Σπύρος Σιδέρης

Στη Βαγδάτη, όμως, η κυβέρνηση έχει ήδη ανοίξει τον φάκελο του ανεξέλεγκτου οπλισμού, θέτοντας προθεσμίες και απειλώντας με εφαρμογή του αντιτρομοκρατικού νόμου.

Ανάμεσα στις δύο πλευρές ξεκινά ένα σκληρό παζάρι, όπου πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις κρύβεται ο φόβος μιας σύγκρουσης που κανείς δεν είναι βέβαιος ότι μπορεί να σταματήσει.

Η αποστολή του Καανί και η εντολή της Τεχεράνης

Σύμφωνα με πηγή από το ιρακινό Συντονιστικό Πλαίσιο, ο Καανί επισκέφθηκε τη Βαγδάτη τη Δευτέρα χωρίς να προηγηθεί επίσημη ανακοίνωση. Οι συνομιλίες του αφορούσαν την απαίτηση να περάσει ο οπλισμός αποκλειστικά στον έλεγχο του κράτους, αλλά και τις ευρύτερες εξελίξεις στην περιοχή.

Η φράση που αποδίδεται στην ιρανική πλευρά ήταν ξεκάθαρη: «Δεν παραδίδονται τα όπλα των οργανώσεων στην παρούσα φάση». Οι πληροφορίες αναφέρουν, πάντως, ότι ο Καανί δεν μίλησε με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Ορισμένες παρατάξεις φέρονται να κλήθηκαν να αποφύγουν προκλητικές κινήσεις, ενώ για άλλες συζητούνται αλλαγές προσώπων στην ηγεσία τους.

Πρόκειται για ελεγχόμενη αναδιάταξη και όχι για υποχώρηση. Η Τεχεράνη θέλει τις συμμαχικές της δυνάμεις διαθέσιμες, αλλά δεν επιθυμεί μια απρόβλεπτη ενέργεια που θα έδινε αφορμή για νέα πλήγματα στο Ιράκ.

Συμβιβασμός με γεμάτες αποθήκες

Η ιρανική πρόταση προβλέπει πολιτική συμφωνία ανάμεσα στην κυβέρνηση και στις οργανώσεις που αρνούνται τον αφοπλισμό. Μέχρι να βρεθεί αυτή η φόρμουλα, οι τελευταίες καλούνται να διατηρήσουν τα οπλοστάσιά τους και να μην τα παραδώσουν οικειοθελώς.

Για τη Βαγδάτη, η κατάσταση θυμίζει παγίδα. Η κυβέρνηση δηλώνει αποφασισμένη να επιβάλει την κρατική κυριαρχία, γνωρίζει όμως ότι μια βίαιη επιχείρηση θα μπορούσε να προκαλέσει συγκρούσεις ακόμη και μέσα στην πρωτεύουσα. Από την άλλη πλευρά, οι ένοπλες οργανώσεις ζητούν εγγυήσεις για την πολιτική και στρατιωτική θέση τους μετά την παράδοση των όπλων.

Στελέχη τους υποψιάζονται ότι ο τελικός στόχος δεν είναι η ενίσχυση του ιρακινού κράτους, αλλά η εξουδετέρωση των δυνάμεων που αντιστέκονται στην αμερικανική επιρροή. Ο φόβος ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποκτήσουν τον έλεγχο του στρατιωτικού τους εξοπλισμού τροφοδοτεί την άρνηση για οποιαδήποτε άμεση συμφωνία.

Η προθεσμία της 30ής Σεπτεμβρίου

Η Συμμαχία για τη Διαχείριση του Κράτους, στην οποία συμμετέχουν βασικές σιιτικές, σουνιτικές και κουρδικές δυνάμεις, έχει χαρακτηρίσει παράνομη κάθε ένοπλη δραστηριότητα έξω από τους επίσημους θεσμούς. Η κυβερνητική προθεσμία λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου, ημερομηνία που συμπίπτει με την προγραμματισμένη αποχώρηση των δυνάμεων του διεθνούς συνασπισμού.

Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και η ενεργοποίηση του αντιτρομοκρατικού νόμου εναντίον όσων επιμείνουν να δρουν αυτόνομα. Μια τέτοια κίνηση θα άνοιγε μέτωπο με ισχυρές οργανώσεις που διαθέτουν πολεμική εμπειρία, χρήματα και βαθιές διασυνδέσεις στον κρατικό μηχανισμό.

Ο επικεφαλής του Κινήματος Εθνικής Σοφίας, Αμάρ αλ-Χακίμ, επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτό τον δρόμο των διαπραγματεύσεων. Είχε παρέμβει και μετά τα πρόσφατα αμερικανοσαουδαραβικά πλήγματα σε εγκαταστάσεις της Χασντ αλ-Σάαμπι, των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης, ώστε να αποτραπούν ανεξέλεγκτα αντίποινα.

Το Ιράκ μπροστά σε περιφερειακή έκρηξη

Ο επικεφαλής του Ιρακινού Κέντρου Στρατηγικών Μελετών, Γάζι Φαϊζάλ, προειδοποιεί ότι η χρήση ιρακινού εδάφους για επιθέσεις εναντίον γειτονικών χωρών θα μετατρέψει μια εσωτερική διαμάχη σε περιφερειακή κρίση ασφαλείας. Τα κράτη που θεωρούν ότι απειλούνται μπορεί να απαντήσουν απευθείας ή να δημιουργήσουν νέες στρατιωτικές συνεργασίες για την προστασία του Κόλπου και των στρατηγικών περασμάτων.

Ο πρωθυπουργός Άλι Φάλεχ αλ-Ζαΐντι έχει ζητήσει την κατάρτιση νομοσχεδίου για την υπαγωγή του οπλισμού στο κράτος, χαρακτηρίζοντας τα ανεξέλεγκτα όπλα σοβαρότερη απειλή για την εξουσία των θεσμών.

Η Τεχεράνη, όμως, έστειλε ήδη τη δική της απάντηση. Τα όπλα παραμένουν στις αποθήκες και οι μεσολαβητές τρέχουν να προλάβουν την προθεσμία. Μετά τις 30 Σεπτεμβρίου, οι κλειστές συναντήσεις ίσως να μην αρκούν.