Η κρατική επιχείρηση που εδρεύει στη Σανγκάη είναι η τελευταία μέχρι στιγμής ανάμεσα στους μεγάλους παγκόσμιους ναυτιλιακούς ομίλους που ανακοινώνει την αναστολή των επιχειρήσεών της μετά την παράλυση των θαλάσσιων μεταφορών στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Χορμούζ, μετά τη σύγκρουση ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.

Κι άλλες μεγάλες εταιρείες θαλάσσιων μεταφορών, μεταξύ των οποίων οι Maersk και MSC, έχουν ανακοινώσει την αναστολή των επιχειρήσεών τους στην περιοχή.

Το στενό αυτό αποτελεί σημαντικό σημείο διέλευσης του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πετρελαίου και το ένα πέμπτο του υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχονται από αυτό.

“Τα πλοία που έχουν ήδη εισέλθει στον Κόλπο, μετά την ολοκλήρωση των επιχειρήσεών τους όταν το επιτρέπουν οι συνθήκες ασφαλείας, έλαβαν οδηγία να μεταβαίνουν σε ασφαλή ύδατα για να παραμείνουν ή να αγκυροβολήσουν εκεί”, ανέφερε σε ανακοίνωση που εξέδωσε χθες, Κυριακή, η Cosco Shipping Lines.

Τα πλοία με προορισμό τον Κόλπο “ενημερώθηκαν να δώσουν προτεραιότητα στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας”, κυρίως με “μείωση της ταχύτητας” ή “την αναμονή νέων οδηγιών για καθορισμένα προστατευμένα αγκυροβόλια”.

Η επιχείρηση “αποτιμά σχέδια έκτακτης ανάγκης” για όλα τα φορτία στα ενδιαφερόμενα πλοία, “συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας εναλλακτικών λιμανιών εκφόρτωσης”.

Χθες, Κυριακή, υπηρεσίες ασφάλειας της ναυσιπλοΐας γνωστοποίησαν ότι τρία πλοία δέχθηκαν επίθεση σε αυτήν τη θαλάσσια ζώνη των περίπου 50 χιλιομέτρων, οδό νευραλγικής σημασίας του παγκόσμιου εμπορίου υδρογονανθράκων ανάμεσα στο Ιράν και την χερσόνησο Μουσαντάμ, που ανήκει στο Ομάν.

Τόνισε ότι η Ελλάδα γίνεται ενεργειακός κόμβος για τα Βαλκάνια, την Κεντρική Ευρώπη και την Ουκρανία, αλλά και πύλη εισόδου για το αμερικανικό LNG στην ευρωπαϊκή αγορά.

Πρόσθεσε πως είναι εφικτή η συνεργασία με τις ΗΠΑ χωρίς να αμφισβητούνται οι προηγούμενες επενδύσεις, οι οποίες πρέπει να γίνουν σεβαστές.

Το σχετικό απόσπασμα από τη συζήτηση του πρωθυπουργού στο Bloomberg Forum:

John Micklethwait: Το πιο ιδιαίτερο ζήτημα για εσάς είναι το λιμάνι του Πειραιά. Έχουμε αυτή τη μεγάλη διαμάχη μεταξύ Κίνας και Αμερικής. Αφήσατε τους Κινέζους να έρθουν στον Πειραιά και να το πάρουν. Ανησυχείτε τώρα ότι η η κυβέρνηση Τραμπ θα πει: «Θέλουμε να διώξετε τους Κινέζους»;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Για εμάς, οι συμφωνίες που συνήφθησαν από προηγούμενες κυβερνήσεις πρέπει να τηρούνται. Το κάναμε απολύτως σαφές.

John Micklethwait: Αυτό δεν είναι κάτι που ο Trump γενικά θεωρεί ότι είναι καλή ιδέα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Από την άλλη πλευρά, όμως, κοιτάξτε τι συνέβη στην Ελλάδα τις τελευταίες 15 ημέρες. Η Ελλάδα γίνεται ενεργειακός κόμβος για τα Βαλκάνια, την Κεντρική Ευρώπη και την Ουκρανία. Πριν από λίγα χρόνια, δεν ήμασταν καν στον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης. Τώρα γινόμαστε πύλη εισόδου για το αμερικανικό LNG στην ευρωπαϊκή αγορά. Αξιοποιούμε τη γεωγραφική μας θέση για να ενισχύσουμε τη γεωπολιτική μας θέση. Πιστεύω, λοιπόν, ότι μπορούμε οπωσδήποτε να βρούμε τρόπο να συνεργαζόμαστε με τους Αμερικανούς. Και θέλουμε να το κάνουμε. Έχουμε ήδη υπογράψει συμφωνίες που αποδεικνύουν ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε αμοιβαία επωφελείς ρυθμίσεις χωρίς να αμφισβητούμε τις επενδύσεις που έγιναν στο παρελθόν και των οποίων η δομή πρέπει να γίνει σεβαστή.

«Το λιμάνι του Πειραιά θα είναι πάντα το λιμάνι των Ελλήνων. Η COSCO θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τις ελληνικές αρχές» δήλωσε ο Κινέζος πρέσβης και συνεχίζοντας την κριτική του προς τις ΗΠΑ τόνισε: «Αυτοί που δεν προσέφεραν καμία βοήθεια στην Ελλάδα, τώρα εμφανίζονται. Υποτιμούν την αποφασιστικότητα της Ελλάδας που καθορίζεται από τους ίδιους της τους πολίτες».

Ο Κινέζος πρέσβης στην Ελλάδα συνέχισε λέγοντας τα εξής: «Σε αντίθεση με ορισμένες χώρες που θέλουν να επεκτείνουν τη σφαίρα επιρροής τους, η Κίνα θέλει να συνεργαστεί και δεν κάνει γεωπολιτικούς ελιγμούς. Είναι αυτές ότι η συνεργασία με την COSCO έχει φέρει αβάσιμες επιθέσεις. Κάποιοι λένε να πουληθεί το λιμάνι και να μειωθεί το αποτύπωμα της Κίνας».

«Αυτές οι δηλώσεις αποδεικνύουν ένα ηγεμονικό τρόπο σκέψης που δεν αποσκοπεί στην ευημερία της Ελλάδας αλλά σε μια αρένα γεωπολιτικής αντιπαλότητας» υπογράμμισε ο Κινέζος εγκαλώντας τις ΗΠΑ για ηγεμονικό τρόπο σκέψης. 

«Το Λιμάνι του Πειραιά έχει δημιουργήσει χιλιάδες δουλειές, έχει συνεισφέρει πολλούς φόρους και έχει ενισχύσει το ΑΕΠ της Ελλάδα» τόνισε ακόμη ο Κινέζος πρέσβης στην εκδήλωση όπου βραβεύτηκε ο Κώστας Καραμανλής.

Ο Κινέζος πρέσβης πρόσθεσε δε ότι «εκατοντάδες ηλεκτρικά λεωφορεία από την Κίνα κυκλοφορούν στην Ελλάδα και στη Θεσσαλονίκη, ενισχύοντας το πράσινο αποτύπωμα».

Η Αθήνα να τηρεί αποστάσεις, παρατηρώντας την κόντρα… “εξ’ αποστάσεως”, αναδεικνύοντας αφενός τον στρατηγικό χαρακτήρα των ελληνοαμερικανών σχέσεων, αφετέρου τον σεβασμό των συμφωνιών που έχουν υπογραφεί, για την παραχώρηση του ΟΛΠ.

Η εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εξωτερικών Λάνα Ζωχιού, απαντώντας σε ερώτημα για το λιμάνι του Πειραιά είχε αναφέρει: «Εχει αρκετές φορές τοποθετηθεί ο ίδιος ο πρωθυπουργός γι’ αυτό, ότι το λιμάνι του Πειραιά, το 67% του λιμένος, παραχωρήθηκε στους Κινέζους κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης στην Ελλάδα και ήταν οι μόνοι οι οποίοι κατέθεσαν προσφορά. Δεν τίθεται θέμα ευθυγράμμισης με τις ΗΠΑ ως στρατηγικό εταίρο σε θέματα που αφορούν την προστασία των κοινών μας συμφερόντων. Η Ελλάδα σέβεται τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί στο παρελθόν».

Την αντίδραση της πρεσβείας της Κίνας προκάλεσε η εξής αποστροφή της κ. Γκίλφοϊλ στη συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στις 13 Νοεμβρίου: «Είναι πολύ σημαντικό το ότι επιθυμούν τόσο πολλά άτομα, όσον αφορά τις υποδομές, να έρθουν αμερικανικές υποδομές εδώ για να στηρίξουν την περιοχή, να βελτιώσουν, ίσως, την απόδοση από άλλα λιμάνια και περιοχές, για να αντισταθμίσουν την κινεζική επιρροή στο λιμάνι του Πειραιά. Δυστυχώς εκείνη την εποχή, όπως είχε αναφέρει ο πρωθυπουργός σας, δεν υπήρχαν άλλοι πλειοδότες».

Τότε η κ. Γκίλφοϊλ είχε, επίσης, αναγνωρίσει ότι «είναι ατυχές, αλλά νομίζω πως υπάρχουν τρόποι να παρακαμφθεί, να βρεθεί λύση».

Στη γραπτή ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα από την κινεζική πρεσβεία γίνεται κατ’ αρχάς λόγος για απάντηση σε ερώτηση «σχετικά με τις εσφαλμένες δηλώσεις της νέας Αμερικανίδας πρέσβειρας στην Ελλάδα για την Κίνα».

Ο εκπρόσωπος της πρεσβείας της Κίνας κατηγορεί την κ. Γκίλφοϊλ ότι «εξαπέλυσε αβάσιμες επιθέσεις κατά της επένδυσης και λειτουργίας του λιμανιού του Πειραιά από κινεζικές επιχειρήσεις». Και πρόσθεσε ότι αυτή η κίνηση «συνιστά κακόβουλη συκοφάντηση της φυσιολογικής σινοελληνικής εμπορικής συνεργασίας και σοβαρή παρέμβαση στα εσωτερικά της Ελλάδας». Κατά τον εκπρόσωπο της κινεζικής πρεσβείας, «οι σχετικές δηλώσεις, διαποτισμένες με ψυχροπολεμική νοοτροπία και λογική ηγεμονισμού, αποκαλύπτουν πλήρως τη δόλια πρόθεση των ΗΠΑ να εξυπηρετήσουν τα δικά τους γεωπολιτικά συμφέροντα, εκμεταλλευόμενες το λιμάνι του Πειραιά, αλλά και ακόμη την Ελλάδα».

Οπως αναφέρει ο εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας: «Οταν η Ελλάδα αντιμετώπιζε την κρίση χρέους, η Κίνα έτεινε χείρα βοηθείας, επιτρέποντας στο λιμάνι του Πειραιά να εξελιχθεί σε ένα από τα κορυφαία μεγάλα λιμάνια της Μεσογείου και της Ευρώπης, δημιουργώντας δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας και προσφέροντας σημαντικά οικονομικά οφέλη στην Ελλάδα».

Εν συνεχεία περιγράφει την επένδυση στο λιμάνι του Πειραιά ως «υπόδειγμα σινοελληνικής εμπορικής συνεργασίας» και τονίζει ότι «το λιμάνι του Πειραιά ανήκει για πάντα στον ελληνικό λαό· δεν είναι εργαλείο για την υπονόμευση της περιφερειακής ευημερίας και σταθερότητας και δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να πέσει θύμα της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης».

Η υποκίνηση της Ελλάδας, προσθέτει ο εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας, να τερματίσει τις συμβατικές της υποχρεώσεις και να πουλήσει το λιμάνι «αποτελεί τυπικό παράδειγμα επιβολής της δικής τους σκέψης (σ.σ. των ΗΠΑ) στους άλλους και αποκαλύπτει μια νοοτροπία που αποπειράται να υπονομεύσει τη σταθερότητα».

Έτσι τα Ναυπηγεία Ελευσίνας αναβαθμίζονται, ενώ ταυτόχρονα εξυπηρετείται και ο στόχος των ΗΠΑ για τη δημιουργία ενός λιμανιού – αντίπαλου δέους στον Πειραιά, η εκμετάλλευση του οποίου ανήκει στην Cosco. Υπενθυμίζεται άλλωστε ότι στην πρόσφατη τηλεοπτική συνέντευξή η νέα πρέσβειρα είχε χαρακτηρίσει ατυχές γεγονός ότι το λιμάνι του Πειραιά πέρασε στα χέρια της Cosco, προσθέτοντας ότι «υπάρχουν τρόποι αυτό να παρακαμφθεί».

Το σχέδιο που “κλείδωσε” κατά τη συνάντηση που είχε χθες το μεσημέρι ο υπουργός Τάκης Θεοδωρικάκος με την πρέσβειρα των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στο υπουργείο Ανάπτυξης, προβλέπει την η ανάπτυξη λιμανιού που θα περιλαμβάνει τις σημερινές εγκαταστάσεις των Ναυπηγείων Ελευσίνας, στα οποία ήδη εμπλέκεται η DFC, και επιπλέον 400 στρέμματα που εφάπτονται σε αυτά προς την πλευρά του κυρίως λιμανιού της πόλης.

Το σχέδιο προβλέπει ένα λιμάνι πολλαπλών χρήσεων που θα μπορεί να εξυπηρετήσει τόσο πολεμικά όσο και εμπορικά πλοία μεταφοράς είτε χύδην φορτίου είτε εμπορευματοκιβωτίων. Σε συνδυασμό με το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο, τις υφιστάμενες υποδομές αλλά και υποδομές που θα αναπτυχθούν, η ανάπτυξη αυτού του λιμανιού εκτιμάται ότι μπορεί να αποτελέσει μια ικανοποιητική εναλλακτική του λιμανιού του Πειραιά, παρά το μικρότερο, φυσικά, μέγεθός του.

«Είναι σαφές ότι με την ενίσχυση της στρατηγικής μας συνεργασίας με τις ΗΠΑ, η Ελλάδα δεν καθίσταται μόνο ενεργειακός κόμβος, αλλά ενισχύεται ακόμη περισσότερο η στρατηγική του παραγωγικού μετασχηματισμού της ελληνικής οικονομίας, του νέου παραγωγικού προτύπου, με νέες σημαντικές επενδύσεις, νέες υποδομές, ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας σημαντικών κλάδων της ελληνικής οικονομίας και χιλιάδες ποιοτικές θέσεις εργασίας. Αυτός είναι ο δρόμος της ασφάλειας και της ευημερίας για τον ελληνικό λαό και ιδιαίτερα τις νεότερες γενιές», δήλωσε μετά τη συνάντηση με την κ. Γκίλφοϊλ ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος.

«Συζητήσαμε σήμερα τη συνεργασία στους βασικούς τομείς της ενεργειακής ασφάλειας και της ναυπηγικής βιομηχανίας. Αυτές είναι δύο προτεραιότητες του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Η ενεργειακή ασφάλεια, όπως έχω πει, ισούται με εθνική ασφάλεια. Προσβλέπουμε στην επέκταση και χρήση του λιμανιού Ελευσίνας ως κόμβου logistics σε αυτή τη σημαντική γεωπολιτική περιοχή. Αποτελεί ένα κομβικής σημασίας βήμα προς τα εμπρός», δήλωσε από την πλευρά της η πρέσβης των ΗΠΑ.

Το βασικό περίγραμμα αυτών των συμφερόντων φάνηκε με τις ενεργειακές συμφωνίες στο πλαίσιο του P-TEC, και επιβεβαιώθηκε και με την δήλωση του υπουργού Ενέργειας Στ. Παπασταύρου ότι “υπάρχει αμερικανικό ενδιαφέρον” για συμμετοχή στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο. Πιθανότατα πρόκειται για το μεγάλο αμερικανικό επενδυτικό fund που έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να τοποθετηθεί επενδυτικά σε ελληνικά λιμάνια.

Αυτονόητα, οι εξελίξεις αυτές συνδέονται με την κριτική που άσκησε η νέα πρέσβειρα των ΗΠΑ για την κυριαρχική παρουσία της κινεζικής Cosco στον Πειραιά. «Είναι πολύ σημαντικό ότι τόσο πολλοί ενδιαφέρονται, σε ό,τι αφορά στις υποδομές, να έχουμε αμερικανικές υποδομές εδώ, προκειμένου να βοηθήσουν στη στήριξη της περιοχής, να βελτιώσουν, ίσως, την απόδοση από άλλα λιμάνια και περιοχές, για να αντισταθμίσουν την κινεζική επιρροή στο λιμάνι του Πειραιά», είπε χαρακτηριστικά.

Προσθέτοντας πως το λιμάνι την επίμαχη περίοδο περιήλθε στα χέρια κινεζικών  συμφερόντων, καθώς τότε «η Ελλάδα δεν διέθετε την απαιτούμενη σταθερότητα». Πρόσφατα, άλλωστε, το Reuters αποκάλυψε την στρατηγική των ΗΠΑ για το μεγαλύτερο ελληνικό λιμάνι.

«Δυστυχώς εκείνη την εποχή, όπως είχε αναφέρει ο πρωθυπουργός σας, δεν υπήρχαν άλλοι πλειοδότες. Ήταν μια περίοδος οικονομικής ύφεσης, τα πράγματα ήταν λίγο δύσκολα. Δεν υπήρχε τόση σταθερότητα στην Ελλάδα και νομίζω πως γι’ αυτό συνέβη. Είναι ατυχές, αλλά νομίζω πως υπάρχουν τρόποι να παρακαμφθεί, να βρεθεί λύση». Ωστόσο, τα πράγματα εξελίχθηκαν κάπως διαφορετικά.

Πώς ξεκίνησε η επένδυση της Cosco

Η πρώτη σύμβαση απευθείας παραχώρησης του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας προς την κινεζική εταιρεία Cosco Pacific Ltd έγινε το 2008.

Ο ίδιος ο τότε πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής συνοδευόμενος από εκατό επιχειρηματίες ταξίδεψαν στην Κίνα. Η συμφωνία προέβλεπε ναυπηγήσεις σε κινέζικα ναυπηγεία με δάνεια από κινεζικές τράπεζες προς τους Έλληνες εφοπλιστές. Το  αντάλλαγμα ήταν η παραχώρηση τμήματος του λιμανιού, του Σταθμού Εμπορευματοκιβωτίων Πειραιά στο Ικόνιο, για λειτουργία με «ελεύθερο καθεστώς».  

Η επέκταση συνεχίστηκε με επάλληλες τροποποιήσεις των αρχικών συμβάσεων και η κυριαρχία της Cosco στο λιμάνι επιβλήθηκε τελικά με μία από τις τελευταίες πράξεις της κυβέρνησης Σαμαρά,  τον Νόμο 4315/2014 που ψηφίστηκε στις 24 Δεκεμβρίου 2014, δηλαδή το βράδυ Χριστουγέννων ενώ ήδη η χώρα όδευε προς εκλογές, εικοσιπέντε μόλις ημέρες πριν αναλάβει την κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ.

Η συμφωνία (μετά και τις πιέσεις των δανειστών) οριστικοποιήθηκε και υπογράφηκε το 2016 από την κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα. Παρά τις κατηγορίες για τους χειρισμούς του τότε υπουργού Ναυτιλίας Θ. Δρίτσα που προκάλεσαν προβληματισμό στους Κινέζους, η συμφωνία κυρώθηκε από τη Βουλή με 223 ψήφους και τη σύμφωνη γνώμη της Ν.Δ, της Δημοκρατικής Συμπαράταξης και όλων των κομμάτων πλην της Χρυσής Αυγής και του ΚΚΕ (για διαφορετικούς λόγους).

Η πρέσβειρα των ΗΠΑ, κάνει λόγο για έλλειψη πολιτικής σταθερότητας, εστιάζοντας, προφανώς, στις δύο τελευταίες φάσεις της σύμβασης του Ελληνικού Δημοσίου με την Cosco (κυβερνήσεις Σαμαρά και Τσίπρα), όμως η ιστορία ξεκινά από την κυβέρνηση Καραμανλή. Σε όλη αυτή την διαδρομή, δύο κυβερνήσεις της Ν.Δ ολοκλήρωσαν την εγκατάσταση της κινεζικής εταιρείας στον Πειραιά, ενώ η Ν.Δ υπερψήφισε την τελική πράξη που κυρώθηκε στη Βουλή επί ΣΥΡΙΖΑ.

Πώς μπαίνουν στο κάδρο τα λιμάνια Βόλου και Αλεξανδρούπολης

Ο αμερικανικός παράγοντας ασκεί τώρα πιέσεις για απεγκλωβισμό του λιμανιού από την Cosco, αν και κάτι τέτοιο είναι πολύ δύσκολο (βάσει της σύμβασης), ενώ θα προκαλούσε πολύ σοβαρή ρήξη των σχέσεων της Ελλάδας με την Κίνα. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αξιολογήσει ως μείζονος σπουδαιότητας τον Πειραιά στο πλαίσιο μιας γενικότερης στρατηγικής που επιδιώκει εκτεταμένη αμερικανική παρουσία σε στρατηγικά λιμάνια, αφενός για τον περιορισμό της “εισβολής” κινεζικών προϊόντων (πολιτική δασμών), αφετέρου για στρατιωτικούς λόγους (ανεφοδιασμός αμερικανικών δυνάμεων).

Η Ελλάδα γίνεται, ως εκ τούτου, ένα γεωπολιτικό case study για τις ΗΠΑ, αφού, εκτός από την κυριαρχική παρουσία των Κινέζων στον Πειραιά, είναι και το λιμάνι της Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ) που θεωρείται από τις ΗΠΑ εκτεθειμένο σε ρωσικά συμφέροντα, λόγω της πλειοψηφικής συμμετοχής του Ιβάν Σαββίδη σε αυτό.

Η εκδίωξη της Cosco από τον Πειραιά και του ομογενούς επχιειρηματία από την Θεσσαλονίκη δεν είναι, προφανώς, κάτι που μπορεί να συμβεί χωρίς τεράστιο γεωπολιτικό και οικονομικό κόστος για την Ελλάδα. Γι’ αυτό και Ουάσιγκτον και Αθήνα αναζητούν, σύμφωνα με πληροφορίες, εναλλακτικές, και οι δηλώσεις της κ. Γκιλφόϊλ αποκαλύπτουν σε μεγάλο βαθμό αυτές τις προθέσεις.

Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, η Αλεξανδρούπολη και ο Βόλος, μπορεί να είναι τα δύο λιμάνια όπου θα τοποθετηθεί στρατηγικά ο αμερικανός παράγοντας, ώστε να εξισορροπηθεί η παρουσία της Κίνας και της Ρωσίας στον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη.

Όπως αναφέρουν οι πηγές αυτές, τα σενάρια που εξετάζονται για εμπλοκή του αμερικανικού παράγοντα στους συγκεκριμένους λιμένες  ενισχύουν και το γεγονός πως στην περίπτωση του Βόλου φαίνεται πως υπήρξε έντονο παρασκήνιο ενάντια στην εξαγορά του λιμανιού από τον Ιβάν Σαββίδη.

Η διαγωνιστική  διαδικασία που ήταν σε εξέλιξη, με αρχικό νικητή τον ΟΛθ συμφερόντων του ρώσου επιχειρηματία, ακυρώθηκε μετά την δικαστική προσφυγή της ανταγωνίστριας εταιρείας στον διαγωνισμό , δηλαδή της Goldair, η οποία είχε προσφύγει στο ΣτΕ κατά της διαδικασίας. 

Μάλιστα, όπως είχε επισημάνει για την περίπτωση του Βόλου σε ανακοίνωση του το Υπερταμείο, «ζητήματα δημοσίου συμφέροντος που επιτάσσουν την αναπροσαρμογή της στρατηγικής αξιοποίησης του λιμένα, ώστε να διασφαλιστεί η βέλτιστη ανάπτυξή του προς όφελος της εθνικής οικονομίας και της τοπικής κοινωνίας».

Το ίδιο μοντέλο υιοθετήθηκε πριν δύο  χρόνια και στην  Αλεξανδρούπολη όπου ο τότε διαγωνισμός για την πώληση πλειοψηφικού ποσοστού 67% του μετοχικού κεφαλαίου του Οργανισμού Λιμένος Αλεξανδρούπολης (ΟΛΑ) , ακυρώθηκε πάλι για γεωπολιτικούς λόγους, με την κυβέρνηση  να βάζει  «στοπ» στη διαδικασία πώλησης που βρισκόταν σε εξέλιξη μια μέρα πριν ανοίξουν οι φάκελοι των προσφορών.

Η Αλεξανδρούπολη αποτελεί πολύ υψηλή προτεραιότητα για τις ΗΠΑ, όχι μόνο λόγω του “κάθετου (ενεργειακού) διαδρόμου” που αποκλείει το ρωσικό φυσικό αέριο από την Ευρώπη, αλλά και διότι είναι η κύρια δίοδος αμερικανικών οπλικών συστημάτων και στρατευμάτων προς το ουκρανικό μέτωπο.

Η ελληνική πλευρά θα επιχειρήσει να αντλήσει τα μέγιστα δυνατά ανταλλάγματα απ΄ αυτή την στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ, ωστόσο υπάρχει και προβληματισμός καθώς εφόσον προωθηθούν τα αμερικανικά σχέδια για τα λιμάνια ίσως βρεθεί αντιμέτωπη με το Πεκίνο, ενώ η περαιτέρω πρόσδεση στον σχεδιασμό της Ουάσιγκτον θα καταστήσει την Ελλάδα έμμεσα συμμέτοχη σε μία μελλοντική κατακόρυφη αύξηση της “θερμοκρασίας” με την Ρωσία.

«Είναι πολύ σημαντικό ότι τόσοι πολλοί ενδιαφέρονται, σε ό,τι αφορά στις υποδομές, να έχουμε αμερικανικές υποδομές εδώ, προκειμένου να βοηθήσουν στη στήριξη της περιοχής, να βελτιώσουν, ίσως, την απόδοση από άλλα λιμάνια και περιοχές, για να αντισταθμίσουν την κινέζικη επιρροή στο λιμάνι του Πειραιά», δήλωσε η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην πρώτη συνέντευξή της μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, που παραχώρησε στη Μαρία Σαράφογλου. Η συνέντευξη θα μεταδοθεί στις 23:00 από τον ΑΝΤ1.

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στην εποχή που το λιμάνι του Πειραιά πέρασε στα χέρια της COSCO, αναφέροντας ότι «δεν υπήρχε τόση σταθερότητα» στην Ελλάδα.

«Δυστυχώς εκείνη την εποχή, όπως είχε αναφέρει ο πρωθυπουργός σας, δεν υπήρχαν άλλοι πλειοδότες. Ήταν μία περίοδος οικονομικής ύφεσης, τα πράγματα ήταν λίγο δύσκολα. Δεν υπήρχε τόση σταθερότητα στην Ελλάδα και νομίζω πως γι’ αυτό συνέβη. Είναι ατυχές, αλλά νομίζω πως υπάρχουν τρόποι να παρακαμφθεί, να βρεθεί λύση», υπογράμμισε η Αμερικανίδα πρέσβειρα, στο απόσπασμα της συνέντευξης που προβλήθηκε στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΑΝΤ1.

Δύο κυβερνήσεις (ΣΥΡΙΖΑ και Ν.Δ) στήριξαν και ενισχύουν τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις με το Πεκίνο που, μετά την είσοδο της Cosco στον ΟΛΠ, επεκτάθηκαν στη συμμετοχή της State Grid στον ΑΔΜΗΕ ( η συμφωνία για την παραχώρηση του 20% υπογράφηκε το 2024), και στο real estate (Golden Visa κ.ά). Η κυβέρνηση διαφημίζει πώς το 2025 οι κινεζικές επενδύσεις στη χώρα μας θα ξεπεράσουν τα 4 δισ.

Σε γενικές γραμμές τα οφέλη απ΄ αυτή τη σχέση είναι σημαντικά ως προς το οικονομικό σκέλος και ίσως ακόμα περισσότερο ως προς το γεωπολιτικό σκέλος. Αξίζει να συνυπολογιστεί και το όφελος που προκύπτει από τις ελληνικές εξαγωγές και την παρουσία ελληνικών επιχειρήσεων στην Κίνα.

Τούτων δοθέντων τίθεται ένα ερώτημα: πώς θα αντιδράσουμε εφόσον ο Ντόναλντ Τραμπ μας ζητήσει να κάνουν “έξωση” στην Cosco από τον Πειραιά και να παραχωρήσουμε το μερίδιό της σε κάποια αμερικανική πολυεθνική;

Η αποκάλυψη του Reuters που επικαλείται υψηλόβαθμες πηγές στη διοίκηση Τραμπ χτυπάει το καμπανάκι. Οι ΗΠΑ είναι σε οικονομικό πόλεμο με την Κίνα, η δε Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει την κινεζική επιρροή ανά την υφήλιο, επειδή -όπως γράφτηκε- θεωρούν ότι ο έλεγχος λιμανιών, όπως του Πειραιά, από τους Κινέζους δυσκολεύει την προετοιμασία της Αμερικής για μία πιθανή σινοαμερικανική πολεμική σύγκρουση στο μέλλον!

Δεν ξέρω τι είναι πιό ανησυχητικό: η δική μας σύγκρουση με το Πεκίνο εάν, πιεζόμενοι από τις ΗΠΑ, τους πούμε “ευχαριστώ, αλλά μαζέψτε τα και φύγετε”, ή η αναβάθμιση του εμπορικού ανταγωνισμού σε πραγματικό πόλεμο της Αμερικής με την Κίνα. Εάν είναι ακριβές αυτό που περιγράφει το Reuters, είναι πιθανό στο μέλλον να συμβούν και τα δύο.

Ελπίζω, στο Μέγαρο Μαξίμου να ζυγίζουν σωστά τα πράγματα και να διακρίνουν τι συμφέρει τη χώρα, κι όχι τι θέλει ο αμερικανικός παράγοντας…

Κινέζοι επενδυτές ανησυχούν ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να στοχεύσει τις δραστηριότητες της COSCO στην Ελλάδα, δήλωσε πηγή κοντά σε Κινέζους επενδυτές που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το σύστημα Τραμπ ασχολείται με το θέμα, καθώς η COSCO, από τους μεγαλύτερους κινεζικούς ομίλους λιμένων και ναυτιλίας, κατέχει ποσοστό 67% στον ΟΛΠ.

Η ιδιωτικοποίηση τμήματος των ελληνικών λιμανιών ξεκίνησε επί κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή και συνεχίστηκε αδιαλλείπτως από όλες τις επόμενες, τελικά, όπως η συμφωνία (μετά και τις πιέσεις των δανειστών) οριστικοποιήθηκε και υπογράφηκε το 2016 από την κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα. Παρά τις κατηγορίες για τους χειρισμούς του τότε υπουργού Ναυτιλίας Θ. Δρίτσα που προκάλεσαν προβληματισμό στους Κινέζους, η συμφωνία κυρώθηκε από τη Βουλή με 223 ψήφους και τη σύμφωνη γνώμη της Ν.Δ, της Δημοκρατικής Συμπαράταξης και όλων των κομμάτων πλην της Χρυσής Αυγής και του ΚΚΕ (για διαφορετικούς λόγους).

Οι πιέσεις στο παρασκήνιο από την κυβέρνηση Τραμπ, όπως μεταδίδει το Reuters, είναι πιθανό να δοκιμάσει τις σχέσεις της Αθήνας με την ΟΥάσιγκτον, καθώς η συμφωνία με την Cosco είναι στρατηγικής κατεύθυνσης, και έως τώρα έχει κριθεί επιτυχημένη και αποδοτική. Αντιστάσεις αναμένεται να προβάλλουν και ελληνικοί εφοπλιστικοί κύκλοι αλλά και ο εμπορικός κόσμος.

Τι μετέδωσε το Reuters

Η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει ως αποστολή να αποδυναμώσει το παγκόσμιο δίκτυο λιμένων της Κίνας και να θέσει περισσότερους στρατηγικούς τερματικούς σταθμούς υπό δυτικό έλεγχο, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν το σχέδιο.
Η επιχείρηση αποτελεί μέρος της πιο φιλόδοξης προσπάθειας επέκτασης της ναυτιλιακής επιρροής των ΗΠΑ από τη δεκαετία του 1970 και έχει σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσει τους αυξανόμενους φόβους στην Ουάσινγκτον ότι θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση έναντι της Κίνας σε περίπτωση σύγκρουσης.

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ πιστεύουν ότι ο στόλος εμπορικής ναυτιλίας των ΗΠΑ δεν είναι επαρκώς εξοπλισμένος για να παρέχει υλικοτεχνική υποστήριξη στον στρατό σε καιρό πολέμου και ότι η εξάρτηση της Ουάσινγκτον από ξένα πλοία και λιμάνια είναι υπερβολική, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Οι επιλογές που εξετάζει ο Λευκός Οίκος περιλαμβάνουν την υποστήριξη ιδιωτικών αμερικανικών ή δυτικών εταιρειών για την αγορά κινεζικών μεριδίων σε λιμάνια, ανέφεραν οι τρεις πηγές. Δεν ανέφεραν καμία συγκεκριμένη εταιρεία εκτός από την αναφορά της BlackRock (BLK.N), ανοίγει νέα καρτέλα προτεινόμενη συμφωνία για την αγορά των λιμενικών περιουσιακών στοιχείων της CK Hutchison του Χονγκ Κονγκ (0001.HK), ανοίγει νέα καρτέλασε 23 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Διωρυγας του Παναμά.

Οι πηγές ζήτησαν να μην κατονομαστούν, επειδή δεν έχουν εξουσιοδότηση να συζητήσουν δημόσια το θέμα.
Ο Λευκός Οίκος και το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό.
Εκτός από τον Παναμά, Αμερικανοί αξιωματούχοι και νομοθέτες ανησυχούν για τις κινεζικές ναυτιλιακές υποδομές που κατέχει σε μέρη όπως η Ελλάδα και η Ισπανία, η Καραϊβική και τα λιμάνια της Δυτικής Ακτής των ΗΠΑ, σύμφωνα με τις πηγές.
Η Κίνα διεξάγει κανονική συνεργασία με άλλες χώρες στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, δήλωσε εκπρόσωπος της διπλωματικής αποστολής της Κίνας στην Ουάσινγκτον.
«Η Κίνα ανέκαθεν αντιτίθετο σθεναρά στις παράνομες και αδικαιολόγητες μονομερείς κυρώσεις και στην λεγόμενη μακροπρόθεσμη δικαιοδοσία και στις κινήσεις που παραβιάζουν και υπονομεύουν τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα άλλων χωρών μέσω οικονομικού καταναγκασμού, ηγεμονισμού και εκφοβισμού», δήλωσε ο εκπρόσωπος.
Αξιωματούχοι στο Πεκίνο δεν απάντησαν σε αίτημα για σχολιασμό.

Το σχέδιο των ΗΠΑ

«Η κυβέρνηση των ΗΠΑ θεωρεί τις κινεζικές επενδύσεις σε παγκόσμια λιμάνια ως τεράστια απειλή για την εθνική της ασφάλεια», δήλωσε ο Stuart Poole-Robb, ιδρυτής της KCS Group, συμβουλευτικής εταιρείας για θέματα κινδύνου και πληροφοριών.
«Η ανησυχία είναι ότι η Κίνα θα μπορούσε να αξιοποιήσει τον έλεγχό της επί αυτών των περιουσιακών στοιχείων για κατασκοπεία, στρατιωτικό πλεονέκτημα ή για να διαταράξει τις αλυσίδες εφοδιασμού κατά τη διάρκεια γεωπολιτικών κρίσεων», είπε, επικαλούμενος συνομιλίες με ομολόγους του στον τομέα της ασφάλειας των ΗΠΑ.

Ο ΟΛΠ στο επίκεντρο

Οι ΗΠΑ σκοπεύουν να εξετάσουν τα κινεζικά συμφέροντα στο ελληνικό λιμάνι του Πειραιά, ανέφεραν οι τρεις πηγές. Βρίσκεται στην Αθήνα, στην ανατολική Μεσόγειο, ο Πειραιάς είναι ένας κεντρικός κόμβος στην εμπορική διαδρομή που συνδέει την Ευρώπη, την Αφρική και την Ασία.
Η COSCO, ένας από τους μεγαλύτερους λιμενικούς και ναυτιλιακούς ομίλους της Κίνας, κατέχει το 67% των μετοχών της εταιρείας του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προωθεί πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της Cosco, η οποία έχει τον έλεγχο του μεγαλύτερου λιμανιού της Ελλάδας. Το σχέδιο αυτό εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ενίσχυσης της αμερικανικής ναυτικής ισχύος και περιορισμού της κινεζικής επιρροής στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς.

Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ η κυβέρνηση Τραμπ ξεκίνησε τη μεγαλύτερη ναυτιλιακή επιχείρηση των τελευταίων δεκαετιών, στοχεύοντας να περιορίσει την επιρροή της Κίνας σε παγκόσμια λιμάνια. Η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι ο αυξανόμενος έλεγχος που ασκεί το Πεκίνο σε κρίσιμες ναυτιλιακές πύλες αποτελεί σημαντικό στρατηγικό κίνδυνο, ειδικά σε περίπτωση πολέμου.

Τα τελευταία χρόνια, κινεζικές εταιρείες έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια σε λιμάνια ανά τον κόσμο, από τη Μεσόγειο έως την Καραϊβική. Η αμερικανική πλευρά ανησυχεί ότι οι επενδύσεις αυτές θα μπορούσαν να προσφέρουν στο Πεκίνο προβάδισμα στον έλεγχο βασικών εφοδιαστικών αλυσίδων και στρατηγικών διαδρομών, κάτι που θα αποβεί κρίσιμο σε περιόδους διεθνούς κρίσης.

Το ενδιαφέρον στρέφεται ιδιαίτερα στη Μεσόγειο, όπου μεγάλα λιμάνια όπως ο Πειραιάς έχουν περάσει υπό κινεζικό έλεγχο. Οι ΗΠΑ εξετάζουν τρόπους ενίσχυσης της δικής τους παρουσίας και συνεργασίας με ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ώστε να διασφαλίσουν ότι τα λιμάνια δεν θα αξιοποιηθούν για στρατιωτικούς ή κατασκοπευτικούς σκοπούς.

Ανησυχίες για την Καραϊβική και τη διεθνή ασφάλεια

Αντίστοιχες ανησυχίες υπάρχουν και στην Καραϊβική, όπου η κινεζική παρουσία σε λιμάνια έχει προκαλέσει ανησυχία στις αμερικανικές αρχές για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και των εφοδιαστικών γραμμών προς τις ΗΠΑ. Αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους πως, σε περίπτωση σύγκρουσης, η Κίνα θα μπορούσε να διακόψει ή να ελέγξει ζωτικής σημασίας διαδρομές.

Το Πεκίνο, από την πλευρά του, διαβεβαιώνει ότι όλες οι δραστηριότητες των κινεζικών εταιρειών στα διεθνή λιμάνια γίνονται στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Επιμένει πως οι επενδύσεις αποσκοπούν στην οικονομική ανάπτυξη και όχι στη στρατιωτική εκμετάλλευση.

Η αντιπαράθεση αυτή αναδεικνύει τη γεωπολιτική σημασία των παγκόσμιων λιμανιών και τους κινδύνους που προκύπτουν όταν η κυριαρχία τους συγκεντρώνεται στα χέρια μιας μόνο χώρας. Οι εξελίξεις αναμένεται να ενταθούν το επόμενο διάστημα, καθώς η Ουάσινγκτον αναζητά συμμάχους για να περιορίσει τη δυναμική της Κίνας στις θαλάσσιες μεταφορές.

Πηγή:Reuters