Το burnout αναπτύσσεται σταδιακά, με αποτέλεσμα να μην αντιλαμβάνεστε άμεσα τα συμπτώματα. Όταν όμως εγκαθιδρυθεί, επηρεάζει κάθε πτυχή της ζωής σας.

Τα βασικά σημάδια περιλαμβάνουν:

Δυσκολία συγκέντρωσης , ξεχνάτε συχνά και μειωμένη ενέργεια στη δουλειά, απώλεια στόχων και ταυτότητας, δυσκολίες στις σχέσεις, ευερεθιστότητα με συναδέλφους, ανεξήγητη μυϊκή ένταση, κόπωση ή αϋπνία.

Εκτιμάται ότι μεταξύ 4% και 7% των εργαζομένων βιώνουν burnout, ενώ σε επαγγέλματα όπως η υγεία τα ποσοστά είναι ακόμη υψηλότερα. Το burnout μπορεί να μειώσει την απόδοση στην εργασία, να επηρεάσει αρνητικά τον ελεύθερο χρόνο και την οικογενειακή ζωή, αλλά και να αυξήσει τον κίνδυνο για προβλήματα υγείας όπως καρδιαγγειακά νοσήματα ή κατάθλιψη.

Πρώτα βήματα για ανάκαμψη από το burnout

Η αντιμετώπιση του burnout είναι κρίσιμη, καθώς συνήθως επιδεινώνεται αν δεν ληφθούν μέτρα. Αρχικά, εντοπίστε τις πηγές του στρες στη ζωή σας. Συχνά σχετίζεται με απαιτητικές επαγγελματικές υποχρεώσεις, αλλά μπορεί επίσης να προκύψει από έντονο ακαδημαϊκό πρόγραμμα, προβλήματα στις σχέσεις ή φροντίδα ατόμου με σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Η προσπάθεια να τα καταφέρετε όλα μόνοι σας δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για εξάντληση. Όπως εξηγεί η Barrie Sueskind, θεραπεύτρια στο Λος Άντζελες: «Τελικά λυγίζετε τόσο πολύ που σπάτε — κι εκεί εμφανίζεται το burnout».

Αν είστε για παράδειγμα μονογονέας με πλήρη απασχόληση που προσπαθεί παράλληλα να σπουδάσει και να διατηρεί κοινωνικές σχέσεις, ο συνδυασμός όλων αυτών μπορεί εύκολα να σας καταβάλει. Εξετάστε πώς μπορείτε να ελαφρύνετε το πρόγραμμά σας: ζητήστε βοήθεια στη δουλειά ή μοιραστείτε ευθύνες.

Όσοι έχουν τάση να ικανοποιούν τους άλλους συχνά αναλαμβάνουν περισσότερα από όσα μπορούν. Αν ήδη δυσκολεύεστε με τις βασικές υποχρεώσεις σας, προσπαθήστε να ακυρώσετε ή να μεταθέσετε κάποιες δεσμεύσεις για άμεση ανακούφιση.

Υποστήριξη από αγαπημένα πρόσωπα και ειδικούς

Αν αισθάνεστε χαμένοι στο πού να ξεκινήσετε τη διαχείριση του burnout, είναι απολύτως φυσιολογικό. Η εξάντληση μπορεί να είναι τόσο μεγάλη που ακόμα και η σκέψη της επίλυσης μοιάζει κουραστική. Μιλήστε με κάποιον που εμπιστεύεστε—φίλους ή οικογένεια—οι οποίοι μπορούν να προσφέρουν ιδέες ή διαφορετική οπτική.

Το να ανοιχτείτε για τα συναισθήματά σας απαιτεί θάρρος, αλλά η μοναξιά επιδεινώνει το πρόβλημα. Συχνά οι κοντινοί σας άνθρωποι έχουν περάσει παρόμοιες καταστάσεις και μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά.

Η συνεργασία με έναν θεραπευτή μπορεί επίσης να συμβάλει καθοριστικά. Ο ειδικός θα σας βοηθήσει να εντοπίσετε τα αίτια του burnout και θα προτείνει κατάλληλες στρατηγικές αντιμετώπισης. Αν νιώθετε αβοήθητοι, έχετε παρατεταμένη κακή διάθεση ή σκέψεις αυτοτραυματισμού, η αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας είναι απαραίτητη.

Αναζωογόνηση και αλλαγές στη ζωή

Η ανάκαμψη από το burnout είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο. Ίσως χρειαστεί να εξετάσετε μεγάλες αλλαγές — όπως νέα εργασία αν ο προϊστάμενος συνεχίζει να φορτώνει υπερβολικά πολλές ευθύνες ή συμβουλευτική υποστήριξη για δυσλειτουργικές σχέσεις.

Ακόμα κι αν δεν μπορείτε άμεσα να αλλάξετε τα πάντα, το γεγονός ότι υπάρχουν εναλλακτικές μπορεί να ενισχύσει την ελπίδα σας και τη δύναμη για αλλαγή. Μπορείτε πάντα να πάρετε πίσω τον έλεγχο της ζωής σας σταδιακά.

Πρακτικές συμβουλές για καλύτερη διαχείριση

Για αρχή:

• Ιεραρχήστε: Κάποιες εργασίες μπορούν να περιμένουν μέχρι να έχετε περισσότερη ενέργεια.
• Αναθέστε: Μοιραστείτε υποχρεώσεις όταν δεν μπορείτε να τα προλάβετε όλα μόνοι σας.
• Διαχωρίστε εργασία-προσωπική ζωή: Εστιάστε στην ξεκούραση μετά τη δουλειά.
• Επικοινωνήστε τις ανάγκες σας: Εξηγήστε στους άλλους ότι χρειάζεστε υποστήριξη για την υγεία σας.

Η θέσπιση ορίων στον χρόνο που δίνετε στους άλλους βοηθά στη μείωση του στρες. Πριν δεσμευτείτε σε κάτι νέο, κάντε ένα διάλειμμα και σκεφτείτε αν πραγματικά έχετε τη διάθεση και τον χρόνο. Μη φοβάστε να πείτε «όχι» — δεν σημαίνει ότι είστε εγωιστές ή τεμπέληδες. Η επιλογή των δεσμεύσεων είναι απαραίτητη για την ψυχική ισορροπία.

Φροντίδα εαυτού & επιστροφή στη χαρά

Το burnout συχνά συνοδεύεται από αίσθημα αποτυχίας ή απώλειας σκοπού. Θυμηθείτε ότι κανείς δεν είναι τέλειος — δείξτε στον εαυτό σας κατανόηση όπως θα κάνατε σε έναν φίλο στη θέση σας.

Η φροντίδα της σωματικής και ψυχικής υγείας είναι θεμέλιο της ανάκαμψης: εξασφαλίστε επαρκή ύπνο, ισορροπημένη διατροφή και φυσική δραστηριότητα. Αφιερώστε χρόνο σε αγαπημένα πρόσωπα αλλά μην παραμελείτε τη μοναχικότητα όταν τη χρειάζεστε.

Meditation, γιόγκα ή ασκήσεις ενσυνειδητότητας βοηθούν στη χαλάρωση. Δημιουργήστε μια λίστα με δραστηριότητες που σας δίνουν χαρά—μια βόλτα με φίλο, μια επίσκεψη στο πάρκο με το παιδί ή ένα βιβλίο στην μπανιέρα—και εντάξτε τες τακτικά στο πρόγραμμά σας.

Η Crystal Raypole έχει εργαστεί ως συντάκτρια στο GoodTherapy με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη μείωση του στίγματος γύρω από την ψυχική υγεία.

Πηγή: healthline.com

Νίκος Γιαννόπουλος

Στην Ελλάδα τα ποσοστά των ανθρώπων που βιώνουν εργασιακή απογοήτευση και εξουθένωση (σωματική και ψυχολογική) είναι εντυπωσιακά μεγάλα.

Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, πάνω από το 55% των εργαζομένων βιώνουν επαγγελματική εξουθένωση (burnout), με σωματικά συμπτώματα που περιλαμβάνουν αδυναμία, ζαλάδες και έντονο άγχος, ενώ μόνο το 35% δηλώνει ότι μπορεί να ανακάμψει εύκολα.

Τα δεδομένα που έχουμε στη διάθεσή μας είναι πρόσφατα, συλλέχθηκαν το τρέχον έτος.

Σύμφωνα με πανελλαδική έρευνα από το Εργαστήριο Πειραματικής Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ σε δείγμα 4.475 εργαζομένων προκύπτει ότι ιδιαίτερα επιβαρυμένες είναι οι γυναίκες και οι νεότερες ηλικιακά ομάδες (Generation Z).

Παράλληλα, το 79% των ερωτώμενων δηλώνει ότι πλέον δίνει μεγάλη σημασία στην ψυχική υγεία και ευεξία, ενώ το 69% είναι έτοιμο να ζητήσει επαγγελματική βοήθεια ψυχικής υγείας. Δείγμα του ότι η σχετική συζήτηση στην κοινωνία έχει ωριμάσει αλλά και του ότι το πρόβλημα εμφανίζεται συχνά.

Την ίδια ώρα μελέτη της Ελληνικής Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών (INE/ΓΣΕΕ) για τη Generation Z δείχνει ότι το 60% βιώνει burnout, το 46% θεωρεί ότι η δουλειά βλάπτει την υγεία του, και μόνο το 21% έχει ισορροπία εργασίας-ζωής. 

Οι νέοι βιώνουν ανασφάλεια λόγω των υπερβολικών ωρών εργασίας και περιορισμένη προστασία με σημαντική ψυχική κόπωση και αποξένωση από την εργασία τους.

Γίνεται έτσι ξεκάθαρο ότι το πρόβλημα αφορά κυρίως τη νέα γενιά, των χαμηλών μισθών, της εργασιακής επισφάλειας, και, προφανώς, της κρίσης, που με διάφορες μορφές εξελίσσεται στην Ελλάδα τα τελευταία 15 χρόνια τουλάχιστον.

Τα ευρήματα διεθνών μελετών είναι ανάλογης σημασίας αφού δείχνουν παρόμοια ποσοστά burnout σε νέα ηλικιακά γκρουπ, με αυξανόμενα περιστατικά άγχους, κατάθλιψης και εξουθένωσης, ιδιαίτερα σε κλάδους όπως η υγεία, η εκπαίδευση και η τεχνολογία.

Έρευνες από οργανισμούς όπως το Pew Research Center και η Gallup δείχνουν πως η Generation Z βιώνει υψηλά επίπεδα ψυχικής κόπωσης, άγχους και μειωμένης δέσμευσης στην εργασία, με αυξημένα ποσοστά ανεργίας και επαγγελματικής αστάθειας.

Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, η δέσμευση στην εργασία της Gen Z έχει μειωθεί από το 40% στο 35% από το 2020 ως το 2024, ενώ το burnout έλαβε μεγαλύτερη διάσταση μετά την πανδημία COVID-19.

Οι διεθνείς μελέτες υπογραμμίζουν επίσης την ανάγκη για βελτίωση της ψυχικής υγείας και υποστήριξης των νέων εργαζομένων, με προτάσεις για πιο ευέλικτες συνθήκες εργασίας και ενίσχυση της συλλογικής προστασίας.

Burnout: Πως γίνεται αντιληπτό

Το πρόβλημα, παγκοσμίων διαστάσεων όπως έχετε αντιληφθεί, δεν πρέπει να σε καμία περίπτωση να υποτιμηθεί.

Αν και εσείς νιώθετε ότι είστε κοντά στην επαγγελματική εξουθένωση προσέξτε τα εξής:

Τα πρώτα σημάδια burnout περιλαμβάνουν συναισθηματική και σωματική κόπωση, αίσθημα χαμηλής ενέργειας που δεν ανακουφίζεται με τον ύπνο, απώλεια κινήτρου και ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που παλαιότερα ήταν ευχάριστες, καθώς επίσης συναισθηματική αποσύνδεση ή «μούδιασμα» και αίσθημα απελπισίας.

Συχνά συνοδεύονται,όπως τονίστηκε και παραπάνω, από πονοκεφάλους, μυϊκή ένταση, διαταραχές ύπνου και άγχος που σχετίζεται με το εργασιακό περιβάλλον. Μπορεί επίσης να παρατηρηθεί αυξημένη ευερεθιστότητα, εκρήξεις θυμού ή απομόνωση από κοινωνικές επαφές.

Είναι σημαντικό να ζητήσετε βοήθεια όταν τα συμπτώματα γίνουν χρόνιο πρόβλημα και αρχίζουν να επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία, την εργασία και τις προσωπικές σχέσεις.

Αν νιώθετε συνεχή εξάντληση, αίσθημα ανικανότητας, αυξημένο στρες, ή αν παρατηρείτε τα παραπάνω σημάδια σε συνδυασμό με ανάγκη απόσυρσης και αδυναμία διαχείρισης των καθηκόντων, καλό είναι να απευθυνθείτε σε έναν γιατρό ή ψυχολόγο.

Παράλληλα, αν είστε υπάλληλος, καλό θα ήταν να μιλήσετε με τον εργοδότη σας. 

Η έρευνα του Γιάννη Παπαδόπουλου στην “Καθημερινή” για το “burnout” των Ελλήνων υγειονομικών και την ανησυχητική τάση παραιτήσεων από το ΕΣΥ είναι πραγματικά συγκλονιστική. Και στέλνει σαφές μήνυμα για την ανάγκη ενίσχυσης του δημοσίου συστήματος υγείας.

Αναλυτικά,

«Αυτή η μοναξιά που ζήσαμε δεν αντέχεται. Να εφημερεύει ένας και να πρέπει να διαχειριστεί τον συναισθηματικό και τον πραγματικό φόρτο, την κόπωση, τη δυσκολία να πάρει μια απόφαση χωρίς κάποιον άλλο δίπλα για συμβουλή», λέει στην «Κ» η αναισθησιολόγος – εντατικολόγος Πατρούλα Μανωλοπούλου. Μέσα στην πανδημία της COVID-19, η ίδια και συνάδελφοί της (αρκετοί εξ αυτών, όπως τονίζει, άνω των 50 ετών) είχαν φτάσει, σε περιόδους κορύφωσης των κυμάτων, να κάνουν από 10 έως και 13 εφημερίες τον μήνα. «Πολλές φορές μετά την εφημερία δεν φεύγαμε, γιατί ήταν αυξημένες οι απαιτήσεις. Κάναμε παραπάνω εφημερίες από αυτές που θα έπρεπε κανονικά για να μπορούμε να ξεκουραζόμαστε και να λειτουργούμε με ορθή κρίση ως γιατροί. Δεν ήταν ηρωισμός. Ηταν ανάγκη. Κολυμπούσαμε μέσα σε αυτή τη δίνη».

Η κ. Μανωλοπούλου παραιτήθηκε από το Εθνικό Σύστημα Υγείας στα 59 της, και από τον περασμένο Νοέμβριο εργάζεται στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, στην Κύπρο. Και άλλοι συνάδελφοί της ακολούθησαν την ίδια οδό, είτε για να ιδιωτεύσουν είτε για να συνεχίσουν σε νοσηλευτικά ιδρύματα του εξωτερικού. Ο πρόσθετος φόρτος εργασίας σε ένα ήδη υποστελεχωμένο σύστημα και η αναντιστοιχία των αμοιβών σε σχέση με τις προσφερόμενες υπηρεσίες ήταν οι βασικοί λόγοι που οδήγησαν στη φυγή ή σε κάποιες περιπτώσεις την επέσπευσαν – η μετανάστευση Ελλήνων γιατρών άλλωστε είναι μια τάση που προϋπάρχει της COVID-19. Δεν ήταν όμως οι μόνες αφορμές. Κοινή συνισταμένη στις ιστορίες των γιατρών που μίλησαν στην «Κ» είναι το αίσθημα ματαίωσης που βίωσαν στην Ελλάδα, πιο έντονα κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

«Δεν έφυγε μεγάλος όγκος γιατρών μόλις άρχισε η πανδημία, δεν ήταν λιποταξία. Πολλοί έφυγαν μετά τον ενάμιση χρόνο. Πέσαμε στη μάχη, πολεμήσαμε», λέει η κ. Μανωλοπούλου. «Οι επαγγελματίες υγείας φώναζαν εδώ και χρόνια ότι δεν φτάνουμε, ότι συνταξιοδοτείται προσωπικό και δεν αντικαθίσταται. Το ΕΣΥ ήταν αποδυναμωμένο και η πανδημία έδειξε τη γύμνια του».

«Συνεχώς στο “κόκκινο”»

Στην Κύπρο και στο νοσοκομείο Τροόδους εργάζεται εδώ και έξι μήνες και ο παθολόγος Γιώργος Καλογερόπουλος, ο οποίος προηγουμένως ήταν επιμελητής Β΄ στον «Αγιο Ανδρέα» της Πάτρας. «Δεν ήταν εύκολη απόφαση, γιατί άφηνα μια μόνιμη θέση στο ελληνικό Δημόσιο», λέει. «Εχεις την αίσθηση ότι μάχεσαι σε δύσκολες συνθήκες και αυτό σε κάνει καλύτερο γιατρό, δένεσαι με τους συναδέλφους. Αν κάνεις όμως μια ψύχραιμη ανάλυση, βλέπεις ότι ο Ελληνας γιατρός είναι από τους χειρότερα αμειβόμενους στην Ευρώπη, ενώ δουλεύει στο “κόκκινο” συνεχώς».

Οσο βρισκόταν στην Ελλάδα έπρεπε –πέρα από τις υποχρεώσεις του στην Πάτρα– να πραγματοποιεί εφημερίες και στο νοσοκομείο Πύργου δύο φορές τον μήνα για να καλύψει τα κενά που υπήρχαν εκεί από παραιτήσεις γιατρών. Οπως αναφέρει ο ίδιος, μέσα στην πανδημία έφυγαν για την Κύπρο, μεταξύ άλλων, τουλάχιστον δύο ακτινολόγοι, ένας ωτορινολαρυγγολόγος και ένας ορθοπεδικός από την περιοχή της Αχαΐας. Ενας εξ αυτών θέλησε να μιλήσει στην «Κ» ανώνυμα. Ανέφερε ότι στην Ελλάδα ήταν επικουρικός γιατρός και ότι η πανδημία ήταν «η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι» σε σχέση με το πώς διαμορφώθηκαν οι εργασιακές συνθήκες.

Γιατί Ελληνες γιατροί παραιτήθηκαν μέσα στην πανδημία – «Δεν είμαστε λιποτάκτες, αλλά…».

«Ξαφνικά έπρεπε να κάνουμε τόσες άλλες δουλειές, άσχετες με την ειδικότητά μας. Εκτός από δέκα εφημερίες έκανα βάρδιες σε εμβολιαστικό κέντρο και ταυτόχρονα όλη τη γραφειοκρατία της COVID-19. Σε κάποιες περιπτώσεις έκανα και ιχνηλάτηση ασθενών οι οποίοι έβγαιναν θετικοί σε προεγχειρητικό έλεγχο και έπρεπε να τους ειδοποιήσω», λέει. «Οσοι θέλαμε να δουλέψουμε στο ΕΣΥ τα κάναμε όλα αυτά για μοριοδότηση, για να διεκδικήσουμε κάποια στιγμή μόνιμη θέση. Πότε θα ανοίξει όμως αυτή η θέση; Δεν ξέρεις πότε θα διοριστείς».

Αν και αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμοι συνολικοί αριθμοί που αποτυπώνουν τις παραιτήσεις γιατρών από το ΕΣΥ σε όλη τη χώρα κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η Αννα Μαστοράκου, αντιπρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, αναγνωρίζει την ανησυχητική τάση. «Εχουμε επισημάνει ότι το εργασιακό φορτίο είναι μεγάλο και το περιβάλλον αρκετά δυσμενές. Εχει μείνει πίσω η εκπαίδευση, η αξιοπρεπής αμοιβή. Παραιτήθηκαν άνθρωποι που κατείχαν κομβικές θέσεις», τονίζει.

«Διαρκής ματαίωση»

Η κ. Μανωλοπούλου ήταν και πρόεδρος στην επιτροπή λοιμώξεων του νοσοκομείου στην Πάτρα. Οπως επισημαίνει, όταν προέκυψε ένας σημαντικός αριθμός ανεμβολίαστων υγειονομικών οι οποίοι θα έβγαιναν σε αναστολή εργασίας, δεν υπήρχε κάποιο οργανωμένο πλάνο άμεσης κάλυψης των κενών. «Υπήρχε μια διαρκής ματαίωση», λέει. «Πάλευες για να έχεις τον εξοπλισμό, για να υπάρχει βοηθητικό προσωπικό, έλεγες ότι χρειάζονται καθαρίστριες. Στην Κύπρο η δουλειά είναι περισσότερη αλλά ο κόπος μικρότερος». Μπορεί οι κλίνες στη μονάδα όπου εργάζεται να είναι περισσότερες, δεν ασχολείται όμως πλέον με άλλα ζητήματα που θα απορροφήσουν ενέργεια από το ιατρικό έργο.

Ακόμη, η μισθολογική διαφορά δεν είναι αμελητέα. Στην Κύπρο, όπως εξηγεί η έμπειρη γιατρός, το σύνολο των μηνιαίων αποδοχών είναι τουλάχιστον τρεις φορές μεγαλύτερο σε σχέση με την Ελλάδα. Στη χώρα μας οι πρόσθετες εφημερίες που έπρεπε να πραγματοποιήσουν οι γιατροί οδηγούσαν σε επιπλέον φορολογική επιβάρυνση. Υπήρχε μια διάχυτη αίσθηση, όπως λέει, ότι το «σύστημα τους τιμωρούσε».

Παράλληλα, το ποσοστό θνητότητας στις ΜΕΘ είναι πιο χαμηλό εκεί όπου εργάζεται η κ. Μανωλοπούλου σήμερα, προσφέροντας και μεγαλύτερη ηθική ικανοποίηση στους γιατρούς. Οπως αναφέρει, στην Πάτρα η αναλογία που είχαν ήταν ένας νοσηλευτής για 4 ασθενείς, ενώ στη Λευκωσία η αντιστοιχία είναι ένας νοσηλευτής για 1,5 ασθενή. Οταν χρειάστηκαν πρόσθετους αναπνευστήρες, στην Κύπρο εξοπλίστηκαν άμεσα με 40 νέα μηχανήματα, ενώ στην Ελλάδα παραλάμβαναν νέες συσκευές συνήθως από ξεχωριστές δωρεές, χωρίς ομοιογένεια, και έπειτα έπρεπε να εκπαιδευτούν σε αυτές.

Οσο καιρό εργαζόταν στην Ελλάδα υπό αυτές τις συνθήκες δεν είχε αντιληφθεί το μέγεθος της επιβάρυνσης. Ενιωθε την κόπωση, όπως λέει, αλλά κατάλαβε τη διαφορά όταν ξεκίνησε να εργάζεται σε ένα διαφορετικό σύστημα υγείας. «Ποτέ δεν είχα διανοηθεί ότι θα φύγω από το ΕΣΥ. Μου άρεσε και μου αρέσει η δουλειά μου, για αυτό δεν πήγα στον ιδιωτικό τομέα», λέει. «Δεν με έδιωξε πρωτίστως η κόπωση, αλλά η ανάγκη να δουλέψω κάπου οργανωμένα».

Αναδημοσίευση από την “Καθημερινή”

Στο ΤΚ είναι ασφαλισμένοι περίπου 11 εκατομ. άνθρωποι στη Γερμανία. Κάθε χρόνο το ταμείο παρουσιάζει έκθεση για θέματα υγείας, στην οποία μεταξύ άλλων αξιολογεί πιστοποιητικά ανικανότητας για εργασία καθώς και αναρρωτικές άδειες και συνταγογραφήσεις φαρμάκων. Η τελευταία έκθεση του ΤΚ περιλαμβάνει δημοσκόπηση του ινστιτούτου Forsa καθώς και έρευνα του Τεχνικού Πανεπιστημίου του Κέμνιντς αναφορικά με τις συνέπειες της πανδημίας στην ψυχική υγεία.

Κόπωση, ψυχική εξάντληση, burnout

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης φαίνεται ότι το δεύτερο λοκντάουν προκάλεσε μεγαλύτερη ψυχική εξάντληση σε πολλούς σε σχέση με το πρώτο.Τον Μάρτιο του 2021 το 42% των ερωτηθέντων δήλωναν ότι βιώνουν «βαριά ή πολύ βαριά» την περίοδο της πανδημίας. Τον Μάιο του 2020 το ποσοστό αυτό ανερχόταν στο 35%. Ο Μπέρτολτ Μάιερ, καθηγητής Εργασιακής, Οργανωτικής και Επιχειρηματικής Ψυχολογίας στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Κέμνιτς θεωρεί ότι αυτό πιθανώς οφείλεται στο ότι «μεταξύ Ιουνίου και Νοεμβρίου 2020 δεν φορτίστηκαν οι ‘ψυχολογικές μπαταρίες’» εξαιτίας της έλλειψης ή του περιορισμού κοινωνικών δραστηριοτήτων, ταξιδιών ή απλά συναντήσεων με φίλους. «Μακροπρόθεσμα αυτή η ανισορροπία οδηγεί σε μόνιμη εξάντληση ή σε σοβαρότερες περιπτώσεις σε burnout».

Mάλιστα τα επίπεδα εξάντλησης ήταν ιδιαίτερα ανησυχητικά στο δεύτερο και τρίτο κύμα της πανδημίας, σύμφωνα με τον Μάιερ. Όπως επισημαίνει ιδιαίτερα επιβαρυντικός παράγοντας για την υγεία είναι η μοναξιά. Επίσης την άνοιξη του 2021 το 70% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι γνωρίζουν τουλάχιστον ένα άτομο που έχει προσβληθεί ή νοσεί από κορωνοϊό. Τον Μάιο του 2020 το ποσοστό αυτό ανερχόταν στο 23%. Ο φόβος ότι συγγενείς ή φίλοι θα προσβληθούν από κορωνοϊό έχει αυξηθεί κατά 60%. Η ανησυχία για την υγεία αγαπημένων προσώπων υπερβαίνει κατά πολύ τον φόβο της ίδιας της μόλυνσης από κορωνοϊό.

Διπλό βάρος: τηλεργασία και παιδιά

Το 44% των ερωτηθέντων φοβάται επίσης τις οικονομικές συνέπειες του κορωνοϊού, ενώ ένα 11% ότι θα χάσει τη δουλειά του. Το άγχος καταγράφεται ακόμη πιο υψηλό σε οικογένειες με εργαζόμενους γονείς και παιδιά σε ηλικία σχολείου (59%). Οι γονείς με τουλάχιστον ένα παιδί κλήθηκαν ξαφνικά να εργαστούν λόγω πανδημίας στο σπίτι, κάτι που δεν ήταν για όλους εύκολο, ειδικά όταν έκλεισαν σχολεία και παιδικοί σταθμοί. Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με την έρευνα το πρόσθετο βάρος της φροντίδας των παιδιών φαίνεται να ανέλαβαν κυρίως οι γυναίκες.

Σύμφωνα με τη νέα έρευνα, επιπρόσθετος παράγοντας άγχους για πολλούς είναι ο τρόπος που τα ΜΜΕ διαχειρίζονται την πανδημία αλλά και οι έντονες κοινωνικές διαμάχες πχ. μεταξύ υπέρμαχων και πολέμιων των αυστηρών μέτρων και. των λοκντάουν. Ενδιαφέρον έχει επίσης ότι οι κάτοικοι κρατιδίων της ανατολικής Γερμανίας πχ. της Θουριγγίας ή της Σαξονίας νιώθουν πιο έντονο ψυχοκοινωνικό στρες λόγω κορωνοϊού (57%) σε αντίθεση με τη Βαυαρία (37%) ή τo Bερολίνο (33%) και την Έσση (32%). Σε γενικές γραμμές πάντως σύμφωνα με το TK δεν καταγράφεται στη Γερμανία σημαντική επιδείνωση της υγείας των ασφαλισμένων σε σχέση με προηγούμενα έτη, βάσει των αναρρωτικών αδειών που ζητήθηκαν -το αντίθετο μάλιστα. Το 2020 το ποσοστό αυτό ανερχόταν στο 4,14%, ενώ το 2019 στο 4,22%, γεγονός που οφείλεται, σύμφωνα με ειδικούς στο ότι οι κανόνες υγιεινής και οι αποστάσεις συνέβαλαν παράλληλα στη μείωση άλλων μολυσματικών ασθενειών, όπως η γρίπη.

Πηγή: DW

Προσώρας, η κυβέρνηση αποφεύγει να θέσει το ζήτημα, ωστόσο τα χθεσινά μαζικά κρούσματα σε γιατρούς και νοσηλευτές στο μεγαλύτερο νοσοκομείο της χώρας, τον “Ευαγγελισμό” προκαλεί έντονο προβληματισμό. Είχαν προηγηθεί ακόμα και “λουκέτα” σε κλινικές στο ΑΧΕΠΑ, τον “Άγιο Σάββα” και άλλα νοσοκομεία αναφοράς Covid και οι γνωρίζοντες επισημαίνουν πως εφόσον το φαινόμενο με τις εκατοντάδες εισαγωγές συνεχιστεί σύντομα οι ελλείψεις σε προσωπικό θα είναι εξαιρετικά κρίσιμες και θα επηρεάσουν την ποιότητα νοσηλείας όχι μόνο των νοσούντων από τον κοροναϊό αλλά και άλλους ασθενείς. Κι αυτό επειδή παρατηρούνται μαζικές μετακινήσεις γιατρών και νοσηλευτών από άλλα νοσοκομεία ή ακόμα και εσωτερικά στα ίδια τα νοσοκομεία αναφοράς με αποτέλεσμα να “απογυμνώνονται” από το απαραίτητο προσωπικό μονάδες και χειρουργικές κλινικές.

Το πρόβλημα έθεσε πρώτη, με συνέντευξή της στο libre, η καθηγήτρια Ιατρικής του ΕΚΠΑ Αθηνά Λινού.

“Αυτό που αρχίζει και με ανησυχεί, είναι ότι όχι μόνο θα λείπουν οι γιατροί αλλά ότι θα έχουμε burn out (εργασιακή εξουθένωση, στα ελληνικά, με συγκεκριμένα συμπτώματα ιατρικά και ψυχολογικά) στους γιατρούς πρώτης γραμμής”, τόνισε χαρακτηριστικά η κ. ΛΙνού.

Kυριολεκτικά σε οριακό σημείο είναι το δημόσιο σύστημα υγείας, με τα νοσοκομεία σε όλη τη χώρα να έχουν αρχίσει να μπλοκάρουν από τις πολλές εισαγωγές ασθενών με Covid. Κυβέρνηση και επιστήμονες αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης του lockdown στην περίπτωση που τα αυστηρά μέτρα περιορισμού δεν φέρουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, αν και οι ανακοινώσεις για το εμβόλιο της Pfizer έφεραν ένα πρώτο «φως στο τούνελ» μετά από πολύ καιρό.

«Υπάρχει τεράστιο πρόβλημα, μεγάλο θέμα διασποράς. Υπάρχει μεγάλη πίεση στο σύστημα υγείας. Είναι ακριβώς όπως τα λέμε και ίσως και χειρότερα. Κάθε μέρα επιβαρύνεται. Οι ασθενείς συσσωρεύονται στις μονάδες Covid και σε λίγο καιρό δεν θα έχουμε πού να τους νοσηλεύσουμε» ξεκαθάρισε μιλώντας στον ΣΚΑΪ ο καθηγητής και μέλος της επιτροπής του υπουργείου Υγείας Χαράλαμπος Γώγος. Όπως είπε, ακόμη δεν φαίνονται τα αποτελέσματα του lockdown, αλλά η εικόνα είναι αυτή των προηγούμενων δέκα ημερών.

Ο Χ. Γώγος έκανε λόγο για ανησυχητική πίεση στο σύστημα υγείας σε όλες τις μεγάλες πόλεις πια, όχι μόνο στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. «Ακόμη και στην Πάτρα έχουμε πίεση, στα Γιάννενα, στη Λάρισα ίσως και μεγαλύτερη» ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι θα πρέπει να προσέξουμε όλοι το επόμενο διάστημα. «Προσπαθούμε να αυξήσουμε τις διαθέσιμες κλίνες, αλλά η ταχύτητα κατάληψής τους είναι μεγάλη. Θέλουμε μια κάλυψη που να μην υπερβαίνει το 70% για να έχουμε ένα καλό ‘μαξιλάρι’ για τον επόμενο χρόνο. Τώρα εκεί είμαστε, γύρω στο 60-70%. Είμαστε στο όριό μας» είπε, ενώ εκτίμησε ότι τις προσεχείς ημέρες θα έχουμε περαιτέρω επιβάρυνση, περισσότερες διασωληνώσεις και περισσότερους θανάτους.

Άλλωστε, πρώτος άμεσος στόχος των επιστημόνων είναι το lockdown να οδηγήσει σε μείωση του αριθμού των ημερήσιων μολύνσεων, οι οποίες πλέον κινούνται σε επίπεδα υψηλότερα των 2.000 διαγνώσεων ανά ημέρα. Χθες, όπως σημειώνεται, ο χαμηλός αριθμός των 1.490 νέων διαγνώσεων δεν ήταν ενδεικτικός, καθώς λόγω του Σαββατοκύριακου πραγματοποιήθηκε μικρότερος αριθμός τεστ.

Σε τριψήφιο αριθμό έχει παγιωθεί ο αριθμός των εισαγωγών στα νοσοκομεία. Ο μέσος όρος των τελευταίων επτά ημερών σε εισαγωγές, είναι 240 με 250 ανά ημέρα, ενώ τις τελευταίες τρεις ημέρες αυτές ξεπέρασαν τις 300 ημερησίως.

Κρίσιμοι είναι οι δείκτες των θανάτων και των διασωληνώσεων. Μόνο χθες Δευτέρα καταγράφηκαν 239 ασθενείς σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής και 41 έχασαν τη ζωή τους, σημειώνοντας το μεγαλύτερο αρνητικό ρεκόρ θανάτων σε όλη την πανδημία.

Έτσι, σε νοσοκομεία αποκλειστικά για Covid έχουν αρχίσει να μετατρέπονται πολλά νοσοκομεία, με τους ασθενείς με άλλα νοσήματα να μεταφέρονται σε άλλα και σε ιδιωτικές κλινικές. Ήδη η αρχή έγινε στη Θεσσαλονίκη, όπου το νοσοκομείο «Άγιος Παύλος» – το μοναδικό που εξυπηρετεί την ανατολική Θεσσαλονίκη – να εκκενώνεται από άλλους ασθενείς προκειμένου να νοσηλεύει μόνο ασθενείς με Covid. Ενδεικτικό της κατάστασης στην πόλη είναι ότι μόνο χθες στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης έγιναν 89 εισαγωγές covid, από τις οποίες οι 66 αφορούσαν επιβεβαιωμένα περιστατικά κορονοϊού, ενώ άλλες 20 είναι υπό διερεύνηση.

Κραυγή αγωνίας

Με δραματικούς τόνους περιέγραψε την κατάσταση που επικρατεί στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ ο πρόεδρος των γιατρών του νοσοκομείου αποκαλύπτοντας ότι ξεκινούν την εφημερία χωρίς κανένα κρεβάτι στη ΜΕΘ.

Όπως επεσήμανε ο Θανάσης Τσιούλης η ίδια κατάσταση επικρατεί και στα άλλα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης αφού το σύστημα έχει κρασάρει.

Κατά τη συνέντευξή του στο OPEN TV, ρωτήθηκε για το εάν η κατάσταση έχει φτάσει σε τέτοιο οριακό σημείο ώστε να πρέπει να γίνεται επιλογή ποιοι ασθενείς θα διασωληνωθούν.

Η απάντησή του αποτυπώνει την τραγική κατάσταση:

«Είμαστε πραγματικά σε αυτή την κρίσιμη κατάσταση. Δεν υπάρχουν περιθώρια.. Αναγκαστικά, πλέον, θα πρέπει γίνει με πολύ αυστηρότερα κριτήρια η επιλογή. Ηλικιακά, βαρύτητα νοσημάτων και άλλα κριτήρια. Δεν υπάρχει χώρος. Υπάρχει κορεσμός».