Ο κ. Χριστοδουλίδης επεσήμανε τα διδάγματα που προκύπτουν από τη δράση των ηρώων του ελληνισμού και τη σύνδεση των εθνικών αγώνων του παρελθόντος με τις σύγχρονες εθνικές προκλήσεις και πρόσθεσε: «Η απελευθέρωση και ο τερματισμός της παράνομης τουρκικής κατοχής αποτελεί την ύψιστη μας προτεραιότητα».
Την εκδήλωση διοργάνωσαν το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Γενικό Προξενείο της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη και το Σωματείο Δράσης Νίκος Καπετανίδης, με την υποστήριξη και της Κυπριακής Εστίας Βορείου Ελλάδος και της Ένωσης Κυπρίων Βόρειας Ελλάδας, και ήταν αφιερωμένη στους δύο εθνομάρτυρες του ελληνισμού, τον Ευαγόρα Παλληκαρίδη και τον Νίκο Καπετανίδη, με στόχο να αναδειχθεί το διαχρονικό ιστορικό νήμα που συνδέει τους εθνικούς αγώνες στον Πόντο, στην Κύπρο και στη Μακεδονία.

Ο κ. Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε στη ζωή και στη δράση των δύο ηρώων, του Ποντίου δημοσιογράφου και εκδότη από την Τραπεζούντα Νίκου Καπετανίδη, που «αγωνίστηκε για τα δίκαια των Ελλήνων του Πόντου, για την καλλιέργεια της εθνικής συνείδησης των καταπονημένων Ελλήνων της περιοχής», ο οποίος, από τουρκικό δικαστήριο, «κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία και εκτελέστηκε στις 21 Σεπτεμβρίου του 1921 στην Αμάσεια», καθώς και του ήρωα της ΕΟΚΑ, του 18χρονου Ευαγόρα Παλληκαρίδη, που 36 χρόνια αργότερα είχε το ίδιο τραγικό τέλος στην Κύπρο από το αποικιοκρατικό βρετανικό καθεστώς, και πρόσθεσε:

«Ο Ευαγόρας ταπείνωσε τους διώκτες του, όπως ακριβώς και ο Καπετανίδης. Παρά τις διεθνείς αντιδράσεις, στις 14 Μαρτίου το 1957, ο Ευαγόρας οδηγήθηκε στην αγχόνη, ήρεμος, περήφανος και αξιοπρεπής, γράφοντας μία από τις πλέον ηρωικές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας».

Ο κ. Χριστοδουλίδης σημείωσε ότι η εκδήλωση αποτελεί «ένα οδοιπορικό χρέους και μνήμης για δύο μάρτυρες του ελληνισμού που έζησαν σε δύο διαφορετικές εποχές, σε δύο απομακρυσμένες μεταξύ τους γεωγραφικά περιοχές, αλλά που είχαν το ίδιο τραγικό τέλος, πολύ απλά, γιατί επέλεξαν να παραμείνουν πιστοί στις αξίες και τα ιδανικά τους».
Ξεχωριστή στιγμή της ομιλίας του αποτέλεσε η συγκινητική αναφορά του στους τέσσερις πεσόντες της ΕΛΔΥΚ του 1974, μέλη των οικογενειών των οποίων παρευρέθηκαν στην εκδήλωση. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας τόνισε:

«Κυρίες και κύριοι, ανάμεσα στο εκλεκτό ακροατήριο σήμερα βρίσκονται μαζί μας μέλη των οικογενειών Σαγκαλίδη, Τσιτηρίδη, Χαραλαμπίδη και Κουτρούλη, των τεσσάρων ηρώων, οι οποίοι το 1974 έπεσαν μαχόμενοι υπέρ της ελευθερίας της Κύπρου και ήταν αγνοούμενοι για δεκαετίες. Και μόλις πριν από δύο χρόνια έγινε κατορθωτή η ταυτοποίηση των οστών τους και ο ενταφιασμός τους στη γενέθλια γη της Μακεδονίας. Θέλω να χαιρετήσω με συγκίνηση όλα τα μέλη των οικογενειών αυτών και να τους μεταφέρω την παντοτινή ευγνωμοσύνη του κυπριακού ελληνισμού. Η θυσία τους είναι η πυξίδα του δικού μας προσανατολισμού και ο μόνος δρόμος για δικαίωση του αγώνα τους – και το γνωρίζουμε αυτό πάρα πολύ καλά – είναι η απελευθέρωση της Κύπρου, για την οποία έδωσαν τη ζωή τους δεκάδες Έλληνες αδελφοί μας Μακεδόνες, αλλά και Έλληνες του Πόντου, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα για βοήθεια τόσο το 1964 όσο και το μαύρο καλοκαίρι του 1974. Και η απελευθέρωση και ο τερματισμός της παράνομης τουρκικής κατοχής αποτελεί την ύψιστη μας προτεραιότητα. Είναι, αν θέλετε, όπως συνηθίζω να λέω, είναι το τάμα της ζωής μου, γιατί έτσι ακριβώς το αισθάνομαι. Και θέλω να ολοκληρώσω την παρέμβασή μου, επαναλαμβάνοντας ότι θα είμαστε ανάξιοι να μιλούμε εξ’ ονόματός τους, εάν η αφετηρία του αγώνα μας είναι οτιδήποτε λιγότερο από την απελευθέρωση της Κύπρου, από την Κερύνεια μέχρι την Αμμόχωστο και από τον Απόστολο Ανδρέα μέχρι την Τυλληρία».

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας αναφέρθηκε στους κοινούς αγώνες του ελληνισμού μέσα στην ιστορία και πρόσθεσε:
«Καθόλου τυχαία, λοιπόν, μία από τις πρώτες αποφάσεις που πήραμε μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης του τόπου ήταν η καθιέρωση της 19ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης και τιμής των θυμάτων της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου σε όλα τα σχολεία στην Κύπρο. Και ακριβώς στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η απόφασή μας για την ανέγερση μνημείου για τη γενοκτονία του Πόντου στο Παραλίμνι – θα κάνουμε τα εγκαίνια στις 19 Μαΐου – αλλά και η απόφαση του υπουργικού συμβουλίου της Κυπριακής Δημοκρατίας για δημιουργία Κέντρου Ποντιακού Πολιτισμού στη Λευκωσία, ως ελάχιστη αναγνώριση των κοινών μας αγώνων, των κοινών μας στόχων και των κοινών μας επιδιώξεων».

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της εκπαίδευσης και της μεταλαμπάδευσης της ιστορικής γνώσης στις νεότερες γενιές, επισημαίνοντας:
«Έχουμε υποχρέωση να μιλάμε στα παιδιά μας, να μιλάμε στους φοιτητές μας για την ιστορία και τους αγώνες του λαού και του έθνους μας, ώστε μέσα από τη γνώση, ανάμεσα σε άλλα, να καταφεύγουν στις ανεξάντλητες πηγές των διδαγμάτων και των προτύπων. Γιατί, κυρίες και κύριοι, η αρετή και η τόλμη απαιτούν βαθιά γνώση. Και γνώση πρωτίστως της ιστορίας, της πραγματικής ιστορίας».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συμβολή της ελληνικής πολιτείας στη διατήρηση της μνήμης του κυπριακού εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, εκφράζοντας δημόσια τις ευχαριστίες του:
«Θέλω να ευχαριστήσω δημόσια την ελληνική κυβέρνηση γιατί με πρόσφατη απόφαση ο αγώνας της ΕΟΚΑ, ο αγώνας του Παλληκαρίδη και των άλλων παιδιών της Κύπρου εορτάζεται πλέον και στα ελληνικά σχολεία».

Από την πλευρά του, ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Κυριάκος Αναστασιάδης, κατά τον χαιρετισμό του ανέδειξε τη βαθιά σημασία της ιστορικής μνήμης και επεσήμανε: «Υπάρχουν στιγμές όπου η ιστορία δε διαβάζεται μόνο στα βιβλία. Γίνεται παρουσία, μνήμη και ευθύνη μέσα σε έναν χώρο». Χαρακτήρισε την εκδήλωση «μια γέφυρα που ενώνει τόπους, χρόνους και βιώματα του οικουμενικού ελληνισμού». Παράλληλα, επεσήμανε τον ρόλο του Πανεπιστημίου ως φορέα ιστορικής συνείδησης και παιδείας, που συνδέει τη γνώση για το παρελθόν με την ευθύνη για το μέλλον.

Την εκδήλωση παρακολούθησαν, μεταξύ άλλων, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, ο Υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου, οι βουλευτές Στράτος Σιμόπουλος, Δημήτρης Κούβελας και Κατερίνα Νοτοπούλου, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας Νικόλας Ιωαννίδης, ο Πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα Σταύρος Αυγουστίδης, ο Γενικός Πρόξενος της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη Κωνσταντίνος Πολυκάρπου, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας και εκπρόσωποι πολιτιστικών σωματείων της Κύπρου και του Πόντου.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με το καλλιτεχνικό πρόγραμμα, το οποίο αποτέλεσε έναν ιδιαίτερα συγκινητικό μουσικό φόρο τιμής στους δύο εθνομάρτυρες. Το Μουσικό Σχολείο Πάφου συμμετείχε με 40μελή ορχήστρα και χορωδία, παρουσιάζοντας ένα αφιέρωμα που διέτρεξε τη μουσική παράδοση της Κύπρου, με ιδιαίτερη έμφαση σε τραγούδια βασισμένα στην ποίηση του Ευαγόρα Παλληκαρίδη.

Την καλλιτεχνική επιμέλεια, ενορχήστρωση και διεύθυνση είχε ο Σωκράτης Τερπίζης, ενώ συμμετείχαν νέοι και καταξιωμένοι μουσικοί και καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων ο Χρήστος Χαλκιάς στην ερμηνεία, ο Αλέξης Παρχαρίδης στο τραγούδι και ο Γιώργος Συμεωνίδης στην αφήγηση. Παράλληλα, η παρουσία ποντιακών οργάνων και χορευτών ανέδειξε τη ζωντανή πολιτιστική συνέχεια και τη βαθιά σύνδεση των δύο περιοχών.

Ο κ. Χριστοδουλίδης στον γραπτό χαιρετισμό του, αναφέρθηκε εμφατικά στο νέο ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον. «Πέραν των πολιτιστικών δεσμών, Κύπρος και Ελλάδα αντιμετωπίζουμε από κοινού και με απόλυτη σύμπνοια, τις πολλαπλές προκλήσεις που καθημερινά καλούμαστε να διαχειριστούμε, αφού οι χώρες μας βρίσκονται σε μια περιοχή ιδιαίτερης γεωπολιτικής αστάθειας με πολλές προκλήσεις, όπως η νέα κρίση που βρίσκεται σε εξέλιξη το τελευταίο διάστημα» Ο κ. Χριστοδουλίδης υπογράμμισε ότι «η Κυπριακή Δημοκρατία σε καμία περίπτωση δεν εμπλέκεται σε οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση. Όλες μας οι ενέργειες έχουν ως μοναδικό γνώμονα την ασφάλεια της χώρας και των πολιτών».

Στο γραπτό μήνυμα ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και Προεδρεύων της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόνισε ότι «οι Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας βρίσκονται σε αναβαθμισμένο επίπεδο ετοιμότητας σε συντονισμό με όλους τους εταίρους της στην ΕΕ και τρίτα κράτη. Όπως γνωρίζετε, η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα που βρέθηκε στο πλευρό της Κύπρου, μετά από επικοινωνία που είχα με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Η αποστολή δύο ζευγών μαχητικών και δύο φρεγατών για ενίσχυση της αμυντικής δυνατότητας της Κύπρου, είναι μια ενέργεια άκρως ουσιαστική με μεγάλη συμβολική αξία. Επιπλέον, όμως, η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης, λειτούργησε ως προπομπός και για άλλα ευρωπαϊκά κράτη, να στηρίξουν την Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία επαναλαμβάνω, δεν είναι ο στόχος των όποιων επιθέσεων».

Ο κ. Χριστοδουλίδης επισήμανε ότι «για μια ακόμη φορά, Κύπρος και Ελλάδα συνεργάζονται στο ύψιστο επίπεδο, λειτουργώντας ως φορείς σταθερότητας και ασφάλειας, σε μια συγκυρία εξαιρετικά δύσκολη, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος. Η Κύπρος παραμένει ασφαλής προορισμός και απόδειξη τούτου είναι το γεγονός ότι η κυβέρνηση έχει βολιδοσκοπηθεί από διάφορα κράτη για να την χρησιμοποιήσουν ως διαμετακομιστικό σταθμό για την ασφαλή απομάκρυνση υπηκόων τους από την περιοχή. Μεταξύ άλλων στο γραπτό μήνυμά του ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ανέφερε ότι « Η Κυπριακή Δημοκρατία βαδίζει στον δρόμο της ευθύνης, και αναλαμβάνει ενεργό ρόλο, με πράξεις και όχι με λόγια, ως πυλώνας ασφάλειας και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, η πατρίδα μας γίνεται κόμβος σταθερότητας, διαμετακομιστικός σταθμός ασφαλούς απομάκρυνσης αμάχων, διάδρομος μεταφοράς ανθρωπιστικής βοήθειας, και φάρος που φωτίζει τη ρότα της ειρήνης», σημείωσε ο κ.Χριστοδουλίδης.

Αναφερόμενος στους δεσμούς που ενώνουν την Κύπρο με την Ελλάδα ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ανέφερε στο μήνυμα του: «Λόγω της γεωγραφικής θέσης της, η Κύπρος υπήρξε στόχος πλήθους κατακτητών, ωστόσο κατόρθωσε να διατηρήσει την ελληνική της ταυτότητα και την εθνική της κληρονομιά. Η ελληνική γλώσσα και ο ελληνικός πολιτισμός επικράτησαν δια μέσου των αιώνων, όποιος και να ήταν ο κατακτητής. Τα αμέτρητα πειστήρια της Ιστορίας για τους δεσμούς που ενώνουν την Κύπρο με την Ελλάδα από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι τις μέρες μας, καθιστούν περιττή οποιαδήποτε αναφορά, για να αποδείξουμε το αυταπόδεικτο».

«Η πολιτιστική ταυτοποίηση, και όχι μόνον, Κύπρου-Ελλάδας είναι θεμελιωμένη, βαθιά ριζωμένη, ακλόνητη, και, ως εκ τούτου, δεν χρειάζεται κατοχύρωση. Εκείνο, όμως, που προκύπτει ως ανάγκη, ειδικά τη σημερινή εποχή των πολλαπλών κρίσεων, των πολυμέτωπων προκλήσεων, των ασύμμετρων απειλών και της ηθικής κατάπτωσης, είναι η ανάδειξη των αξιών, πάνω στις οποίες ο ελληνικός πολιτισμός εδραιώθηκε ως οικουμενική έννοια», σημείωσε ο κ. Χριστοδουλίδης και εξήγησε ότι μέσα από αυτήν τη συλλογιστική, «το Ενιαίο Πολιτιστικό Δόγμα δύναται να καλύψει την ανάγκη για καλύτερη, πιο θεσμοθετημένη, και προπάντων, πιο αποτελεσματική συνεργασία των πολιτιστικών και πνευματικών φορέων των απανταχού Ελλήνων. Βασικός σκοπός του Ενιαίου Πολιτιστικού Δόγματος, ως οργανισμού με νομική υπόσταση, είναι να λειτουργεί ως κεντρικός φορέας για επίτευξη του βέλτιστου αποτελέσματος προς όφελος της Κύπρου, της Ελλάδας, και της Παγκόσμιας Κοινότητας των Ελλήνων»

«Η σημερινή σύνοδος γίνεται σε συνέχεια του ιστορικού ιδρυτικού συνεδρίου του Ενιαίου Πολιτιστικού Δόγματος Κύπρου-Ελλάδας, που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Νοέμβριο στην Αγία Νάπα, σε αυτή την εσχατιά του Ελληνισμού, της οποίας το 85% της έκτασής της τελεί υπό τουρκική κατοχή», συνέχισε στο μήνυμα του ο Πρόεδρος συγχαίροντας τους 25 πολιτιστικούς συλλόγους και πνευματικούς φορείς από την Κύπρο, την Ελλάδα, τη Βόρεια Ήπειρο, την Κάτω Ιταλία, τον Πόντο, και άλλες Κοινότητες του Παγκόσμιου Ελληνισμού, που αποτελούν τα Ιδρυτικά μέλη του ΕΠΟΔ.

Οι εξελίξεις δεν επέτρεψαν στον κ. Χριστοδουλίδη να τιμήσει με την παρουσία του την εκδήλωση του Ενιαίου Πολιτιστικού Δόγματος (ΕΠΟΔ) Κύπρου Ελλάδας- Απανταχού Ελληνισμού, «Των Ελλήνων Οι Κοινότητες», στη Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Θεσσαλονίκης. Τον χαιρετισμό του προέδρου της Κύπρου, ανέγνωσε ο Γενικός Πρόξενος της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη, Κωνσταντίνος Πολυκάρπου.

Στόχος του ΕΠΟΔ η σύμπραξη όλων των Ελλήνων για την ανάδειξη των διαχρονικών ιστορικών και πολιτιστικών δεσμών που συνδέουν τον παγκόσμιο Ελληνισμό, τη σύμπραξη και το «αντάμωμα» πολιτισμού, πνεύματος και αξιών.

Σε ανάρτηση στο X, γραμμένη στην ιταλική γλώσσα, ο Κύπριος πρόεδρος ευχαρίστησε την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι για τη στήριξη της Ιταλίας προς την Κύπρο, σημειώνοντας ότι η πράξη της Ιταλίας υπογραμμίζει τις μακρές διμερείς σχέσεις, που βασίζονται σε κοινές αξίες και την κοινή δέσμευση για μια ασφαλέστερη Ευρώπη και σταθερότητα και ασφάλεια στη Μεσόγειο.

Είναι μια απτή απόδειξη της συνεχούς ενίσχυσης της εταιρικής σχέσης Κύπρου-Ιταλίας, επισήμανε.

Σε άλλη ανάρτησή του, γραμμένη στα ισπανικά, ο Χριστοδουλίδης ευχαρίστησε τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ για την απόφαση της κυβέρνησης της Ισπανίας να στηρίξει την Κύπρο.

Αυτή η πράξη, σημειώνει, αντικατοπτρίζει τις στενές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών και την αλληλεγγύη που μοιράζονται οι χώρες που είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συζήτησαν τις εξελίξεις στην εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή καθώς και το πως πρέπει να αντιδράσει η Ε.Ε. και η διεθνής κοινότητα.

Ο κ. Ανδρουλάκης εξέφρασε την αλληλεγγύη και τη στήριξη του στον Κυπριακό Ελληνισμό και επισήμανε ότι ο μόνος δρόμος για την αποκλιμάκωση είναι η διπλωματία και ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου.

Ο Έλληνας Υπουργός Άμυνας σημείωσε ότι «οι στιγμές για την ευρύτερη περιοχή μας είναι δύσκολες, όμως η Ελλάδα θέλει να δηλώσει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, ο οποίος ενέχει και συμβολισμό και ουσία, την πρόθεση της να παράσχει κατά το δυνατό, μέσα στα πλαίσια των δυνάμεων και των δυνατοτήτων της, όποια βοήθεια μπορεί στην Κύπρο και στον κυπριακό λαό». Πρόσθεσε ότι θα συζητήσει με τον ομόλογο του Βασίλη Πάλμα τα πρακτικά μέρη αυτής της βοήθειας και θα δουν τι άλλο μπορούν να κάνουν. «Είμαστε συνολικά και απολύτως στην διάθεση σας», υπογράμμισε.

Νίκος Χριστοδουλίδης: Σας ευχαριστώ δημόσια για την άμεση ανταπόκριση στο αίτημά μας

«Κύριε υπουργέ, φίλε Νίκο, καλωσόρισες στην Κύπρο. Θέλω δημόσια εκ μέρους του κυπριακού λαού να ευχαριστήσω τόσο τον πρωθυπουργό όσο και σένα προσωπικά για την άμεση ανταπόκριση στο αίτημά μας σε μια δύσκολη στιγμή για την Κυπριακή Δημοκρατία», τόνισε ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, υποδεχόμενος τον Νίκο Δένδια στο Προεδρικό Μέγαρο της Λευκωσίας.

«Η Ελλάδα δηλώνει για μία ακόμη φορά παρούσα μια κίνηση ιδιαίτερη και ουσιαστικής αλλά και συμβολικής σημασίας. Μια κίνηση η οποία ανοίγει το δρόμο για την ευρωπαΐκή ένωση. Για την δική σας άμεση ανταπόκριση ακολουθούν κι άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Μίλησα με τον Γάλλο πρόεδρο υπήρξε ανταπόκριση, είμαι σε επαφή με τον καγκελάριο της Γερμανίας και την πρωθυπουργό της Ιταλίας και αυτό δείχνει και τροπο Τον οποίο ανοίγει η Ελλάδα για το πως η ευρωπαΐκή ένωση πρέπει να τα αποκρίνεται», υπογράμμισε.

«Η Κυπριακή Δημοκρατία όπως και η Ελλάδα αποδεικνύουμε στην πράξη ότι δεν είμαστε μέρος του προβλήματος Αλλά μέρος της λύσης. Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία που έχουμε να αντιμετωπίσουμε από κοινού ευελπιστούμε ότι σύντομα θα την κρατήσουν συνθήκες ομαλές στην περιοχή, μία περιοχή που Παρά τις πολλές προκλήσεις έχει και πολλές ευκαιρίες οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν μέσα από την συνεργασία. Ελλάδα και Κύπρος έχουν αποδείξει στην πράξη ότι αυτό επιδιώκουν», επισήμανε.

Φρεγάτες και μαχητικά

Μαζί με τον Νίκο Δένδια βρίσκεται στην Κύπρο και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Χούπης καθώς όπως είπε χθες ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, «διαβεβαίωσα τον κ. Πάλμα (σ.σ. υπουργός Εθνικής Άμυνας Κύπρου) ότι η Ελλάδα, καθ’ όλη τη διάρκεια της παρούσας κρίσης, θα συμβάλει με κάθε δυνατό τρόπο στην άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας, ώστε να αντιμετωπιστούν οι απειλές και οι παράνομες ενέργειες στο έδαφός της».

H αποστολή των φρεγατών «Κίμων» και «Ψαρά» καθώς και ζεύγους F-16 στην Κύπρο, μετά τη δεύτερη επίθεση με drone, αποκτά σαφές επιχειρησιακό αποτύπωμα, με στόχο την ενίσχυση της αντιαεροπορικής και αντι-drone άμυνας του νησιού.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσία της «Ψαρά», η οποία φέρει το ελληνικής ανάπτυξης σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου «Κένταυρος» για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων απειλών, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες αεράμυνας περιοχής της «Κίμων» και την εναέρια κάλυψη των F-16.

Η φρεγάτα «Κίμων», πρώτης γραμμής μονάδα τύπου FDI HN (Belharra) του Πολεμικού Ναυτικού, αποτελεί την πιο σύγχρονη αντιαεροπορική πλατφόρμα του ελληνικού στόλου. Διαθέτει 32 κελιά κάθετης εκτόξευσης για πυραύλους Aster 30, οι οποίοι παρέχουν δυνατότητα αεράμυνας περιοχής μεγάλης εμβέλειας.

Εξοπλίζεται με το ραντάρ Sea Fire τεχνολογίας AESA, ικανό για ταυτόχρονη παρακολούθηση πολλαπλών εναέριων στόχων, καθώς και με προηγμένο σύστημα μάχης. Η συγκεκριμένη διαμόρφωση επιτρέπει στη «Κίμων» να λειτουργεί ως κόμβος αντιαεροπορικής κάλυψης σε ευρύτερη ακτίνα, όχι μόνο για το ίδιο το πλοίο αλλά και για την περιοχή επιχειρήσεων.

Η συγκεκριμένη πλατφόρμα έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει κάλυψη αεράμυνας σε ευρύτερη ακτίνα, κάτι που συνδέεται άμεσα με την αποστολή ενίσχυσης της αεράμυνας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η φρεγάτα «Ψαρά» (κλάσης MEKO 200HN) διαθέτει πυραύλους ESSM για αντιαεροπορική άμυνα μέσης εμβέλειας, σύστημα CIWS Phalanx για εγγύς προστασία και ολοκληρωμένα ραντάρ επιτήρησης.

Ιδιαίτερη σημασία, ωστόσο, έχει η παρουσία του ελληνικής ανάπτυξης συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου «Κένταυρος», που έχει ενσωματωθεί σε μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού.

Το «Κένταυρος», που αναπτύχθηκε από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία, είναι σύστημα παρεμβολών (soft-kill) σχεδιασμένο για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV). Εντοπίζει και παρεμβάλλει τα σήματα επικοινωνίας και καθοδήγησης των drones, διακόπτοντας τη λειτουργία τους χωρίς χρήση πυρών.

Σε περιβάλλον όπου οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα μέσα αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό των σύγχρονων συγκρούσεων, η παρουσία του συγκεκριμένου συστήματος αποκτά αυξημένη επιχειρησιακή σημασία.

• Τα δύο ζευγη των F-16 που αναπτύσσονται είναι διαμόρφωσης Viper (Block 72), η πλέον σύγχρονη έκδοση του τύπου στην Πολεμική Αεροπορία.

Τα F-16 Viper διαθέτουν ραντάρ AESA AN/APG-83, το οποίο προσφέρει σημαντικά αυξημένες δυνατότητες εντοπισμού και παρακολούθησης στόχων σε σχέση με παλαιότερες εκδόσεις. Το σύστημα επιτρέπει ταυτόχρονη εμπλοκή πολλαπλών εναέριων απειλών και βελτιωμένη επίγνωση τακτικής κατάστασης.

Είναι πιστοποιημένα για χρήση πυραύλων αέρος-αέρος AIM-120 AMRAAM μέσης εμβέλειας και AIM-9 Sidewinder μικρής εμβέλειας, ενώ μπορούν να εκτελέσουν αποστολές αναχαίτισης και εναέριας περιπολίας (Combat Air Patrol).

Η παρουσία τους προσθέτει κινητή και ευέλικτη διάσταση στην αεράμυνα, λειτουργώντας συμπληρωματικά με τις ναυτικές μονάδες και δημιουργώντας επιπλέον επίπεδο εναέριας κάλυψης.

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Αντίθετα, τις μεσημεριανές ώρες η διείσδυση ΑΠΕ μπορεί να ξεπερνά το 60% της ζήτησης και συχνά υπάρχει περίσσεια παραγωγής που είτε περικόπτεται είτε εξάγεται σε χαμηλή τιμή. Χωρίς αποθήκευση ενέργειας, η πράσινη ενέργεια δεν μεταφέρεται χρονικά στη νυχτερινή φόρτιση. Συνεπώς, το «μηδενικό αποτύπωμα» δεν εξαρτάται από το όχημα, αλλά από το ενεργειακό σύστημα.

Ανάλυση του Reuters έδειξε ότι για να είναι ουσιαστικά πιο οικολογικό ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο από ένα συμβατικό, θα πρέπει να το οδηγήσει κανείς πρώτα για πάνω από 50.000 χιλιόμετρα για να εξαλειφθεί το αρνητικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα που προκύπτει από την κατασκευή του (μπαταρίες κλπ).

Ορισμένοι είναι ακόμη λιγότερο θετικοί. Ο ερευνητής Damien Ernst από το Πανεπιστήμιο της Λιέγης κατέληξε βάσει δεδομένων στο ότι για να μηδενιστεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα για ένα ηλεκτρικό όχημα πρέπει αυτό να διανύσει πρώτα μεταξύ 67.000 και 151.000 χλμ. Παράλληλα, άλλες ομάδες συνεχίζουν να υποστηρίζουν ότι η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση δεν είναι αναγκαστικά πιο οικολογική. Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Πετρελαίου (API), το οποίο αντιπροσωπεύει περισσότερες από 600 εταιρείες στη βιομηχανία πετρελαίου, αναφέρει στον ιστότοπό του πως «Διάφορες μελέτες δείχνουν ότι, κατά τον κύκλο ζωής ενός οχήματος, διαφορετικοί κινητήρες αυτοκινήτων οδηγούν, τελικά, σε παρόμοιες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου».

Αν δούμε το οικονομικό σκέλος, ένα τυπικό ημερήσιο προφίλ ταξί περίπου 100 χιλιομέτρων απαιτεί γύρω στις 20 kWh για ένα μεσαίο ηλεκτρικό ΤΑΧΙ. Με τιμή φόρτισης περίπου 0,50€/kWh, το ημερήσιο κόστος φτάνει τα 10€. Ένα diesel ταξί που καταναλώνει 6,6 λίτρα στα 100 χιλιόμετρα με τιμή καυσίμου περίπου 1,55€/λίτρο (σημερινές τιμές) οδηγεί επίσης σε ημερήσιο κόστος περίπου 10€.

Στην πράξη, το λειτουργικό ενεργειακό κόστος μπορεί να είναι παρόμοιο, ειδικά όταν η φόρτιση γίνεται εκτός φθηνού νυχτερινού τιμολογίου ή μέσω ταχυφορτιστών.

Το ηλεκτρικό όχημα έχει σαφώς χαμηλότερες ανάγκες μηχανικής συντήρησης λόγω λιγότερων κινούμενων μερών, όμως μετά από 7 έως 8 χρόνια έντονης επαγγελματικής χρήσης θα απαιτηθεί αντικατάσταση της μπαταρίας του οχήματος, με κόστος που μπορεί να ξεκινά από 7.000€ και να ξεπερνά τις 10.000€. Για έναν επαγγελματία οδηγό και ιδιοκτήτη αυτό λειτουργεί ως καθυστερημένο κόστος που συχνά εξανεμίζει τα οφέλη των επιδοτήσεων και της μειωμένης συντήρησης από το επιδοτούμενο πρόγραμμα “Πράσινο ΤΑΧΙ”.

Το πραγματικό ζήτημα δεν είναι τα ίδια τα ηλεκτρικά οχήματα , αλλά η έλλειψη ενεργειακής αποθήκευσης και υποδομών. Η ηλεκτροκίνηση αποδίδει ουσιαστικά όταν υπάρχει πλεονάζουσα πράσινη ενέργεια που μπορεί να αποθηκευτεί και να χρησιμοποιηθεί όταν χρειάζεται, σε συνδυασμό με έξυπνη φόρτιση. Σε χώρες όπως η Νορβηγία, η Σουηδία και η Δανία, όπου υπάρχει υψηλή παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας όλο το 24ωρο και ισχυρή επένδυση σε αποθήκευση και δίκτυα, το ηλεκτρικό όχημα φορτίζει πράγματι με χαμηλό ανθρακικό αποτύπωμα.

Στην Ελλάδα όμως απουσιάζουν ακόμη εκτεταμένες υποδομές ταχυφόρτισης σε πιάτσες ταξί, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας και χρονική εξισορρόπηση της πράσινης παραγωγής. Χωρίς αυτά, η ηλεκτροκίνηση κινδυνεύει να μεταφέρει απλώς τις εκπομπές από την εξάτμιση στο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ηλεκτροκίνηση δεν είναι μύθος, αλλά ο τρόπος εφαρμογής της μπορεί να δημιουργεί την ψευδαίσθηση μηδενικού αποτυπώματος. Για να γίνει πραγματικά βιώσιμη για τα ταξί στην Ελλάδα απαιτείται αποθήκευση πράσινης ενέργειας, έξυπνη χρονική φόρτιση, δίκτυο ταχυφορτιστών και περαιτέρω αλλαγή του ενεργειακού μείγματος της χώρας. Μέχρι τότε, η μετάβαση δεν αποτελεί μόνο τεχνολογικό ζήτημα, αλλά κυρίως ενεργειακό και υποδομικό.

Άρα μέχρι να γίνουμε η Σκανδιναβία του Νότου, έχουμε ακόμα δρόμο, και δεν χρειάζεται εδώ και τώρα να βάλουμε την δήθεν πράσινη θηλιά στους ιδιοκτήτες ΤΑΧΙ αφού η χώρα δεν είναι έτοιμη, ούτε υποδομιακά, ούτε ενεργειακά αναφορικά με το πρασίνισμα του ηλεκτροπαραγωγικού μείγματος που θα αποδίδει 24 ώρες το 24ωρο

*Διπλ Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Αναλυτής

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Το βασικό πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι μόνο ότι οι πολίτες έχουν χαμηλότερα εισοδήματα, αλλά ότι η ενέργεια παραμένει δομικά ακριβή. Η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα — φυσικό αέριο και πετρέλαιο — καθιστά τη χώρα ευάλωτη στις διεθνείς κρίσεις και στις διακυμάνσεις των τιμών. Αυτό σημαίνει ότι κάθε γεωπολιτική ένταση μετατρέπεται σχεδόν αυτόματα σε κοινωνική κρίση στο εσωτερικό.

Επομένως, η ουσιαστική αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας περνά μέσα από την απεξάρτηση από τα εισαγόμενα καύσιμα και την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής. 

Σε αυτό το πλαίσιο, η πλήρης εγκατάλειψη του λιγνίτη αποδείχθηκε βεβιασμένη επιλογή. Η επιστροφή σε αυτόν δεν σημαίνει επιστροφή στο παρελθόν, αλλά αξιοποίηση του με σύγχρονους όρους. Μονάδες νέας γενιάς, με τεχνολογία υψηλής απόδοσης και χαμηλότερων εκπομπών, (τεχνολογία CCUS), όπως η Πτολεμαΐδα 5, μπορούν να αποτελέσουν μέρος ενός πιο ισορροπημένου ενεργειακού μείγματος. Ο εκσυγχρονισμός υφιστάμενων σταθμών, όπως η Πτολεμαΐδα 5 και η ανάπτυξη νέων, πιο αποδοτικών λιγνιτικών μονάδων μπορεί να λειτουργήσει ως σταθεροποιητικός παράγοντας στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, μειώνοντας την ανάγκη εισαγωγών και περιορίζοντας την έκθεση της χώρας στις διεθνείς αγορές καυσίμων. Επισημαίνεται ότι η ρήτρα εκπομπών CO2 τέτοιων μονάδων είναι η ίδια με αυτές τις μονάδες ανοικτού κύκλου που καίνε το εισαγόμενο φυσικό αέριο.

Παράλληλα, η ενεργειακή στρατηγική οφείλει να στραφεί πιο δυναμικά σε εγχώριες, σταθερές και όχι στοχαστικής φύσεως πηγές όπως η βιομάζα και η γεωθερμία. Πρόκειται για ενεργειακές λύσεις που μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά προς τις ανανεώσιμες πηγές, παρέχοντας συνεχή παραγωγή και ενισχύοντας την ενεργειακή αυτάρκεια.

Ειδικά σε αγροτικές και περιφερειακές περιοχές, μονάδες βιομάζας μπορούν να συνδυάσουν την παραγωγή ενέργειας με την τοπική ανάπτυξη, μειώνοντας ταυτόχρονα το ενεργειακό κόστος για τις τοπικές κοινωνίες. Αξίζει να αναφερθεί ότι κάθε χρόνο πετιούνται σε χωματερές πολύτιμη βιομάζας αξίας περίπου 85 εκατ. ευρώ. Χρήματα που μπορούσαν να αξιοποιηθούν στον πρωτογενή τομέα. Η γεωθερμία, από την άλλη, παραμένει υποαξιοποιημένη στην Ελλάδα, παρότι μπορεί να προσφέρει σταθερή θερμική και ηλεκτρική ενέργεια χωρίς εξάρτηση από εισαγωγές.

Η μείωση της χρήσης πετρελαίου και φυσικού αερίου πρέπει να αποτελέσει στρατηγικό στόχο και όχι απλώς περιβαλλοντική επιδίωξη. Όσο η θέρμανση και η ηλεκτροπαραγωγή βασίζονται σε εισαγόμενα καύσιμα, η ενεργειακή ένδεια θα αναπαράγεται. Η αντικατάσταση αυτών των πηγών με εγχώριες μορφές ενέργειας — σε συνδυασμό με την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών και τη διεύρυνση της αποκεντρωμένης παραγωγής — μπορεί να μειώσει δραστικά και μόνιμα το κόστος για τα νοικοκυριά.

Η ενεργειακή ένδεια δεν θα εξαφανιστεί με μεγαλύτερα επιδόματα. Θα περιοριστεί όταν η ενέργεια γίνει διαρθρωτικά φθηνότερη και λιγότερο εξαρτημένη από εξωτερικούς παράγοντες. Η μετάβαση, επομένως, δεν πρέπει να είναι απλώς πράσινη, αλλά και εθνικά βιώσιμη: με αξιοποίηση εγχώριων πόρων, τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και σταδιακή απεξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα. Μόνο έτσι η Ελλάδα μπορεί να μειώσει ουσιαστικά την ενεργειακή ένδεια και να προσεγγίσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όχι με προσωρινά μέτρα στήριξης, αλλά με μια σταθερή και ανθεκτική ενεργειακή βάση.

*Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Αναλυτής

Παρά το ότι η Κυπριακή Κυβέρνηση προσανατολιζόταν θετικά ως προς το ενδεχόμενο μετάβασης του Κύπριου Προέδρου στην Ουάσιγκτον για την πρώτη Σύνοδο του Συμβουλίου Ειρήνης, οι αρνητικές απαντήσεις ευρωπαϊκών χωρών υποχρεώνουν τη Λευκωσία να επανεξετάσει τα δεδομένα, καθώς ο Νίκος Χριστοδουλίδης φαίνεται να μην είναι διατεθειμένος να λάβει αποφάσεις που να μην ταυτίζονται με τις αποφάσεις των Ευρωπαίων εταίρων. Οριστικές αποφάσεις για το θέμα αναμένεται να ληφθούν εντός της ημέρας στη διάρκεια των εργασιών του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Βέλγιο.

Καθεστώς παρατηρητή;

Πάντως, προσερχόμενος στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ο Κύπριος Πρόεδρος απέφυγε να ανακοινώσει οποιαδήποτε απόφαση. Αρκέστηκε να αναφέρει πως προτίθεται να συζητήσει με τους ηγέτες των Μεσογειακών, κυρίως, κρατών “για μια κοινή προσέγγιση σε σχέση με την πρόσκληση από τον Αμερικανό Πρόεδρο για την ερχόμενη εβδομάδα στην Ουάσινγκτον”. Εξήγησε ότι αναφέρεται ειδικά στα Μεσογειακά κράτη, αφού, όπως είπε, “έχουν μια ιδιαίτερη ευαισθησία και ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το θέμα της Γάζας”. Ο Κύπριος Πρόεδρος επανέλαβε ότι κατά τις επαφές με τους ηγέτες των Μεσογειακών χωρών θα αναζητηθεί μια κοινή προσέγγιση σε σχέση με τη συμμετοχή, ενώ αναφέρθηκε και σε συζήτηση για “το επίπεδο συμμετοχής” στο Συμβούλιο Ειρήνης, γεγονός που γεννά ερωτήματα για το κατά πόσον θα αναζητηθούν τρόποι συμμετοχής της Κύπρου με ένα καθεστώς παρατηρητή.

Αυξάνονται τα “όχι”

Την ώρα πάντως που η Κυπριακή Κυβέρνηση επεξεργάζεται το ζήτημα με ηγέτες Μεσογειακών κρατών, φαίνεται πως ένα από αυτά, η Ελλάδα, θα αποφύγει να μεταβεί στην Ουάσιγκτον για συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ. Ήδη, ελληνικά ΜΜΕ μεταδίδουν τη διαφαινόμενη απόφαση του Έλληνα Πρωθυπουργού να μην παραστεί στη συνεδρίαση του Συμβουλίου, καθώς, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρίσκεται σε Άμπου Ντάμπι και Νέο Δελχί. Η διαφαινόμενη άρνηση της Ελλάδας να παραστεί στο Συμβούλιο Ειρήνης προστίθεται στις αρνήσεις της Πολωνίας και της Ιταλίας, οι οποίες ανακοίνωσαν ήδη ότι δεν θα συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης του Αμερικανού Προέδρου.

Πηγή: Deutsche Welle

Ωστόσο, όπως διευκρίνισε ο ίδιος σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, η πρώτη αντίδραση από τουρκικής πλευράς δεν ήταν θετική, χωρίς ωστόσο αυτό να σταματά τις προσπάθειες της Λευκωσίας για θετικές εξελίξεις.

Αναλυτικά το απόσπασμα διαλόγου από τη συνέντευξη του Νίκου Χριστοδουλίδη στον ΣΚΑΪ:

Ακούγεται, κύριε Πρόεδρε, ότι θα προσπαθήσετε να φέρετε την Ευρωπαϊκή Ένωση πιο κοντά στην Τουρκία, με βάση και την και την προεδρία (σ.σ. στο Συμβούλιο της ΕΕ) που έχει ξεκινήσει. Στην άτυπη συνεδρίαση του Συμβουλίου, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο τον Απρίλιο, θα προσκληθεί ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν;

Νίκος Χριστοδουλίδης: Θα σας δώσω και μια αποκλειστική είδηση που δεν είναι ευχάριστη για εμάς. Είχαμε αποταθεί και στους θεσμούς αλλά και σε κάποια κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν μια ιδιαίτερη σχέση με την Τουρκία, στέλνοντας αυτή την ετοιμότητα να προσκαλέσουμε είτε τον πρόεδρο Ερντογάν στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, είτε τον υπουργό Εξωτερικών στο Gymnich στην Κύπρο, είτε ακόμη και τον υφυπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στο Άτυπο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων που θα γίνει στην Κύπρο. Πριν κάποια 24ωρα ζητήσαμε κάποιους να μεσολαβήσουν, γιατί ο στόχος μας δεν ήταν να στείλουμε μια πρόσκληση και να πάρουμε μια αρνητική απάντηση. Ο στόχος μας είναι δημιουργήσουμε θετικές εξελίξεις. Πριν κάποια 24ωρα έχουμε ενημερωθεί ότι η αντίδραση από πλευράς Τουρκίας δεν είναι θετική.

Δεν δέχτηκε, λοιπόν,

Νίκος Χριστοδουλίδης: Δεν είναι θετική.

Έχετε κάποια περαιτέρω απάντηση σε αυτό; Για ποιο λόγο ίσως;

Νίκος Χριστοδουλίδης: Αυτό είναι το μήνυμα που έχουμε πάρει. Δεν είναι θετικοί. Παρόλα αυτό όμως δεν θα σταματήσουμε την προσπάθεια.

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Σύμφωνα με τον ισχύοντα ευρωπαϊκό μηχανισμό ενισχύσεων, όσο πιο ρυπογόνο είναι το ενεργειακό μείγμα μιας χώρας, τόσο μεγαλύτερη οικονομική στήριξη λαμβάνει, προκειμένου να αντέξει το κόστος της μετάβασης.

Αντίθετα, οι χώρες που έχουν μειώσει τις εκπομπές τους και έχουν επενδύσει σε καθαρότερες μορφές ενέργειας βλέπουν τις ενισχύσεις τους να περιορίζονται. Με άλλα λόγια, η περιβαλλοντική πρόοδος μετατρέπεται σε οικονομικό μειονέκτημα.

Η Ελλάδα βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη θέση. Επειδή προχώρησε σε απολιγνιτοποίηση και μείωσε το ανθρακικό της αποτύπωμα, επιβαρύνεται για το 2026  με μείωση ενισχύσεων κατά 25%.

• Οι ελληνικές βιομηχανίες θα λάβουν σαφώς λιγότερα χρήματα, όχι επειδή μειώθηκε το ενεργειακό ή λειτουργικό τους κόστος, αλλά επειδή άλλαξε ο τρόπος με τον οποίο αυτό μετριέται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ειδικότερα, για το 2026 και τα επόμενα πέντε χρόνια, ο συντελεστής εκπομπών για την Ελλάδα μειώνεται στους 0,58 τόνους CO₂ ανά MWh, από 0,73 που ίσχυε μέχρι σήμερα. Την ίδια στιγμή, χώρες που είναι διασυνδεδεμένες με την ελληνική αγορά ηλεκτρισμού, όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία, διατηρούν πολύ υψηλότερους συντελεστές, στο 0,91 και 0,96 αντίστοιχα. Έτσι, μέσα στην ίδια «ενιαία» αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, διαμορφώνονται διαφορετικές ταχύτητες και άνισοι όροι ανταγωνισμού.

• Οι ανισότητες αυτές δεν προκύπτουν από τη λειτουργία της αγοράς, αλλά από τους ίδιους τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς.

Οι ελληνικές ενεργοβόρες βιομηχανίες καλούνται να λειτουργήσουν με μειωμένες ενισχύσεις, ενώ είναι ήδη γνωστό ότι πληρώνουν από τις υψηλότερες τιμές ηλεκτρικού ρεύματος στην Ευρώπη. 

Παράλληλα, οι κυβερνητικές δεσμεύσεις για ουσιαστική στήριξη της βιομηχανίας φαίνεται να έχουν παραμεριστεί, χαμένες μέσα στην επικαιρότητα και στα κοινωνικά μέτωπα, όπως οι κινητοποιήσεις των αγροτών.

Το αποτέλεσμα είναι διπλά επιζήμιο: από τη μία πλευρά πλήττεται η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων και από την άλλη δημιουργείται ο κίνδυνος νέων επιβαρύνσεων για τους Έλληνες καταναλωτές. Η Ελλάδα έκανε βήματα μπροστά στο περιβάλλον, όμως στο σημερινό ευρωπαϊκό πλαίσιο αυτό μοιάζει να έχει κόστος. 

Και το ερώτημα που ανακύπτει είναι αν η πράσινη μετάβαση μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά δίκαιη, όταν τελικά τιμωρεί εκείνους που την υλοποιούν.

*Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Αναλυτής