Η ανάλυση της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών, της οποίας οι απόρρητες εκτιμήσεις για το Ιράν είναι συχνά πιο συγκρατημένες από τις δημόσιες δηλώσεις της κυβέρνησης, διαπιστώνει επίσης ότι η Τεχεράνη διατηρεί σημαντικά αποθέματα σε βαλλιστικούς πυραύλους παρά τις εβδομάδες έντονων αμερικανικών και ισραηλινών βομβαρδισμών, σύμφωνα με τρεις από τις πηγές.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ιράν διατηρεί περίπου το 75% των προπολεμικών αποθεμάτων κινητών εκτοξευτών πυραύλων και περίπου το 70% των προπολεμικών πυραυλικών αποθεμάτων. Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι υπάρχουν ενδείξεις πως το ιρανικό καθεστώς κατάφερε να ανακτήσει και να επαναλειτουργήσει σχεδόν όλες τις υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης, να επισκευάσει ορισμένους κατεστραμμένους πυραύλους και ακόμη να συναρμολογήσει νέους πυραύλους που ήταν σχεδόν έτοιμοι όταν ξεκίνησε ο πόλεμος.

Ο Τραμπ παρουσίασε πιο αισιόδοξη εικόνα στις δηλώσεις του στο Οβάλ Γραφείο την Τετάρτη, λέγοντας για το Ιράν: «Οι πύραυλοί τους έχουν σχεδόν καταστραφεί, έχουν πιθανώς 18% ή 19%, αλλά όχι πολλά σε σύγκριση με όσα είχαν». Τρεις εν ενεργεία και ένας πρώην Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσαν τις βασικές γραμμές της ανάλυσης των υπηρεσιών πληροφοριών, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος.

Απαντώντας σε αίτημα για σχόλιο, ανώτερος αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών υπογράμμισε τον αντίκτυπο του αποκλεισμού. «Ο αποκλεισμός που επέβαλε ο πρόεδρος προκαλεί πραγματική και συσσωρευτική ζημιά, διακόπτει το εμπόριο, συνθλίβει τα έσοδα και επιταχύνει τη συστημική οικονομική κατάρρευση. Ο στρατός του Ιράν έχει υποστεί σοβαρή αποδυνάμωση, το ναυτικό του έχει καταστραφεί και οι ηγέτες του κρύβονται», ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος. «Αυτό που απομένει είναι η προθυμία του καθεστώτος να προκαλεί δεινά στους ίδιους του τους πολίτες, να αφήνει τον λαό του να υποφέρει για να παρατείνει έναν πόλεμο που έχει ήδη χάσει».

Ο Τραμπ, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και άλλοι αξιωματούχοι παρουσιάζουν σταθερά τον πόλεμο ως συντριπτική στρατιωτική νίκη των ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι το Ιράν απορρίπτει τις αμερικανικές απαιτήσεις να εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ουρανίου, να παραδώσει τα αποθέματα ουρανίου, να ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ και να προχωρήσει σε άλλα μέτρα. Ο Τραμπ χαρακτήρισε τον αποκλεισμό «απίστευτο» την Τετάρτη. «Το Ναυτικό ήταν απίστευτο. Η δουλειά που έκανε… είναι σαν ατσάλινος τοίχος. Κανείς δεν περνά», είπε.

Μία ημέρα νωρίτερα είχε δηλώσει ότι η ιρανική οικονομία «καταρρέει», το νόμισμά της είναι «χωρίς αξία» και ότι η Τεχεράνη «δεν μπορεί να πληρώσει» τα στρατεύματά της. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ, προωθώντας το καθεστώς κυρώσεων του προέδρου με την ονομασία «Οικονομική Οργή», είχε δηλώσει στα τέλη Απριλίου ότι ο κύριος πετρελαϊκός τερματικός σταθμός του Ιράν θα φτάσει σύντομα στα όριά του, «προκαλώντας μόνιμη ζημιά στις πετρελαϊκές υποδομές του Ιράν».

Ωστόσο, το Ιράν έχει αποδειχθεί ανθεκτικό, παρά το γεγονός ότι έχασε τον ανώτατο ηγέτη του και πολλούς ακόμη κορυφαίους αξιωματούχους από πυραυλικά πλήγματα, καθώς και μεγάλο μέρος του στρατιωτικού του εξοπλισμού. Ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στη Washington Post εκτίμησε ότι η ικανότητα του Ιράν να αντέξει παρατεταμένες οικονομικές δυσκολίες είναι πολύ μεγαλύτερη ακόμη και από αυτήν που περιγράφει η ανάλυση της CIA.

«Η ηγεσία έχει γίνει πιο ριζοσπαστική, πιο αποφασισμένη και ολοένα πιο πεπεισμένη ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από την πολιτική βούληση των ΗΠΑ και να διατηρήσει την εσωτερική καταστολή ώστε να αποτρέψει οποιαδήποτε αντίσταση μέσα στο Ιράν», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Συγκριτικά, έχουμε δει παρόμοια καθεστώτα να επιβιώνουν για χρόνια υπό διαρκή εμπάργκο και πολέμους που βασίζονται μόνο στην αεροπορική ισχύ».

Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει το Στενό του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για τη μεταφορά πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο. Μία εβδομάδα μετά την επίτευξη της εκεχειρίας στις 7 Απριλίου, ο Τραμπ επέβαλε αποκλεισμό στο Ιράν, εφαρμόζοντάς τον σε όλα τα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια. Η κίνησή του ακολούθησε την κατάρρευση των αμερικανοϊρανικών ειρηνευτικών συνομιλιών στο Πακιστάν.

«Νομίζω ότι το Ιράν βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση. Νομίζω ότι είναι αρκετά απελπισμένοι», είχε δηλώσει τότε. «Δεν με νοιάζει αν επιστρέψουν ή όχι στις διαπραγματεύσεις. Αν δεν επιστρέψουν, είμαι εντάξει με αυτό». Την Κυριακή, ο Τραμπ ξεκίνησε αποστολή με την ονομασία «Επιχείρηση Ελευθερία», με στόχο να βοηθήσει εμπορικά πλοία να διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ, ακόμη και με συνοδεία του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού. Ωστόσο, την Τρίτη δήλωσε ότι η επιχείρηση «πάγωσε» λόγω της «μεγάλης προόδου» στις ειρηνευτικές συνομιλίες.

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε την Τετάρτη ότι εξετάζει αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου και ότι θα διαβιβάσει την απάντησή του μέσω Πακιστανών μεσολαβητών. Η ιρανική οικονομία δοκιμάζεται από τις συνέπειες του πολέμου, αλλά και από τον επίμονο πληθωρισμό και τη χρόνια κακοδιαχείριση. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άνα Κέλι δήλωσε ότι το Ιράν χάνει μισό δισεκατομμύριο δολάρια ημερησίως εξαιτίας του αποκλεισμού.

«Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης “Επική Οργή”, το Ιράν συνετρίβη στρατιωτικά», ανέφερε σε ανακοίνωσή της. «Τώρα στραγγαλίζεται οικονομικά από την επιχείρηση “Οικονομική Οργή” και χάνει 500 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα χάρη στον επιτυχημένο αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών από τον αμερικανικό στρατό. Το ιρανικό καθεστώς γνωρίζει πολύ καλά ότι η σημερινή κατάσταση δεν είναι βιώσιμη και ο πρόεδρος Τραμπ κρατά όλα τα χαρτιά καθώς οι διαπραγματευτές εργάζονται για μια συμφωνία».

Ωστόσο, η εκτίμηση της CIA αναφέρει ότι το Ιράν μπορεί να αντέξει τον αμερικανικό αποκλεισμό για 90 έως 120 ημέρες – και ίσως ακόμη περισσότερο – πριν αντιμετωπίσει σοβαρότερες οικονομικές δυσκολίες, σύμφωνα με τα τέσσερα πρόσωπα που γνωρίζουν το περιεχόμενο της ανάλυσης. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Τεχεράνη αποθηκεύει μέρος του πετρελαίου της σε δεξαμενόπλοια, τα οποία διαφορετικά θα παρέμεναν άδεια λόγω του αποκλεισμού. Παράλληλα, μειώνει τη ροή στα πετρελαϊκά της κοιτάσματα ώστε να διατηρήσει τα πηγάδια λειτουργικά.

«Η κατάσταση απέχει πολύ από το να είναι τόσο δραματική όσο ισχυρίζονται ορισμένοι», δήλωσε η ίδια πηγή για την ιρανική οικονομία. Η ανάλυση της CIA ενδέχεται μάλιστα να υποτιμά την οικονομική ανθεκτικότητα του Ιράν, εφόσον η Τεχεράνη καταφέρει να συνεχίσει το λαθρεμπόριο πετρελαίου μέσω χερσαίων διαδρομών. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, οι μεταφορές με φορτηγά και τρένα δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τον όγκο των θαλάσσιων εξαγωγών, αλλά ενδέχεται να προσφέρουν μια οικονομική «ανάσα». «Υπάρχει η εκτίμηση ότι θα μπορούσαν να αρχίσουν να μεταφέρουν μέρος του πετρελαίου μέσω σιδηροδρόμων στην Κεντρική Ασία», ανέφερε ο αξιωματούχος.

Σε ό,τι αφορά τα ιρανικά οπλικά συστήματα, η απόρρητη αξιολόγηση πληροφοριών αναφέρει ότι τα αποθέματα πυραύλων και κινητών εκτοξευτών παραμένουν ισχυρά. Πριν από την έναρξη του πολέμου, εκτιμάται ότι το Ιράν διέθετε περίπου 2.500 βαλλιστικούς πυραύλους, καθώς και χιλιάδες μη οπλισμένα drones. Η Τεχεράνη έχει χρησιμοποιήσει αυτά τα όπλα για αντίποινα εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο αλλά και κατά αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην περιοχή.

Οπτική έρευνα της Washington Post διαπίστωσε ότι οι ιρανικές αεροπορικές επιθέσεις προκάλεσαν ζημιές ή κατέστρεψαν τουλάχιστον 228 κτίρια ή τμήματα εξοπλισμού σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, επίπεδο καταστροφής πολύ μεγαλύτερο από αυτό που έχει αναγνωρίσει δημόσια η αμερικανική κυβέρνηση. Ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους δήλωσε επίσης ότι έχει μειωθεί ο χρόνος που απαιτείται ώστε το Ιράν να ξεκινήσει εκ νέου την παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων σε σημαντικές ποσότητες.

Το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι οι μυστικές υπηρεσίες περίμεναν ο Χαμενεΐ να δημοσιεύσει βιντεοσκοπημένη δήλωση για το Νορούζ, ακολουθώντας την παράδοση του πατέρα του και δίνοντας ομιλία, αλλά τελικά εκδόθηκε μόνο γραπτή δήλωση, κάτι που «πύκνωσε» το μυστήριο γύρω από την κατάσταση της υγείας του, την τοποθεσία του και τον ρόλο του στον πόλεμο, καθώς μετά από τρεις εβδομάδες η σιωπή του γίνεται όλο και πιο έντονη.

Το μυστήριο γύρω από τον Μοτζτάμπα έχει αναφερθεί σε αρκετές ενημερώσεις των μυστικών υπηρεσιών προς τον πρόεδρο Τραμπ, αναφέρει ακόμα το δημοσίευμα.

Η ομάδα εθνικής ασφάλειας του Τραμπ εξακολουθεί να προσπαθεί να εκτιμήσει ποιος είναι στην πραγματικότητα επικεφαλής στην Τεχεράνη, όπως δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.

«Είναι κάτι παραπάνω από παράξενο. Δεν πιστεύουμε ότι οι Ιρανοί θα είχαν μπει σε όλο αυτό τον κόπο για να επιλέξουν έναν νεκρό ως ανώτατο ηγέτη, αλλά ταυτόχρονα δεν έχουμε καμία απόδειξη ότι αυτός έχει αναλάβει τα ηνία», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.

«Δεν έχουμε καμία απόδειξη ότι είναι πραγματικά αυτός που δίνει τις διαταγές», ανέφερε από την πλευρά του ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος.

Το κανάλι του Μοτζτάμπα στο Telegram δημοσίευσε ένα γραπτό μήνυμα για το Νορούζ, στο οποίο καλούσε σε ενότητα, μαζί με αρκετές φωτογραφίες του νέου ανώτατου ηγέτη.

Ένας Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η CIA προσπαθούσε να διαπιστώσει αν οι φωτογραφίες ήταν πρόσφατες.

Ο αξιωματούχος σημείωσε ότι ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δημοσίευσε ένα βιντεομήνυμα για το Νορούζ, παρά τις απειλές κατά της ασφάλειάς του.

«Θα περιμέναμε να δούμε και τον Μοτζτάμπα με κάποιο τρόπο. Δεν εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία και την παράδοση», πρόσθεσε ο αξιωματούχος των ΗΠΑ. «Είναι ένα μεγάλο προειδοποιητικό σημάδι», προσέθεσε.

Ο Ραζ Ζίμτ, διευθυντής του Προγράμματος για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας στο Τελ Αβίβ, σημείωσε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι ο Μοτζτάμπα δεν ασκεί τα καθήκοντά του, ακόμη και αν ο τραυματισμός του και τα ζητήματα ασφάλειας καθιστούν δύσκολη την πλήρη άσκηση της εξουσίας του.

«Υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές συνθήκες, δεν πρέπει να περιμένουμε να εμφανιστεί δημόσια, και είναι πιθανό ο τραυματισμός του να μην του επιτρέπει καν να δημοσιεύσει ένα βίντεο, ώστε να μην εκθέσει στο κοινό τη σοβαρότητα της κατάστασής του», είπε ο Ζίμτ.

Πριν ξεσπάσουν οι εχθροπραξίες, ο επικεφαλής της ισραηλινής υπηρεσίας πληροφοριών, Ντέιβιντ Μπαρνέα, συναντήθηκε πολλές φορές με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και τα μέλη της κυβέρνησής του, ώστε να τους πείσει ότι ο πόλεμος είναι εφικτός.

• Οι Times of Israel, επικαλούμενοι το ισραηλινό Channel 12, έγραψαν πως ο Μπαρνέα υποστήριξε ότι πρέπει να επιτευχθούν τρεις στόχοι για να ανατραπεί το θεοκρατικό καθεστώς: ο αποκεφαλισμός της ιρανικής ηγεσίας, η πρόκληση σοβαρής ζημιάς στους θεσμούς του καθεστώτος και να πληγεί η δυνατότητα καταστολής του Ιράν.

Αν επιτευχθούν οι παραπάνω τρεις στόχοι και μόνο μέσω πολεμικών επιχειρήσεων, τότε η Μοσάντ και η CIA θα ξέρουν πώς να εξασφαλίσουν ότι οι Ιρανοί θα βγουν και πάλι στους δρόμους για να βρουν μια εναλλακτική λύση στο καθεστώς.

Ωστόσο, ο επικεφαλής της Μοσάντ φέρεται να προειδοποίησε πως όσο η κατάσταση εξελίσσεται, ενδεχομένως να αλλάξουν οι επιδιωκόμενοι στόχοι, αλλά και ότι ο πόλεμος μπορεί να διαρκέσει καιρό.

Σημειώνεται ότι τόσο ο Νετανιάχου όσο και ο Τραμπ απευθύνθηκαν στον ιρανικό λαό κατά την ανακοίνωση της έναρξης του πολέμου, αναφέροντας ότι θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την πτώση του θεοκρατικού καθεστώτος.

Εντούτοις, την Πέμπτη, η διευθύντρια της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τούλσι Γκάμπαρντ, δήλωσε ότι η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών «εκτιμά ότι το καθεστώς στο Ιράν φαίνεται να παραμένει ανέπαφο, αλλά έχει υποστεί σημαντική αποδυνάμωση». Εκτίμησε επίσης ότι, εάν το καθεστώς επιβιώσει, πιθανότατα θα προσπαθήσει να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές του δυνατότητες.

«Οι στόχοι που έχουν τεθεί από τον πρόεδρο είναι διαφορετικοί από τους στόχους που έχουν τεθεί από την ισραηλινή κυβέρνηση», δήλωσε η Γκάμπαρντ.

«Μπορούμε να δούμε μέσα από τις επιχειρήσεις ότι η ισραηλινή κυβέρνηση έχει επικεντρωθεί στην εξουδετέρωση της ιρανικής ηγεσίας. Ο πρόεδρος έχει δηλώσει ότι οι στόχοι του είναι να καταστρέψει την ικανότητα εκτόξευσης βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, την ικανότητα παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων και το ναυτικό του», πρόσθεσε.

Το σχέδιο, το οποίο φέρεται να περιλαμβάνει διαβουλεύσεις με Κούρδους ηγέτες στο Ιράκ και ιρανικές αντιπολιτευτικές οργανώσεις, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και προκαλεί ήδη ανησυχίες για πιθανή κλιμάκωση στην περιοχή.

Οι ιρανικές κουρδικές ένοπλες ομάδες διαθέτουν χιλιάδες στρατιώτες που επιχειρούν κατά μήκος των συνόρων Ιράκ-Ιράν, κυρίως στην περιοχή του Κουρδιστάν του Ιράκ. Ορισμένες από τις ομάδες έχουν μιλήσει δημόσια μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, προαναγγέλλοντας επικείμενη δράση και καλώντας τις ιρανικές στρατιωτικές δυνάμεις να αποστατήσουν.

Επίσης την Τρίτη, ο Τραμπ συνομίλησε με τον πρόεδρο του Δημοκρατικού Κόμματος Κουρδιστάν του Ιράν (KDPI), Μουσταφά Χιτζίρι, οι δυνάμεις του οποίου αναμένεται να συμμετάσχουν σε χερσαία επιχείρηση στο δυτικό Ιράν τις επόμενες μέρες, δήλωσε ο ανώτατος αξιωματούχος της Ιρανικής Κουρδικής Εθνοτικής Ομάδας στο CNN.

«Πιστεύουμε ότι έχουμε μεγάλη ευκαιρία τώρα», είπε η πηγή, εξηγώντας το χρονικό σημείο της επιχείρησης. Η πηγή πρόσθεσε ότι οι πολιτοφύλακες αναμένουν υποστήριξη από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Ο Τραμπ τηλεφώνησε επίσης στους Κούρδους ηγέτες του Ιράκ την Κυριακή για να συζητήσουν την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν και πώς οι ΗΠΑ και οι Κούρδοι θα μπορούσαν να συνεργαστούν καθώς προχωρά η αποστολή, δήλωσαν δύο αμερικανοί αξιωματούχοι και μια τρίτη πηγή που γνωρίζει τις συνομιλίες, όπως αναφέρθηκε πρώτα από το Axios.

Οποιαδήποτε προσπάθεια να εξοπλιστούν οι ιρανικές κουρδικές ομάδες θα απαιτούσε υποστήριξη από τις κουρδικές αρχές στο Ιράκ για να επιτρέψουν τη διέλευση των όπλων και να χρησιμοποιήσουν το Κουρδιστάν του Ιράκ ως εφαλτήριο.

Ατομο που γνωρίζει καλά τις συζητήσεις ανέφερε ότι το πλάνο είναι οι ένοπλες κουρδικές δυνάμεις να αναλάβουν τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας και να τις ακινητοποιήσουν, έτσι ώστε να διευκολύνουν την “εξοδο” των άοπλων Ιρανών στις μεγάλες πόλεις χωρίς να διατρέξουν τον κίνδυνο νέας αιματηρής καταστολής, όπως συνέβη στις αναταραχές του Ιανουαρίου.

Ένας άλλος αμερικανός αξιωματούχος είπε ότι οι Κούρδοι θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αποσταθεροποίηση στην περιοχή και να εξαντλήσουν τις στρατιωτικές δυνάμεις του ιρανικού καθεστώτος. Άλλοι προτείνουν οι Κούρδοι να καταλάβουν και να κρατήσουν εδάφη στο βόρειο Ιράν που θα δημιουργούσαν μια ζώνη ασφαλείας για το Ισραήλ.

Η CIA αρνήθηκε να σχολιάσει.

“Προφανώς προσπαθούν να ξεκινήσουν” μια εξέγερση

Ο Άλεξ Πλιτσάς, αναλυτής εθνικής ασφάλειας του CNN και πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου υπό την προεδρία του Ομπάμα, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ “προφανώς προσπαθούν να ξεκινήσουν” τη διαδικασία ανατροπής του καθεστώτος στο Ιράν εξοπλίζοντας τους Κούρδους, έναν ιστορικό σύμμαχο των ΗΠΑ στην περιοχή.

«Ο ιρανικός λαός είναι γενικά άοπλος στο σύνολό του και θα είναι δύσκολο να ανατρέψουν το καθεστώς, εκτός αν τους εξοπλίσουν», δήλωσε ο Πλιτσάς. «Πιστεύω ότι οι ΗΠΑ ελπίζουν ότι αυτό θα εμπνεύσει άλλους στο έδαφος στο Ιράν να κάνουν το ίδιο».

Η Τζεν Γκάβιτο, πρώην ανώτερη αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών με ειδίκευση στη Μέση Ανατολή υπό την προεδρία του Μπάιντεν, δήλωσε ότι ανησυχεί για το αν έχουν ληφθεί πλήρως υπόψη οι συνέπειες από τον εξοπλισμό των Κούρδων.

Η Γκάβιτο δήλωσε στο CNN ότι η κατάσταση ασφαλείας είναι ήδη ασταθής και στις δύο πλευρές των συνόρων. Αυτό μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες, καθώς μπορεί να υπονομεύσει την κυριαρχία του Ιράκ και να ενισχύσει τις ένοπλες πολιτοφυλακές, οι οποίες λειτουργούν χωρίς έλεγχο και με περιορισμένη κατανόηση για το τι μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω ένταση ή συγκρούσεις.

Τις τελευταίες μέρες, ο ισραηλινός στρατός έχει χτυπήσει ιρανικές στρατιωτικές θέσεις κοντά στα σύνορά του με το Ιράκ, εν μέρει για να προετοιμάσει το έδαφος για τη ροή ένοπλων κουρδικών δυνάμεων στο βόρειο Ιράν, δήλωσε μία από τις πηγές. Ισραηλινή πηγή δήλωσε ότι αυτές οι επιθέσεις πιθανόν να ενταθούν τις επόμενες μέρες.

Ωστόσο, οποιαδήποτε υποστήριξη από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για μια κουρδική χερσαία δύναμη που θα αναλάμβανε να βοηθήσει στην εκδίωξη του ιρανικού καθεστώτος θα χρειαζόταν να είναι εκτεταμένη, ανέφεραν οι πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα. Μία από τις πηγές δήλωσε ότι οι Ιρακινοί Κούρδοι δεν διαθέτουν αυτή τη στιγμή την επιρροή ή τους πόρους που χρειάζονται για να υποστηρίξουν μια επιτυχημένη εξέγερση κατά της κυβέρνησης. Επιπλέον, οι ιρανικές κουρδικές παρατάξεις ζητούν πολιτικές εγγυήσεις από την κυβέρνηση Τραμπ πριν αποφασίσουν να συμμετάσχουν σε οποιαδήποτε εξέγερση, σύμφωνα με πηγή που είναι εξοικειωμένη με το ζήτημα.

Οι κουρδικές αντιπολιτευτικές ομάδες είναι επίσης κατακερματισμένες και ορισμένοι αξιωματούχοι του Τραμπ που έχουν εμπλακεί στις συζητήσεις για την υποστήριξή τους ανησυχούν για τα κίνητρά τους να βοηθήσουν τις ΗΠΑ.

“Έχεις μια ομάδα ανθρώπων που σκέφτονται τα δικά τους συμφέροντα, και το ερώτημα είναι αν η συμμετοχή τους ευθυγραμμίζεται με τα συμφέροντά τους” δήλωσε αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ.

Η μακρά ιστορία συνεργασίας των ΗΠΑ με τους Κούρδους

Οι Κούρδοι είναι μια εθνοτική μειονότητα χωρίς επίσημο κράτος. Σήμερα, εκτιμάται ότι υπάρχουν 25-30 εκατομμύρια Κούρδοι, οι περισσότεροι εκ των οποίων ζουν σε μια περιοχή που εκτείνεται σε μέρη της Τουρκίας, του Ιράκ, του Ιράν, της Συρίας και της Αρμενίας. Οι περισσότεροι Κούρδοι είναι Σουνίτες Μουσουλμάνοι, αλλά ο κουρδικός πληθυσμός έχει ποικιλία πολιτιστικών, κοινωνικών, θρησκευτικών και πολιτικών παραδόσεων, καθώς και διαφόρων διαλέκτων.

Πολλοί αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν ιδιωτικά προειδοποιήσει για την απογοήτευση των κουρδικών δυνάμεων από τη συνεργασία με τις ΗΠΑ στο παρελθόν, και τις συχνές καταγγελίες τους ότι έχουν εγκαταλειφθεί από τους Αμερικανούς.

«Υπάρχει ανησυχία ότι αν η εξέγερση αποτύχει και οι ΗΠΑ αποσυρθούν, αυτό θα ενισχύσει το αφήγημα της εγκατάλειψης των Κούρδων», δήλωσε ο Πλιτσάς. Ο πρώην υπουργός Άμυνας του Τραμπ, Τζιμ Μάτις, παραιτήθηκε εν μέρει επειδή ο Τραμπ κινήθηκε για να αποσύρει τις αμερικανικές δυνάμεις από τη Συρία κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, κάτι που ο Μάτις θεωρούσε εγκατάλειψη των Κούρδων συμμάχων των ΗΠΑ εκεί.

Η CIA έχει μια μακρά και περίπλοκη ιστορία συνεργασίας με ιρακινές κουρδικές φατρίες που χρονολογείται από τις δεκαετίες που συμμετείχαν στον πόλεμο στο Ιράκ. Ο οργανισμός διαθέτει επί του παρόντος ένα παρατηρητήριο στο Ιρακινό Κουρδιστάν κοντά στα σύνορα με το Ιράν, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Οι ΗΠΑ διαθέτουν επίσης προξενείο στην Ερμπίλ, την πρωτεύουσα του Ιρακινού Κουρδιστάν, και Αμερικανοί και συμμαχικοί στρατιώτες σταθμεύουν εκεί στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά του ISIS.

Ορισμένοι Κούρδοι ήλπιζαν ότι σε αντάλλαγμα για τη συνεργασία τους με τις αμερικανικές δυνάμεις, η ημι-αυτόνομη περιοχή του Κουρδιστάν του Ιράκ θα κέρδιζε την ανεξαρτησία της, αν και αυτό δεν έγινε ποτέ πραγματικότητα.

Οι ΗΠΑ επίσης βασίστηκαν στις κουρδικές δυνάμεις στο πλαίσιο της εκστρατείας τους κατά των δυνάμεων του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ και στη Συρία. Αυτό περιλάμβανε την ανάληψη της ευθύνης για την φύλαξη χιλιάδων κρατουμένων του ISIS σε αυτοσχέδιες φυλακές στο βόρειο τμήμα της χώρας.

Ωστόσο, νωρίτερα φέτος, η νέα κυβέρνηση της Συρίας, ξεκίνησε μια ταχεία στρατιωτική εκστρατεία για να ελέγξει τη βόρεια περιοχή της χώρας, η οποία περιλάμβανε επιθέσεις κατά του ISIS και την έξωση των κουρδικών δυνάμεων της Συριακής Δημοκρατικής Δύναμης (SDF). Αντιμετωπίζοντας αυτή την εκστρατεία, οι κουρδικές δυνάμεις εκκένωσαν και σταμάτησαν να φρουρούν τις φυλακές του ISIS όταν οι αμερικανικές δυνάμεις αποσύρθηκαν από τη χώρα. Τον Ιανουάριο, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, Τόμ Μπάρακ, δήλωσε ότι ο σκοπός της συμμαχίας των ΗΠΑ με την SDF είχε «στην ουσία λήξει».

Η προσφορά έγινε μέσω μιας υπηρεσίας κατασκοπείας μιας χώρας που δεν κατονομάζεται ανέφερε το δημοσίευμα, επικαλούμενο αξιωματούχους της Μέσης Ανατολής και αξιωματούχους από μια δυτική χώρα.

Πηγή από το υπουργείο Πληροφοριών του Ιράν απέρριψε το δημοσίευμα ως «απόλυτο ψέμα και ψυχολογικό πόλεμο εν μέσω πολέμου», σύμφωνα με το Tasnim News, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Όπως αναφέρουν οι New York Times, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες, έπειτα από εκτεταμένη παρακολούθηση, παρείχαν στο Ισραήλ κρίσιμες και υψηλής ακρίβειας πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες ο Χαμενεΐ επρόκειτο να συμμετάσχει σε σύσκεψη υψηλόβαθμων Ιρανών αξιωματούχων στην Τεχεράνη.

Την πληροφορία επιβεβαίωσαν και οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών, οι οποίες εντόπισαν ότι η συνάντηση θα πραγματοποιούνταν στο συγκρότημα κατοικίας του Ιρανού ηγέτη. Αν και αρχικά θεωρούνταν ότι η σύσκεψη θα γινόταν το βράδυ, νεότερα στοιχεία αποκάλυψαν ότι θα λάμβανε χώρα νωρίτερα μέσα στην ημέρα, γεγονός που οδήγησε σε επίσπευση της επιχείρησης.

Βίντεο με τη στιγμή του βομβαρδισμού στο παλάτι που διέμενε ο  Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, το πρωί του Σαββάτου μετά από πλήγμα που δέχτηκε κατά την κοινή επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ, έδωσαν οι ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις. 

Βομβαρδισμός με δεκάδες βόμβες στο συγκρότημα

Σύμφωνα με πληροφορίες από ισραηλινές πηγές και το δίκτυο Channel 12, περίπου 30 βόμβες έπληξαν το συγκρότημα όπου βρισκόταν ο Χαμενεΐ, ο οποίος φέρεται να είχε μεταφερθεί σε υπόγειο χώρο τη στιγμή της επίθεσης.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι μυστικές υπηρεσίες εντόπισαν ταυτόχρονες συγκεντρώσεις κορυφαίων στελεχών, γεγονός που θεωρήθηκε στρατηγική ευκαιρία για την εξόντωσή του και την αποδυνάμωση της ιρανικής ηγεσίας.

Νεκρά μέλη της οικογένειάς του και κορυφαίοι στρατιωτικοί

Από το πλήγμα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, έχασαν τη ζωή τους και στενά συγγενικά πρόσωπα του Χαμενεΐ, μεταξύ των οποίων η κόρη του, ο γαμπρός του και η εγγονή του.

Παράλληλα, το Ιράν επιβεβαίωσε τον θάνατο κορυφαίων στρατιωτικών και πολιτικών αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων:

• ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, στρατηγός Μοχάμαντ Πακπούρ,
• ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, υποστράτηγος Σαγίντ Αμπντολραχίμ Μουσαβί,
• και ο ναύαρχος Αλί Σαμχανί, στενός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε επίσης ότι εξουδετερώθηκαν και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη που σχετίζονταν με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

«Γεια σας. Η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA) ακούει τη φωνή σας και θέλει να σας βοηθήσει. Στον παρακάτω οδηγό παρέχονται οι απαραίτητες οδηγίες σχετικά με τον τρόπο σύστασης ασφαλούς εικονικής επαφής μαζί μας» τονίζεται στη λεζάντα.

سلام. سازمان اطلاعات مرکزی (CIA) صدای شما را می‌شنود و می‌خواهد به شما کمک کند. در ادامه، راهنمایی لازم در مورد چگونگی برقراری تماس مجازی امن با ما ارائه شده است. pic.twitter.com/Dfq4zomz1n

— CIA (@CIA) February 24, 2026

Το Newsweek διευκρινίζει εξαρχής ότι δεν υπάρχει επίσημος ή παγκοσμίως αποδεκτός κατάλογος ηγετών που «ανετράπησαν από τις ΗΠΑ», ενώ και η έννοια του «δικτάτορα» μεταβάλλεται ανάλογα με το πολιτικό και γεωγραφικό πλαίσιο, συχνά εργαλειοποιούμενη για λόγους σκοπιμότητας. Ωστόσο, τα ιστορικά παραδείγματα είναι αποκαλυπτικά.

• Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά περιστατικά είναι εκείνο του Μοχάμεντ Μοσαντέκ στο Ιράν. Στις 19 Αυγούστου 1953, η CIA, σε συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο, οργάνωσε πραξικόπημα που οδήγησε στην ανατροπή του εκλεγμένου πρωθυπουργού. Ο Μοσαντέκ δεν ήταν αυταρχικός ηγέτης, αλλά πολιτικός που τόλμησε να εθνικοποιήσει την ιρανική πετρελαϊκή βιομηχανία, πλήττοντας βρετανικά συμφέροντα. Η ανατροπή του άνοιξε τον δρόμο για την ενίσχυση της εξουσίας του Σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί.

Ανάλογο μοτίβο παρατηρείται στη Γουατεμάλα, όπου τον Ιούνιο του 1954 ανετράπη ο δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος Χακόμπο Άρμπενς. Οι μεταρρυθμίσεις του και η αριστερή του πολιτική προκάλεσαν έντονη ανησυχία στην Ουάσινγκτον, εν μέσω Ψυχρού Πολέμου. Η επιχείρηση είχε την ενεργό στήριξη της CIA, οδηγώντας τη χώρα σε δεκαετίες αστάθειας και εμφύλιας σύγκρουσης.

Στο Ιράκ, τον Φεβρουάριο του 1963, η ανατροπή του Αμπντέλ Καρίμ Κασέμ συνδέθηκε, σύμφωνα με το περιοδικό, με αμερικανική υποστήριξη προς το στρατιωτικό σκέλος του Κόμματος Μπάαθ. Ο Κασέμ θεωρήθηκε απειλή λόγω της προσέγγισής του με τη Σοβιετική Ένωση και της αντιδυτικής του στάσης.

• Στην Κούβα, η αποτυχημένη εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων τον Απρίλιο του 1961 αποτελεί ένα από τα πιο ηχηρά φιάσκα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Στόχος ήταν η ανατροπή του Φιντέλ Κάστρο, όμως το εγχείρημα όχι μόνο απέτυχε, αλλά ενίσχυσε το κύρος του Κουβανού ηγέτη.

Το Newsweek αναφέρεται επίσης στον Νγκο Ντιν Ντιέμ στο Νότιο Βιετνάμ, αρχικά σύμμαχο των ΗΠΑ, ο οποίος ανετράπη και δολοφονήθηκε σε πραξικόπημα το 1963, όταν η Ουάσινγκτον έκρινε ότι δεν μπορούσε πλέον να διαχειριστεί τον πόλεμο. Αποχαρακτηρισμένα έγγραφα αποκάλυψαν αργότερα τον ρόλο των ΗΠΑ στο παρασκήνιο.

Στην Καραϊβική, η αμερικανική εισβολή στη Γρενάδα το 1983 οδήγησε στην ανατροπή του στρατηγού Χάντσον Όστιν, ενώ στην Αϊτή ο Ζαν-Κλοντ Ντιβαλιέ εγκατέλειψε την εξουσία όταν οι ΗΠΑ απέσυραν την πολιτική και στρατιωτική τους στήριξη εν μέσω λαϊκών εξεγέρσεων.

• Η περίπτωση του Μανουέλ Νοριέγα στον Παναμά είναι ενδεικτική της κυνικότητας των διεθνών σχέσεων. Πρώην συνεργάτης της CIA, ανετράπη το 1989 με την επιχείρηση «Δίκαιος Σκοπός», συνελήφθη και φυλακίστηκε στις ΗΠΑ για διακίνηση ναρκωτικών.

Στον 21ο αιώνα, η εισβολή στο Ιράκ το 2003 οδήγησε στην πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν, ενώ το 2011 οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι στη Λιβύη, μέσω αεροπορικής και πληροφοριακής υποστήριξης.

Τέλος, η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Απόλυτη Αποφασιστικότητα», επαναφέρει το ερώτημα: πρόκειται για συνέχεια μιας ιστορικής στρατηγικής παρεμβάσεων ή για μια νέα φάση άμεσου αμερικανικού ελέγχου κρατών υπό το πρόσχημα της «ασφαλούς μετάβασης»; Το Newsweek αφήνει ανοιχτό το ερώτημα, υπενθυμίζοντας ότι η ιστορία σπάνια επαναλαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο — αλλά συχνά ομοιοκαταληκτεί.

Σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν γνώση της υπόθεσης, πηγή της CIA στο εσωτερικό της κυβέρνησης της Βενεζουέλας παρακολουθούσε επί ημέρες, αλλά και κατά τις καθοριστικές ώρες πριν από την επιχείρηση, την ακριβή τοποθεσία και τις μετακινήσεις του Μαδούρο, παρέχοντας σε πραγματικό χρόνο κρίσιμα δεδομένα στις αμερικανικές αρχές.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών παρείχε το αποφασιστικό υλικό που επέτρεψε στις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις να προχωρήσουν στη σύλληψη, έχοντας συνεχή εικόνα της κατάστασης. Η επιτήρηση φέρεται να πραγματοποιούνταν μέσω στόλου μη επανδρωμένων drones χαμηλής παρατηρησιμότητας, που εξασφάλιζαν σχεδόν αδιάλειπτη κάλυψη πάνω από τη Βενεζουέλα, σε συνδυασμό με πληροφορίες από εσωτερικές πηγές εντός του κρατικού μηχανισμού.

Το εύρος και η ακρίβεια της παρακολούθησης, σύμφωνα με τις ίδιες διαρροές, αναδεικνύουν το βάθος της διείσδυσης των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών και τον κομβικό ρόλο της CIA στην επιχείρηση που κατέληξε στη σύλληψη του προέδρου της χώρας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί και η αναφορά ότι η συγκεκριμένη πηγή, η οποία φέρεται να ανήκε στον στενό κύκλο του Μαδούρο, δεν χρειάστηκε έντονες πιέσεις για να συνεργαστεί. Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά από αμερικανικές πηγές, υπήρχαν «50 εκατομμύρια λόγοι» για να το πράξει, σε μια σαφή αναφορά στην επικήρυξη που έχει τεθεί το τελευταίο διάστημα σε βάρος του προέδρου της Βενεζουέλας από το Λευκό Οίκο και τον Ντόναλντ Τραμπ.

Με βάση τα έως τώρα στοιχεία, ο Νικολάς Μαδούρο και η σύζυγός του αναμένεται να οδηγηθούν ενώπιον δικαστικών αρχών στη Νέα Υόρκη, πιθανότατα τη Δευτέρα, προκειμένου να τους απαγγελθούν νέες κατηγορίες.

Το κατηγορητήριο, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν ταυτίζεται με εκείνο του 2020, ενώ περισσότερες λεπτομέρειες αναμένεται να δοθούν στη δημοσιότητα σήμερα το απόγευμα (18:00 ώρα Ελλάδας), κατά τη διάρκεια επίσημης συνέντευξης Τύπου του Λευκού Οίκου.