Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, η λέξη που συνοψίζει την εικόνα της οικονομίας της ευρωζώνης είναι η «ανθεκτικότητα» και εξέφρασε την ελπίδα να αποδειχθεί προσωρινή η κατάσταση τις τελευταίες ημέρες στη Μέση Ανατολή, καθώς αμέσως μετά τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν υπήρξε σημαντική αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου. Ωστόσο, προσέθεσε, εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι προβλέψεις για εφέτος αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω όσον αφορά στην ανάπτυξη και προς τα πάνω όσον αφορά στον πληθωρισμό.

   Ερωτηθείς δε για την αύξηση του κόστους δανεισμού των κυβερνήσεων της ευρωζώνης αυτήν την περίοδο, ο κ. Πιερρακάκης απάντησε ότι δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στα δημοσιονομικά θεμέλια, τόσο κάθε κράτους- μέλους ξεχωριστά όσο και της ευρωζώνης συνολικά. Και προσέθεσε ότι «είναι προφανές ότι σήμερα βρισκόμαστε σε πιο απαιτητική δημοσιονομική κατάσταση σε σχέση με το 2022, τόσο ως προς το ύψος των ελλειμμάτων όσο και ως προς το επίπεδο του δημόσιου χρέους. Γι’ αυτό και η δική μας δουλειά, των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, είναι να παρακολουθούμε στενά αυτές τις εξελίξεις και, μόλις έχουμε μια σαφή διάγνωση της κατάστασης, να εφαρμόζουμε τα κατάλληλα μέτρα».

       Αναλυτικά, η συνέντευξη του κ. Πιερρακάκη στο CNBC έχει ως εξής:

        Ερώτηση: Είναι μαζί μας ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας. Κύριε Πιερρακάκη, καλώς ήρθατε. Ποια είναι η εκτίμησή σας για τη σημερινή κατάσταση της οικονομίας της ευρωζώνης;

    Κυριάκος Πιερρακάκης: Καλημέρα, χαίρομαι πολύ που είμαι μαζί σας. Θα έλεγα ότι υπάρχει μία λέξη που συνοψίζει την εικόνα της οικονομίας της ευρωζώνης: ανθεκτικότητα. Έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να παραμένουμε ανθεκτικοί ακόμη και σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.

    Ελπίζουμε η κατάσταση που παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες στη Μέση Ανατολή να αποδειχθεί προσωρινή, καθώς αμέσως μετά τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είχαμε δει σημαντική αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου. Ωστόσο, εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι προβλέψεις μας για φέτος αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω όσον αφορά στην ανάπτυξη και προς τα πάνω όσον αφορά στον πληθωρισμό.

    Παρ’ όλα αυτά, επικεντρωνόμαστε στα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας, και αυτό αποτελεί τον βασικό άξονα και των σημερινών συζητήσεων στο Eurogroup. Αναφερθήκατε προηγουμένως στα δημοσιονομικά θεμέλια της ευρωζώνης και στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Εξετάζουμε επίσης την ανταγωνιστικότητα και συνολικά τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η ευρωπαϊκή οικονομία.

    Αν έπρεπε να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα το εξής: δεν επιλέγουμε τις κρίσεις που θα βρεθούν μπροστά μας, δεν θα μας καθορίσουν αυτές. Μπορούμε όμως να επιλέξουμε τις μεταρρυθμίσεις. Και είναι οι μεταρρυθμίσεις που θα μας καθορίσουν τελικά. Γι’ αυτό και θα επικεντρωθούμε ακριβώς σε αυτές, καθώς και σε όλες τις πολιτικές που χρειάζεται να αλλάξουν τις επόμενες εβδομάδες και τους επόμενους μήνες, ώστε να πετύχουμε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.

        Ερώτηση: Έχετε δηλώσει πρόσφατα ότι η δημοσιονομική πολιτική στην ευρωζώνη δεν πρέπει να έρχεται σε αντίθεση με τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να συγκρατήσει τον πληθωρισμό. Πιστεύετε ότι όλες οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης κινούνται στην ίδια κατεύθυνση;

    Κυριάκος Πιερρακάκης: Αρχικά, καλέσαμε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να συμμετάσχει σε αυτές τις συζητήσεις, προκειμένου να αξιολογήσει όσα κάναμε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, από το 2022 και μετά. Το συμπέρασμα του ΔΝΤ ήταν ότι οι επιπτώσεις της κρίσης ήταν κατά 12% μικρότερες από ό,τι θα ήταν διαφορετικά, ακριβώς χάρη στις επενδύσεις που υλοποιήθηκαν για την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και των ενεργειακών υποδομών. Υπό αυτή την έννοια, ένα μέρος της απάντησης είναι ναι.

    Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει διαμορφώσει ένα πιο εξελιγμένο πλαίσιο πολιτικής όσον αφορά στα αποδεκτά μέτρα στήριξης, τα οποία, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, θα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις ανάγκες.

    Έχουμε παρεκκλίνει από αυτή την αρχή; Σε έναν βαθμό, ναι, καθώς ορισμένα μέτρα δεν αποδείχθηκαν τόσο στοχευμένα και τόσο προσαρμοσμένα όσο θα έπρεπε. Ωστόσο, γνωρίζουμε ποια είναι η κατεύθυνση, ποια είναι η πυξίδα μας, και όλοι- ή τουλάχιστον οι περισσότεροι- προσπαθούμε να κινηθούμε σύμφωνα με αυτήν. Σημειώνουμε πρόοδο. Έχουμε διδαχθεί από τα μαθήματα του 2022 και τα έχουμε πλέον αφομοιώσει. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να τα πάμε ακόμη καλύτερα.

        Ερώτηση: Θα ήθελα να βάλω στη συζήτηση και τη χρονική διάσταση του τρόπου με τον οποίο η Ευρώπη προσεγγίζει την Τεχνητή Νοημοσύνη. Από την τελευταία μας συνάντηση στην Ουάσιγκτον, τον Απρίλιο, είδαμε την απενεργοποίηση του μοντέλου Mythos Fable, δηλαδή ουσιαστικά τη διακοπή πρόσβασης σε μια κρίσιμη τεχνολογία από αμερικανικής πλευράς. Έκτοτε, γνωρίζουμε ότι στις Βρυξέλλες υπάρχει πλέον αυξανόμενη ανησυχία για την ανάγκη ευρωπαϊκής κυριαρχίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, υπό ένα διαφορετικό πρίσμα: το ενδεχόμενο τα συστήματα να μπορούν απλώς να απενεργοποιηθούν. Αυτό καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας. Τι σημαίνει αυτό για τη σημερινή συνεδρίαση; Και πόσο κρίσιμη είναι η χρηματοδότηση μιας κυρίαρχης ευρωπαϊκής Τεχνητής Νοημοσύνης;

    Κυριάκος Πιερρακάκης: Για να είμαι ειλικρινής, πρέπει να εξετάσουμε τόσο τη θετική όσο και την αρνητική πλευρά. Η θετική πλευρά αφορά στα οφέλη στην παραγωγικότητα που μπορούμε να αποκομίσουμε από την ανάπτυξη και την εφαρμογή αυτών των τεχνολογιών, δηλαδή από την ευρύτερη ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία, την κοινωνία και τη δημόσια διοίκηση.

    Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχει και μια πολύ σημαντική αρνητική διάσταση, που είναι ακριβώς αυτή που αναφέρατε: οι επιπτώσεις των εξαιρετικά προηγμένων μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) όσον αφορά τον εντοπισμό ευπαθειών στα συστήματά μας. Πρόκειται για μια συζήτηση που συνδέεται άμεσα με το χρηματοπιστωτικό και το τραπεζικό μας σύστημα, αλλά θα έλεγα όχι μόνο με αυτά.

    Αν έπρεπε και πάλι να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυναμική να μοιάζει ταυτόχρονα με μια κούρσα για την κατάκτηση της Σελήνης και με μια κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών.

    Από τη μία πλευρά, έχουμε τα οφέλη στην παραγωγικότητα, την καινοτομία, την τεχνολογική πρόοδο και τη θετική δυναμική που δημιουργείται. Από την άλλη, όμως, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει και να εκμεταλλεύεται ολόκληρο το φάσμα των ευπαθειών που υπάρχουν στα συστήματά μας.

    Γι’ αυτό, πρώτον, πρέπει να αναπτύξουμε μια κοινή γλώσσα γύρω από αυτό το ζήτημα, όχι μόνο μεταξύ των υπουργών Οικονομικών της Ευρώπης, αλλά συνολικά μεταξύ όλων των πολιτικών φορέων της Ευρώπης. Δεύτερον, χρειαζόμαστε μια απολύτως σαφή στρατηγική για την τεχνολογία και μια εξίσου σαφή επενδυτική στρατηγική, ώστε να αναδείξουμε και να ενισχύσουμε τους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς πρωταθλητές μας.

    Σήμερα έχουμε προσκαλέσει στη συνεδρίαση του Eurogroup τον διευθύνοντα σύμβουλο της Mistral, ενός από τους ευρωπαϊκούς πρωταθλητές στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης, για να συζητήσουμε μαζί του πώς μπορούμε να ενισχύσουμε περαιτέρω την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών εταιρειών AI. Και, βεβαίως, υπάρχουν πολλές ακόμη μεταρρυθμίσεις που μπορούμε να προωθήσουμε, ενώ ταυτόχρονα παραμένουμε σε εγρήγορση απέναντι στους πιθανούς κινδύνους.

        Ερώτηση: Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον που αναφέρατε τη Mistral AI και τη συμμετοχή της στη σημερινή συνεδρίαση, καθώς πρόκειται για μία από τις ελάχιστες εταιρείες αιχμής που, με επαρκή χρηματοδότηση, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πραγματικό ανταγωνιστή των αμερικανικών εταιρειών, όπως η OpenAI, οι οποίες βρίσκονται ήδη πολύ πιο μπροστά. Θέλω, όμως, να σας ρωτήσω τι ακολουθεί από εδώ και πέρα. Σήμερα βλέπουμε πολύ διαφορετικές εθνικές πολιτικές. Για παράδειγμα, πριν από λίγες ημέρες, στη Γαλλία συζητήθηκε η απομάκρυνση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης της Palantir από τον δημόσιο τομέα και η στροφή σε πολύ μικρότερες, εγχώριες λύσεις. Πιστεύετε ότι πρωτοβουλίες αυτού του είδους θα ήταν πιο αποτελεσματικές αν υιοθετούνταν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να επιταχυνθεί η χρηματοδότηση και η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών νεοφυών επιχειρήσεων;

    Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα το πω ξεκάθαρα: πιστεύω ότι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να ορίζουμε την τεχνολογική μας κυριαρχία στην Ευρώπη πρέπει να είναι ευρωπαϊκός. Μόνο έτσι μπορούμε να αποκτήσουμε την απαραίτητη κλίμακα και μόνο έτσι μπορούμε να αναδείξουμε τους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς πρωταθλητές μας, τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως. Μόνο έτσι μπορούμε να δημιουργήσουμε τους αναγκαίους επενδυτικούς μηχανισμούς για να τους στηρίξουμε.

    Αλλά το ζήτημα δεν αφορά μόνο στις επενδύσεις. Αφορά στη δημιουργία οικοσυστημάτων. Αφορά την πλήρη αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς. Η βασική στρατηγική για την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών start-ups είναι η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία αποτελεί μία από τις κορυφαίες προτεραιότητες τόσο του Συμβουλίου όσο και του Eurogroup.

    Χρειάζεται, λοιπόν, να πετύχουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Και αυτή είναι μια ευθύνη που έχει πέσει στους ώμους της σημερινής γενιάς των υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Για να το πετύχουμε, όμως, χρειαζόμαστε μια ξεκάθαρη πυξίδα. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε ένα δόγμα για την τεχνολογία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά προς αυτή την κατεύθυνση. Στο προηγούμενο Eurogroup είχαμε μια ιδιαίτερα ουσιαστική συζήτηση ακριβώς πάνω σε αυτό το θέμα.

    Πώς πρέπει να ορίζουμε την τεχνολογική κυριαρχία από τη σκοπιά ενός υπουργού Οικονομικών; Πώς λαμβάνουμε τις επενδυτικές αποφάσεις στις οποίες αναφερθήκατε προηγουμένως; Πιστεύω ότι συγκλίνουμε προς μια κοινή κατεύθυνση.

    Και θα ήθελα να προσθέσω ακόμη ένα σημείο: υπάρχουν ακόμη πολλές πρωτοβουλίες στον τομέα της τεχνολογίας που δεν αφορούν αποκλειστικά την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά εξακολουθούν να αποτελούν ανοικτά ζητήματα πολιτικής. Την περασμένη εβδομάδα, για παράδειγμα, πρότεινα την κεντρική ευρωπαϊκή δημοπράτηση του φάσματος συχνοτήτων, γιατί πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο η Ευρώπη είχε διαχρονικά σημαντικό πλεονέκτημα στις υποδομές 5G και, ελπίζω, θα το διατηρήσει και στο 6G.

    Διαθέτουμε ήδη τους τεχνολογικούς πρωταθλητές. Αυτό που χρειάζεται είναι να αξιοποιήσουμε πολύ περισσότερο την κλίμακα και τις δυνατότητες της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς. Και πιστεύω ότι αυτό είναι απολύτως εφικτό.

        Ερώτηση: Κύριε Πιερρακάκη, αλλάζοντας θέμα: το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων της ευρωζώνης αυξάνεται αυτή την περίοδο. Πόσο σας ανησυχεί αυτή η εξέλιξη;

    Κυριάκος Πιερρακάκης: Όπως διευκρίνισα πριν, η λέξη που περιγράφει καλύτερα τις δυνατότητες της ευρωζώνης είναι η ανθεκτικότητα.

    Παρακολουθούμε πάντοτε τις εξελίξεις πολύ στενά. Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στα δημοσιονομικά θεμέλια, τόσο κάθε κράτους- μέλους ξεχωριστά όσο και της ευρωζώνης συνολικά.

    Αναφέρθηκα προηγουμένως στο 2022 και στις συγκρίσεις με εκείνη την περίοδο. Είναι προφανές ότι σήμερα βρισκόμαστε σε πιο απαιτητική δημοσιονομική κατάσταση σε σχέση με τότε, τόσο ως προς το ύψος των ελλειμμάτων όσο και ως προς το επίπεδο του δημόσιου χρέους. Γι’ αυτό και η δική μας δουλειά, των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, είναι να παρακολουθούμε στενά αυτές τις εξελίξεις και, μόλις έχουμε μια σαφή διάγνωση της κατάστασης, να εφαρμόζουμε τα κατάλληλα μέτρα.

Η συμφωνία-πλαίσιο που υπέγραψαν ΗΠΑ και Ιράν για το άνοιγμα του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου περάσματος σηματοδοτεί το τέλος της σύγκρουσης που προκάλεσε σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες ενέργειας, ενίσχυσε τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβάρυνε τις προοπτικές της παγκόσμιας ανάπτυξης, σύμφωνα με το CNBC.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον αναπληρωτή επικεφαλής οικονομολόγο της Capital Economics, Σάιμον ΜακΆνταμ, οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας έχουν ήδη περάσει σε μεγάλο βαθμό στις οικονομίες. Όπως επισημαίνει, απαιτούνται αρκετοί μήνες μέχρι οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και των λιπασμάτων να μεταφερθούν στις τιμές των τροφίμων, ενώ οι λογαριασμοί φυσικού αερίου των νοικοκυριών συνήθως ακολουθούν τις χονδρικές τιμές με καθυστέρηση περίπου τριών μηνών.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι, από το υψηλό των 118 δολαρίων που είχαν αγγίξει τον Μάρτιο. Η Goldman Sachs αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις της, εκτιμώντας ότι το Brent θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 80 δολάρια στα τέλη του 2026 και στα 75 δολάρια το 2027, καθώς η παραγωγή πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο ανακάμπτει ταχύτερα από το αναμενόμενο.

Παρ’ όλα αυτά, η αποκατάσταση της ομαλότητας δεν θα είναι άμεση. Η συσσώρευση δεξαμενόπλοιων που περιμένουν να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται να καθυστερήσει την πλήρη εξομάλυνση των θαλάσσιων μεταφορών.

Η Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία υποβάθμισε πρόσφατα την πρόβλεψή της για την παγκόσμια ανάπτυξη στο 2,5% – το χαμηλότερο επίπεδο από την περίοδο της πανδημίας – εκτιμά ότι ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα αυξηθεί στο 4% φέτος, από 3,3% το 2025, ακόμη και αν οι ενεργειακές ροές αποκατασταθούν σύντομα. Παράλληλα, προβλέπει ότι οι τιμές των λιπασμάτων μπορεί να αυξηθούν έως και 38% λόγω των προβλημάτων εφοδιασμού από τον Κόλπο.

Η Ευρώπη αναμένεται να δεχθεί ιδιαίτερες πιέσεις, καθώς τα αποθέματα φυσικού αερίου παραμένουν χαμηλά. Ο Σάιμον ΜακΆνταμ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός στην Ευρώπη και την Ιαπωνία θα μπορούσε να αυξηθεί κατά επιπλέον 3 έως 4 ποσοστιαίες μονάδες εξαιτίας της ανόδου στις τιμές του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Οι κεντρικές τράπεζες εμφανίζονται πλέον πιο επιφυλακτικές. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε ήδη στην πρώτη αύξηση επιτοκίων έπειτα από σχεδόν τρία χρόνια, ενώ η Fed διατήρησε τα επιτόκια αμετάβλητα αλλά αναθεώρησε ανοδικά την πρόβλεψή της για τον πληθωρισμό. Όπως σημειώνει ο Άλεξ Χολμς της Economist Intelligence Unit, ακόμη και με την αποκλιμάκωση της κρίσης, οι πιέσεις στις τιμές ενέργειας και τροφίμων θα διατηρηθούν.

Παράλληλα, κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο επανεξετάζουν τις στρατηγικές ενεργειακής ασφάλειας, ενισχύοντας τα αποθέματα, επενδύοντας στην εγχώρια παραγωγή και αναζητώντας εναλλακτικές διαδρομές εφοδιασμού.

«Η διατήρηση επαρκών αποθεμάτων σε περιόδους ειρήνης μπορεί να λειτουργήσει ως πολύτιμο δίχτυ ασφαλείας απέναντι σε παγκόσμιες κρίσεις», τόνισε ο Ματέο Λαντσαφάμε, διευθυντής της Ασιατικής Τράπεζας Ανάπτυξης.

Ακολουθούν πέντε βασικά σημεία, με βάση τις ανακοινώσεις για τη συνάντηση από την κινεζική κυβέρνηση και από έναν αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, όπως τα κατέγραψε το CNBC.

Νέα τοποθέτηση

Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ συμφώνησαν να αναπτύξουν μια «εποικοδομητική σχέση στρατηγικής σταθερότητας μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ», σύμφωνα με την επίσημη αγγλική ανακοίνωση της συνόδου από το Πεκίνο. Η Κίνα θα αντιμετωπίζει αυτό το πλαίσιο ως καθοδηγητικό για τα επόμενα τρία χρόνια και μετά από αυτά.

Η στρατηγική αυτή θα βασίζεται στη συνεργασία και στον “ελεγχόμενο ανταγωνισμό” με διαχειρίσιμες διαφορές, δήλωσε ο Σι, τονίζοντας ότι το πλαίσιο πρέπει να μεταφραστεί σε συγκεκριμένες ενέργειες.

«Σηματοδοτεί μια περίοδο «διαχειριζόμενης σταθερότητας» που θα διαρκέσει για κάποιο χρονικό διάστημα», δήλωσε ο Τιαντσέν Σου, ανώτερος οικονομολόγος στην Economist Intelligence Unit. Παρότι οι τριβές θα συνεχιστούν, “θα υπάρχει ένα πλαίσιο ασφαλείας και τα πράγματα δεν θα ξεφύγουν όπως παραλίγο να γίνει το 2025”.

Συνάντηση πριν από τη σύνοδο κορυφής: «ισορροπημένη και θετική»

Οι εμπορικοί απεσταλμένοι των δύο χωρών κατέληξαν σε “συνολικά ισορροπημένα και θετικά αποτελέσματα” στην προπαρασκευαστική συνάντηση στη Νότια Κορέα την Τετάρτη, σύμφωνα με τον Σι. Η αποστολή αυτή είχε επικεφαλής τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ και τον Κινέζο αντιπρόεδρο He Lifeng.

“Και οι δύο πλευρές πρέπει να συνεργαστούν για να διατηρήσουν αυτή τη δύσκολα κερδισμένη θετική δυναμική”, είπε ο Σι. Η Κίνα, πρόσθεσε, καλωσορίζει βαθύτερη εμπορική συνεργασία με τις ΗΠΑ και “η πόρτα της θα ανοίξει ακόμη περισσότερο”.

Τα σχόλια έγιναν ενώ επιχειρηματίες από μεγάλες αμερικανικές εταιρείες συμμετείχαν στην επίσκεψη Τραμπ, μεταξύ των οποίων ο Έλον Μασκ της Tesla και ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia.

Εμβάθυνση της συνεργασίας

Και οι δύο πλευρές θα πρέπει να αξιοποιήσουν καλύτερα τα διπλωματικά και στρατιωτικά κανάλια επικοινωνίας, δήλωσε ο Σι. Ζήτησε επίσης βαθύτερη συνεργασία σε οικονομικά και εμπορικά ζητήματα, τη γεωργία και τον τουρισμό.

Ο Τραμπ, ο Σι και οι ομάδες τους συζήτησαν τρόπους ενίσχυσης της οικονομικής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της επέκτασης της πρόσβασης στην αγορά για τις αμερικανικές επιχειρήσεις στην Κίνα και της αύξησης των κινεζικών επενδύσεων σε αμερικανικές βιομηχανίες, σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου.

Ο Τραμπ ζήτησε επίσης να συνεχιστούν οι προσπάθειες του Πεκίνου για τον περιορισμό των ροών φαιντανύλης στις ΗΠΑ και την αύξηση των αγορών αμερικανικών γεωργικών προϊόντων, σύμφωνα με τον αξιωματούχο των ΗΠΑ.

Στενά του Ορμούζ, αγορά πετρελαίου

Οι δύο πλευρές συζήτησαν επίσης τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, την κρίση στην Ουκρανία και την Κορεατική Χερσόνησο, σύμφωνα με την κινεζική ανακοίνωση, η οποία δεν παρείχε περισσότερες λεπτομέρειες.

Ο Τραμπ και ο Σι συμφώνησαν ότι το Στενό του Ορμούζ πρέπει να παραμείνει ανοιχτό για την αποκατάσταση των ενεργειακών ροών μέσω της κρίσιμης πλωτής οδού, σύμφωνα με τον αξιωματούχο του Λευκού Οίκου.

Ο Σι επανέλαβε την αντίθεση του Πεκίνου στην «στρατιωτικοποίηση» της ενεργειακής αρτηρίας και σε «οποιαδήποτε προσπάθεια χρέωσης διοδίων για τη χρήση της», δήλωσε ο αξιωματούχος. Η Κίνα εξέφρασε επίσης ενδιαφέρον για την αγορά περισσότερου αμερικανικού πετρελαίου για να μειώσει την εξάρτησή της από το αργό πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής.

Και οι δύο χώρες συμφώνησαν ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, δήλωσε ο αξιωματούχος.

Ταϊβάν: «το πιο σημαντικό ζήτημα»

Ο Σι επιφύλαξε το πιο έντονιο σχόλιο για την Ταϊβάν, αποκαλώντας την «το πιο σημαντικό ζήτημα στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας».

Τα διακυβεύματα, είπε, δεν θα μπορούσαν να είναι υψηλότερα: «αν το χειριστείτε καλά, η σχέση θα διατηρηθεί, αν το χειριστείτε άσχημα, οι δύο χώρες κινδυνεύουν με σύγκρουση».

Με τον πληθωρισμό να καλπάζει και τις υποδομές της χώρας να υφίστανται ανυπολόγιστες ζημιές, οι αναλυτές προειδοποιούν πλέον για μια επερχόμενη ανθρωπιστική καταστροφή.

Πληθωριστικό σοκ και νομισματική κατάρρευση

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, ο πληθωρισμός στο Ιράν ξεπέρασε το 50% το 2025, ενώ ειδικά στον τομέα των τροφίμων οι τιμές έχουν εκτοξευθεί σε δυσθεώρητα επίπεδα. Ενδεικτικά, οι τιμές σε έλαια και λίπη κατέγραψαν άνοδο 219% μέχρι τον Μάρτιο του 2026. Το εθνικό νόμισμα, το ριάλ, έχει χάσει το 60% της αξίας του, με την ισοτιμία να διολισθαίνει στα 1,32 εκατομμύρια ριάλ ανά δολάριο.

Για να ανταπεξέλθουν στην έλλειψη ρευστότητας, οι τράπεζες ξεκίνησαν πρόσφατα τη διανομή χαρτονομίσματος των 10 εκατομμυρίων ριάλ, της μεγαλύτερης ονομαστικής αξίας στην ιστορία της χώρας.

Το πλήγμα στις εξαγωγές και οι κυρώσεις

Ο αποκλεισμός των Στενών του Χορμούζ, από όπου διέρχεται το 90% του εμπορίου της χώρας, έχει στερήσει από την Τεχεράνη το 70% των εσόδων από εξαγωγές. Παράλληλα, οι αμερικανικές πιέσεις προς τις κινεζικές τράπεζες για διακοπή των συναλλαγών με το Ιράν έχουν κλείσει μια από τις τελευταίες «σανίδες σωτηρίας» της οικονομίας του.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) εκτιμά ότι η ιρανική οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 6,1% εντός του 2026, ενώ οι ζημιές στις υποδομές από τα πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ υπολογίζονται μεταξύ 200 και 270 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Δυσοίωνες προβλέψεις

Ανώτατοι αξιωματούχοι της Τεχεράνης φέρονται να ενημέρωσαν τον Πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν πως η ανοικοδόμηση της οικονομίας μπορεί να απαιτήσει πάνω από μία δεκαετία. Παρά την εμπειρία δεκαετιών υπό καθεστώς κυρώσεων, οι ειδικοί επισημαίνουν πως ο συνδυασμός κατεστραμμένων διυλιστηρίων, δημοσιονομικών ελλειμμάτων και διεθνούς απομόνωσης δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα.

Ακόμη και στην περίπτωση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, η ανάκαμψη προβλέπεται εξαιρετικά βραδεία, με τον ιρανικό λαό να βρίσκεται αντιμέτωπος με παρατεταμένη εξαθλίωση.

Ο χρυσός αυξήθηκε από 5.296 δολάρια σε 5.423 δολάρια ανά ουγγιά, αφού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, επιβεβαιώνοντας τη γνωστή αντίληψη ότι η γεωπολιτική αστάθεια οδηγεί τους επενδυτές σε παραδοσιακά «ασφαλή καταφύγια» όπως ο χρυσός, όπως αναφέρει το CNBC.

Ωστόσο, ένα κύμα πωλήσεων οδήγησε τις τιμές να πέσουν πάνω από 6% στα 5.085 δολάρια στις 3 Μαρτίου. Αυτή την εβδομάδα, καθώς η σύγκρουση έχει κλιμακωθεί, η τιμή του κινείται μεταξύ 5.050 και 5.200 δολαρίων. Η τιμή spot του χρυσού καταγράφηκε τελευταία στα 5.175 δολάρια ανά ουγγιά.

Σύμφωνα με τον Ρος Νόρμαν, διευθύνοντα σύμβουλο της ιστοσελίδας πολύτιμων μετάλλων Metals Daily, αρκετοί παράγοντες μπορούν να εξηγήσουν την έλλειψη ανοδικής δυναμικής, όπως το ισχυρό δολάριο και οι υψηλότερες αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.

Ο Νόρμαν πρόσθεσε ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου μπορεί να οδηγήσει σε παρατεταμένο πληθωρισμό και πιθανώς σε υψηλότερα επιτόκια, καθώς οι κεντρικές τράπεζες προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες μιας πιθανής διακοπής λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, ενός κρίσιμου θαλάσσιου διαδρόμου για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Τα υψηλότερα επιτόκια συνήθως αυξάνουν την ελκυστικότητα επενδύσεων που αποφέρουν απόδοση, όπως τα κρατικά ομόλογα, σε σύγκριση με τα πολύτιμα μέταλλα όπως ο χρυσός, τα οποία δεν αποδίδουν τόκο.

«Οι κινήσεις των τιμών του χρυσού και του ασημιού φαίνονται κάπως υποτονικές αυτή τη στιγμή, αλλά ίσως αυτό είναι αναμενόμενο μετά τις εντυπωσιακές αυξήσεις των τελευταίων μηνών», δήλωσε ο Νόρμαν στο CNBC.

Και πρόσθεσε επίσης ότι ορισμένοι θεσμικοί επενδυτές έχουν γίνει πιο επιφυλακτικοί στο να διακρατούν χρυσό, επειδή η αγορά έχει παρουσιάσει ασυνήθιστα μεγάλη μεταβλητότητα.

Μια άλλη εξήγηση είναι ότι οι συγκρούσεις συχνά προκαλούν μαζικές πωλήσεις πανικού από τους επενδυτές, οδηγώντας σε μια απότομη «εκκαθάριση» της αγοράς, κατά την οποία οι επενδυτές αναγκάζονται να πουλήσουν τις θέσεις τους, καθώς οι τιμές πέφτουν. Αυτό δήλωσε ο Άμερ Χαλάουι, επικεφαλής έρευνας στην εταιρεία Al Ramz.

«Αν υπάρξει έλλειψη ρευστότητας, τα πάντα θα πουληθούν μέχρι οι επενδυτές να κατανοήσουν την κατάσταση και να επανεστιάσουν στα σωστά περιουσιακά στοιχεία», είπε σε συνέντευξή του στο CNBC.

«Παραδοσιακά, όταν υπάρχει ένα σοκ στην αγορά, ακόμη και ο χρυσός μπορεί να πέσει αρχικά και να ανακάμψει αργότερα».

Παρά τη βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα, οι προβλέψεις των τραπεζών παραμένουν αισιόδοξες. Η J.P. Morgan εκτιμά ότι η τιμή του χρυσού θα φτάσει τα 6.300 δολάρια ανά ουγγιά μέχρι το τέλος του 2026, ενώ η Deutsche Bank διατηρεί την πρόβλεψή της για 6.000 δολάρια έως το τέλος του έτους.

«Είτε θα απελευθερώσουμε αυτά τα εδάφη με τη δύναμη των όπλων, είτε τα ουκρανικά στρατεύματα θα εγκαταλείψουν αυτά τα εδάφη», διεμήνυσε ο Πούτιν  σε συνέντευξή του στο India Today στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψής του στην Ινδία. Τα σχόλια, αφορούν την ανατολική περιοχή Ντονμπάς της Ουκρανίας.

Η Ρωσία εκτιμάται ότι ελέγχει περισσότερο από το 80% του Ντονμπάς, όπου οι μάχες μεταξύ ουκρανικών δυνάμεων και αυτονομιστών που υποστηρίζονται από τη Ρωσία ξεκίνησαν πολύ πριν από την γενικευμένη εισβολή της Ρωσίας το 2022. Ο πόλεμος στην περιοχή ξεκίνησε για πρώτη φορά το 2014, όταν η Ρωσία εισέβαλε και προσάρτησε την Κριμαία. 

Η κατάληψη και η επίσημη προσάρτηση του Ντονμπάς θα επέτρεπε στη Ρωσία να δημιουργήσει μια χερσαία γέφυρα προς την Κριμαία, έναν κρίσιμο στρατιωτικό και εμπορικό κόμβο για τη Μόσχα.

Τα λεγόμενα «δημοψηφίσματα» στις υπό κατοχή περιοχές του Ντονμπάς έχουν δείξει ότι έως και το 99% των κατοίκων ψήφισαν υπέρ της ένταξης στη Ρωσική Ομοσπονδία. Αυτά τα δημοψηφίσματα έχουν επικριθεί ευρέως ως νοθευμένα από τη διεθνή κοινότητα.

Τα σχόλια του Πούτιν έγιναν μετά από μια πεντάωρη συνάντηση που είχε με τους Αμερικανούς αντιπροσώπους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ – τον γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ – στη Μόσχα την Τρίτη.

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης της Πέμπτης στο India Today, ο Πούτιν δήλωσε ότι η Ρωσία δεν συμφωνεί με ορισμένα από τα σημεία που περιγράφονται στις αναδιατυπωμένες ειρηνευτικές προτάσεις των ΗΠΑ για την Ουκρανία, χαρακτηρίζοντας τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων «δύσκολη».

«Απίθανη ειρηνευτική συμφωνία σύντομα»

Το αρχικό ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων – που συντάχθηκε από Ρώσους και Αμερικανούς αξιωματούχους, χωρίς τη συμμετοχή της Ουκρανίας – φέρεται να περιελάμβανε την απαίτηση η Ουκρανία να παραχωρήσει εδάφη στο Ντονμπάς στη Ρωσία. Αναδιατυπώθηκε μετά από συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και της Ουκρανίας, της οποίας ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να σέβεται την ουκρανική κυριαρχία.

Η Μάρνι Χάουλετ, λέκτορας Ρωσικής και Ανατολικοευρωπαϊκής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, δήλωσε την Παρασκευή στο CNBC ότι ο πόλεμος θα τελειώσει μόνο όταν η Ρωσία σταματήσει να επιτίθεται στην Ουκρανία.

«Δεδομένου ότι το Κρεμλίνο δείχνει έλλειψη πραγματικού ενδιαφέροντος για τον τερματισμό της σύγκρουσης, δεν είναι πιθανή καμία ειρηνευτική συμφωνία σύντομα», είπε.

«Η Ρωσία έχει αποτύχει να καταλάβει το Ντονμπάς με τη βία από το 2014, καθώς οι Ουκρανοί έχουν καταστήσει σαφές ότι δεν θα δεχτούν την παράνομη κατάληψη της επικράτειάς τους. Καμία ”συμφωνία” δεν είναι δυνατή χωρίς την υποστήριξη των Ουκρανών και σχεδόν 12 χρόνια αντίστασης δείχνουν ότι είναι απρόθυμοι να υποστηρίξουν εδαφικές παραχωρήσεις».

Η Έμιλι Φέρις, ανώτερη ερευνήτρια στη δεξαμενή σκέψης άμυνας και ασφάλειας του Royal United Services Institute, συμφώνησε ότι η Μόσχα είναι απίθανο να επικεντρωθεί πραγματικά στην επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία χωρίς να υπάρχουν στο τραπέζι παραχωρήσεις γης.

«Προς το παρόν, η Ρωσία δεν βλέπει κανένα λόγο να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, επειδή σημειώνει – ομολογουμένως μικρά – κέρδη στο πεδίο της μάχης και δεν υπάρχει καμία προσφορά που να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της», δήλωσε στο CNBC. «Τα δύο σημεία τριβής είναι η ευρωπαϊκή στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία – οι λεγόμενες εγγυήσεις ασφαλείας και τι πραγματικά σημαίνει αυτό – και φυσικά το εδαφικό ζήτημα, στο οποίο η Μόσχα βασίζεται στην Ουκρανία για συμβιβασμό».

Μιλώντας στο συνέδριο Συνόδου Κορυφής Επενδυτών 2025 στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου την Πέμπτη, ο Κιμ Ντάροχ, ο οποίος διετέλεσε πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ, δήλωσε ότι δεν πιστεύει ότι επίκειται τέλος της σύγκρουσης στην Ουκρανία.

«Δεν νομίζω ότι ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα, εκτός εάν οι Ουκρανοί συμφωνήσουν να συνθηκολογήσουν και να παραχωρήσουν εδάφη, συν το να μην ενταχθούν ποτέ στο ΝΑΤΟ, τέτοιου είδους πράγματα, που πιστεύω ότι είναι ουσιαστικά αδύνατο να τα δεχθούν και να επιβιώσουν πολιτικά» σημείωσε.

«Πιστεύω λοιπόν ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί κατά τη διάρκεια του χειμώνα και μετά, κάτι που ενδεχομένως είναι πολύ επικίνδυνο για την Ευρώπη, επειδή πιστεύω ότι αν ο Τραμπ δεν καταφέρει να πετύχει μια συμφωνία, μπορεί απλώς να αποχωρήσει και να σταματήσει τις προμήθειες όπλων στην Ουκρανία και να πει στους Ευρωπαίους: “είναι δικό σας πρόβλημα, προσπάθησα να πετύχω μια συμφωνία, οπότε κάντε το εσείς”. Και μετά δεν είμαι σίγουρος ότι έχουμε πραγματικά την ικανότητα να παρέχουμε στην Ουκρανία αυτό που χρειάζεται».

Οι διεθνείς επενδυτές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις, με μια σημαντική πρόοδο να είναι πιθανό να έχει επιπτώσεις στις αγορές σε όλες τις κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων. Η πλήρης εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022 πυροδότησε μια διεθνή εκποίηση μετοχών και τεράστια αστάθεια στις αγορές ενέργειας, καθώς ο Δυτικός κόσμος μείωσε δραστικά το εμπόριο και τις επενδύσεις στη Ρωσία. Οι ανησυχίες για τη ρωσική επιθετικότητα έχουν επίσης οδηγήσει σε μια τεράστια άνοδο των αμυντικών κονδυλίων σε όλη την Ευρώπη, τροφοδοτώντας μια ανοδική πορεία στις μετοχές εταιριών που κατασκευάζουν εξοπλισμούς.

Φαίνεται όλο και περισσότερο ότι τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία μένουν στο περιθώριο, με τις συνομιλίες αυτής της εβδομάδας στην Κωνσταντινούπολη, στις οποίες συμμετείχαν διαπραγματευτικές ομάδες και από τις δύο πλευρές, να μην απασχολούν ιδιαίτερα τα  μέσα ενημέρωσης. Όπως είναι η κατάσταση, υπάρχει μια αίσθηση ανησυχίας όσον αφορά την πορεία του πολέμου και τις προοπτικές για ειρήνη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε να χάνει την υπομονή του όταν δήλωσε στις 14 Ιουλίου ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να λάβει περισσότερα όπλα αμερικανικής κατασκευής – υπό την προϋπόθεση ότι θα τα πλήρωναν οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ – και έδωσε στη Ρωσία προθεσμία 50 ημερών για να καταλήξει σε ειρηνευτική συμφωνία με την Ουκρανία. Αν δεν το έκανε, είπε, η Ρωσία θα βρεθεί αντιμέτωπη με «πολύ αυστηρές» κυρώσεις και δασμούς έως και 100%.

Οι κυρώσεις και οι δασμοί θα μπορούσαν να πλήξουν σοβαρά τη Ρωσία, καθώς και τους υπόλοιπους εμπορικούς της εταίρους, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας και της Κίνας, που αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, μεταξύ άλλων εμπορευμάτων.

Η Ρωσία δείχνει απρόθυμη

Όπως είναι η τωρινή κατάσταση, η Ρωσία έχει προθεσμία μέχρι τις 2 Σεπτεμβρίου για να δείξει ότι σοβαρολογεί όσον αφορά την κατάπαυση του πυρός και το σχέδιο ειρήνης, στο οποίο έχει σημειωθεί μικρή πρόοδος, παρά τις συμφωνίες για την ανταλλαγή κρατουμένων.

Οι αναλυτές είναι σκεπτικοί ως προς το αν η απειλή επιβολής περισσότερων κυρώσεων θα ωθήσει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με καλή πίστη, πόσο μάλλον να συνομιλήσει με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Υπάρχει ένα χάσμα μεταξύ της απαίτησης του Τραμπ για ειρηνευτική συμφωνία και τυχόν περαιτέρω κυρώσεων, δήλωσε ο Μύκολα Μπιελίσκοφ, ερευνητής στο Εθνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών της Ουκρανίας. «Το Κρεμλίνο βασίζεται γενικά στο γεγονός ότι οι ΗΠΑ  υπό τον Τραμπ είναι ανίκανες να εφαρμόσουν μια συστηματική πολιτική υποστήριξης της Ουκρανίας και άσκησης πίεσης στη Ρωσία», δήλωσε ο Μπιελίσκοφ στο NBC News νωρίτερα τον Ιούλιο.

«Οι σοβαρές κυρώσεις απαιτούν την προθυμία να έρθει σε σύγκρουση με την Κίνα και την Ινδία, οι οποίες αγοράζουν πρώτες ύλες από τη Ρωσία», σημείωσε. «Ομοίως, όσον αφορά τα όπλα, η ταχύτητα και ο όγκος των προμηθειών έχουν σημασία. Επομένως, υπάρχουν πολλοί παράγοντες. Και νομίζω ότι η Ρωσία μπορεί να πιστεύει ότι οι ΗΠΑ δεν θα τολμήσουν να επιβάλουν δευτερεύουσες κυρώσεις στους εμπορικούς εταίρους της Ρωσίας», πρόσθεσε.

Η Ουκρανία, που εξαρτάται από τη βοήθεια των ΗΠΑ και της Ευρώπης όσον αφορά τις προμήθειες όπλων, έχει δείξει μεγαλύτερη προθυμία για διαπραγματεύσεις τους τελευταίους μήνες, ζητώντας, μαζί με τον Τραμπ, κατάπαυση του πυρός με τη Ρωσία, η οποία δεν έχει απαντήσει. Έχει επίσης δείξει προθυμία για συμβιβασμό, ακόμη και όσον αφορά την παραχώρηση του ουκρανικού εδάφους που κατέχει η Ρωσία στη Μόσχα, αν της παραχωρηθεί κάτι που αποτελεί «ιερό δισκοπότηρο» για το Κίεβο και κόκκινη γραμμή για τη Μόσχα: Η ένταξη στο ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Ρωσία, η οποία σημειώνει μικρές αλλά σταδιακές επιτυχίες στα πεδία των μαχών χάρη στο μεγαλύτερο ανθρώπινο δυναμικό στον στρατό και στον έντονο πόλεμο με drones, θα ήταν διατεθειμένη να αποδεχτεί τις εγγυήσεις ασφάλειας που έχει υποσχεθεί η Δύση για την Ουκρανία, υπό οποιαδήποτε μορφή.

Το πρόβλημα της Ουκρανίας

Το πρόβλημα για το Κίεβο επιδεινώνεται από την αυξανόμενη αναταραχή σε εγχώριο επίπεδο, με ανησυχίες για τη συνεχιζόμενη στρατιωτική κατάσταση, την έλλειψη εκλογών και την ηγεσία του Ζελένσκι σε καιρό πολέμου.

Την περασμένη εβδομάδα ξέσπασαν διαδηλώσεις στο Κίεβο, εν μέσω αντιδράσεων κατά των κινήσεων της κυβέρνησης να περιορίσει την ανεξαρτησία δύο οργανισμών καταπολέμησης της διαφθοράς. Κορυφαίοι πολιτικοί της ΕΕ εξέφρασαν την ανησυχία τους για την κίνηση αυτή στο Politico, λέγοντας ότι δείχνει έλλειψη δέσμευσης στην προώθηση των ευρωπαϊκών δημοκρατικών αξιών. Η καταπολέμηση της διαφθοράς στην Ουκρανία θεωρείται προαπαιτούμενο για την ένταξη στην ΕΕ, την οποία επιδιώκει το Κίεβο.

«Οι τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο της μάχης συμπίπτουν με μια νέα στάση των ΗΠΑ: ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε την τακτική της καθυστέρησης αντί της αποφασιστικής εμπλοκής, υποχωρώντας επιχειρησιακά και μεταφέροντας τις οικονομικές και πολιτικές ευθύνες στην Ευρώπη», ανέφερε η Τατιάνα Στανόβαγια, ανώτερη ερευνήτρια στο Carnegie Russia Eurasia Center και ιδρύτρια της εταιρείας πολιτικής ανάλυσης R. Politik. «Το Κίεβο, εν τω μεταξύ, αξιοποιεί αυτό το διάλειμμα για να αναπροσαρμόσει εσωτερικά τη λειτουργία του. Ο πρόσφατος ανασχηματισμός της κυβέρνησης … δείχνει την πρόθεση της κυβέρνησης Ζελένσκι να ενισχύσει τον πολιτικό έλεγχο», πρόσθεσε.

Παρά την αυξανόμενη ανησυχία της Δύσης σχετικά με την εσωτερική πορεία της Ουκρανίας, η Στανόβαγια σημείωσε ότι «η διεθνής υποστήριξη αρχίζει και επικεντρώνεται περισσότερο στη διατήρηση της πρώτης γραμμής παρά στην προώθηση των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων».

«Η επιστροφή του Τραμπ θλίβει τους μακροχρόνιους συμμάχους της Αμερικής, αλλά σχεδόν κανέναν άλλον», δήλωσε η δεξαμενή σκέψης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR), η οποία δημοσίευσε μια παγκόσμια δημοσκόπηση που διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι στην Κίνα και τη Ρωσία ήταν πιο αισιόδοξοι για την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία από ό,τι οι μακροχρόνιοι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην Ευρώπη και την Ασία.

«Πολλοί πιστεύουν ότι ο Τραμπ δεν θα είναι απλώς καλός για την Αμερική, αλλά ότι θα φέρει την ειρήνη ή ότι θα μειώσει τις εντάσεις στην Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας», διαπίστωσε η δημοσκόπηση σε πάνω από 28.000 άτομα σε 24 χώρες.

«Σε χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα, η Τουρκία και η Βραζιλία, οι περισσότεροι ερωτηθέντες πιστεύουν ότι ο Τραμπ θα είναι καλός για την Αμερική, για τη χώρα τους και για την ειρήνη στον κόσμο», ανέφερε το ECFR στην έκθεσή του.

Όπως αναφέρει το CNBC, οι ερωτηθέντες στην Ινδία, τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία ήταν οι πιο αισιόδοξοι για την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία, θεωρώντας ότι θα είναι καλός και για τους πολίτες των ΗΠΑ όσο και για τις χώρες τους.

Σχεδόν το 60% των Ρώσων ερωτηθέντων θεωρεί ότι η εκλογή του Τραμπ είναι θετική για τους πολίτες των ΗΠΑ και το 49% θεωρεί ότι είναι καλό για τη Ρωσία. Το 46% των Κινέζων ερωτηθέντων θεωρεί ότι η επιστροφή του Τραμπ θα είναι θετική για την Κίνα, παρά την απειλή του Τραμπ να επιβάλει δασμούς από 60% έως 100% σε αγαθά που εισάγονται από την Κίνα- μια κίνηση που θα μπορούσε να επιφέρει πλήγμα στην κινεζική οικονομία αλλά και να γυρίσει μπούμερανγκ, ανεβάζοντας πιθανότατα τις τιμές για τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Το θετικό συναίσθημα απέναντι στον Τραμπ μεταξύ των χωρών BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και Νότια Αφρική) – και η πεποίθηση ότι ένας πιο ειρηνικός κόσμος θα μπορούσε να προκύψει ως αποτέλεσμα της προεδρίας του – ήταν πολύ υψηλότερο από ό,τι στην ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νότια Κορέα, όπου μόνο το 11% των πολιτών που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση θεωρούν ότι μια προεδρία Τραμπ είναι επωφελής για το μέλλον τους. Συγκεκριμένα, μόνο το 15% των Βρετανών ερωτηθέντων πιστεύει ότι ο Τραμπ θα είναι καλός για το Ηνωμένο Βασίλειο.

«Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επιστρέψει στον Λευκό Οίκο, μια μεγάλη μερίδα του κόσμου θα τον καλωσορίσει. Στην Ευρώπη, η ανησυχία είναι ευρέως διαδεδομένη, αλλά οι άνθρωποι σε πολλές άλλες χώρες αισθάνονται είτε χαλαροί είτε θετικοί για τη δεύτερη θητεία του Τραμπ», σημειώνει το ECFR στην έκθεσή του, την οποία διεξήγαγε τον Νοέμβριο.

«Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην Ευρώπη και τη Νότια Κορέα είναι ιδιαίτερα απαισιόδοξοι για τον επερχόμενο πρόεδρο – γεγονός που υποδηλώνει μια περαιτέρω αποδυνάμωση της γεωπολιτικής ‘Δύσης’», αναφέρει η έκθεση.

Ο Τραμπ επιστρέφει ενισχυμένος

Οι γεωπολιτικοί αναλυτές λένε ότι τα πράγματα θα είναι διαφορετικά αυτή τη φορά και ότι ο κόσμος θα πρέπει να είναι έτοιμος. Ο Τραμπ, όχι μόνο επιστρέφει δριμύτερος μετά την κλίμακα της εκλογικής του νίκης, αλλά έχει επίσης επιλέξει συνεργάτες οι οποίοι είναι περισσότερο ιδεολογικά ευθυγραμμισμένοι μαζί του, σημείωσε ο Ίαν Μπρέμερ, ιδρυτής και πρόεδρος του Eurasia Group.

Ο Μπρέμερ δήλωσε στο CNBC ότι ο Τραμπ θα έχει περισσότερη δύναμη και επιρροή σε σχέση με την πρώτη του θητεία, ενώ η Δύση και η Ομάδα των Επτά -μια ομάδα που περιλαμβάνει το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και τη Γερμανία- θα δουν την επιρροή τους να μειώνεται.

«Ο Τραμπ έχει σημαντικά μεγαλύτερη δύναμη έναντι άλλων χωρών αυτή τη φορά – τόσο των συμμάχων όσο και των αντιπάλων των ΗΠΑ – οπότε είναι πιο διατεθειμένοι να τον ακούσουν και να τον πάρουν στα σοβαρά», δήλωσε ο Μπρέμερ στο CNBC.

«Ο Τραμπ είχε μια ισχυρή σχέση με το Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου στην πρώτη του θητεία, αλλά τώρα έχει και με την Ιταλία, την Ουγγαρία, την Αργεντινή, το Ελ Σαλβαδόρ, καθώς και πολλούς υποστηρικτές σε άλλες χώρες», σημείωσε.

Οι αναλυτές της αγοράς συμφωνούν ότι, ενώ ο ανταγωνισμός του Τραμπ προς την Κίνα, τον κυριότερο οικονομικό αντίπαλο των ΗΠΑ, είναι καλά τεκμηριωμένος, η μακροχρόνια αμφιθυμία του προς το ΝΑΤΟ και η δυσαρέσκειά του για το επίμονο εμπορικό έλλειμμα με μεγάλο μέρος της Ευρώπης, καθιστούν τους συμμάχους των ΗΠΑ στην ήπειρο, ευάλωτους στις πιθανώς πιο διεκδικητικές και δυνητικά ανταγωνιστικές εμπορικές και αμυντικές πολιτικές του.

«Εδώ στην Ευρώπη, ανησυχούμε», δήλωσε ο στρατηγικός αναλυτής Μπιλ Μπλέιν. «Ωστόσο, ο υπόλοιπος κόσμος, σε μεγάλο βαθμό, δεν ανησυχεί από την κλίμακα των αλλαγών που μπορεί να έρθουν. Είναι σαφές ότι οι γεωπολιτικές γραμμές επανασχεδιάζονται. Έτσι θα επαναπροσδιοριστούν και τα εδάφη της παγκόσμιας οικονομίας», κατέληξε ο Μπλέιν.

«Όταν επισκέπτομαι αυτό το κτίριο, το κτίριο του ΔΝΤ, θυμάμαι πάντα τη δραματική εμπειρία της Ελλάδας κατά την προηγούμενη δεκαετία. Αυτή η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να συνεχίσει συνδυάζοντας τη δημοσιονομική σοβαρότητα με μια φιλική προς τις επιχειρήσεις προσέγγιση, προκειμένου να μην έχουμε παρόμοια εμπειρία στο μέλλον. Δεν εξαρτάται από την Ελλάδα, να διδάξουμε τους άλλους εταίρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αλλά όμως σε ότι μας αφορά είμαστε αποφασισμένοι, να μην ξεχνάμε την προστιθέμενη αξία της δημοσιονομικής σοβαρότητας. Γι’ αυτό και όταν υιοθετήθηκαν από το Συμβούλιο των Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες, είπα ότι και χωρίς αυτούς τους κανόνες η Ελλάδα θα ήταν αποφασισμένη να συνεχίσει στον ίδιο δρόμο, στο δρόμο της δημοσιονομικής σύνεσης. Γιατί ξέρουμε ότι εκτός από την εποπτεία των Βρυξελλών υπάρχει η εποπτεία των αγορών και των επενδυτών».

Αυτό επεσήμανε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης σε συνέντευξη που παραχώρησε στο τηλεοπτικό δίκτυο CNBC, στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην Ουάσιγκτον προκειμένου να συμμετάσχει στις εργασίες της Ετήσιας Συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

«Η επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων, πρόσθεσε, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής μας. Γιατί αυτό είναι ένα μήνυμα για τις αγορές και τους επενδυτές ότι η χώρα μας πήρε τα μαθήματα της προηγούμενης δεκαετίας. Το γεγονός ότι έχουμε δημιουργήσει μισό εκατομμύριο νέες θέσεις εργασίας μεταξύ 2019 και 2024 είναι στενά συνδεδεμένο με τη δημοσιονομική μας πολιτική που έχει θέσει τα θεμέλια για να γίνει η Ελλάδα μια πιο αξιόπιστη οικονομία», τόνισε. Σημείωσε δε πως το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία και ο προϋπολογισμός υπεραποδίδουν σε σχέση με τις προβλέψεις τόσο του ΔΝΤ όσο και της Κομισιόν τα τελευταία χρόνια, είναι αποτέλεσμα της αξιόπιστης πολιτικής που εφαρμόζει η κυβέρνηση. «Προσπαθούμε να ενεργούμε με επαγγελματικό τρόπο και ήδη βλέπουμε τα αποτελέσματα της προσπάθειάς μας. Είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε με τον ίδιο τρόπο για τον πολύ απλό λόγο ότι, αυτό είναι το πατριωτικό μας καθήκον, η υποχρέωσή μας απέναντι στη νέα γενιά της Ελλάδας».

Ο κ. Χατζηδάκης επεσήμανε τις θετικές εξελίξεις στην οικονομία τα τελευταία πέντε χρόνια, σημειώνοντας την αύξηση επενδύσεων και εξαγωγών, τη μείωση της ανεργίας από 18% σε μονοψήφιο ποσοστό, το ρυθμό ανάπτυξης ο οποίος την περασμένη χρονιά ήταν τετραπλάσιος σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. «Αυτό, σημείωσε, είναι το βασικό εργαλείο που διαθέτουμε για να συγκλίνουμε με τους ευρωπαίους εταίρους, να ξεπεράσουμε τα προβλήματα και την δραματική εμπειρία της περασμένης δεκαετίας».

Σε σχέση με τις τράπεζες, τόνισε ότι σήμερα έχουμε έναν υγιή τραπεζικό τομέα και ότι το πολύ σημαντικό ενδιαφέρον που εξέφρασαν οι διεθνείς επενδυτές στο πλαίσιο της αποεπένδυσης του ΤΧΣ αποτελεί μια επιπλέον απόδειξη ότι βαδίζουμε προς τη σωστή κατεύθυνση.

Σε ερώτηση για τις εξελίξεις στην ΕΕ ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε ότι οι εκθέσεις Λέτα και Ντράγκι αποτελούν «καμπανάκι» το οποίο πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη μας. «Πιστεύουμε ακράδαντα ότι χρειαζόμαστε μια πιο αποτελεσματική Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό ισχύει για τις τράπεζες και για την ένωση κεφαλαιαγορών. Πιστεύουμε ότι χρειάζεται μια αποτελεσματική ένωση κεφαλαιαγορών προκειμένου η Ευρώπη να γίνει πιο ανταγωνιστική, να προσελκύσει και να κρατήσει περισσότερα κεφάλαια εντός της Ευρώπης».

Τέλος, για τις σχέσεις της ΕΕ με τις ΗΠΑ ο υπουργός τόνισε πως θα είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών να συνεχίσουν να έχουν στενές εταιρικές σχέσεις, ιδίως όσον αφορά το εμπόριο. «Θα είναι θετικό, είπε, και για τις δύο πλευρές του Ατλαντικού».

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ τη συνέντευξη

Ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε μεταξύ άλλων τα εξής:

Λέξη κλειδί για την Ευρώπη η ανταγωνιστικότητα

Χρειαζόμαστε περισσότερο αποτελεσματική Ευρώπη. Η λέξη κλειδί είναι η «ανταγωνιστικότητα». Για το λόγο αυτό θα πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη μας την έκθεση Λέτα, την έκθεση Nτράγκι που θα δημοσιευθεί τους επόμενους μήνες, να προχωρήσουμε με τον τρίτο πυλώνα της τραπεζικής ένωσης, να βελτιώσουμε τους μηχανισμούς της ενιαίας αγοράς και να εξετάσουμε εναλλακτικούς μηχανισμούς που αφορούν σε κοινές προμήθειες σε συγκεκριμένους τομείς προκειμένου να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα στην ΕΕ.

Αυτό φυσικά θα ήταν ωφέλιμο και για την Ελλάδα καθώς αποτελεί κράτος – μέλος της ΕΕ. Εντούτοις, ανεξάρτητα από τις πολιτικές που αποφασίζονται στις Βρυξέλλες, εμείς θα συνεχίσουμε με το ίδιο μείγμα οικονομικής πολιτικής προκειμένου να προσελκύσουμε περισσότερες επενδύσεις στην Ελλάδα καθώς αυτό είναι το μυστικό για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Είμαστε απολύτως ικανοποιημένοι που αμερικανικοί κολοσσοί όπως οι Pfizer, JP Morgan, Sisco, Google, Amazon, Microsoft αποφάσισαν μετά από πολλά χρόνια να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στην Ελλάδα ή να επενδύσουν για πρώτη φορά στη χώρα.

Για την ανάπτυξη

Ο ρυθμός ανάπτυξης της Ελλάδας είναι 5πλάσιος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, παρά τις επιπτώσεις από τις διεθνείς εξελίξεις και από τις μεγάλες φυσικές καταστροφές που έπληξαν τη χώρα μας. Και αυτό υπογραμμίζει την επιτυχία στο μείγμα πολιτικής που ακολουθούμε, που έχει βασιστεί σε δύο πυλώνες. Δημοσιονομική πειθαρχία από την μία πλευρά και μία φιλοεπενδυτική προσέγγιση από την άλλη.

Για το δημόσιο χρέος

Υπάρχει εντυπωσιακή μείωση του δημοσίου χρέους της Ελλάδας. Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ έχει καταγράψει την πιο μεγάλη μείωση στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος μας είναι να συνεχίσουμε στο δρόμο της δημοσιονομικής σοβαρότητας προκειμένου να πετύχουμε ακόμα καλύτερα αποτελέσματα. Αν δει κανείς τις μελέτες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον ΟΟΣΑ και άλλους διεθνείς οργανισμούς φαίνεται ότι αποδέχονται ότι υπάρχει ορατή πρόοδος της ελληνικής οικονομίας και φυσικά μείωση του δημοσίου χρέους της χώρας τα τελευταία 4,5 χρόνια κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Κ. Μητσοτάκη.

Προτεραιότητα η ελληνική οικονομία

Η χώρα την περασμένη δεκαετία είχε μία πολύ δραματική εμπειρία, αλλά μάθαμε το μάθημά μας. Αυτή η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να ακολουθήσει στην ίδια κατεύθυνση, προκειμένου να προσελκύσει περισσότερες επενδύσεις και να μειώσει ακόμα περισσότερο την ανεργία. Θα συνεχίσουμε να είμαστε αξιόπιστοι και να πετυχαίνουμε ορατά αποτελέσματα. Φυσικά υπάρχουν μαθήματα που πρέπει να πάρει η Ευρώπη. Ωστόσο, δική μας προτεραιότητα είναι η ελληνική οικονομία. Για το λόγο αυτό, κατά τη διάρκεια των συζητήσεων που είχαμε για το νέο ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας και την ευελιξία που δόθηκε σε συγκεκριμένα κράτη – μέλη τόνισα ότι ανεξάρτητα από τους κανονισμούς, η Ελλάδα θα συνεχίσει στον δρόμο της δημοσιονομικής σταθερότητας. Και αυτό γιατί, εκτός της επιτήρησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχουμε και επιτήρηση από τις διεθνείς αγορές και τους επενδυτές.

Για τις τράπεζες

Οι τράπεζες μας πλήρωσαν στο παρελθόν τα λάθη του κράτους αλλά πλέον προχωρούν μπροστά. Πρόσφατα είχαμε τέσσερις διαδικασίες αποεπένδυσης στις τέσσερις συστημικές τράπεζες της χώρας που ολοκληρώθηκαν με ιδιαίτερη επιτυχία. Ήταν ψήφος εμπιστοσύνης από τους διεθνείς επενδυτές και την αγορά στην ελληνική οικονομία και το τραπεζικό σύστημα.

Για τις αμυντικές δαπάνες

Η Ελλάδα δαπανά ήδη το 3% του ΑΕΠ για την άμυνα και βρίσκεται στη δεύτερη θέση στην κατάταξη των ευρωπαϊκών χωρών μελών του ΝΑΤΟ, μετά την Πολωνία. Άρα έχουμε πιάσει τους στόχους που είχαν τεθεί και θεωρώ ότι όλα τα κράτη-μέλη πρέπει να συμμορφωθούν με τους κανονισμούς.