covid-19 σε φτωχές χώρες προκειμένου να περιοριστεί η ανισότητα στην πρόσβαση εμβολίων.

• Υπό το πρίσμα αυτό, πριν λίγες ημέρες, και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προέτρεψε τις πλούσιες χώρες να επανεξετάσουν τα σχέδιά τους να εμβολιάσουν παιδιά και αντ’ αυτού να προσφέρουν τα εμβόλια κατά της Covid-19 στο πρόγραμμα Covax για τις φτωχότερες χώρες.

Ο επικεφαλής του ΠΟΥ, Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, προέβλεψε ότι η δεύτερη χρονιά της πανδημίας αναμένεται να είναι φονικότερη από την πρώτη, με την Ινδία να αποτελεί πηγή μεγάλης ανησυχίας.

«Κατανοώ γιατί ορισμένες χώρες θέλουν να εμβολιάσουν τα παιδιά και τους εφήβους τους, όμως, αυτή τη στιγμή, τους προτρέπω να το επανεξετάσουν και αντ’ αυτού να δωρίσουν εμβόλια στο #COVAX», επεσήμανε κατά τη διάρκεια διαδικτυακής ενημέρωσης στη Γενεύη.

Παπαευαγγέλου: Τεράστιο το ηθικό δίλημμα που θέτει ο ΠΟΥ

Μιλώντας στο libre η Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Βάνα Παπαευαγγέλου, σχολίασε το ηθικό δίλημμα που αναμένεται να απασχολήσει σοβαρά την επιστημονική κοινότητα με την πρόταση του ΠΟΥ.

–Αφού τα παιδιά δε διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο από τον κοροναϊό, γιατί πρέπει να εμβολιάζονται; Θα μπορούσαν να δοθούν τα εμβόλια που προορίζονται για τον εμβολιασμό τους στις χώρες του τρίτου κόσμου.

«Άνω των 12 ετών πρέπει να εμβολιάζονται τα παιδιά, επειδή υπάρχουν νεαροί ενήλικες και έφηβοι που νοσούν βαριά. Επίσης, από 12 ετών και άνω τα παιδιά μεταδίδουν υψηλότερο ιικό φορτίο, εάν τα ίδια έχουν κολλήσει τον ιό ή νοσούν. Άρα, από την ηλικία των 12 και άνω, ο εμβολιασμός κατά της Covid αφορά και την ατομική προστασία των παιδιών και τη δημόσια Υγεία.

Κάτω των 12 ετών, η νοσηρότητα και τα βαριά περιστατικά είναι τόσο λίγα που δε φαίνεται πιεστική η ανάγκη να εμβολιαστούν τα παιδιά. Είναι κάτι που συζητείται στην παγκόσμια ιατρική κοινότητα και θα το δούμε.

Το δίλημμά με τον εμβολιασμό μικρών παιδιών είναι το εξής: προτείνεται να εμβολιαστούν τα μικρά παιδιά για να μην κολλήσουν τον ιό από το σχολείο και τον μεταφέρουν στο σπίτι και νοσήσουν οι πιο ευάλωτοι: παππούδες και γιαγιάδες και κατά δεύτερον οι γονείς. Είναι, όμως, προς όφελος του παιδιού ο εμβολιασμός; Εκφράζεται και η άποψη ότι είναι καλύτερα για μικρά παιδιά επειδή δε νοσούν βαριά, να περάσουν τη νόσο, να μην εμβολιαστούν».

Η κα Παπαευαγγέλου δε δίστασε να παραδεχτεί ότι η ίδια, εάν είχε παιδιά στην εφηβεία, στην ηλικία των 12 ετών και άνω, θα τα εμβολίαζε χωρίς δεύτερη σκέψη.

• «Κάτω των 12 ετών που νοσούν ελαφρά και μεταδίδουν λιγότερο, βαρύνει η σκέψη να μην εμβολιαστούν. Τονίζω, ωστόσο, ότι πρόκειται για προσωπική μου άποψη και όχι για απόφαση, η οποία θα εξαχθεί από την επιστημονική κοινότητα, μετά από συζητήσεις. Διεθνώς, σε κάποιες χώρες, όπως στην Αμερική, έχουν αποφασιστεί οι εμβολιασμοί στα παιδιά».

–Γιατί όλη αυτή η συζήτηση αφού τα εμβόλια κατά της Covid δεν προστατεύουν από το να μη μεταδώσει κάποιος τον ιό;

«Ναι, δεν έχει αποδειχτεί ότι είναι ικανά τα εμβόλια να προστατεύσουν από τη μη μετάδοση, χωρίς, ωστόσο, να είμαστε απόλυτα σίγουροι για αυτό. Σίγουρα, όμως, στα εμβολιασμένα άτομα μειώνεται πάρα πολύ η μεταδοτικότητα. Δηλαδή, ένα άτομο που έχει εμβολιαστεί, αν κολλήσει, θα μεταδώσει πολύ χαμηλότερο φορτίο σε ένα ευάλωτο άτομο του περιβάλλοντός του συγκριτικά με ένα ανεμβολίαστο άτομο.

Και για να προσδιορίσουμε το πολύ χαμηλότερο φορτίο, μιλάμε για τουλάχιστον 60% χαμηλότερο. Δεν υπάρχει 0%, υπάρχουν σημαντικά λιγότερες πιθανότητες να κολλήσουμε κάποιον συνάνθρωπό μας και να νοσήσει σοβαρά.

–Τι θα σχολιάζατε για το ότι με τα συγκεκριμένα εμβόλια δε χτίζεται τείχος ανοσίας, ότι προστατεύουν μόνο από τη βαριά νόσηση;

«Σίγουρα, το μεγαλύτερο και βέβαιο όφελος των εμβολίων είναι ότι δεν πεθαίνουν τα εμβολιασμένα άτομα (όταν έχει παρέλθει ο χρόνος για να αναπτυχθούν τα αντισώματα). Όμως, επίσης σίγουρο είναι ότι μειώνεται και η μεταδοτικότητα με τον εμβολιασμό της κοινότητας. Άρα, συμβάλλουν και στην προστασία της δημόσιας Υγείας»._