Το βασικό αίτημα ήταν η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα με έντονες διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα κράτη και τις αντιπροσωπείες τους. Σύμφωνα με τον Νικόλα Φαραντούρη «η Ευρώπη πρέπει να βγει μπροστά και να ηγηθεί της παγκόσμιας προσπάθειας. Πρέπει να μετατρέψει αυτή τη συγκυρία σε ευκαιρία γεωπολιτικής καινοτομίας και αυτονομίας, τόσο για λόγους περιβαλλοντικούς όσο και για λόγους γεωπολιτικούς. Τόσο, δηλαδή, για την προστασία του πλανήτη, της βιοποικιλότητας και των επόμενων γενεών. Όσο και επειδή η Ευρώπη δεν διαθέτει αρκετούς ορυκτούς πόρους ώστε να είναι αυτάρκης και άρα η εξάρτηση από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων διαιωνίζει την οικονομική και πολιτική μας εξάρτηση».

Μια σύνοδος σε βαθιά κρίση

«Στην COP30 βρεθήκαμε σύντομα σε αχαρτογράφητα νερά», είπε ο κ. Φαραντούρης. «Στο προσχέδιο απόφασης που κυκλοφόρησε η προεδρία δεν υπήρχε καμία αναφορά στα ορυκτά καύσιμα — ούτε σε μείωση (phase-down), ούτε σε κατάργηση (phase-out)».
Η ΕΕ αντέδρασε και το απέρριψε ως «απαράδεκτα αδύναμο». Ακολούθησαν απειλές αποχώρησης από τις ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες, ενώ στη σκηνή έβγαιναν διαρροές για έναν άτυπο συνασπισμό κρατών που επιχειρούσαν να «θάψουν» κάθε αναφορά στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Κάποιες χώρες όπως η Ρωσία, η Σαουδική Αραβία και η Ινδία επιχείρησαν να μπλοκάρουν το κείμενο προκαλώντας αντοδράσεις, τις οποίες η Βραζιλία ως οικοδέσποινα προσπάθησε να αμβλύνει.

Τα σημεία αντιπαράθεσης

Α. Ορυκτά καύσιμα

Το κρίσιμο ερώτημα που ταλάνισε τις αντιπροσωπείες ήταν εάν θα δεσμευθεί η διεθνής κοινότητα για κατάργηση των ορυκτών καυσίμων; Η ΕΕ επεδίωξε σαφές, καθαρό «phasing out of fossil fuels». Οι ΗΠΑ δεν εκπροσωπήθηκαν επισήμως και απέφυγαν να τοποθετηθούν με σαφήνεια, λόγω αλλαγής πολιτικών προτεραιοτήτων της νέας Κυβέρνησης Τραμπ. Η Κίνα υποστήριξε μόνο «phase-down», δηλαδή βαθμιαία μείωση. Γενικά, οι πετρελαιοπαραγωγοί του ΟPEC μπλόκαραν κάθε ρητή δέσμευση.
Σύμφωνα με τον κ. Φαραντούρη, «το χάσμα ήταν τόσο βαθύ ώστε οι διαπραγματευτές δεν μιλούσαν την ίδια πολιτική γλώσσα».

Β. Κλιματική χρηματοδότησηΒ. Κλιματική χρηματοδότηση

Οι αναπτυσσόμενες χώρες προσήλθαν με μεγάλες προσδοκίες. Ωστόσο, καμία χώρα δεν δέχτηκε να θέσει συγκεκριμένα όρια για χρηματοδότηση μετά το 2030, ο δε στόχος για χρηματοδότηση προσαρμογής μειώθηκε σχεδόν στο μισό με τις ευάλωτες χώρες να κάνουν λόγο για «ανισότητα κι όχι δικαιοσύνη».

Γ. Η κλιματική γεωπολιτικήΓ. Η κλιματική γεωπολιτική

Σύμφωνα με τον Νικόλα Φαραντούρη, «η COP30 ανέδειξε ένα βαθύ κενό στην παγκόσμια ηγεσία: Οι ΗΠΑ έχουν στραφεί σε πολιτικές που ευνοούν τη χρήση των δικών τους ορυκτών καυσίμων. Η Κίνα προτίμησε χαμηλούς τόνους και μικρές δεσμεύσεις. Και η ΕΕ είναι η μόνη που πήρε θέση αρχών, αλλά χωρίς συμμάχους.

Η ΕΕ εμφανίστηκε απομονωμένη, αλλά ηθικά αναβαθμισμένη. Προσπάθησε να συγκρατήσει τις φυγόκεντρες δυνάμεις, αλλά ο υπόλοιπος κόσμος ήταν μοιρασμένος, λόγω μεγάλων οικονομικών προβλημάτων και ανισοτήτων».

Συμφωνα με τον Έλληνα ευρωβουλευτή «στο Μπελέμ έγινε εμφανές ότι το βάρος της προστασίας του περιβάλλοντος είναι δυσβάσταχτο για τις φτωχότερες χώρες. Οι μη προνομιούχοι ήδη σηκώνουν δυσανάλογα βάρη από την ακρίβεια, την ενεργειακή φτώχεια και τις κοινωνικές ανισότητες. Μια επιπλέον οικονομική επιβάρυνση θα βάθαινε ακόμη περισσότερο αυτές τις ανισότητες. Δεδομένου ότι οι οικονομικά ισχυρότεροι έχουν ιστορικά ωφεληθεί περισσότερο από το σύστημα που βασίστηκε στα ορυκτά καύσιμα, είναι δίκαιο –και πιο αποτελεσματικό κοινωνικά– να συμβάλουν περισσότερο στη μετάβαση σε ένα καθαρότερο και βιώσιμο μέλλον».

Η Ευρωπαϊκή Ένωση για το Κλίμα

Όπως σημειώνει ο Έλληνας ευρωβουλευτής «η Ευρώπη έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στο ζήτημα της αποανθρακοποίησης, έχοντας ήδη μειώσει τις εκπομπές της κατά σχεδόν 40% από το 1990. Είναι σε τροχιά επίτευξης του στόχου –55% καθαρές εκπομπές, που έχει θέσει για το 2030, ενώ παράλληλα το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 70%, αποδεικνύοντας ότι κλιματική δράση και ανάπτυξη μπορούν να συμβαδίσουν, ενώ και τα κράτη μέλη της ΕΕ συμφώνησαν στην υποβολή της Εθνικά Καθορισμένης Συνεισφοράς (NDC) για τους ρύπους για το 2035 με στόχο -66,25% έως -72,5%. Στον τομέα της προσαρμογής, η Επιτροπή ετοιμάζει Ευρωπαϊκό Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων & Ανθεκτικότητα μέχρι το 2026 με στόχος για το 2040, -90%». Η ΕΕ παραμένει ο μεγαλύτερος χρηματοδότης για τις αναπτυσσόμενες χώρες. «Η Ευρώπη μπορεί να διαμορφώσει και να οδηγήσει τη διεθνή ατζέντα για το μέλλον του πλανήτη, να βγει απ’ το καβούκι της και να αποκτήσει διεθνή ρόλο. Πρέπει όμως να επιλέξει ενεργειακή και γεωπολιτική αυτονομία», σημειώνει ο Νικόλας Φαραντούρης.

«Αναγνώριζω ως θετικό την πρόοδο στη χρηματοδότηση προσαρμογής, από την άλλη όμως διαπίστωνω ότι οι δεσμεύσεις στο τελικό κείμενο, ιδιαίτερα για τα ορυκτά καύσιμα, είναι ανεπαρκείς και διαστακτικές.
Η Ευρώπη μπορεί να είναι αυτή εξελιχθεί σε ηγέτιδα δύναμη ευθύνης», τονίζει ο κ. Φαραντούρης.

Στην Τουρκία η επόμενη COP31

Μετά από έντονο παρασκήνιο και τριβές, η Τουρκία κέρδισε τη διοργάνωση της επόμενης Παγκόσμιας Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα, την COP31, επικρατώντας της Αυστραλίας στην κορυφαία παγκόσμια διαδικασία για το κλίμα. Η τουρκική αντιπροσωπεία είχε μια πολύ στοχευμένη παρουσία κι επιβεβαίωσε τα μεγαλεπήβολα σχέδια του Ερντογάν. Η Τουρκία έδωσε μάχη και έπεισε την πλειοψηφία των συμμετεχόντων ότι αξίζει την ευκαιρία να ηγηθεί της προσπάθειας για το κλίμα, παρά το γεγονός ότι η ίδια βασίζεται στη χρήση ορυκτών καυσίμων κατά 85%, με αυξητικές τάσεις. Η Ελληνική κυβέρνηση, αντίθετα, συμφωνα με τον κ. Φαραντούρη, «δεν έστειλε ούτε έναν Υπουργό, σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες της ΕΕ και όλου του πλανήτη που εκπροσωπήθηκαν στο ανώτατο επίπεδο όπως η Γερμανία, από τον Καγκελάριο Μερτζ».

Ο Έλληνας ευρωβουλευτής σημειώνει ότι «η επιτυχία της Τουρκίας επαναφέρει το ερώτημα: γιατί να μην βγει η χώρα μας μπροστά; Μια ευρωπαϊκή χώρα του Νότου με προβλήματα ξηρασίας, λειψυδρίας, ερημοποίησης, γιατί να είναι απούσα απ’ τις μεγάλες διοργανώσεις που δίνουν κύρος και διαμορφώνουν τις παγκόσμιες εξελίξεις; Προσωπικά, εκπροσώπησα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με περηφάνια αλλά αισθάνθηκα ότι εκπροσωπώ και την πατρίδα μου που κάποιοι την θέλουν απλό μεταπράτη ή σιωπηλό και δεδομένο σύμμαχο στη γωνιά της», τονίζει ο Έλληνας ευρωβουλευτής και διερωτάται: «Δεν είδα κάνενα απ’ τα υφιστάμενα κόμματα του ελληνικού κοινοβουλίου να ενδιαφέρεται να το ενημερώσω για όσα συνέβησαν στο Μπελέμ, σε εντίθεση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που ζήτησε αναλυτική ενημέρωση. Γιατί; Ας βγάλει ο καθένας τα συμπεράσματά του»

Το αίτημα έρχεται σε συνέχεια της χθεσινής εκδήλωσης με τίτλο «COP30 – Η επόμενη ημέρα», όπου ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Σωκράτης Φάμελλος, τόνισε την ανάγκη αυτής της κοινής πρωτοβουλίας, όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση.

«Η πρόσφατη Διάσκεψη του ΟΗΕ στο Μπελέμ ολοκληρώθηκε με ελάχιστη πρόοδο, σε μια περίοδο που η κλιματική κρίση απαιτεί αποφασιστικές πολιτικές και όχι σιωπή ή αδιαφορία. Στο αίτημά τους, οι γραμματείς των Κ.Ο και οι βουλευτές των τριών κομμάτων που συμμετέχουν στις αρμόδιες Επιτροπές ζητούν από την Κυβέρνηση να ενημερώσει άμεσα τη Βουλή, να παρουσιάσει τον απολογισμό της Συνόδου και να απαντήσει για τη στάση και τις δεσμεύσεις της χώρας. Τέλος, προτείνεται η παρουσία στη Βουλή περιβαλλοντικών οργανώσεων και εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε η συζήτηση να γίνει με διαφάνεια και με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων», προστίθεται στην ίδια ανακοίνωση.

Το κοινό αίτημα ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ και Νέα Αριστερά

Προς Τον Πρόεδρο της Βουλής των
Ελλήνων
Κοιν.:
1. στην Πρόεδρο της Διαρκούς
Επιτροπής Παραγωγής &
Εμπορίου, κα Αραμπατζή Φωτεινή
2. στον Πρόεδρο της Διαρκούς
Επιτροπής Οικονομικών
Υποθέσεων, κ. Καββαδά Αθανάσιο
3. στην Πρόεδρο της Ειδικής Μόνιμης
Επιτροπής Προστασίας
Περιβάλλοντος, κα
Αυγερινοπούλου Διονυσία

Θέμα: «Αίτημα για σύγκληση κοινής συνεδρίασης των Διαρκών Επιτροπών Παραγωγής & Εμπορίου, Οικονομικών Υποθέσεων και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος, προκειμένου να υπάρξει ενημέρωση και συζήτηση για την 30η Σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ υπό τη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC)- COP30»

Αξιότιμε κ. Πρόεδρε,
Η ετήσια παγκόσμια διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα, η οποία φιλοξενήθηκε φέτος στο Μπελέμ της Βραζιλίας, στην “καρδιά” του Αμαζονίου, που εκπέμπει SOS εδώ και δεκαετίες, ολοκληρώθηκε, σημειώνοντας ελάχιστη πρόοδο, αρκετή απογοήτευση, αλλά και πολλές και μεγάλες απουσίες.

Την ώρα που η παγκόσμια αβεβαιότητα μεγεθύνεται, χρειάζονται ξεκάθαρες τοποθετήσεις, αλλά και δράσεις για την κλιματική πολιτική. Δεδομένης της κρισιμότητας του θέματος, η Κυβέρνηση και οι Υπουργοί καλούνται να ενημερώνουν τη Βουλή και τους Βουλευτές για το σοβαρό αυτό θέμα, κυρίως να τεθεί επί τάπητος ο απολογισμός της COP30.

Προς τούτο, αιτούμεθα την σύγκλιση των Διαρκών Επιτροπών Παραγωγής & Εμπορίου, Οικονομικών Υποθέσεων και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος, προκειμένου να υπάρξει ενημέρωση και συζήτηση για την 30η σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ υπό τη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC)- COP30.

Στις Επιτροπές, προτείνουμε να παραστούν εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων, καθώς και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού (ΚΕΔΕ και ΕΝΠΕ).

Οι Υπογράφοντες Βουλευτές
Μπιάγκης Δημήτριος
Καλαματιανός Διονύσιος
Πέρκα Θεοπίστη

Αποστολάκη Μιλένα
Βατσινά Ελένη
Γερουλάνος Παύλος
Κατρίνης Μιχάλης

Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)

Νικητιάδης Γεώργιος
Νικολαΐδης Αναστάσιος
Παρασύρης Φραγκίσκος
Πουλάς Ανδρέας
Σπυριδάκη Αικατερίνη
Σταρακά Χριστίνα
Χνάρης Εμμανουήλ
Χριστοδουλάκης Εμμανουήλ

Βέττα Καλλιόπη
Γεροβασίλη Όλγα
Ζαμπάρας Μίλτος
Καραμέρος Γιώργος
Κεδίκογλου Συμεών

Κόκκαλης Βασίλης
Μαμουλάκης Χάρης
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Μπάρκας Κώστας
Παππάς Νίκος

Αχτσιόγλου Ευτυχία (Έφη)
Δρίτσας Θεόδωρος
Ζεϊμπέκ Χουσεΐν
Τσακαλώτος Ευκλείδης

«Η επιστήμη υπερίσχυσε, η διεθνής συνεργασία νίκησε», δήλωσε ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα από το Γιοχάνερμπουργκ πριν ακόμη την οριστική υιοθέτηση του ανακοινωθέντος της COP30.

Ο βραζιλιανός πρόεδρος της COP30, ο Αντρέ Κορέα ντο Λάγκο, προχώρησε στην υιοθέτηση βάσει συναίνεσης του κειμένου κατά την συνεδρίαση που έκλεισε τις εργασίες της διάσκεψης.

Το κείμενο της απόφασης χαιρετίζει τη συμφωνία του Παρισιού και την κλιματική συνεργασία, Αλλά δεν καλεί σε επιτάχυνση της δράσης παρά σε εθελοντική βάση και δεν κάνει παρά έμμεση αναφορά στην έξοδο από τα ορυκτά καύσιμα.

«Οφείλουμε να το υποστηρίξουμε διότι, τουλάχιστον, μας οδηγεί προς τη σωστή κατεύθυνση», είχε προηγουμένως δηλώσει ο ευρωπαίος επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα έπειτα από ολονύκτιες διαπραγματεύσεις και μία συντονιστική συνεδρίαση των 27. «Δεν θα κρύψουμε ότι θα προτιμούσαμε κάτι περισσότερο και πάνω απ’ όλα περισσότερη φιλοδοξία».

Εθελοντικές προσπάθειες για την αποχώρηση από τα ορυκτά καύσιμα

Η COP30 δίνει το έναυσμα για τη δημιουργία μιας νέας «εθελοντικής πρωτοβουλίας», στην οποία θα συμμετέχουν οι χώρες που θέλουν να συνεργασθούν για μία αποφασιστικότερη μείωση των εκπομπών άνθρακα με στόχο τον περιορισμό της υπερθέρμανσης κατά +1,5 ° C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Η πρωτοβουλία οφείλει να λάβει υπόψη τη δέσμευση της COP28 του 2023 για σταδιακή εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων – χωρίς, ωστόσο, απερίφραστη αναφορά στη δέσμευση αυτή ώστε να αποφευχθούν οι εντάσεις στις διαπραγματεύσεις.

Παρά την πίεση από πάνω από 80 χώρες της Ευρώπης, της Λατινικής Αμερικής και των νησιωτικών κρατών, η COP30 δεν υιοθέτησε οδικό χάρτη για την έξοδο από τα ορυκτά καύσιμα.

Σε απάντηση, ο πρόεδρος της COP30 Αντρέ Κορέα ντο Λάγκο ανακοίνωσε την πρόθεσή του για την κατάρτιση ενός τέτοιου οδικού χάρτη -καθώς και ενός σχεδίου κατά της αποψίλωσης των δασών- για όσες χώρες επιθυμούν να συμμετάσχουν, διευκρινίζοντας όμως ότι δεν πρόκειται για συλλογική απόφαση των μελών της COP.

Τριπλασιασμός της βοήθειας για κλιματική προσαρμογή

Η COP30 προτρέπει για τον τριπλασιασμό της χρηματοδότησης για την κλιματική προσαρμογή των αναπτυσσόμενων χωρών έως το 2035, σε σχέση με τον στόχο των 40 δισ. δολαρίων ετησίως για το 2025. Η βοήθεια αυτή χρηματοδοτεί έργα όπως την ανύψωση οδικών υποδομών, την ενίσχυση κτιρίων απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα ή την προετοιμασία του αγροτικού τομέα για τις ξηρασίες.

Ωστόσο, οι ανεπτυγμένες χώρες δεν δεσμεύθηκαν να αυξήσουν το συνολικό ποσό της κλιματικής χρηματοδότησης, που υπολογίζεται να φθάσει τα 300 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2035. Έτσι, οποιαδήποτε πρόσθετη ενίσχυση για προσαρμογή θα πρέπει να εξασφαλιστεί μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Τα υπόλοιπα κονδύλια θα δίνονται σε μορφή δανείων για δράσεις μείωσης εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Οι παγκόσμιες εμπορικές εντάσεις της μετάβασης

Για πρώτη φορά, οι εμπορικές εντάσεις που συνοδεύουν την ενεργειακή μετάβαση θα αποτελέσουν αντικείμενο τριετούς διαλόγου στο πλαίσιο των συνομιλιών για το κλίμα.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται πολιτική επιτυχία για την Κίνα, η οποία, μαζί με άλλες αναδυόμενες εξαγωγικές οικονομικές δυνάμεις όπως η Ινδία, αμφισβητεί επί χρόνια τους περιβαλλοντικούς εμπορικούς φραγμούς, κυρίως τον φόρο του άνθρακα στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Πηγή: ΑΠΕ

Χιλιάδες άνθρωποι παρακολουθούσαν τις συνομιλίες του ΟΗΕ για το κλίμα στη Βραζιλία, συμπεριλαμβανομένων μελών αντιπροσωπειών από όλο τον κόσμο, όταν φωτιά ξέσπασε ξαφνικά σε ένα από τα περίπτερα στο συνέδριο.

Καπνός φαινόταν να βγαίνει από τις προσωρινές εγκαταστάσεις, ενώ πλήθη ανθρώπων είχαν ήδη συγκεντρωθεί έξω, με τα πυροσβεστικά οχήματα να φτάνουν γρήγορα στο σημείο. Η κυβέρνηση δηλώνει ότι η πυρκαγιά είναι πλέον υπό έλεγχο και ότι δεν υπάρχουν τραυματίες.

Δεν είναι ακόμη γνωστό τι προκάλεσε την πυρκαγιά. Ένας αυτόπτης μάρτυρας δήλωσε στο BBC ότι πιστεύει ότι ήταν κάποιο ηλεκτρικό πρόβλημα που την προκάλεσε.

Η πυρκαγιά ξέσπασε ενώ οι υπουργοί από όλο τον κόσμο βρίσκονταν σε εντατικές διαπραγματεύσεις με στόχο να ξεπεραστεί το αδιέξοδο σχετικά με τα ορυκτά καύσιμα, τη χρηματοδότηση για το κλίμα και τα μέτρα εμπορίου, με μόνο μία ημέρα να απομένει για τη λήξη της διήμερης συνόδου.

Η COP30 είναι η 30ή ετήσια Διάσκεψη των Μερών (Conference of the Parties) της Σύμβασης-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC). Πρόκειται για το κύριο πολυμερές φόρουμ λήψης αποφάσεων, όπου συγκεντρώνονται σχεδόν όλες οι χώρες του κόσμου για να συμφωνήσουν σε δράσεις αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης.