Πρώτον, όπως είπε, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ παραμένει «απόλυτα δεσμευμένος» στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και στο διαπραγματευτικό κεκτημένο, δηλαδή σε όσα επιτεύχθηκαν μέχρι τη Διάσκεψη του Κραν Μοντανά το 2017.

Δεύτερον, χαιρέτισε το γεγονός ότι όλες οι πλευρές ανταποκρίθηκαν θετικά στις πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα, σημειώνοντας ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά ήταν η πρώτη που έδωσε θετική απάντηση.

Τρίτον, υπογράμμισε ότι οι προσπάθειες θα συνεχιστούν τόσο μέσω της προσωπικής απεσταλμένης του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, όσο και με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να προετοιμαστεί το έδαφος για την επόμενη διευρυμένη διάσκεψη.

«Στόχος είναι να πάμε σε αυτή τη διάσκεψη και να υπάρξει θετική ανακοίνωση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από εκεί όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας επισήμανε ακόμη ότι οι συζητήσεις των τελευταίων δύο ημερών «έχουν ξεκαθαρίσει τον επιδιωκόμενο στόχο» και, όπως είπε, «δεν αφήνουν καμία αμφιβολία ποιος είναι αυτός».

Αναφερόμενος στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, διευκρίνισε ότι δεν αποτελούν προαπαιτούμενο για την επανέναρξη της διαδικασίας, σημειώνοντας ωστόσο πως η επίτευξη συμφωνιών σε αυτό το επίπεδο θα συνιστούσε μια θετική εξέλιξη.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης εξέφρασε τέλος την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι διασφαλίστηκε ως βάση της διαδικασίας το διαπραγματευτικό κεκτημένο μέχρι το Κραν Μοντανά, στοιχείο που η Λευκωσία θεωρεί κρίσιμο για την επόμενη φάση των προσπαθειών επίλυσης του Κυπριακού.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα μετά την επίθεση του Ιράν εναντίον μίας από τις βρετανικές βάσεις μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν καθώς και τη μετακίνηση του βρετανικού αντιτορπιλικού HMS Dragon στην περιοχή για την προστασία των βρετανικών και συμμαχικών συμφερόντων.

Η Κύπρος παραμένει επισήμως διαιρεμένη από το 1974, όταν το πραξικόπημα που εκδηλώθηκε στο νησί με στόχο την ένωση με την Ελλάδα οδήγησε στην τουρκική εισβολή.

Η επέμβαση του τουρκικού στρατού στις 20 Ιουλίου 1974 είχε ως αποτέλεσμα τη διαίρεση της Κύπρου σε βόρειο και νότιο τμήμα, ενώ το 1983 η μη αναγνωρισμένη διεθνώς «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου (ΤΔΒΚ)» ανακήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία της.

«Εποικοδομητική ασάφεια»

Ωστόσο, η προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, εργάζεται πάνω σε μια νέα συμφωνία με την τουρκοκυπριακή πλευρά, υποστηρίζοντας ότι το καθεστώς των Τουρκοκυπρίων δεν αντιμετωπίζεται ισότιμα, όπως προέβλεπαν οι συμφωνίες κατά την ανεξαρτησία της Κύπρου από τη Βρετανική Αυτοκρατορία το 1960.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η Independent, η κ. Ολγκίν προτείνει μια πιο χαλαρή λύση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απομακρυνόμενη από το αυστηρό ομοσπονδιακό μοντέλο που κυριαρχούσε στις προηγούμενες διαπραγματεύσεις.

Στόχος της φαίνεται να είναι η δημιουργία μιας δομής που οι Ελληνοκύπριοι θα μπορούν να χαρακτηρίζουν «ομοσπονδία» και οι Τουρκοκύπριοι «συνομοσπονδία», γεφυρώνοντας έτσι το χάσμα μέσω μιας σκόπιμης «εποικοδομητικής ασάφειας».

Επί προεδρίας του Ερσίν Τατάρ, με τη στήριξη της τουρκικής κυβέρνησης, η τουρκοκυπριακή πλευρά προωθούσε ξεκάθαρα τη λύση δύο κρατών. Ωστόσο, μετά την εκλογή του Τούφαν Ερχιουρμάν στην προεδρία των Κατεχόμενων πέρυσι, η στάση της εμφανίζεται πιο ευέλικτη.

Τι προβλέπει το σχέδιο

Το σχέδιο του ΟΗΕ προβλέπει τη δημιουργία δύο συνιστώντων κρατών με πολιτική ισότητα και σημαντικό περιορισμό των κοινών αρμοδιοτήτων. Η καθημερινή διακυβέρνηση θα ασκείται κυρίως από τις δύο πολιτείες, ενώ ένας μικρός κεντρικός μηχανισμός θα αναλαμβάνει μόνο τις αρμοδιότητες που δεν μπορούν να ασκηθούν χωριστά.

Ως αντάλλαγμα για την αναγνώριση και τη διευρυμένη αυτονομία, η τουρκοκυπριακή πλευρά θα πρέπει να επιστρέψει εδάφη, μεταξύ των οποίων και το εγκαταλελειμμένο παραθαλάσσιο θέρετρο των Βαρωσίων (Μαράς).

Για τις κοινές αρμοδιότητες προτείνεται:

• εναλλασσόμενο προεδρικό συμβούλιο υπό τους δύο ηγέτες, με αναλογία 2 προς 1 ή 3 προς 1 υπέρ της ελληνοκυπριακής πλευράς,
• ένα κοινό νομοθετικό σώμα αποτελούμενο από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους βουλευτές, αντί για άμεσα εκλεγμένο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο,
• κοινό υπουργικό συμβούλιο με περίπου πέντε ή έξι υπουργεία, όπως Εξωτερικών, Άμυνας, Εσωτερικών/Ιθαγένειας, Οικονομικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων.

Παράλληλα, προτείνεται η ύπαρξη τουλάχιστον μίας αποφασιστικής ψήφου Τουρκοκύπριου υπουργού στο Υπουργικό Συμβούλιο, ως εγγύηση της πραγματικής πολιτικής ισότητας. Το σημείο αυτό, ωστόσο, εκτιμάται ότι μπορεί να αποτελέσει βασικό εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις.
Η Κυπριακή Δημοκρατία επιμένει στην αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί, τα οποία χαρακτηρίζει στρατό κατοχής. Αντίθετα, η τουρκοκυπριακή πλευρά υποστηρίζει ότι η παρουσία τους είναι απαραίτητη για την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων.

Όσον αφορά το σύστημα εγγυήσεων του 1960, προτείνεται η αντικατάσταση του σημερινού καθεστώτος, στο οποίο συμμετέχουν το Ηνωμένο Βασίλειο, η Τουρκία και η Ελλάδα, από έναν μηχανισμό υπό το ΝΑΤΟ, που θα μπορούσε να προβλέπει μικρή πολυεθνική στρατιωτική παρουσία στο νησί.

Ο ΟΗΕ φέρεται να εξετάζει μεταβατική περίοδο δύο ή τριών ετών, κατά την οποία θα ξεκινήσει η σταδιακή επιστροφή εδαφών – με πρώτη την περιοχή των Βαρωσίων – καθώς και η σταδιακή υλοποίηση των τριών βασικών αιτημάτων της τουρκοκυπριακής πλευράς:

• απευθείας εμπόριο,
• απευθείας πτήσεις,
• απευθείας διεθνείς επαφές,
• σε συνδυασμό με χαλάρωση των τουρκικών περιορισμών και πρόσβαση στα τουρκικά λιμάνια.

Παράλληλα, υπάρχει η προσδοκία προόδου στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου, ενώ η επίλυση του Κυπριακού συνδέεται ρητά με την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας και ειδικότερα με την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης ΕΕ–Τουρκίας, εντασσόμενη σε ένα ευρύτερο πακέτο σχέσεων μεταξύ Βρυξελλών και Άγκυρας.

Οι αντιδράσεις των εμπλεκόμενων πλευρών

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τούφαν Ερχιουρμάν εμφανίζεται περισσότερο διατεθειμένος να διαπραγματευθεί ένα τέτοιο πλαίσιο, ενώ ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, τηρεί πιο επιφυλακτική στάση, λαμβάνοντας υπόψη και τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις.

Οι συνομιλίες για το Κυπριακό διαρκούν εδώ και δεκαετίες. Το Σχέδιο Ανάν απορρίφθηκε από τους Ελληνοκυπρίους το 2004, ενώ νέα προσπάθεια στο Κραν Μοντανά το 2017 έφθασε κοντά σε συμφωνία, χωρίς όμως να ευοδωθεί.

Ο αναπληρωτής ύπατος αρμοστής της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Λονδίνο, Σπύρος Μιλτιάδης, δήλωσε:

«Από όσο γνωρίζω, δεν έχει κατατεθεί καμία επίσημη πρόταση του ΟΗΕ στην οποία να έχει ζητηθεί από τις δύο πλευρές να απαντήσουν. Οι ιδέες που κυκλοφορούν φαίνεται να είναι περισσότερο υποθετικές παρά να αποτελούν συγκεκριμένη πρόταση ή σχέδιο. Οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδος θα πρέπει να προκύψει μέσα από την καθιερωμένη διαδικασία υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και στο πλαίσιο των συμφωνημένων παραμέτρων των Ηνωμένων Εθνών.»

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος των Κατεχόμενων, Τούφαν Ερχιουρμάν, έγραψε στο Facebook:

«Η βούληση του λαού μας για λύση είναι ξεκάθαρη. Έχουμε εκφράσει τη στήριξή μας στις προσπάθειες του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ και συνεχίζουμε να τις στηρίζουμε.

Είχαμε πει ότι δεν υπάρχει κάποιο σχέδιο, αλλά μόνο ορισμένες ιδέες. Παρ’ όλα αυτά, ενημερώσαμε το Συμβούλιο των Πολιτικών Κομμάτων, τα συνδικάτα, το Συμβούλιο Συντονισμού Νεολαίας, τις επιχειρηματικές οργανώσεις και κάθε ενδιαφερόμενο για τις ιδέες αυτές.

Η μοναδική μας έγνοια είναι τα δικαιώματα, το μέλλον, η ισότητα, η ασφάλεια και η διεθνής παρουσία του λαού μας, ιδιαίτερα των παιδιών μας, καθώς και η διατήρηση της ιδιότητας των Τουρκοκυπρίων ως ισότιμου πολιτικού υποκειμένου.»

Σε δήλωσή της την 1η Ιουλίου, η Μαρία Άνχελα Ολγκίν ανέφερε:

«Αναγνωρίζω τις προσπάθειες του παρελθόντος και τις δύσκολες διαπραγματεύσεις που έχουν διεξαχθεί διαχρονικά.

Είμαι πεπεισμένη ότι οι Κύπριοι μπορούν να συνεργαστούν και να μοιραστούν ένα κοινό όραμα για το μέλλον των νέων γενεών. Η Κύπρος έχει πραγματικά τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε σημαντικό περιφερειακό παράγοντα, ενοποιούμενη γύρω από κοινά συμφέροντα, με σεβασμό στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και την πολυμορφία της.

Η Κύπρος μπορεί να αποτελέσει έναν τόπο όπου χτίζονται γέφυρες προς κάθε κατεύθυνση και προάγεται η ειρηνική συνύπαρξη σε αυτή τη σύνθετη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Έτσι μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα όχι μόνο για την περιοχή, αλλά και για την Ευρώπη και ολόκληρο τον κόσμο.»

Μετά την άσκηση του εκλογικού του δικαιώματος, σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «η σημερινή εκλογική διαδικασία είναι σημαντική και μας αφορά όλους».

Αφορά, επισήμανε, «τη νομοθετική εξουσία της χώρας μας και ως εκτελεστική εξουσία θέλουμε ένα Κοινοβούλιο με το οποίο να συνεργαζόμαστε άριστα πρωτίστως για το καλό της χώρας μας, για το καλό της κοινωνίας, για το καλό των πολιτών».

Και μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ανέφερε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, «καλώ τον κυπριακό λαό να συμμετάσχει στην εκλογική διαδικασία».

Είπε επίσης ότι ως εκτελεστική εξουσία «προχωρήσαμε σε κάποιες λειτουργικές μεταρρυθμίσεις, έτσι ώστε να υπάρξει περισσότερη συμμετοχή, με την αυτόματη εγγραφή, με το δικαίωμα της ψήφου από το 17ο έτος ηλικίας, αποφασίστηκε από τη Βουλή να ισχύσει από την επόμενη εκλογική διαδικασία, αλλά, επαναλαμβάνω, είναι σημαντική, καλό τον κόσμο να συμμετάσχει».

«Σίγουρα η αποχή δεν είναι επιλογή», τόνισε.

Σε ερώτηση αν αγωνιά για το εκλογικό αποτέλεσμα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε «όχι, δεν αγωνιώ για το εκλογικό αποτέλεσμα, όποιο και να είναι θα είναι απόλυτα σεβαστό από την εκτελεστική εξουσία και θα εργαστούμε με το νέο Κοινοβούλιο, έτσι ώστε να προχωρήσει ακόμη περισσότερο η χώρα μας, να επωφεληθεί η κοινωνία, να επωφεληθεί ο κυπριακός λαός».

«Εκείνο που είναι σημαντικό στην οποιαδήποτε εκλογική διαδικασία είναι να σκεφτόμαστε πώς η χώρα μας μπορεί να προχωρήσει ακόμη πιο μπροστά. Αυτός είναι ο στόχος της εκτελεστικής εξουσίας, αυτό πράττουμε ως Κυβέρνηση, αυτό θα πράξουμε με το νέο Κοινοβούλιο», ανέφερε.

Κληθείς να πει αν υπήρξε τοξικότητα στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας και αν είναι ικανοποιημένος από την ποιότητα του πολιτικού λόγου κατά την εκστρατεία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «θα ήταν σαφώς καλύτερο να γινόταν πιο ουσιαστική ανταλλαγή θέσεων, απόψεων – όλες οι θέσεις είναι σεβαστές, αλλά να γινόταν ένας διάλογος, στη βάση των θεμάτων που απασχολούν την κοινωνία, που απασχολούν τον κυπριακό λαό, για το εθνικό μας θέμα, για το κυπριακό πρόβλημα, που βλέπω να έρχονται εξελίξεις. Εν πάση περιπτώσει, έχει ολοκληρωθεί η προεκλογική περίοδος, σήμερα θα αποφασίσει ο κυπριακός λαός και το αποτέλεσμα θα είναι απόλυτα σεβαστό».

Σε ερώτηση αν θα συνεργαστεί με όλους, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι «εμείς είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε στη βάση της ιδεολογικο-πολιτικής μας προσέγγισης, σε καμία περίπτωση στη βάση της οποιαδήποτε συνδιαλλαγής».

«Επιμένω στην ιδεολογία, επιμένω ότι έχουμε ένα πολύ συγκεκριμένο, και το δείχνουμε μέσα από τις αποφάσεις και τις ενέργειες μας, πολιτικο-ιδεολογικό προσανατολισμό, είναι σεβαστή η άποψη και αυτών που διαφωνούν μαζί μας και αυτών που συμφωνούν μαζί μας, και σε αυτή τη βάση αν έχουμε κοινούς στόχους, κοινά οράματα είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε αμέσως», σημείωσε.

Ερωτηθείς με ποια κριτήρια έκανε την προσωπική του επιλογή σήμερα και σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι είναι η πρώτη φορά που η Πάφος θα αναδείξει πέντε Βουλευτές, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «ναι, η Πάφος θα βγάλει πέντε Βουλευτές σε αυτή την εκλογική διαδικασία. Έκανα την επιλογή μου στη βάση του ιδεολογικο-πολιτικού μου πλαισίου με το οποίο ασκούμε τη διακυβέρνηση του τόπου. Δεν λέω άλλα και πράττω διαφορετικά».

«Έχουμε ένα πρόγραμμα, ένα κοινωνικό συμβόλαιο με τον κυπριακό λαό το οποίο εφαρμόζουμε στη βάση του κοινωνικού φιλελευθερισμού και μέσα σε αυτό το πλαίσιο άσκησα το εκλογικό μου δικαίωμα»,πρόσθεσε.

Σε ερώτηση αν ψήφισε έναν ή δύο υποψηφίους, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «δεν έχει σημασία αν ψήφισα έναν ή δύο. Ψήφισα, άσκησα το εκλογικό μου δικαίωμα, δεν έκανα αποχή. Επέλεξα στη βάση που σας έχω αναφέρει».

Σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι ψήφισε γρήγορα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε «αλίμονο, έχω ξεκάθαρη άποψη μέσα στο πλαίσιο που σας προανέφερα για τον ιδεολογικο-πολιτικό μας προσανατολισμό. Θέλω να το αναφέρω, σε μια περίοδο που, όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και σε ευρωπαϊκό και σε διεθνές επίπεδο, κάποιοι ισχυρίζονται τα περί κατάρρευσης των ιδεολογιών, να μου επιτρέψετε να διαφωνήσω απόλυτα».

«Πρέπει να έχουμε μια σαφή ιδεολογικο-πολιτική κατεύθυνση, αυτό πράττουμε εμείς, σεβαστό αν κάποιοι άλλοι επιλέγουν κάτι διαφορετικό, και βάσει αυτού ασκούμε και πολιτική, επιλέγουμε και υποψήφιους Βουλευτές», ανέφερε.

Ο Βασιλιάς της Ιορδανίας, Αμπντάλα Β’, υποδέχθηκε τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, και τον Έλληνα Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, επιβεβαιώνοντας τον στρατηγικό χαρακτήρα της συμμαχίας των τριών χωρών.

Η Σύνοδος εστίασε στην ανάγκη εμβάθυνσης της συνεργασίας προκειμένου η Ανατολική Μεσόγειος να καταστεί ένας κόμβος σταθερότητας, ειρήνης και οικονομικής διασύνδεσης μεταξύ Ευρώπης και αραβικού κόσμου, ενώ παράλληλα εξέπεμψε ισχυρά μηνύματα για τις περιφερειακές κρίσεις.

Το κοινό ανακοινωθέν

Μετά το πέρας των εργασιών, οι τρεις ηγέτες εξέδωσαν Κοινό Ανακοινωθέν, το οποίο αποτυπώνει τις κοινές θέσεις και τις μελλοντικές δράσεις της τριμερούς συνεργασίας. Τα κυριότερα σημεία συνοψίζονται ως εξής:

Εμβάθυνση Συνεργασίας: Συμφωνήθηκε η ενίσχυση των δεσμών στους τομείς του εμπορίου, της ενέργειας, των επενδύσεων και του πολιτισμού.

Ανθεκτικότητα και Επισιτιστική Ασφάλεια: Δόθηκε έμφαση στην ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, την ασφάλεια των εμπορικών δρόμων, αλλά και σε καινοτόμες λύσεις για την επισιτιστική και υδατική ασφάλεια.

Κλιματική Κρίση: Χαιρετίστηκε η έναρξη λειτουργίας του Περιφερειακού Σταθμού Εναέριας Πυρόσβεσης Κύπρου (CRAFS) στην Πάφο, ως καθοριστικό βήμα για την Πολιτική Προστασία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αποκλιμάκωση: Εκφράστηκε βαθιά ανησυχία για την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. Τονίστηκε η ανάγκη διατήρησης της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Παλαιστινιακό και Γάζα: Οι τρεις ηγέτες επανέλαβαν τη στήριξή τους στη λύση των δύο κρατών, καταδικάζοντας τους παράνομους ισραηλινούς εποικισμούς. Ζήτησαν την πλήρη εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου και των ψηφισμάτων του ΟΗΕ για τον τερματισμό της ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα, στηρίζοντας παράλληλα τον κρίσιμο ρόλο της UNRWA.

Λίβανος: Υπογραμμίστηκε η ανάγκη σεβασμού της εκεχειρίας, η στήριξη της κυριαρχίας της λιβανικής κυβέρνησης και του στρατού της χώρας, καθώς και η προστασία της ειρηνευτικής δύναμης UNIFIL.

Συρία: Στηρίχθηκε η ανοικοδόμηση και η σταθερότητα της Συρίας με σεβασμό στην εδαφική της ακεραιότητα, ενώ τονίστηκε η ανάγκη διαρκούς στήριξης των Σύρων προσφύγων και των χωρών υποδοχής τους, όπως η Ιορδανία.

Επαναβεβαιώθηκε η ισχυρή στήριξη σε μια δίκαιη, συνολική και βιώσιμη λύση του Κυπριακού, βασισμένη στη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Οι ηγέτες καταδίκασαν κάθε μονομερή ενέργεια που υπονομεύει τις ειρηνευτικές προσπάθειες.

Τόσο η Ελλάδα όσο και η Ιορδανία εξέφρασαν την απόλυτη στήριξή τους στην επερχόμενη Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. (από 1η Ιανουαρίου 2026), εκτιμώντας ότι θα συμβάλει καθοριστικά στη σύνδεση της Ευρώπης με τη Νότια Γειτονία και στην προώθηση της σταθερότητας στην περιοχή.

Η Σύνοδος ολοκληρώθηκε με τη δέσμευση των τριών κρατών να διατηρήσουν τον δυναμικό χαρακτήρα της συμμαχίας τους, ανανεώνοντας το ραντεβού τους για την 6η Τριμερή Σύνοδο Κορυφής, η οποία θα φιλοξενηθεί στην Ελλάδα το 2027.

Ο κ. Κικίλιας, μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης, ανέφερε πως «είχα την τιμή να με υποδεχθεί σήμερα στο Προεδρικό Μέγαρο της Κυπριακής Δημοκρατίας ο Πρόεδρος, κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, και να έχουμε μια πολύ ουσιαστική και παραγωγική συζήτηση για θέματα ναυτιλίας, ναυτιλιακών υποδομών, ναυπηγείων και ενέργειας, όπου και οι δύο χώρες, η Ελλάδα και η Κύπρος, κάνουν σημαντικά βήματα μπροστά προς όφελος των κοινωνιών και των λαών τους».

Νωρίτερα, ο Υπουργός, συνοδευόμενος από τον Πρέσβη της Ελλάδας στην Κύπρο, Κωνσταντίνο Κόλλια, επισκέφθηκε την ελληνική φρεγάτα «ΕΛΛΗ», η οποία βρίσκεται στο νησί για τη συνδρομή της χώρας μας στο πλαίσιο της ενίσχυσης της αποτρεπτικής ικανότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπό το πρίσμα της τρέχουσας περιφερειακής κρίσης.

Ο κ. Κικίλιας, αφού ξεναγήθηκε στους χώρους της φρεγάτας από τα μέλη του πληρώματος, τόνισε πως «Είμαστε πολύ περήφανοι γιατί μετά από 52 χρόνια από την Κυπριακή τραγωδία, έχουμε σήμερα στο νησί πλοία του Πολεμικού Ναυτικού και F-16 και είμαστε δίπλα στους Κύπριους αδελφούς μας. Αλλά και όλος ο ελληνισμός είναι περήφανος και με το κεφάλι ψηλά, γιατί έχουμε υποχρέωση να προστατεύουμε την πατρίδα και το έθνος μας παντού και ειδικά εδώ στην Κύπρο».

Τέλος, ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κατέθεσε στεφάνι στα Φυλακισμένα Μνήματα, ιστορικό χώρο μνήμης και θυσίας Κυπρίων αγωνιστών.

Μετά το τέλος της επίσκεψης ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας υπογράμμισε:

«Θέλω να σας ευχαριστήσω και να πω δημόσια ότι με πρωτοβουλία του Έλληνα Πρωθυπουργού, με την παρουσία σας στην Κύπρο, γράφετε ιστορία. Ο κυπριακός λαός, η επίσημη πολιτεία, σας ευχαριστούμε θερμά για την παρουσία σας εδώ για να προστατέψετε την Κυπριακή Δημοκρατία».

Μητσοτάκης: Κάνουμε το καθήκον μας

Ο πρωθυπουργός στην συνέχεια σημείωσε ότι «το καθήκον μας κάνουμε, αγαπητέ μου Νίκο, να προστατεύσουμε την Κύπρο σε αυτή τη δύσκολη στιγμή. Να ευχαριστήσω και εγώ και πάλι τα πληρώματα των δύο φρεγατών μας για την προθυμία με την οποία αγκάλιασαν αυτή τη σημαντική αποστολή, για την επιχειρησιακή τους ετοιμότητα.

Από τη στιγμή που δόθηκε η κεντρική εντολή, σε πέντε ώρες τα πλοία είχαν αποπλεύσει κι αυτό κάτι λέει πια για τις δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων και ειδικά του Πολεμικού μας Ναυτικού. Πράγματι, να ξέρετε πάντα ότι είμαστε εδώ για ό,τι χρειαστεί. Δεν το περιμέναμε ότι τόσο γρήγορα, όταν παραλαμβάναμε με τον κ. Κυβερνήτη τον «Κίμωνα», θα χρειαζόταν να κινηθεί επιχειρησιακά το πλοίο αυτό, αλλά εδώ είμαστε και θα ξαναείμαστε όποτε χρειάζεται».

«Δεν θελήσαμε αυτόν τον πόλεμο, αλλά έχουμε την ευθύνη να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να προστατεύσουμε τους συμπολίτες μας, τις οικονομίες μας και να αποτρέψουμε μια κλιμάκωση στην περιοχή, στον Λίβανο και στη Μέση Ανατολή.

Μαζί με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, και τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, Κυριάκο Μητσοτάκη, εργαζόμαστε για την ασφάλεια γύρω από την Κύπρο, στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Γαλλία στέκεται αλληλέγγυα προς τους φίλους και συμμάχους της στην περιοχή, οι οποίοι έχουν βρεθεί στο στόχαστρο πυραύλων και drones. Ευθύνη μας είναι επίσης να προστατεύσουμε τους συμπολίτες μας που παραμένουν στην περιοχή, μεταξύ των οποίων και 400.000 Γάλλοι πολίτες.

Συντονίζουμε τις προσπάθειές μας, ώστε να διασφαλίσουμε την ασφάλειά τους και να στηρίξουμε τις επιχειρήσεις επαναπατρισμού όσων το επιθυμούν. Τέλος, το ουσιαστικό κλείσιμο των θαλάσσιων οδών έχει αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία. Ενεργούμε για την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και για τη διασφάλιση της ασφάλειας αυτών των ζωτικής σημασίας οδών, ιδίως μέσω της ναυτικής επιχείρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Aspides. Στο πλαίσιο της γαλλικής Προεδρίας της G7, ανέλαβα πρωτοβουλία για συντονισμό σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, ώστε να δοθούν απαντήσεις στις ενεργειακές προκλήσεις».

Όταν επιτίθεται κάποιος στην Κύπρο επιτίθεται σε όλη την Ευρώπη, τόνισε ο Εμανουέλ Μακρόν, λέγοντας ότι το Κυπριακό αποτελεί ζήτημα που απασχολεί και το Παρίσι. «Πίσω από το κείμενο που υπογράψαμε υπάρχει δέσμευση και η στρατιωτική μας παρουσία. Θέλουμε να εκφράσουμε την πλήρη αλληλεγγύη στην Κύπρο που ήταν στόχος επιθέσεων και πυραύλων. Γι’ αυτό στείλαμε το σύστημα αεράμυνας Mistral και την φρεγάτα», είπε. 

Αναφερόμενος στη φρεγάτα Κίμων, σημείωσε ότι χτίστηκε στο Λοριάν και σήμερα βρίσκεται στην Κύπρο.

Ο Γάλλος πρόεδρος σημείωσε ότι στόχος της γαλλικής παρουσίας είναι η ενίσχυση της άμυνας του νησιού. «Θέλουμε να εκφράσουμε τη βούληση ότι είμαστε στο πλευρό σας για την ασφαλή προστασία και των Ευρωπαίων πολιτών και για τον επαναπατρισμό του με ασφάλεια». 

Παράλληλα, θύμισε ότι τις τελευταίες ημέρες σειρά χωρών δέχονται επιθέσεις. «Η στάση μας πρέπει να παραμείνει αμυντική, αλλά να εκφράσουμε την αξιοπιστία της δράσης μας για να οδηγήσουμε σε αποκλιμάκωση», είπε. Παράλληλα, θα πρέπει να διασφαλιστεί η ναυσιπλοΐα. 

Η επιχείρηση «Ασπίδες», υπό τον συντονισμό της Ελλάδας, είναι απόδειξη της συνεργασίας πρόσθεσε.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προειδοποίησε ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με ασύμμετρες απειλές λόγω του πολέμου στο Ιράν, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο αύξησης των μεταναστευτικών ροών.

«Από εδώ στέλνουμε ένα κοινό, καθαρό, ηχηρό, αποφασιστικό μήνυμα ενότητας και αλληλεγγύης. Ένα σαφές μήνυμα ότι η Κύπρος της ευρωπαϊκής οικογένειας δεν είναι και δεν θα μείνει ποτέ μόνη», είπε επίσης ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σημειώνοντας ότι η ασφάλεια του νησιού είναι προτεραιότητα. 

Οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις κινήθηκαν πρώτες για να δώσουν το παρών, βρέθηκαν αμέσως στην Κύπρο και θα είναι ιστορικό ότι η πρώτη αποστολή του Κίμωνα είναι εδώ. 

Για τις “Ασπίδες” ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι “η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί συνθήκη ελεύθερου εμπορίου και ουσιαστική προϋπόθεση για την ευημερία των λαών” και κάλεσε τους εταίρους να ενισχύσουν την επιχείρηση λέγοντας χαρακτηριστικά: “Είμαστε λίγοι αυτοί που συνδράμουμε”.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός ευχαρίστησε τον κ. Μακρόν για την απόφασή του να παραστεί στην Κύπρο, υπενθυμίζοντας ότι οι στρατηγικές συμφωνίες είναι σημαντικές και η στρατηγική σχέση Ελλάδος – Γαλλίας δοκιμάστηκαν στην πράξη. Και αντανακλά την ουσία της ρήτρας άμυνας της Συνθήκης της ΕΕ. 

«Η Ευρώπη παραμένει μία υπεύθυνη δύναμη, ικανή να συνδιαμορφώσει τις παγκόσμιες εξελίξεις», είπε. 

«Κάθε σπιθαμή ευρωπαϊκού εδάφους είναι απαραβίαστη.  Οι κινήσεις μας είναι αμιγώς αμυντικές. Μακριά από οποιαδήποτε πολεμική εμπλοκή. Σκοπός μας είναι η αμυντική θωράκιση ενός κράτους μέλους που βρίσκεται σε απειλή», είπε. 

Ο κόσμος μας βιώνει μια πρωτοφανή αναταραχή, με άγνωστες συνέπειες. 

Η επιχείρηση «Ασπίδες» αποτελεί έμπρακτη διαβεβαίωση ενώ κάλεσε άλλα κράτη – μέλη να συμμετέχουν.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Πρόκειται για επίσκεψη με ισχυρό συμβολισμό αλλά και ουσιαστικό χαρακτήρα η οποία έρχεται σε συνέχεια και της τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχαν οι Μητσοτάκης – Μακρόν στα μέσα της προηγούμενης εβδομάδας για τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή. Οι δύο ηγέτες έχουν συμφωνήσει να συντονίσουν τις ενέργειες τους για την αποστολή στρατιωτικών μέσων στην Κύπρο και στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και να εργαστούν από κοινού για την ελεύθερη ναυσιπλοϊα που υπό τις παρούσες συνθήκες συνιστά επίσης βασική προτεραιότητα.

Από την πλευρά του ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος τόνισε πως θα γίνει μια ανασκόπηση των περιφερειακών εξελίξεων, αλλά και του υψηλού επιπέδου συντονισμού των τριών χωρών.

Η Ελλάδα έχει ήδη αποστείλει στην Μεγαλόνησο  δύο φρεγάτες  και δύο ζεύγη μαχητικών F-16 στο πλαίσιο της αμυντικής συνδρομής και το μήνυμα που εκπέμπει είναι πως η ανάπτυξη αμυντικών δυνάμεων είναι αδιαπραγμάτευτη και δεν τίθεται προς συζήτηση, ούτε καν προς ενημέρωση.

Το Μέγαρο Μαξίμου διαμηνύει παράλληλα ότι “οποιαδήποτε στοχοποίηση της Κύπρου συνιστά στην πραγματικότητα απειλή για όλη την Ευρώπη και διεγείρει  το καθήκον αλληλεγγύης προς την Κύπρο”. Από την πλευρά του ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην χθεσινή του διαδυκτιακή ανάρτηση ανέφερε ότι μόλις η σύρραξη στη Μέση Ανατολή απείλησε και τον Ελληνισμό της Κύπρου, η Ελλάδα στάθηκε, χωρίς δεύτερη σκέψη, στο πλευρό του. 

“Το παράδειγμά μας ακολούθησαν και άλλοι εταίροι μας, απλώνοντας ένα ευρωπαϊκό πλέγμα αεροναυτικής προστασίας γύρω από την Μεγαλόνησο. Επιβεβαιώθηκε, έτσι, το αυτονόητο: όταν κινδυνεύει ευρωπαϊκό έδαφος από εξωτερικούς κινδύνους, τότε η κοινή μας απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι άμεση και ισχυρή, πρόσθεσε ο Έλληνας πρωθυπουργός, με αφορμή το γεγονός ότι στα αυξημένα μέτρα πρόληψης στην Κύπρο ετοιμάζονται να συμβάλουν, εκτός από την Γαλλία που αποστέλλει φρεγάτα και αντιαεροπορικά μέσα, και η Ισπανία και η Ιταλία. 

Η απόφαση του κ. Μακρόν να επισκεφθεί την Κύπρο συνιστά, σύμφωνα με το Παρίσι,  έμπρακτη έκφραση της αλληλεγγύης της Γαλλίας προς ένα κράτος – μέλος της ΕΕ και αποσκοπεί στην ενίσχυση από κοινού με τους Ευρωπαίους εταίρους, της ασφάλειας στην περιοχή. 

Η στρατηγική σχέση Ελλάδας-Γαλλίας ενισχύεται ολοένα και περισσότερο στο νέο διεθνές περιβάλλον. Αμοιβαία βούληση των δύο χωρών είναι άλλωστε να εμβαθύνουν την ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία και να ανανεώσουν την διμερή συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης για τη  συνεργασία στην άμυνα και στην ασφάλεια, κάτι που θα συνοδευθεί από επίσκεψη του Γάλλου Προέδρου στην Αθήνα, πιθανώς τον επόμενο μήνα.

• Η Αθήνα έχει επιβεβαιώσει δια του κυβερνητικού εκπροσώπου και την βασιμότητα δημοσιευμάτων περί ελληνικής ένταξης σε πυρηνική “ομπρέλα” της Γαλλίας, πρωτοβουλία στην οποία αναφέρθηκε προ ημερών ο Εμμανουέλ Μακρόν και αφορά συνολικά σε 8 ευρωπαϊκές χώρες.

Κυβερνητικά στελέχη τονίζουν μάλιστα πως ο κ. Μητσοτάκης είναι από τους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που υποστήριξε με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες την ενίσχυση της ευρωπαϊκής συλλογικής άμυνας και ασφάλειας και επισημαίνουν πως η γαλλική πρωτοβουλία για την οποία μίλησε την περασμένη Δευτέρα ο Εμανουέλ Μακρόν εντάσσεται σε αυτή την προσπάθεια και στόχο έχει να λειτουργήσει συμπληρωματικά και ενισχυτικά στις αποτρεπτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ υπέρ της συνολικής ασφάλειας της Συμμαχίας.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός έχει προγραμματιστεί πριν τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, να βρεθεί αύριο στο Παρίσι για να λάβει μέρος στην 2η Διάσκεψη Κορυφής για την Πυρηνική Ενέργεια που διοργανώνει ο Γάλλος Πρόεδρος και, σύμφωνα με πληροφορίες, η απόφαση εάν τελικά θα μεταβεί αναμένεται να οριστικοποιηθεί σήμερα. 

Είναι πάντως σαφές πως ο Έλληνας πρωθυπουργός έχει εκφράσει το ενδιαφέρον να συμμετάσχει η Ελλάδα στην συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια.

“Δεν θέλω να μείνουμε εκτός αυτής της συζήτησης. Δεν λέω ότι θα κάνουμε κάτι άμεσα, αλλά τουλάχιστον θέλω να είμαστε μέρος της συζήτησης και να κατανοούμε προς τα που κατευθύνονται αυτές οι τεχνολογίες”, έχει δηλώσει χαρακτηριστικά. Όπως έχει πει μάλιστα, όταν εξετάζει τις εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας δεν βλέπει πως ο κόσμος μπορεί να φθάσει στο ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα χωρίς την πυρηνική ενέργεια.