Νίκος Γιαννόπουλος

Εφόσον θεωρείται το παραπάνω συμπέρασμα υπερβολικό, να σας ενημερώσουμε ότι ο οικοδεσπότης της διάσκεψης, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, έφυγε από το Μπακού σχεδόν… σκασμένος. “Ηλπιζα σε ένα πιο φιλόδοξο αποτέλεσμα για την αντιμετώπιση της μεγάλης πρόκλησης που αντιμετωπίζουμε” τόνισε on camera o Πορτογάλος πολιτικός. Και όταν κάτι τέτοιο δηλώνεται on camera, πρέπει κανείς να είναι απολύτως σίγουρος ότι η απογοήτευση και ο προβληματισμός είναι σαφώς μεγαλύτεροι από όσο η δήλωση δείχνει.

Θα ισχυριστεί κάποιος ότι το ποσό που συμφώνησαν να καταβάλλουν ετησίως οι ισχυρές χώρες στις πιο αδύναμες δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο, τα 300 δις δολάρια το χρόνο, είναι 300 δις δολάρια το χρόνο. Όμως, με μία προσεκτική ματιά, οι οικονομίες των ΗΠΑ, της ΕΕ και της Ιαπωνίας ΜΑΖΙ, θα μπορούσαν να σπάσουν το όριο των 300 δις και να προχωρήσουν σε πιο φιλόδοξες επενδύσεις έτσι ώστε να επιτευχθεί ο κοινός πλανητικός στόχος: Να υπάρξουν όσο το δυνατόν λιγότερο καταστροφικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, να μπορεί, με άλλα λόγια, ο πλανήτης και τα πλάσματα πάνω σ’ αυτόν να επιβιώσουν.

Ομως δεν υπήρξε τόλμη καθώς, απ’ ότι φάνηκε, οι πάντες περιχαρακώθηκαν γύρω από τα εθνικά τους συμφέροντα αγνοώντας την κοινή πρόκληση. Η Υπουργός Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής μίας ισχυρής χώρας, της Βραζιλίας, τόνισε χαρακτηριστικά ότι “η διάσκεψη στο Μπακού ήταν μία πικρή εμπειρία”.

Η κυβέρνηση Λούλα στη Βραζιλία επιχειρεί να μειώσει τις συνέπειες που άφησε πίσω της η λαϊκίστική και ακραία αντιοικολογική πολιτική του Ζάιρ Μπολσονάρο και προφανώς θα ήθελε να δει πιο γενναία βήματα. Είναι άλλωστε η χώρα που θα φιλοξενήσει την επόμενη μεγάλη διάσκεψη για το κλίμα.

Ηταν βέβαια καλοδεχούμενα μέτρα όπως η επιβολή του τέλους μεθανίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες που έχει ως στόχο τη μείωση των εκπομπών αυτού του ισχυρού αερίου του θερμοκηπίου. Καλοδεχούμενη επίσης και η δημιουργία μηχανισμού εμπορίας ανθρακικών πιστώσεων που επιτρέπει στις χώρες να αγοράζουν και να πωλούν πιστώσεις άνθρακα, με στόχο τη μείωση των παγκόσμιων εκπομπών.

Μήπως όμως εδώ ταιριάζει η αγγλική φράση too little, too late (πολύ λίγα, πολύ αργά); Διότι άλλες απόψεις, περισσότερο ριζοσπαστικές, αναφέρουν ότι οι συμμετέχοντες θα έπρεπε να αποφασίσουν για παράδειγμα να δεσμευτούν για ταχύτερη μετάβαση σε μηδενικές εκπομπές άνθρακα (net zero) με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα. Αυτό μάλιστα, θα ήταν ένα αποφασιστικό βήμα όπως και η δέσμευση για σταδιακή μείωση της παραγωγής πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα, με καθορισμένα ορόσημα. Τέτοιου είδους μέτρα όμως απαιτούσαν ισχυρή πολιτική βούληση από τις ισχυρές χώρες. Ποιος όμως να πάρει αυτήν την ευθύνη από την πλευρά της Δύσης; Ο Τζο Μπάιντεν, που παραδίδει σε ενάμιση μήνα την εξουσία στον αρνητή της κλιματικής αλλαγής Ντ. Τραμπ ή οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που μοιάζουν άβουλοι και μοιραίοι;

Αφήστε, δε, το γεγονός ότι η διάσκεψη του Μπακού διεξήχθη με την ισχυρή παρουσία των λόμπι των ορυκτών καυσίμων, καθώς αναφέρθηκε ότι πάνω από 1.700 εκπρόσωποι της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου (για την ακρίβεια 1773) παρευρέθηκαν στη σύνοδο, ξεπερνώντας κατά πολύ τον αριθμό των εκπροσώπων από τις πιο ευάλωτες χώρες. Ακόμα και η επιλογή του Μπακού για τη διεξαγωγή της συνόδου ήταν από την αρχή προβληματική. Το Αζερμπαϊτζάν διαθέτει μία, κατά γενική ομολογία, αυταρχική κυβέρνηση που πολλές φορές καταπατά τα ανθρώπινα δικαιώματα στην επικράτειά της. Είναι επίσης χώρα-παραγωγός μεγάλων ποσοτήτων ορυκτών καυσίμων και η επιλογή της για τη διοργάνωση της συνόδου χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως “πλυντήριο”.

Υπό αυτά τα δεδομένα όσα δήλωσε στο φινάλε της συνόδου ο ειδικός γραμματέας του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, Σίμον Στέιλ μοιάζουν με ευσεβείς πόθους και ευχολόγια: “Αυτή η συμφωνία θα διατηρήσει την ανάπτυξη της καθαρής ενέργειας και θα προστατεύσει δισεκατομμύρια ζωές. Θα βοηθήσει όλες τις χώρες να μοιραστούν τα τεράστια οφέλη της τολμηρής δράσης για το κλίμα: περισσότερες θέσεις εργασίας, ισχυρότερη ανάπτυξη, φθηνότερη και καθαρότερη ενέργεια για όλους. Αλλά όπως κάθε ασφαλιστήριο συμβόλαιο – λειτουργεί μόνο εάν τα ασφάλιστρα καταβληθούν πλήρως και έγκαιρα”.

Αν εξαιρέσει κανεί την τελευταία αιχμή για την πλήρη και έγκαιρη καταβολή των… ασφαλίστρων, κατά τα άλλα η δήλωση βρίθει από γενικόλογες αναφορές και άκρατη αισιοδοξία. Και όλα αυτά ενώ κανείς δεν γνωρίζει αν οι ΗΠΑ, μία από τις περισσότερο ρυπογόνες χώρες του κόσμου, θα δώσει το παρόν στην επόμενη διάσκεψη για το κλίμα. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι κάτω από την εξουσία του η χώρα θα αποχωρήσει εκ νέου από τη Συμφωνία του Παρισιού, οπότε μία επιλογή απουσίας από τη διάσκεψη του 2025 θα φάνταζε ως…λογική.

Δεν πρέπει, πάντως, να τρέφουμε αυταπάτες. Χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ στη συλλογική προσπάθεια, και με τους “μεγάλους παίκτες” του πλανήτη να προετοιμάζονται περισσότερο για πόλεμο παρά για ειρήνη δεν μπορεί να είναι κανείς ούτε στοιχειωδώς αισιόδοξος για την έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Ομως, παρά τα όσα παράλογα ισχυρίζονται οι αρνητές της, η κλιματική κρίση είναι ήδη εδώ και όποιος δεν την βλέπει, απλά εθελοτυφλεί.

Επετεύχθη μια συμφωνία που προβλέπει ότι ο αναπτυσσόμενος κόσμος θα λαμβάνει κεφάλαια τουλάχιστον ύψους 1,3 τρισεκ. δολαρίων ετησίως προκειμένου να στραφούν τα αναπτυσσόμενα κράτη προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και εκπομπών αερίου. Αυτό γίνεται για να αντιμετωπιστούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα λόγω της κλιματικής αλλαγής μέχρι το 2035. Από αυτό το συνολικό ποσό μόνο 300 δισ. θα προέλθουν από χαμηλότοκα δάνεια και επιχορηγήσεις από τον αναπτυγμένο κόσμο.

#COP29 Bulletin Day 5: Pressure to clean up COPs and shortfall in adaptation pledgeshttps://t.co/Jwn9o2BQ6i

— Climate Home News (@ClimateHome) November 15, 2024

Το υπόλοιπο του ποσού θα προέλθει από ιδιώτες επενδυτές, κάτι που όμως δεν έχει αποσαφηνιστεί και δεν υπάρχει κάποια συμφωνία. Τα αναπτυσσόμενα κράτη με πρωτεργάτη την Ινδία καταγγέλλουν αυτή τη συμφωνία ως όχι αρκετά φιλόδοξη, ως ανεπαρκή και ως προδοσία.

🌍💸 On this #GlobalDay of Action for #ClimateJustice, we demand ambition, fairness, and justice in climate finance!

The New Collective Quantified Goal (NCQG) at #COP29 must deliver real solutions for those facing the greatest climate challenges.#NoGoalNoWorld @antonioguterres pic.twitter.com/45ljwfe6VS

— GFLAC (@GrupoGFLAC) November 16, 2024

Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών έκανε λόγο για μια συμφωνία που ουσιαστικά θέτει τη βάση για να προχωρήσει ο κόσμος ένα βήμα παραπέρα, ενώ και ο Αμερικανός Πρόεδρος χαρακτήρισε τη συμφωνία ως ένα σημαντικό βήμα στην προσπάθεια να καταπολεμηθεί η υπερθέρμανση του πλανήτη.

Οι χώρες για τις οποίες προορίζεται η χρηματοδότηση χαρακτήρισαν “ανεπαρκή” τη συμφωνία. “Λυπάμαι, αλλά πρέπει να πω ότι αυτή η συμφωνία είναι μια οφθαλμαπάτη”, είπε η εκπρόσωπος της ινδικής αντιπροσωπείας Τσάντνι Ράινα στο Σώμα, ενώ ολοκληρωνόταν η διαδικάσια. “Κατά την άποψή μας δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε”.

Μάλιστα, το απόγευμα του Σαββάτου, οι εκπρόσωποι τους αποχώρησαν από την ολομέλεια της COP29, δηλώνοντας ότι νιώθουν αποκλεισμένοι και αγνοημένοι , αφού οι πλουσιότερες χώρες δεν δέχτηκαν οι ετήσιες επιχορηγήσεις να φτάνουν τα 500 δισ. δολάρια, επικαλούμενες τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες.

Ενδεικτικού του κλίματος στη Διάσκεψη είναι ότι οι συνομιλίες επρόκειται να ολοκληρωθούν την Παρασκευή και τελικά κατέληξαν τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής.

Στην COP28 στο Ντουμπάι, τα κράτη είχαν συμφωνήσει στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Φέτος, στο Μπακού, η γενικότερη αίσθηση ήταν πως το θέμα ξεχάστηκε και δεν θα γινόταν καν σχετική αναφορά στο κείμενο της συμφωνίας. Η Σαουδική Αραβία, την περασμένη εβδομάδα ξεκαθάρισε πως η ίδια και η ομάδα των Αραβικών χωρών δεν επιθυμούν η συμφωνία να περιλαμβάνει καμία αναφορά στα ορυκτά καύσιμα.

Αυτό, σύμφωνα με το BBC προκάλεσε την οργή από Ευρωπαϊκή Ένωση, ΗΠΑ και Βρετανία που απαίτησαν την εκ νέου δέσμευση στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, προκειμένου να προχωρήσουν σε συμφωνία για την χρηματοδότηση.

Μάλιστα, όπως αναφέρει το βρετανικό Μέσο, στη νέα συμφωνία περιλαμβάνεται επαναδέσμευση στον στόχο της απεξάρτησης, όμως αναφέρεται με την παράγραφο και τον αριθμό του εγγράφου, ώστε οι λέξεις “ορυκτά καύσιμα” να μην εμφανίζονται στο κείμενο.

Πώς λειτουργούν οι συνομιλίες

Οι συνομιλίες για το κλίμα είναι περίπλοκες, με πολλές χώρες να συνεργάζονται και να χωρίζονται σε ομάδες, για να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική τους δύναμη και να επιτύχουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τους λαούς τους.

Οι βασικές “ομάδες” είναι οι εξής:

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ): Ένα από τα πιο γνωστά μπλοκ, που περιλαμβάνει τις χώρες της ΕΕ
• G77+Κίνα: Η μεγαλύτερη και ίσως πιο ισχυρή ομάδα της COP29. Αποτελείται από αναπτυσσόμενες χώρες. Παρόλο που ξεκίνησε με 77 μέλη, σήμερα περιλαμβάνει πολύ περισσότερα κράτη
• AOSIS: Η ομάδα των μικρών νησιωτικών κρατών. Εστιάζει στα ζητήματα που αντιμετωπίζουν λόγω της κλιματικής αλλαγής, ιδιαίτερα της ανόδου της στάθμης της θάλασσας.

Όπως μετέδωσε το BBC, οι εκπρόσωποι των αναπτυσσόμενων χωρών εξέφρασαν την έντονη δυσαρέσκειά τους, όταν οι ανεπτυγμένες χώρες πρότειναν ένα χρηματικό ποσό, που θεωρήθηκε πολύ χαμηλό για να στηρίξει την προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Συγκεκριμένα, οι αναπτυσσόμενες χώρες που συμμετέχουν στη διάσκεψη απέρριψαν την προσφορά των 250 δισ. δολαρίων, που προέβλεπε το χθεσινό (22/11) προσχέδιο συμφωνίας, τονίζοντας ότι η οικονομική προσφορά που τίθεται ως αντικείμενο διαπραγμάτευσης είναι «προσβλητική».

Η Κίνα και άλλες αναπτυσσόμενες χώρες πρότειναν ετήσιες επιχορηγήσεις ύψους 500 δισ. δολαρίων, με τους εκπροσώπους των πλουσιότερων χωρών να απαντούν ότι κάτι τέτοιο είναι αδύνατο με τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αποχωρήσουν οι αναπτυσσόμενες χώρες από τις διαπραγματεύσεις, διαμηνύοντας ότι νιώθουν «αποκλεισμένες και αγνοημένες».

Πάντως, η ολομέλεια της συνόδου, που συνήθως αποτελεί την τελική συνεδρίαση της COP29, ξεκίνησε παρά τις αποχωρήσεις.

Παραμένει το χάσμα πλούσιων και φτωχών

Το προσχέδιο συμφωνίας που παρουσιάστηκε την Πέμπτη στην COP29 δίνει δύο εντελώς διαφορετικές επιλογές για τη χρηματική βοήθεια προς τον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Η χρηματοδότηση αυτή περιορίζεται σήμερα στα 100 δισ. δολάρια ανά έτος, θα πρέπει όμως να φτάσει τουλάχιστον το 1 τρισ. δολάρια ανά έτος μέχρι το τέλος της δεκαετίας, σύμφωνα με εκτιμήσεις οικονομολόγων που παρουσιάστηκαν στην σύνοδο.

Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του απογοητευμένου διαπραγματευτή του Παναμά, Χουάν Κάρλος Μοντερέι Γκόμεζ, ο οποίος ανέφερε χαρακτηριστικά: «Η διαδικασία εξελίσσεται σε ένα τραγικό θέαμα, μια παράσταση κλόουν, αφού ακόμα και όταν φτάνουμε στην τελευταία στιγμή εμφανίζεται ένα τόσο αδύναμο κείμενο».

Μιλώντας από τη σύνοδο της G20 στην Βραζιλία, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποίησε τη διεθνή κοινότητα ότι στην COP29 «η αποτυχία δεν είναι επιλογή».

Πρώτον η Τεχνολογία για την οποία ο κ.Μητσοτάκης είπε ότι η κυβέρνησή του έχει επενδύσει σε αυτήν, αναφέροντας τον αριθμό έκτακτης ανάγκης «112», που σημαίνει ότι μπορούμε πλέον να αποστέλλουμε σε όλα τα κινητά τηλέφωνα της χώρας, ανεξάρτητα από το αν αυτά ανήκουν σε Έλληνες ή σε τουρίστες, στοχευμένα μηνύματα, δίνοντάς τους πολύ σαφείς οδηγίες για το τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση φυσικής καταστροφής. “Στην περίπτωσή μας, ήταν μια πυρκαγιά που κατέστρεψε ένα εύπορο προάστιο της Αθήνας, τον Ιούλιο του 2018, σκοτώνοντας 104 ανθρώπους, οι οποίοι δεν έλαβαν οποιαδήποτε έγκαιρη προειδοποίηση για το τι επρόκειτο να τους πλήξει. Δεσμευτήκαμε τότε ότι έπρεπε να αναθεωρήσουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τις φυσικές καταστροφές.” ανέφερε χαρακτηριστικά

 Το δεύτερο ζήτημα στο οποίο εστίασε ήταν η διακυβέρνηση. Τόνισε ότι συγκροτήθηκε Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κάτι που «ήταν μια πολύ σημαντική οργανωτική αλλαγή, διότι εκεί συγκεντρώθηκαν όλοι οι απαραίτητοι φορείς: ο στρατός, η αστυνομία, η πυροσβεστική, τα ασθενοφόρα (ΕΚΑΒ), οι δασικές υπηρεσίες, η ακτοφυλακή. Κωδικοποιήσαμε τις αρμοδιότητες. Θελήσαμε να διασφαλίσουμε ότι οι γραμμές επικοινωνίας είναι ανοιχτές και η ιεραρχία και η κατανομή καθηκόντων είναι πολύ σαφής».

   Το τρίτο ζήτημα σχετίζεται με την οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης με τους τοπικούς φορείς και όπως είπε ο κ.Μητσοτάκης «δεν ωφελεί να εκπέμπεις ένα μήνυμα “112”, που λέει στους ανθρώπους ότι πρέπει να απομακρυνθούν σε περίπτωση πυρκαγιάς, αν δεν εισακουστεί». «Επομένως, η οικοδόμηση αυτών των σχέσεων εμπιστοσύνης, η εκπαίδευση των ανθρώπων, η ανάπτυξη μιας κουλτούρας εκκένωσης, το να διασφαλίζεις ότι οι πολίτες εμπιστεύονται τις υπηρεσίες πολιτικής προστασίας, είναι απίστευτα σημαντικά» επισήμανε. Προσέθεσε ότι η χώρα μας το έχει πετύχει και σημείωσε ότι «κάποιες φορές είναι προτιμότερο να απομακρύνεις ανθρώπους και να ρέπεις προς την πλευρά της προσοχής παρά να χάνονται ζωές επειδή δεν είχε υπάρξει ενημέρωση για το τι επρόκειτο να αντιμετωπίσουν».

   Συμμετοχή του πρωθυπουργού σε Παράλληλες Εκδηλώσεις στην COP29

   Νωρίτερα, ο πρωθυπουργός παρέστη στα εγκαίνια του ελληνικού περιπτέρου στην COP29, όπου τόνισε ότι η Ελλάδα είναι πρωτοπόρος στην ενεργειακή μετάβαση, έχοντας μειώσει τις εκπομπές ρύπων κατά περίπου 45% σε σύγκριση με το 2005, σημειώνοντας ότι η στροφή σε καθαρές τεχνολογίες ηλεκτροπαραγωγής γεννά νέες επενδυτικές ευκαιρίες στη χώρα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε πως η Ελλάδα μετατρέπεται σταδιακά σε εξαγωγό ενέργειας, επισημαίνοντας τη σημασία ενός εκτενέστερου δικτύου διασυνδέσεων με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

   Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ακόμα ότι η κυκλική οικονομία και η προστασία μοναδικών οικοσυστημάτων αποτελούν σημαντικό μέρος της ευρύτερης στρατηγικής βιωσιμότητας της Ελλάδας, η οποία είναι ιδιαίτερα σημαντική και για τον τουρισμό.

   Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έλαβε επίσης μέρος στην Παράλληλη Εκδήλωση με τίτλο «Vertical Corridor: Europe’s New Energy Lifeline», όπου ανέφερε ότι οι υποδομές για την υποδοχή υγροποιημένου φυσικού αερίου που διαθέτει η Ελλάδα και ο κάθετος διάδρομος συνέβαλαν στη θωράκιση του εφοδιασμού της ευρύτερης περιοχής όταν η Ρωσία περιόρισε δραστικά τις εξαγωγές προς την Ευρώπη, προσθέτοντας ότι μέσω αυτού του διαδρόμου μπορεί να εξυπηρετηθεί έως και η Ουκρανία.

   Τόνισε ακόμα ότι η απόκλιση στις χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και άλλων κρατών μελών της ΕΕ καταδεικνύει αδυναμίες της εσωτερικής αγοράς.

   Τέλος, ο πρωθυπουργός συμμετείχε στη βουλγαρική παράλληλη εκδήλωση «High-Level segment of the President’s Administration and the Ministry of Energy». Ο κ. Μητσοτάκγης σημείωσε την ανάγκη συνεργασίας σε περιφερειακό επίπεδο αλλά και στο επίπεδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ώστε να αντιμετωπιστούν οι στρεβλώσεις που παρατηρούνται στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

   Στάθηκε στη δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών, όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Ρουμανία, προκειμένου να αλληλοϋποστηρίζονται στην κάλυψη των ενεργειακών τους αναγκών, αξιοποιώντας πηγές στις οποίες ειδικεύεται η κάθε χώρα.

Συζητήθηκε ακόμη η ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών, καθώς το Αζερμπαϊτζάν είναι σημαντικός προμηθευτής φυσικού αερίου στη χώρα μας.

Οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν επίσης απόψεις για τις περιφερειακές εξελίξεις. Ο Πρωθυπουργός εξέφρασε την ικανοποίησή του για την έναρξη απευθείας επαφών του Αζερμπαϊτζάν με την Κύπρο και για τη συμμετοχή του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη στην COP29, η οποία σηματοδοτεί την πρώτη επίσκεψη Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Αζερμπαϊτζάν.

Έγινε ακόμη αναφορά στις προοπτικές και τον οδικό χάρτη για την οριστική επίτευξη ειρήνης ανάμεσα στο Αζερμπαϊτζάν και στην Αρμενία.

Στο περιθώριο της COP29 ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ακόμα συναντήσεις με τον Πρόεδρο του Καζακστάν, Kassym-Jomart Tokayev και με τον Πρόεδρο του Ουζμπεκιστάν, Shavkat Mirziyoyev.

Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων συζητήθηκε η ενίσχυση των σχέσεων και της επιχειρηματικής συνεργασίας τόσο με το Καζακστάν όσο και με το Ουζμπεκιστάν, καθώς και οι προοπτικές συνεργασίας για ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος κατά τη διάρκεια της θητείας της Ελλάδας ως μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τη διετία 2025-26.

Συζητήθηκαν ακόμα θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος.

Τόνισε την ανάγκη υιοθέτησης λύσεων φιλικών προς το περιβάλλον και κάλεσε την Ευρώπη να επανεξετάσει την προσέγγισή της.

«[…]η Ευρώπη ουσιαστικά παρέχει καθαρή τεχνολογία, αλλά με πολύ υψηλό κόστος. Είμαστε η μόνη περιοχή του κόσμου που επιβάλλει περιβαλλοντικούς φόρους. Ωστόσο, οι εκπομπές μας αντιστοιχούν μόνο στο 6% των παγκόσμιων εκπομπών και δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να το κάνουμε αυτό γιατί διαφορετικά θα χάσουμε τον οικονομικό πόλεμο, αν θέλετε. Καταρχήν η Ευρώπη και ο κόσμος θα πρέπει να είναι πιο ειλικρινή όσον αφορά τις ανταλλαγές. Ναι, η κλιματική αλλαγή θα αντιμετωπιστεί, αλλά αυτή αν θέλετε, η αντιμετώπιση δεν θα είναι χωρίς κόστος. Θα πρέπει λοιπόν να υιοθετήσουμε μια οικονομία η οποία μπορεί να επιβραδυνθεί κατά κάποιο τρόπο, αλλά ουσιαστικά θα είναι πιο φιλική προς το περιβάλλον. Και αυτό είναι καθήκον μας να το διευκολύνουμε».

Ακόμα είπε ότι «η Ευρώπη χρειάζεται να αλλάξει τους κανονισμούς της. Θα πρέπει λοιπόν να επικεντρώσουμε, αν θέλετε περισσότερο στην επίβλεψη και να γίνουμε αν θέλετε πιο συμπεριληπτικοί. Κάθε κράτος θα πρέπει να επιλέξει τη δική της φιλόδοξη πορεία. Θα πρέπει να στοχεύσουμε στις εκπομπές και στη μείωσή τους και να υιοθετήσουμε νέες τεχνολογίες. Θα πρέπει να αφήσουμε την καινοτομία να κάνει αυτό που ξέρει να κάνει[…]».

Ακόμη, αναφέρθηκε στην ανάγκη για έναν πιο ισορροπημένο τρόπο αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, όπου οι νέες τεχνολογίες και η καινοτομία μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο. Υποστήριξε ότι κάθε χώρα πρέπει να ακολουθήσει τη δική της φιλόδοξη πορεία και να προωθήσει τεχνολογίες που μειώνουν τις εκπομπές.

Στις 7:30 ώρα Ελλάδας, ο πρωθυπουργός θα παραχωρήσει συνέντευξη στην τηλεόραση του πρακτορείου Bloomberg.

Στη συνέχεια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα εγκαινιάσει το ελληνικό περίπτερο στην COP29 και θα μιλήσει στην ολομέλεια της συνόδου υψηλού επιπέδου της διάσκεψης.

Στις 9:15 ο πρωθυπουργός θα συμμετάσχει στην παράλληλη εκδήλωση «Vertical Corridor: Europe’s New Energy Lifeline» και στις 12:00 στην παράλληλη εκδήλωση «Our Ocean, Our Action», οι οποίες θα φιλοξενηθούν στο ελληνικό περίπτερο.

Στις 14:00 ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα λάβει μέρος στην παράλληλη εκδήλωση υψηλού επιπέδου του ΟΗΕ για την αποστολή έγκαιρων προειδοποιήσεων και την αντιμετώπιση των πολύ υψηλών θερμοκρασιών.

Στις 15:20 ο πρωθυπουργός θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ilham Aliyev.

Το Αφγανιστάν είναι το έκτο πιο ευάλωτο κράτος στην κλιματική αλλαγή και οι Ταλιμπάν έχουν ζητήσει τη συμμετοχή τους στις διεθνείς συναντήσεις για το κλίμα, παρά την πολιτική τους απομόνωση.

The 29th United Nations Climate Change Conference (COP29) will be held in Baku, Azerbaijan from 11 to 22 November 2024, under the presidency of the Government of Azerbaijan.https://t.co/tlITdDR0HF#COP29 #ClimateAction #ActNow pic.twitter.com/NphVrmwrFD

— United Nations Pakistan – اقوام متحدہ پاکستان (@UNinPak) November 8, 2024

Κανένα κράτος δεν έχει αναγνωρίσει τους Ταλιμπάν από την κατάληψη της εξουσίας το 2021. Οι αξιωματούχοι από την Υπηρεσία Εθνικής Προστασίας Περιβάλλοντος του Αφγανιστάν (NEPA) έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι η κλιματική αλλαγή δεν πρέπει να πολιτικοποιείται και έχουν ζητήσει την αποκατάσταση περιβαλλοντικών έργων που είχαν ανασταλεί μετά την κατάληψη των Ταλιμπάν.

Το Αζερμπαϊτζάν, που φιλοξενεί τη σύνοδο COP29, έχει ξανανοίξει την πρεσβεία του στην Καμπούλ, αλλά δεν έχει αναγνωρίσει επίσημα την κυβέρνηση των Ταλιμπάν.

Η υπηρεσία αυτή του ΟΗΕ παρατήρησε κυρίως ότι το διοξείδιο του άνθρακα συγκεντρώνεται πιο γρήγορα από ποτέ στην ατμόσφαιρα, με ρυθμούς που έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 10% μέσα σε δύο δεκαετίες.

• «Ακόμη μία χρονιά, ακόμη ένα ρεκόρ. Θα έπρεπε να σημάνει συναγερμός μεταξύ αυτών που λαμβάνουν αποφάσεις. Είναι ξεκάθαρο ότι υπολειπόμαστε των στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού», δήλωσε η Σελέστ Σάουλο γενική γραμματέας του WMO.

Με βάση τη Συμφωνία του Παρισιού οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να λάβουν μέτρα ώστε να περιοριστεί η άνοδος της θερμοκρασίας της Γης σε λιγότερους από 2° Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή.

Η ετήσια έκθεση του WMO για τα αέρια του θερμοκηπίου δόθηκε στη δημοσιότητα λίγες ημέρες πριν την COP29, τη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα που θα διεξαχθεί από τις 11 ως τις 22 Νοεμβρίου στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν.

• Για όσο καιρό συνεχίζονται οι εκπομπές, τα αέρια του θερμοκηπίου θα εξακολουθήσουν να συγκεντρώνονται στην ατμόσφαιρα, αυξάνοντας τη θερμοκρασία της Γης, τόνισε ο WMO.

Ήδη οι παγκόσμιες θερμοκρασίες στην επιφάνεια της Γης και της θάλασσας ήταν το 2023 «οι υψηλότερες που έχουν καταγραφεί από το 1850».

• Με δεδομένη μάλιστα τη διάρκεια ζωής του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, τα τρέχοντα επίπεδα θερμοκρασίας θα διατηρηθούν για δεκαετίες ακόμη κι αν μειωθούν γρήγορα οι εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου και μηδενιστούν.

«Το CO2 συγκεντρώνεται στην ατμόσφαιρα πιο γρήγορα σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη περίοδο της ανθρώπινης ύπαρξης», προειδοποίησε ο WMO.

Η Γη γνώρισε τόσο υψηλές συγκεντρώσεις CO2 πριν 3 με 5 εκατομμύρια χρόνια, όταν η θερμοκρασία ήταν κατά 2 με 3 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη και το επίπεδο της θάλασσας 10 με 20 μέτρα πάνω από το σημερινό, υπενθύμισε. Λίγο λιγότερο από τις μισές εκπομπές CO2 παραμένουν στην ατμόσφαιρα, ενώ οι υπόλοιπες απορροφώντας από τα οικοσυστήματα.

• Όμως σήμερα «είμαστε αντιμέτωποι με έναν πιθανό φαύλο κύκλο», προειδοποίησε η Κο Μπάρετ αναπληρώτρια γενική γραμματέας του WMO.

Η κλιματική αλλαγή θα μπορούσε να «οδηγήσει τα οικοσυστήματα να γίνουν οι μεγαλύτεροι παραγωγοί αερίων του θερμοκηπίου», τόνισε.

Οι δασικές πυρκαγιές ενδέχεται να προκαλέσουν την έκλυση περισσότερου διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, ενώ οι πιο ζεστοί ωκεανοί πιθανόν να απορροφούν λιγότερο. Κατά συνέπεια ενδέχεται να μένει στην ατμόσφαιρα περισσότερο CO2 και να επιταχυνθεί η υπερθέρμανση του πλανήτη, σημείωσε.