Οι κινήσεις της Άγκυρας μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ

Αν και το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στις συνομιλίες του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ και στο ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, στο περιθώριο της Συνόδου καταγράφηκαν εξελίξεις που η Αθήνα αξιολογεί ως ακόμη πιο σημαντικές για τη στρατιωτική ισορροπία στην περιοχή.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η προοπτική προμήθειας των ευρωπαϊκών αντιαεροπορικών συστημάτων SAMP/T, τα οποία χρησιμοποιούν τον πύραυλο Aster-30. Ο Εμανουέλ Μακρόν επιβεβαίωσε ότι οι τεχνικές διαβουλεύσεις μεταξύ Γαλλίας, Ιταλίας και Τουρκίας βρίσκονται σε εξέλιξη, δείχνοντας ότι το Παρίσι εμφανίζεται πλέον θετικό απέναντι σε μια συμφωνία που πριν από λίγα χρόνια είχε «παγώσει» λόγω των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

SAMP/T, S-400 και η εξίσωση των F-35

Η πιθανή απόκτηση των SAMP/T αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς θα μπορούσε να επιτρέψει στην Τουρκία να αντικαταστήσει τους ρωσικούς S-400, αίροντας το βασικό εμπόδιο που έχει οδηγήσει στον αποκλεισμό της από το πρόγραμμα των F-35.

Παράλληλα, η Άγκυρα επιδιώκει να εξοπλίσει τα υπό προμήθεια Eurofighter Typhoon με τους πυραύλους Meteor, ενώ θεωρείται πιθανό να επιδιώξει και την απόκτηση των Aster-30, οι οποίοι αποτελούν βασικό οπλικό σύστημα των νέων ελληνικών φρεγατών FDI. Μια τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε το συγκριτικό πλεονέκτημα που διαθέτει σήμερα η ελληνική πλευρά.

Αμυντική συνεργασία με Βρετανία και ΗΠΑ

Την ίδια στιγμή, Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψαν τη μεγαλύτερη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας στην ιστορία των δύο χωρών. Η συμφωνία προβλέπει εμβάθυνση της συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία, στη συμπαραγωγή οπλικών συστημάτων, στην κυβερνοασφάλεια, στο διάστημα και στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, ενώ ακολουθεί την απόφαση για την αγορά 20 Eurofighter Typhoon από τη Βρετανία.

Παράλληλα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποκάλυψε ότι συζήτησε με τον Ντόναλντ Τραμπ την προοπτική συμπαραγωγής αμερικανικών πολεμικών πλοίων σε τουρκικά ναυπηγεία. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, τα τουρκικά ναυπηγεία θα μπορούσαν να συμμετάσχουν στην κατασκευή φρεγατών, κορβετών και υποβρυχίων, αλλά και να λειτουργήσουν ως βάση υποστήριξης αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Η ελληνική «κόκκινη γραμμή» για το SAFE

Στον αντίποδα, η ελληνική κυβέρνηση εκπέμπει σαφές μήνυμα ότι όσο η Τουρκία διατηρεί σε ισχύ το casus belli, δεν μπορεί να υπάρξει καμία συζήτηση για συμμετοχή της σε ευρωπαϊκά αμυντικά εργαλεία όπως το SAFE.

Διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν ότι η απειλή πολέμου δεν εξασθενεί με το πέρασμα του χρόνου και μπορεί να αρθεί μόνο με την επίσημη απόσυρσή της. Επισημαίνουν ακόμη ότι η ενσωμάτωση στον κανονισμό του SAFE της υποχρέωσης ύπαρξης διμερούς συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτο κράτος δημιουργεί ουσιαστικά δυνατότητα άσκησης αρνησικυρίας, κάτι που χαρακτηρίζεται σημαντική ελληνική διπλωματική επιτυχία.

F-35: «Δεν υπάρχει απόφαση των ΗΠΑ»

Σε ό,τι αφορά τα F-35, η Αθήνα απορρίπτει τις εκτιμήσεις ότι έχει ληφθεί απόφαση επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα.

Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι μέχρι στιγμής υπάρχει μόνο πολιτική πρόθεση επανεξέτασης του θέματος, ενώ οποιαδήποτε εξέλιξη προϋποθέτει την έγκριση του Κογκρέσου και την πιστοποίηση ότι η Τουρκία δεν διαθέτει πλέον S-400, ούτε προτίθεται να προχωρήσει σε νέα συνεργασία με τη Ρωσία στον συγκεκριμένο τομέα.

Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε διαφορετική φάση εξοπλιστικής ενίσχυσης, με περισσότερα από 50 F-16 Viper, την ένταξη στο πρόγραμμα των F-35, την επικείμενη εκπαίδευση των Ελλήνων χειριστών και την αναμενόμενη παραλαβή των πρώτων αεροσκαφών τα επόμενα χρόνια.

Όχι χρήση συμμαχικών όπλων εναντίον συμμάχων

Η ελληνική θέση παραμένει ότι ο αμυντικός εξοπλισμός που παρέχεται από συμμαχικές χώρες δεν μπορεί να χρησιμοποιείται εναντίον άλλων συμμάχων.

Παράλληλα, η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι άλλο είναι η δυνατότητα παρέμβασης σε ευρωπαϊκά ή πολυμερή σχήματα όπου συμμετέχει και άλλο η επιβολή πολιτικής στις αποφάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών για εξοπλιστικά προγράμματα, απορρίπτοντας τη συζήτηση περί ελληνικού «βέτο» στα F-35.

«Γαλάζια Πατρίδα» και θαλάσσιες ζώνες

Για τη «Γαλάζια Πατρίδα», η ελληνική πλευρά τη χαρακτηρίζει ιδεολόγημα χωρίς νομική βάση και δηλώνει ότι αναμένει να δει το περιεχόμενο τυχόν τουρκικών νομοθετικών πρωτοβουλιών, έχοντας ήδη ενεργοποιήσει διπλωματικά και νομικά εργαλεία αντίδρασης.

Στο θέμα της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών, η Αθήνα επαναλαμβάνει ότι η μοναδική διαφορά προς επίλυση είναι η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ, επισημαίνοντας ότι όσο η Άγκυρα διευρύνει την ατζέντα, δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική διαπραγμάτευση.

ΝΑΤΟ, Κυπριακό και Λιβύη

Η ελληνική διπλωματία εκτιμά ότι η Σύνοδος του ΝΑΤΟ εξελίχθηκε χωρίς εντάσεις και ότι το άρθρο 5 εξακολουθεί να αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της Συμμαχίας. Παράλληλα, διαψεύδει τα σενάρια περί δημιουργίας νέων νατοϊκών στρατηγείων στην Τουρκία, σημειώνοντας ότι δεν υπήρξε σχετική απόφαση ή συζήτηση.

Στο Κυπριακό, η Αθήνα παρακολουθεί τις πρωτοβουλίες του ΟΗΕ για νέα πενταμερή διάσκεψη, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται ακόμη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή μεταβολή της τουρκικής στάσης.

Στη Λιβύη, αναμένεται ο τρίτος γύρος τεχνικών συνομιλιών για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται σε συνεχή επαφή με διεθνείς εταίρους για τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα.

Μέση Ανατολή, Ουκρανία και Δυτικά Βαλκάνια

Για τη Μέση Ανατολή, η Αθήνα εκφράζει ανησυχία για την κατάσταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, διατηρώντας στενή επικοινωνία με τις χώρες του Κόλπου, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Στο Ουκρανικό, εκτιμάται ότι μετά την αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα επανέλθει στο προσκήνιο η προσπάθεια για σχέδιο ειρήνευσης.

Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι σχέσεις της με το Ισραήλ δεν αναιρούν τις εξαιρετικά στενές σχέσεις με την Αίγυπτο, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία και τις χώρες του Κόλπου, ενώ στα Δυτικά Βαλκάνια συνεχίζει να επενδύει στην ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής ενόψει και της επερχόμενης ελληνικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ευρωτουρκική ατζέντα

Σε ό,τι αφορά την ευρωτουρκική ατζέντα, διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι τόσο η τελωνειακή ένωση όσο και η απελευθέρωση των θεωρήσεων παραμένουν ανοιχτά ζητήματα χωρίς ουσιαστική πρόοδο. Ιδιαίτερα για την τελωνειακή ένωση, υπογραμμίζεται ότι οποιαδήποτε αναβάθμισή της προϋποθέτει πλήρη εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου έναντι όλων των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ερωτηθείς σχετικά με την τοποθέτηση του Τούρκου προέδρου ότι το casus belli «δεν απασχολεί την τουρκική κοινωνία», ο υπουργός Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι η ύπαρξη ή μη της απειλής πολέμου δεν αποτελεί ζήτημα εσωτερικής πολιτικής αποδοχής, αλλά συγκεκριμένης κρατικής επιλογής.

«Το casus belli δεν μετράται σε βαθμό ικανοποίησης του κοινού. Ή το αποσύρεις εντελώς ή όχι» ανέφερε χαρακτηριστικά κατά τη σημερινή ενημέρωση των διπλωματικών συντακτών.

Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι όσο η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ την απόφαση της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης του 1995, η οποία προβλέπει απειλή χρήσης βίας σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, η Ελλάδα θα συνεχίσει να αξιοποιεί το συγκεκριμένο ζήτημα σε κάθε ευρωπαϊκή συζήτηση που αφορά την αμυντική συνεργασία με την Άγκυρα.

«Όσο υπάρχει απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας, η χώρα μας θα το θέτει και θα μπλοκάρει την Τουρκία για είσοδο στο SAFE και σε κάθε ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα» υπογράμμισε.

Ο υπουργός Εξωτερικών σχολίασε, μάλιστα, ότι εφόσον -όπως υποστήριξε ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος- το casus belli δεν αποτελεί ζήτημα που απασχολεί την τουρκική κοινωνία, τότε η απόσυρσή του θα έπρεπε να είναι ακόμη ευκολότερη πολιτικά.

«Αν ο πρόεδρος Ερντογάν λέει ότι δεν απασχολεί την τουρκική κοινωνία, τότε είναι ακόμη πιο εύκολο στην Τουρκία να το αποσύρει» σημείωσε.

Ο κ. Γεραπετρίτης κατέστησε, παράλληλα, σαφές ότι η ελληνική θέση δεν περιορίζεται μόνο στην άρση του casus belli. Όπως επισήμανε, πρόκειται για απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να ανοίξει οποιαδήποτε συζήτηση για συμμετοχή της Τουρκίας στα νέα ευρωπαϊκά αμυντικά εργαλεία, χωρίς όμως αυτή να αρκεί από μόνη της.

«Όσο υπάρχει η παρούσα ελληνική κυβέρνηση, δεν εκκινεί η συζήτηση για ένταξη της Τουρκίας έως ότου πληρωθεί αυτή η προϋπόθεση. Η άρση του casus belli αποτελεί αναγκαίο όρο, αλλά δεν είναι επαρκής. Χρειάζονται και άλλοι όροι» τόνισε.

Οι δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών έρχονται λίγες ώρες μετά την τοποθέτηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, όπου ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι το casus belli «δεν το γνωρίζει σχεδόν το σύνολο του λαού» και ότι δεν υπάρχει λόγος να απασχολεί τις δύο κοινωνίες, καλώντας Ελλάδα και Τουρκία να συνεχίσουν τον διάλογο για την επίλυση των εκκρεμοτήτων τους.

Ωστόσο, την ίδια στιγμή ο κ. Ερντογάν επανέλαβε ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στοιχείο της τουρκικής πολιτικής, ενώ επέκρινε τις ελληνικές τοποθετήσεις σχετικά με το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.

«Η συντριπτική πλειοψηφία του λαού μου δεν γνωρίζει καν τι είναι το ζήτημα του casus belli. Αν τους ρωτήσεις τι είναι, δεν θα ξέρουν. Γι’ αυτό δεν νομίζω ότι πρέπει να απασχολούμε τον λαό μας με αυτά τα θέματα. Και ήδη λέμε στους Έλληνες φίλους μας: ας μην επιβαρύνουμε ούτε τους Έλληνες πολίτες ούτε τους δικούς μας πολίτες με αυτό. Ελάτε, καθίστε, ας μιλήσουμε και ας ολοκληρώσουμε τη δουλειά».

«Ρωτήσαμε ποτέ τον κ. Μητσοτάκη για τον αμυντικό εξοπλισμό που έχει προμηθευτεί η Ελλάδα: “Γιατί τα αγοράσατε αυτά;”», αναρωτήθηκε σε άλλο σημείο των δηλώσεων.

Πρόσθεσε ότι «θα μπορούσαμε να πούμε τέτοια πράγματα, αλλά δεν υπήρχε λόγος. Είναι ελεύθεροι να αγοράζουν και να πωλούν όπως επιθυμούν. Όσον αφορά την Τουρκία, εμείς ήδη παράγουμε αυτά τα συστήματα μόνοι μας».

Turkish President Erdogan on Greece:

Did we ever question Mr. Mitsotakis over the defence equipment Greece has procured by asking, "Why did you buy these?"

We could have said such things, but there was no need.

They are free to buy and sell as they wish. As for Türkiye, we… pic.twitter.com/leu1wWaPNy

— Clash Report (@clashreport) July 8, 2026

Σε άλλο σημείο ο Τούρκος πρόεδρος σχολίασε ότι οι αντιρρήσεις της Ελλάδας και του Ισραήλ για την απόκτηση F-35 από την Τουρκία «δεν έχουν θέση στον κόσμο μου».

Ο Νετανιάχου είναι γνωστό σε τι νερά κινείται, ο Μητσοτάκης δεν έπρεπε να κάνει το λάθος να ακολουθήσει τις δηλώσεις του, σχολίασε ακόμη ο Ταγίπ Ερντογάν.

Παράλληλα, ο Τούρκος πρόεδρος διεμήνυσε ότι συμμερίζεται την άποψη του Έλληνα πρωθυπουργού για το Αιγαίο. «Και εγώ μοιράζομαι την ίδια άποψη με τον Μητσοτάκη σχετικά με την επίλυση των ζητημάτων του Αιγαίου. Ελπίζω, πρώτα οι υπουργοί Εξωτερικών μας, και μετά, αν χρειαστεί, θα καθίσουμε και εμείς στο τραπέζι και θα συζητήσουμε αυτό το ζήτημα. Αλλά επιτρέψτε μου να το πω ξεκάθαρα και ανοιχτά: η επίλυση των ζητημάτων που αφορούν αυτά τα ύδατα αποτελεί πρωτίστως καθήκον των ηγετών» υποστήριξε.

Σημειώνεται ότι νωρίτερα την Τετάρτη, σε δηλώσεις του στο τουρκικό A Haber, o Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τονίσει ότι η μόνη διαφορά μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, μετά τη λήξη της Συνόδου Κορυφής στην Άγκυρα, κρατώντας σαφείς αποστάσεις, επέμεινε ότι ο ρόλος του είναι η διατήρηση της συνοχής της Συμμαχίας και όχι η δημόσια παρέμβαση σε διμερείς διαφορές μεταξύ κρατών-μελών.

Ειδικότερα, απαντώντας σε ερώτηση τουρκάλας δημοσιογράφου, η οποία επικαλέστηκε τις  δηλώσεις του έλληνα Πρωθυπουργού για την απειλή πολέμου που διατηρεί η Τουρκία απέναντι στην Ελλάδα, ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ υπογράμμισε ότι η αποστολή του είναι να διαφυλάσσει την ενότητα της Συμμαχίας.

«Δεν είμαι εδώ για να σχολιάζω, αλλά για να διατηρώ την ενότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι σε μια Συμμαχία 32 κρατών είναι αναμενόμενο να προκύπτουν κατά καιρούς διμερείς διαφωνίες και εντάσεις.

Ο Ρούτε σημείωσε ότι τέτοιου είδους ζητήματα δεν είναι πρωτόγνωρα για το ΝΑΤΟ και επανέλαβε πως επιλέγει να μην τοποθετείται δημόσια επί διαφορών μεταξύ συμμάχων, ώστε να μπορεί να διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.

«Μερικές φορές υπάρχουν θέματα μεταξύ εταίρων. Υπάρχουν συζητήσεις, ακόμη και ενόχληση. Δεν σχολιάζω δημοσίως, ώστε να μπορώ στο παρασκήνιο να είμαι βοηθητικός, αν χρειαστεί», τόνισε.

Ο πρωθυπουργός, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ανοιχτή απειλή πολέμου από την Τουρκία, αποφεύγοντας παράλληλα να σχολιάσει τη συζήτηση μεταξύ των Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και Ντόναλντ Τραμπ για το ενδεχόμενο προμήθειας των F-35 στην Άγκυρα.

Παράλληλα, τόνισε ότι οι σχέσεις μεταξύ συμμάχων στο ΝΑΤΟ πρέπει να βασίζονται στις αρχές της καλής γειτονίας, επισημαίνοντας ότι οι σύμμαχοι οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις ευαισθησίες της Ελλάδας.

Οι αντιδράσεις των τουρκικών μέσων

Σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, οι τοποθετήσεις του Έλληνα πρωθυπουργού θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κλιμάκωση της έντασης στις διμερείς σχέσεις, ενώ σχολιάστηκε ιδιαίτερα η αναφορά του περί «απειλής πολέμου».

Η παρουσιάστρια Ελίφ Σαατσίογλου, η οποία κάλυψε τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, υποστήριξε ότι οι δηλώσεις του κ. Μητσοτάκη αποτέλεσαν ένα από τα πλέον πολυσυζητημένα ζητήματα της συνόδου. Όπως ανέφερε, η αναφορά σε «απειλή πολέμου» στερείται, κατά την άποψή της, διπλωματικής ευγένειας, ενώ υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά επιχειρεί να δημιουργήσει αρνητική εικόνα για την Τουρκία στη διεθνή κοινή γνώμη.

F-35 και αιχμές από την Άγκυρα

Στις δηλώσεις του ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στις διεθνείς εξελίξεις, υπογραμμίζοντας ότι η εκεχειρία Ιράν-ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα, δίνοντας χώρο στη διπλωματία. Παράλληλα, επισήμανε ότι το υψηλό κόστος ζωής αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και ότι οι διαφορές μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσα από συνεργασία και καλή γειτονία.

Από την πλευρά του, ο βουλευτής της Άγκυρας, Μουράτ Ακγκιούν, υποστήριξε ότι η απόκτηση των F-35 από την Τουρκία δεν πρόκειται να μεταβάλει την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή. Παράλληλα, διερωτήθηκε γιατί η ελληνική πλευρά δεν αντέδρασε αντίστοιχα στα Eurofighter ή στο τουρκικό μαχητικό KAAN, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να επικεντρωθεί στην ενίσχυση της δικής της αμυντικής βιομηχανίας.

Ο ίδιος εκτίμησε, τέλος, ότι οι δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού δεν πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη, υποστηρίζοντας πως Ελλάδα και Τουρκία οφείλουν να συνεργαστούν για την καλύτερη προστασία της νότιας πτέρυγας της Ευρώπης.

Η προμήθεια των Eurofighter από την Τουρκία, σε πρώτη ανάγνωση, δεν ανατρέπει την υπεροπλία σε αέρα και θάλασσα που έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα. Τα Rafale, η αναβάθμιση των F16, το προβάδισμα στην αγορά των F35, και οι Belhara, δημιουργούν έναν ισχυρό αποτρεπτικό θώρακα, τον οποίο για να τον εξισορροπήσει η γειτονική χώρα θα χρειαστούν αρκετά χρόνια.

Ίσως, όμως, το σοβαρότερο δεν είναι η σύγκριση ισχύος στο Αιγαίο, ακόμα και τη νοτιοανατολική Μεσόγειο, αλλά το γεγονός ότι οι εταίροι μας στην Ε.Ε έχουν εγκαταλείψει πιά κάθε επιφύλαξη σχετικά με τους όρους που έθεταν στο παρελθόν. Το εμπάργκο, για παράδειγμα, της Γερμανίας για την πώληση οπλικών συστημάτων στην Τουρκία, που τήρησαν, έστω και αμφίθυμα, όλες οι τελευταίες κυβερνήσεις στο Βερολίνο, αναιρέθηκε από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε την εξουσία ο χριστιανοδημοκράτης Φρίντριχ Μερτς. Η Γαλλία, που θεωρείται ισχυρή παραδοσιακή φίλη χώρα, εγκαταλείπει κι αυτή τις ενστάσεις. Σχεδόν από καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν τίθεται ως όρος ο εκδημοκρατισμός της Τουρκίας και η προσέγγισή της στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.

Η Τουρκία είναι ισχυρή (ο δεύτερος μεγαλύτερος στρατός στο ΝΑΤΟ), και θεωρείται απολύτως χρήσιμη στον μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό χάρτη, από την Ουκρανία έως τη Μέση Ανατολή. Η γεωγραφία, ως προς αυτό, είναι αξεπέραστη.

Σε μία εποχή, δε, που ο αναθεωρητισμός επιβραβεύεται, η συνεχιζόμενη τουρκική απειλή κατά της Ελλάδας αποτελεί έλασσον ζήτημα, ακόμα περισσότερο όταν υπάρχει το “άλλοθι” της Διακήρυξης των Αθηνών και της συμφωνίας Ερντογάν- Μητσοτάκη για ήρεμα νερά στο Αιγαίο.

Συμπερασματικά, η Τουρκία γίνεται πλήρως αποδεκτή ως “φίλη και σύμμαχος” γι’ αυτό που είναι (σήμερα), κι όχι, πλέον, γι΄ αυτό που η ΕΕ (και κυρίως η Ελλάδα) θα ήθελε να είναι.

Καθ΄ ημάς, ο αποκλεισμός της Τουρκίας από το SAFE έχει αναχθεί σε μείζον θέμα, και για την αντιπολίτευση, και για σημαντικό τμήμα της Ν.Δ, και της κυβέρνησης. Σε τέτοιο βαθμό που, εάν, τελικά, ο Ερντογάν διαβεί και επίσημα -διότι έμμεσα, π.χ με την εξαγορά της ιταλικής Piaggio, ήδη συμβαίνει- το κατώφλι του SAFE, θα θεωρηθεί από πολλούς εθνική ήττα, υποχώρηση, ενδοτισμός. Αυτή, δε, η εσωτερική πολιτική πίεση αναγκάζει την κυβέρνηση να μετακινείται ακόμα και στην τακτική του βέτο, αν και ακόμα δεν έχει αποσαφηνιστεί η ακριβής διαδρομή που θα φέρει την Τουρκία, είτε δορυφορικά, είτε στον σκληρό πυρήνα της ευρωπαϊκής άμυνας.

Τα βέτο, ωστόσο, μπορεί να εκλαμβάνονται ως κινήσεις “υπερηφάνειας” από τους ψηφοφόρους, και να προσθέτουν πόντους στις δημοσκοπήσεις, μεσομακροπρόθεσμα, όμως, έχουν μεγάλο διπλωματικό κόστος. Και πρέπει να μελετηθούν καλά τα βήματα που θα τα ακολουθήσουν.

Κάποιοι, διαβλέποντας τους παραπάνω κινδύνους, προτείνουν την σύνδεση της ελληνικής αποδοχής ως προς την ένταξη της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα την διεκδίκηση ανταλλαγμάτων, δηλαδή να συμφωνηθούν “αιρεσιμότητες”. Η άρση του casus belli που έθεσε ο πρωθυπουργός θα μπορούσε να είναι μία απ΄ αυτές, όλοι αναγνωρίζουν, όμως, πώς δεν είναι αρκετή και δεν εξασφαλίζει την διακοπή της τουρκικής προκλητικότητας. Η Άγκυρα θα παραμείνει στο αφήγημα της “Γαλάζιας πατρίδας” και θα συνεχίσει να αμφισβητεί ελληνική κυριαρχία, είτε υπάρχει το casus belli, είτε όχι.

[ Η πρόσφατη πρόταση Φιντάν για διευθέτηση των χωρικών υδάτων δείχνει, άλλωστε, τις προθέσεις της Τουρκίας. Επ΄ αυτού έχει, δε, ενδιαφέρον να δει κανείς τι είχε συμβεί το 2003, όταν Σημίτης και Γκιούλ φαίνεται να είχαν φτάσει κοντά σε συμφωνία για το θέμα αυτό, όπως το περιγράφει σήμερα ο καθηγητής Χρήστος Ροζάκης, επισημαίνοντας, βεβαίως, ότι τώρα μία ανάλογη λύση καθίσταται δυσχερέστερη.]

Από την άλλη, δεν μπορεί να θεωρηθεί στέρεη η (δήθεν) “αιρεσιμότητα” ότι τα οπλικά συστήματα που προμηθεύεται και θα συνεχίσει να προμηθεύεται η Τουρκία από τους ευρωπαίους εταίρους, σήμερα, μέσω του SAFE, ίσως αύριο, δεν θα χρησιμοποιηθούν εναντίον άλλου κράτους-μέλους.

Μία άλλη πρόταση που έχει διατυπωθεί είναι η διεκδίκηση από την Ελλάδα να προβλεφθεί στην τελική συμφωνία για την κοινή άμυνα μία “ρήτρα συνδρομής” που θα καθιστά σαφές ότι τα ελληνικά σύνορα είναι ευρωπαϊκά, και, ως εκ τούτου, οιαδήποτε απειλή εναντίον της χώρας θα αντιμετωπίζεται ως απειλη εναντίον της ΕΕ. Όσοι την διατυπώνουν επικαλούνται το παράδειγμα της σχετικής ρήτρας στην ελληνογαλλική στρατιωτική συμφωνία, είναι, όμως, σαφές ότι το Παρίσι δεν είχε ποτέ σκοπό να κινητοποιηθεί στρατιωτικά σε μία τέτοια περίπτωση, ούτε έχει “ιδρώσει” για τις συνεχιζόμενες τουρκικές προκλήσεις. Ακόμα και το αίτημα του πρωθυπουργού στον Εμανουέλ Μακρόν για τους πυραύλους Meteor (να μην δωθούν στην Τουρκία) κατέληξε ατελέσφορο.

Άλλωστε, έχουμε πιά εμπειρία δεκαετιών για το πώς (ΔΕΝ) λειτουργούν τα σχετικά άρθρα 4,5 του κανονισμού του ΝΑΤΟ.

Δεν είναι εύκολος ο δρόμος, λύση, πάντως, δεν αποτελεί να θεωρούμε αδιάσπαστη την (σημερινή) υπεροπλία μας, ούτε να θεωρούμε ότι όλα αλλάζουν με το βέτο. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι οι εταιρικές και συμμαχικές σχέσεις (μας) έχουν ατονήσει, το δε διεθνές δίκαιο κινδυνεύει να καταλήξει “κενό γράμμα”. Χρειάζονται άλλες λύσεις που θα ενισχύουν το διπλωματικό κεφάλαιο της χώρας, και θα μας καθιστούν χρήσιμους και αναγκαίους, όχι μόνο παρατηρητές.

Κι αυτές οι λύσεις ίσως απαιτούν και επαναδιαμόρφωση της εθνικής στρατηγικής, ακόμα και αλλαγή της εσωτερικής “κουλτούρας”, και του τρόπου που γίνεται σήμερα ο κομματικός ανταγωνισμός, μπολιάζοντας με τοξικότητα την κοινωνία (διαβάστε σχετικά). Κι αυτό απαιτεί συνεννόηση (τουλάχιστον μεταξύ εκείνων που μπορούν να κάνουν κάτι τέτοιο), και χρόνος.

Σημείωσε ακόμη ότι δεν έχουν διαρραγεί οι σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας, ούτε η επικοινωνία. «Επικοινωνούμε με ένα δομημένο τρόπο: τον πολιτικό διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα ΜΟΕ. Είμαστε καταδικασμένοι να επικοινωνούμε και να διατηρούμε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας προκειμένου να αποφεύγονται εντάσεις», υπογράμμισε.

Όπως είπε η κ.Ζωχιού η Ελλάδα ασκεί τη δική της εξωτερική πολιτική, έχει στρατηγική εταιρική σχέση με την Αίγυπτο, εργαζόμαστε για την εμβάθυνση της σχέσης αυτής. «Η Ελλάδα είναι ένα κυρίαρχο κράτος και έχει τους δικούς της προσανατολισμούς»

Όσον αφορά τα πρόσφατα ταξίδια του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη στο Ταλίν και το Ελσίνκι, η κ. Ζωχιού επεσήμανε ότι υπάρχουν πολλά σημεία επαφής με τις χώρες του Βορρά.

«Γεωγραφικά βρισκόμαστε στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και αποδίδουμε σημασία στην προστασία των συνόρων», τόνισε και πρόσθεσε πως και τα τρία κράτη αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στη θαλάσσια ασφάλεια.

Ερωτηθείσα σχετικά ανέφερε πως ο σκιώδης στόλος που καταγγέλλεται ότι «σπάει» το εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε ότι ήταν στην ατζέντα των συζητήσεων και με τις δύο χώρες και τόνισε πως αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου, συνιστά εργαλειοποίηση της ναυτιλίας για επιθετικούς σκοπούς και είναι μια μορφή αθέμιτου ανταγωνισμού.

Προσηλωμένη στη λύση των δυο κρατών η Ελλάδα

Η Ελλάδα παγίως αναφέρει ότι η επίτευξη εκεχειρίας και η απελευθέρωση των ομήρων αποτελεί ένα καθοριστικό πρώτο βήμα για μια συνολική διευθέτηση που θα οδηγήσει στην έναρξη μιας πολιτικής διαδικασίας που θα καταλήξει στη λύση των δύο κρατών, ανέφερε η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Λάνα.

Η Ελλάδα θα συνεχίσει να παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια, όπως έχει πράξει πολλαπλώς στο παρελθόν, και το επόμενο διάστημα αναμένονται επιπλέον πρωτοβουλίες.

Δεύτερος πυλώνας, όπως σημείωσε, είναι η ανάγκη σταθεροποίησης στη Γάζα, αλλά και η επιστροφή της Παλαιστινιακής Αρχής στη Γάζα. «Η Ελλάδα ως αξιόπιστος συνομιλητής όλων των μερών θα συμβάλλει συνομιλώντας με όλα τα κράτη στην περιοχή».

Όσον αφορά την ανοικοδόμηση η Ελλάδα θα κινητοποιήσει τον ιδιωτικό τομέα, ώστε η Ελλάδα να συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των Παλαιστινίων.

Η κ. Ζωχιού επεσήμανε πως η Ελλάδα είναι σταθερή στο θέμα της αναγνώρισης του παλαιστινιακού κράτους και βρισκόμαστε πλέον ένα βήμα πιο κοντά. Απαραίτητη προϋπόθεση, όπως ανέφερε, ήταν η εκεχειρία, η απελευθέρωση των ομήρων και η ανθρωπιστική βοήθεια και υπογράμμισε πως σημασία έχει πλέον η εφαρμογή της συμφωνίας.

«Είμαστε σχετικά αισιόδοξοι ως προς τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή», σημείωσε και πρόσθεσε: «Η Ελλάδα είναι στρατηγικός εταίρος του Ισραήλ, μεταφέρει μηνύματα. Ως προς την αναγνώριση της Γάζας, η συζήτηση είναι πολύ πρώιμη. Πρέπει να αποσαφηνιστούν πολλά σημεία του ίδιο του σχεδίου. Η Ελλάδα θα συμμετέχει στο διάλογο για την επόμενη ημέρα».

Το θέμα απαιτεί προσοχή και “χειρουργική” διαχείριση, τόσο στις Βρυξέλλες, όσο και στο εσωτερικό, σε αντίθετη περίπτωση είναι πιθανό να προκαλέσει προσάναμμα για κυοφορούμενα πολιτικά σχέδια με υποτίθεται “πατριωτικό” πρόσημο. Η ατμόσφαιρα έχει, άλλωστε, επιβαρυνθεί ανησυχητικά, μετά την περίοδο της Συμφωνίας των Πρεσπών, όταν κάποιοι πυροδοτούσαν ακραίες φωνές, αλλά και αργότερα, με τη Ν.Δ να σηκώνει τη σημαία του πατριωτισμού, είτε με την “επιχείρηση εισβολής” στον Έβρο, είτε με τις “βόλτες” του Oruc Reis στο Αιγαίο.

Ορισμένοι ενδεχομένως να βασίζονται στο αντιφατικό θυμικό σημαντικής μερίδας της κοινής γνώμης, η οποία εύκολα εξαντλεί την πυγμή της στους …”Σκοπιανούς” και εξίσου εύκολα εφησυχάζει ανεκτικά απέναντι στον Ερντογάν. Ο αντισυστημισμός, όμως, έχει φουντώσει επικίνδυνα και τα ελληνοτουρκικά μπορεί να δημιουργήσουν ακόμα περισσότερη καύσιμη ύλη.

Η επισήμανση Μητσοτάκη ότι μετά από τριάντα χρόνια η Τουρκία πρέπει να άρει το casus belli, ακούστηκε λογικά ως μία από τις “αιρεσιμότητες” που σκοπεύει να θέσει η χώρα μας στην -κατά πολλούς- προεξοφλημένη συμμετοχή της γείτονος στο πρόγραμμα δανεισμού επιχειρήσεων για την παραγωγή εξοπλισμών και στην “ομπρέλα” του ReArm. Ο πρωθυπουργός έχει θέσει το ζήτημα στον Μερτς, την Μελόνι, και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ο Δένδιας στους ομολόγους του, η κυβέρνηση, δε, επικαλείται την ασφάλεια της ομοφωνίας που, όπως λέει, θα απαιτηθεί στην τελική φάση των αποφάσεων. Ωστόσο, ούτε βέβαιο είναι, ούτε εύκολη θα είναι η απειλή βέτο.

Υπάρχει, όμως,πέραν αυτών και η ουσία, και τα επιχειρήματα διατυπώνονται ήδη από την αντιπολίτευση. Ο Ανδρουλάκης, για παράδειγμα, έκανε λόγο για “στρατηγικό δώρο στην Τουρκία”, η δεξιά της Δεξιάς ακονίζει τα μαχαίρια της, ακόμα και βουλευτές της Ν.Δ λένε πώς δεν πρέπει να συμβεί κάτι τέτοιο.

Επειδή, όπως λένε, άπαξ και η Τουρκία περάσει το κατώφλι στον φιλόδοξο και μακρόπνοο μηχανισμό κοινής άμυνας, με τον στρατό και την αμυντική βιομηχανία που διαθέτει (για την εγκληματική απαξίωση της δικής μας στον βωμό των μνημονίων, σχεδόν κανείς δεν μιλά…), η άρση του casus belli θα είναι ακόμα πιό δύσκολη υπόθεση. Αλλά, ακόμα κι αν ο Ερντογάν ζητούσε κάτι τέτοιο από την τουρκική εθνοσυνέλευση, ας μην ξεχνούμε πώς θα ήταν πρακτικά ανέφικτο την επόμενη μέρα η Ελλάδα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα από τα 6 στα 12 μίλια στο Αιγαίο.

Όλα αυτά είναι “ψιλά γράμματα”, και πολύς κόσμος δεν τα κατανοεί. Εκείνο, όμως, στο οποίο θα επενδύσουν οι καραδοκούντες του “πατριωτικού εμπορίου” θα είναι η αίσθηση “εθνικής ήττας” και υποχώρησης της κυβέρνησης. Θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο να ξαναζήσουμε διχαστικές κραυγές.

Η κυβερνητική αυταρέσκεια του “ξέρω καλύτερα από τους άλλους” και η ανάδειξη του πατριωτικού παρελθόντος της παράταξης, ακόμα και το άνετο δημοσκοπικό προβάδισμα της Ν.Δ, δεν πρέπει να αποτελέσουν καταφύγιο και υπεκφυγή. Στο Μαξίμου, ας σκεφτούν την ανάγκη για συνεννόηση με την αντιπολίτευση με την παράθεση των πραγματικών δεδομένων και των αληθινών δυνατοτήτων που έχουμε ως χώρα. Η ανησυχία, άλλωστε, είναι έκδηλη και προφανής: αυτό το ραντεβού με τον Ερντογάν μετατίθεται συνεχώς…

Στο σημερινό  Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων αναμένεται να εγκριθεί ο κανονισμός λειτουργίας του SAFE, του χρηματοδοτικού εργαλείου των 150 δισεκατομμυρίων ευρώ σε δάνεια για τις ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες όπου υπάρχει πρόβλεψη περί δυνατότητας επίτευξης συνεργασίας και με τρίτες χώρες.

Παρά το γεγονός ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός έχει θέσει με σαφήνεια τους ελληνικούς προβληματισμούς και κατά τις πρόσφατες επισκέψεις σε Ρώμη και Βερολίνο, αλλά και με σειρά δημόσιων τοποθετήσεων, είναι ξεκάθαρο πως οι ηγεσίες των δύο χωρών, όπως και άλλων ευρωπαϊκών, όπως η Ισπανία, είναι προσανατολισμένες σε λογική αμυντικής συνεργασίας με την Άγκυρα.

Η Αθήνα επιμένει πως η δυνατότητα σύναψης συμφωνιών της ΕΕ με τρίτες χώρες περνάει από μια σειρά από όρους και κανόνες, μεταξύ των οποίων είναι και αυτός της επιλεξιμότητας τρίτων χωρών, όπου συμπεριλαμβάνεται και η ανάγκη συνεκτίμησης των συμφερόντων ασφαλείας και άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών. 

• Συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη υπογραμμίζουν ότι εδώ εντάσσεται και η ομοφωνία που προκύπτει από συγκεκριμένα άρθρα, όπως τα έχει περιγράψει ο πρωθυπουργός.

Η κυβέρνηση θεωρεί πάντως πως ο Έλληνας πρωθυπουργός βρήκε μια πολύ μεγάλη ευκαιρία να πει κάτι που ήταν από τα μεγαλύτερα ζητούμενα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής για πολλές δεκαετίες: την άρση του casus belli. 

“Δεν μπορούμε να διανοηθούμε μια τρίτη χώρα, εν προκειμένω η Τουρκία, να μπει σε μια τέτοια συζήτηση όσο ακόμα έχει για τριάντα πλέον χρόνια το casus belli. Για να γίνει αυτή η συζήτηση πρέπει η γείτονα να άρει το casus belli”, επισημαίνουν κυβερνητικά στελέχη.

“Απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται τα εξοπλιστικά κατά συμμαχικών χωρών. Αυτό δεν συζητείται, δεν μπαίνει στο τραπέζι, αυτό είναι δεδομένο”, προσθέτουν.

Η οπτική αυτή κάθε άλλο παρά έχει μετριάσει τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, όπου εντείνεται η πολιτική  αντιπαράθεση κυρίως με το “ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη”.

Το κυβερνών κόμμα καταλογίζει μάλιστα στην αξιωματική αντιπολίτευση  ότι “έχει ανέβει στο όχημα του λαϊκισμού” και στο ζήτημα του casus belli, ενώ αντιτείνει για την κριτική του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, πως ο κ. Ανδρουλάκης  “αντιλαμβάνεται πολύ απλοϊκά την εξωτερική πολιτική, με όρους «παλαιού ΠΑΣΟΚ». 

Την αντίδραση του Μεγάρου Μαξίμου προκάλεσε η θέση του κ. Ανδρουλάκη πως είναι αδιανόητο να δηλώνει ο πρωθυπουργός ότι  όρος είναι η άρση του casus belli και η προειδοποίηση ότι αυτό μπορεί σήμερα να αλλάξει αλλά μετά να επανέλθει, η εξασφάλιση, όμως, της εισόδου της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα δεν θα είναι εύκολο να αποτραπεί μετά από μερικά χρόνια.

“Αυτό το οποίο λέει ο κ. Ανδρουλάκης, προφανώς δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα. Δεν είναι λογικό. Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αφελής ούτε οι όροι αυτοί μπαίνουν για να βγαίνουν μετά. Δεν είναι συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, ούτε διαδικασία διαπραγμάτευσης παλαιών εποχών, «πράσινων» εποχών για τις κεντρικές επιτροπές στα συνέδρια, η εξωτερική πολιτική”, αντέτεινε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, υποστηρίζοντας πως η αξιωματική αντιπολίτευση αντιλαμβάνεται την εξωτερική πολιτική “πολύ απλοϊκά, με όρους «παλαιού ΠΑΣΟΚ».

 “Ευτυχώς ο Έλληνας πρωθυπουργός την αντιλαμβάνεται πολύ σοβαρά και σε αντίθεση με αυτές τις προβλέψεις και τις απλουστεύσεις, καταφέρνει και βάζει στη δημόσια σφαίρα, αιτήματα, τα οποία νομίζω θα έπρεπε να έχουν μπει πολλά χρόνια πριν”, πρόσθεσε .

“Εάν φτάσουμε ως Ευρώπη σε συζήτηση με την Τουρκία, θα τεθούν όλες αυτές οι προϋποθέσεις και επιπλέον η συγκεκριμένη προϋπόθεση για το casus belli, η οποία προφανώς δεν είναι κάτι το οποίο θα μπορεί στη συνέχεια να αρθεί για «να μας πιάσουν κορόιδα», όπως θεωρεί ο κ. Ανδρουλάκης“, αναφέρουν συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη.

Στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν πως η διαχείριση στο ζήτημα αυτό από πλευράς ελληνικής κυβέρνησης “είναι ιδιαιτέρως σοβαρή και επιτυχής” και μάλιστα ο κ. Μαρινάκης υπήρξε χθες πολύ αιχμηρός έναντι επικριτών της, λέγοντας πως “αυτή είναι και η διαφορά της κυβέρνησης Μητσοτάκη από τους ψευτοπατριώτες, που αντιλαμβάνονται την εξωτερική πολιτική ως ένα πεδίο έκφρασης μεγάλων υποσχέσεων και διάφορων διατυπώσεων ψευτο-πατριωτισμού”.

• Την ίδια ώρα, το Μέγαρο Μαξίμου υπεραμύνεται της στάσης της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Γάζα, αντικρούοντας τις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης πως οι τόνοι της ελληνικής αντίδρασης και καταδίκης της στάσης της ηγεσίας του Ισραήλ, είναι χαμηλότεροι σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Το Μέγαρο Μαξίμου υποστηρίζει ότι με πρωτοβουλία του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών ψηφίστηκε “το πιο σημαντικό ψήφισμα για την προστασία των αμάχων στη Γάζα” και επιμένει πως η χώρα μας  “είναι, όπως και τις προηγούμενες φορές, στη σωστή πλευρά της ιστορίας,  χωρίς ακρότητες και χωρίς λαϊκισμούς”. 

Στο Μέγαρο Μαξίμου αντιτείνουν σε όσους καταλογίζουν επί της ουσίας αδράνεια, πως “το να πρωτοστατήσεις σε ένα ψήφισμα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Ο.Η.Ε. και να το συνυπογράψουν 80 χώρες, έχει πολύ μεγάλο αποτέλεσμα και θα έπρεπε και τα υπόλοιπα κόμματα να χειροκροτήσουν αυτή την εξέλιξη”.

Υπογραμμίζουν πως η διατύπωση του ψηφίσματος είναι ξεκάθαρη, μιλάει για την ανάγκη προστασίας των αμάχων, των γυναικών, των παιδιών, για παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και διαμηνύουν πως  “η Ελλάδα, επί των ημερών του Κυριάκου Μητσοτάκη, για άλλη μια φορά, δείχνει σοβαρότητα σε τόσο κρίσιμα ζητήματα και αφήνει στην άκρη τα μεγάλα λόγια, τα οποία δεν βοηθάνε κανέναν”. 

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπήρξε χθες πολύ αιχμηρός και για την κοινή δήλωση, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, Νέα Αριστερά και Πλεύση Ελευθερίας, προς τον πρωθυπουργό , σχολιάζοντας ότι “έχω μάθει από φοιτητής, όταν ακούω για ψήφισμα της Αριστεράς, να «κρατάω μικρό καλάθι», γιατί ποτέ δεν έλυσε τίποτα κανένα ψήφισμα, προερχόμενο από αυτά τα κόμματα, γιατί είναι γεμάτο απλουστεύσεις, γενικεύσεις και θεωρητικολογίες. Αντιθέτως, οι διπλωματικές ενέργειες της Ελλάδας οδηγούν σε αποτέλεσμα”.

«Θεωρώ αδιανόητο, ο πρωθυπουργός να δηλώνει ότι ο όρος είναι η άρση του casus belli, το οποίο μπορεί σήμερα να αλλάξει αλλά μετά να επανέλθει. Η εξασφάλιση, όμως, της εισόδου της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα δεν θα είναι εύκολο να αποτραπεί μετά από μερικά χρόνια. Δεν καταλαβαίνουν ότι είναι επικίνδυνο; Θα τους κάνουμε τέτοιο δώρο;» αναρωτήθηκε.

Για τη πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, ο κ. Ανδρουλάκης τόνισε πώς εφόσον ήταν στη κυβέρνηση θα ξεκινούσε την επένδυση, έχοντας διασφαλίσει ότι θα ολοκληρωθεί πλήρως, διότι, όπως είπε, «πέρα από μια τεράστια οικονομική επένδυση, έχει και εθνικό – γεωπολιτικό χαρακτήρα. Δύο δισεκατομμύρια θα μας κοστίσει. Έχουμε δεσμεύσει 650 εκατομμύρια από ευρωπαϊκά κονδύλια και τα υπόλοιπα 1.350 εκατ. θα τα πληρώσει ο ελληνικός λαός. Ήδη διαβάζω ότι από το επόμενο εξάμηνο οι Έλληνες καταναλωτές θα πληρώνουν σιγά -σιγά στο τιμολόγιο ένα κομμάτι του κόστους της επένδυσης. Αλλά απ’ ό,τι φαίνεται η Τουρκία αποτρέπει την πόντιση του καλωδίου».

«Πιστεύω ότι πάντα πρέπει να υπάρχει δίαυλος επικοινωνίας. Οι διπλωματικές σχέσεις αυτό επιτάσσουν» σχολίασε για τις επικείμενες διμερείς συναντήσεις της ελληνικής και της τουρκικής κυβέρνησης και ανέδειξε επιπλέον και την ανάγκη εκπόνησης μια στρατηγικής που δεν θα είναι κοντόφθαλμη.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής απάντησε στη κριτική γιατί ανταποκρίθηκε το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ στο να συνυπογράψει το κείμενο στη πρωτοβουλία του ΚΚΕ για τη Γάζα. Τόνισε συγκεκριμένα: «Το να προσκαλέσουμε να μιλήσει στη Βουλή ο Μαχμούτ Αμπάς, για εμένα είναι μια θετική πρωτοβουλία και αυτό πρέπει να συμβεί και στο Ελληνικό και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, γιατί πρέπει να γνωρίζουμε τις δύο απόψεις και εν τέλει πρέπει να λυθεί το ζήτημα του Παλαιστινιακού στη βάση των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών. Δηλαδή αυτό που ζητάμε για την Κύπρο, αυτό πρέπει να ζητάμε και για το θέμα της Παλαιστίνης, όλα να γίνονται σε ένα πλαίσιο σεβασμού του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όμως, ένα κείμενο, το οποίο δεν καταδικάζει τη τζιχαντιστική λειτουργία της Χαμάς, δεν μιλά πουθενά για επιστροφή των ομήρων, για εμένα αυτά είναι σοβαρά ελλείμματα του κειμένου. Ένα κείμενο που δεν περιείχε και αυτά, εμείς δεν θα το υπογράφαμε».

Ο κ. Ανδρουλάκης υπογράμμισε ακόμη ότι στη Γάζα γίνεται εθνοκάθαρση, καθώς ανέφερε πως «με βίαιο και εγκληματικό τρόπο διώχνουν έναν λαό από τον τόπο του» και στηλίτευσε την απόλυτη ταύτιση της κυβέρνησης με τον Νετανιάχου.

«Γιατί να ταυτίζεται η Ελλάδα με τον Νετανιάχου; Και κάνω μια διάκριση. Η συμμαχία με το Ισραήλ είναι πολύτιμη, το ΠΑΣΟΚ την ξεκίνησε το 2010, για κανένα λόγο αυτή η συμμαχία δεν έπρεπε να οδηγήσει στην απόλυτη ταύτιση της Ελλάδας με τον Νετανιάχου. Είμαστε ένας λαός που έχει πληγεί από κράτη τα οποία θέλουν “διεθνείς σχέσεις- ζούγκλα”. Όχι, εμείς δεν θέλουμε να είναι ζούγκλα οι διεθνείς σχέσεις, δεν θέλουμε να επικρατεί το δίκαιο του ισχυρού, θέλουμε κανόνες για όλη την ανθρωπότητα» σημείωσε.

Χαρακτήρισε σκάνδαλο διαφθοράς ΣΥΡΙΖΑ – Νέας Δημοκρατίας τα όσα αποκαλύπτονται για τον ΟΠΕΚΕΠΕ επειδή, όπως είπε, «ευτελίζουν και εκθέτουν τη χώρα διεθνώς. Αυτοί είναι οι άριστοι; Άριστοι πού, στη διαφθορά; Ένας πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ μπήκε με ΑΣΕΠ, όλοι οι άλλοι διορισμένα κομματικά στελέχη της Νέας Δημοκρατίας. Κομματικές επιλογές της Νέας Δημοκρατίας. Τεράστιες οι ευθύνες Βορίδη. Τεράστιες ευθύνες και των τότε υπουργών του ΣΥΡΙΖΑ. Ευθύνες και των μετά υπουργών. Έχει αλλάξει έξι προέδρους ο ΟΠΕΚΕΠΕ σε έξι χρόνια Νέας Δημοκρατίας, αδιανόητα πράγματα. Πήγα στη Βουλή και ρώτησα τον πρωθυπουργό -όταν του έκανα την επίκαιρη ερώτηση για τον πρωτογενή τομέα- και ξέρετε τι μου απάντησε για τον ΟΠΕΚΕΠΕ; Ναι, υπάρχουν “κάποιες σκιές”. “Σκιές” είναι ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά σκάνδαλα που έχουν γίνει ποτέ στη χώρα και έρχονται Ευρωπαίοι εισαγγελείς και παίζουν κυνηγητό και κρυφτό με τα διορισμένα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας για να πάρουν στοιχεία να κάνουν την έρευνα;» ανέφερε χτυπώντας καμπανάκι καθώς κινδυνεύει όλος ο μηχανισμός πληρωμών των αγροτών».

«Η Νέα Δημοκρατία, από τη μια, λέει ότι ο υπουργός δεν έχει ευθύνες, από την άλλη, όμως θα τον παραπέμψει με το πλημμέλημα της παράβασης καθήκοντος. Εδώ μιλάμε για πράγματα παράλογα, που βέβαια βολεύουν τη Νέα Δημοκρατία που θέλει να μπαζώσει τις ευθύνες των πολιτικών στελεχών της. Αλλά κατά έναν περίεργο τρόπο κι ένα κομμάτι της αντιπολίτευσης αφήνει τη δικογραφία στην άκρη και λέει διάφορες θεωρίες που εν τέλει είναι διέξοδος διαφυγής για τη Νέα Δημοκρατία» σχολίασε μεταξύ άλλων εξηγώντας την πρόταση του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ να ζητήσει Προανακριτική Επιτροπή για την τραγωδία στα Τέμπη.

Στο πρόβλημα της ακρίβειας υπενθύμισε ότι ήδη από το 2022 είχε προτείνει τη θέσπιση Ενιαίας Αρχής Καταναλωτή, παρέμβαση με μηδενικό δημοσιονομικό κόστος που όμως η κυβέρνηση επανειλημμένα απέρριψε. Παράλληλα, ανέδειξε την υποστελέχωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού και χαρακτήρισε ως «πολύ καθυστερημένη» την πρωτοβουλία Κικίλια για τα ακτοπλοϊκά, ενώ «είναι ήδη πολύ υψηλά οι τιμές», πρόσθεσε ο Νίκος Ανδρουλάκης.