«Εάν ο ανακοινωθείς συντελεστής 30% στις εισαγωγές από την ΕΕ τεθεί σε ισχύ την 1η Αυγούστου, αυτό θα δημιουργήσει έναν σημαντικό κίνδυνο ύφεσης για την οικονομία, προειδοποιεί η Bundesbank στην τελευταία μηνιαία έκθεσή της και επισημαίνει ότι οι Γερμανοί εξαγωγείς θα αντιμετωπίσουν βραχυπρόθεσμα «επιπλέον αντιξοότητες» από την δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με την τράπεζα, η γερμανική οικονομία έχασε εκ νέου την δυναμική της την άνοιξη, ενώ το ΑΕΠ θα παραμείνει πιθανότατα στάσιμο στο β’ τρίμηνο του έτους.

Τον περασμένο μήνα η κεντρική τράπεζα προέβλεψε στασιμότητα για την οικονομία το 2025, αλλά οι υπολογισμοί της βασίζονταν σε δασμούς ύψους 10% από τις ΗΠΑ. «Η αβεβαιότητα για τους δασμούς βλάπτει την οικονομική ανάπτυξη και στόχος της ΕΕ θα πρέπει να είναι μια γρήγορη συμφωνία με τις ΗΠΑ, αλλά όχι με οποιοδήποτε τίμημα», δήλωσε ο επικεφαλής της Bundesbank Γιοάχιμ Νάγκελ στην Handelsblatt.

Σε διαφορετικό πνεύμα, το Ινστιτούτο Μακροοικονομίας και Έρευνας Οικονομικού Κύκλου (ΙΜΚ) αξιολογεί τις πιθανές συνέπειες των αμερικανικών δασμών ως συγκριτικά ήπιες. Ένας συντελεστής 30% στις εισαγωγές από την ΕΕ «θα επιβάρυνε την οικονομική ανάκαμψη της Γερμανίας, αλλά δεν θα την κατέπνιγε», αναφέρει το ΙΜΚ σε σχετική έρευνά του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν σήμερα στην δημοσιότητα, οι απώλειες της Bundesbank για το προηγούμενο έτος ανέρχονται σε 19,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Το 2023 οι ζημιές έφθασαν τα 21,6 δισεκατομμύρια, ωστόσο είχαν καλυφθεί εξ ολοκλήρου από το αποθεματικό της τράπεζας. Ο κεντρικός τραπεζίτης Γιοάχιμ Νάγκελ δήλωσε την πρόθεση της διοίκησης να αντισταθμίσει και τώρα σταδιακά τις συσσωρευμένες ζημιές με μελλοντικά κέρδη. Το Ομοσπονδιακό Ελεγκτικό Συνέδριο έχει στο μεταξύ εισηγηθεί την ανακεφαλαιοποίηση της τράπεζας, κάτι ωστόσο που ο ο κ. Νάγκελ δεν θεωρεί απαραίτητο.

Η τελευταία φορά που η Bundesbank ανέφερε απώλεια στους ισολογισμούς της ήταν το 1979 και επρόκειτο για περίπου 2,9 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι ζημιές του 2024 συνεπάγονται και ακύρωση -για πέμπτη συνεχή χρονιά – της διάθεσης των επιπλέον κερδών στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό. Το μήνυμα από την τράπεζα ήταν ήδη σαφές από πέρυσι, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν θα έπρεπε να περιμένει διανομή κερδών: «Περιμένουμε ότι δεν θα μπορέσουμε να διανείμουμε κέρδη για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η Bundesbank σκοπεύει να αντισταθμίσει τις απώλειές της με μελλοντικά κέρδη», είχε δηλώσει ήδη πριν από έναν χρόνο ο Γιοάχιμ Νάγκελ. Επί χρόνια το ομοσπονδιακό υπουργείο Οικονομικών μπορούσε να υπολογίζει σε περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ετησίως από την κεντρική τράπεζα. Το 2019 μάλιστα ο τότε υπουργός Οικονομικών Όλαφ Σολτς είχε εισπράξει κέρδη-ρεκόρ ύψους 5,85 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η αντιπρόεδρος πάντως της Bundesbank Ζαμπίνε Μάουντερερ αναφέρθηκε στην σταθερότητα του ισολογισμού της τράπεζας και εξέφρασε την πεποίθηση ότι «η Bundesbank μπορεί να αντέξει τόσο τα τρέχοντα όσο και τα αναμενόμενα οικονομικά βάρη». Ενδεικτικά, για το 2024, τα αποθέματα χρυσού της κατέστησαν κατά σχεδόν 35% πιο πολύτιμα και στο τέλος του έτους η αξία τους έφθανε τα 270,6 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ η αξία τους έχει αυξηθεί περαιτέρω λόγω της συνεχούς αύξησης της τιμής του χρυσού.

Πάντως, εκπρόσωπος της Bundesbank διέψευσε το ενδεχόμενο ανακεφαλαιοποίησης.

Ήδη κυκλοφορεί το ανησυχητικό ερώτημα εάν «θα δοθεί λιγότερη προσοχή στη σταθερότητα στο μέλλον», σημειώνει ο Φρίκε, διευθυντής  της ιστοσελίδας WirtschaftsWunder και  συνιδρυτής του «Φόρουμ Νέας Οικονομίας». Στο ίδιο μήκος κύματος ,ένας κορυφαίος πολιτικός του FDP τονίζει οτι η Bundesbank πρέπει τώρα «να συνεχίσει να υποστηρίζει μια νομισματική πολιτική προσανατολισμένη στη σταθερότητα».

«Το ερώτημα  -λέει ο Φρίκε-είναι όμως τι ακριβώς σημαίνει «προσανατολισμένη στη σταθερότητα». Να προειδοποιεί για τον πληθωρισμό, αν οι άλλοι δεν το έχουν δει ακόμα; Και σε περίπτωση αβεβαιότητας , να είναι υπέρ των υψηλότερων επιτοκίων; Και να το θυμίζει πάντα με κάποιο τρόπο; Η Bundesbank εξακολουθεί να κουβαλά μαζί της έναν μύθο από τις πρώτες δεκαετίες της. Ένα οικοδόμημα ιδεών που εξακολουθεί να ακούγεται καλό, αλλά έχει περιορισμένη πρακτική χρήση – σε περιόδους όλο και πιο νέων οικονομικών κρίσεων, απειλητικών κλιματικών κλυδωνισμών, πλούτου που απομακρύνεται και βαθύτερης κρίσης εμπιστοσύνης στις δυτικές δημοκρατίες. Τότε ένα νέο αφεντικό θα χρειαζόταν επίσης μια σύγχρονη και πάλι σχετική ιδέα της Bundesbank».

Όταν η ανώτατη γερμανική νομισματική αρχή κέρδιζε τη φήμη της, η γερμανική οικονομία βρισκόταν στο μεταπολεμικό της θαύμα. Τότε υπήρχαν τράπεζες που εξακολουθούσαν να δίνουν δάνεια σε ανθρώπους που ήθελαν να χτίσουν κάτι μαζί τους – αντί να χρησιμοποιούν το μεγαλύτερο μέρος των δανείων για κερδοσκοπία. Εκείνη την εποχή, η κίνηση των κεφαλαίων ήταν διεθνώς ρυθμισμένη και διαχειρίσιμη. Γι’ αυτό δεν υπήρχαν περιφερειακές ή παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές κρίσεις που εμφανίζονταν κάθε χρόνο. Εκείνη την εποχή ούτε το κλίμα φαινόταν να αλλάζει επικίνδυνα.

Σε αυτόν τον ηλιόλουστο κόσμο, ανατέθηκε στην Bundesbank το καθήκον να διασφαλίσει «σταθερές» τιμές – αυξάνοντας ή μειώνοντας περιστασιακά το βασικό επιτόκιο, ανάλογα με την τρέχουσα οικονομική κατάσταση. Στο αποκορύφωμα του δόγματος αυτού , έγινε μάλιστα αποδεκτό ότι η μόνη και καλύτερη συνεισφορά στην ευημερία της χώρας ήταν η εξασφάλιση σταθερών τιμών υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.

Το όλο θέμα άρχισε να δέχεται πυρά  με αυτό που συνέβη τη δεκαετία του 1970 – όταν το σύστημα σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών του Μπρέτον Γουντς κατέρρευσε και το μάρκο αυξήθηκε δραματικά. Αυτό δεν είχε πλέον καμία σχέση με τη σταθερότητα, αλλά η Bundesbank συνέχιζε να αντιμετωπίζει την κατάσταση με νέα καθήκοντα – τα οποία δεν μπορούσαν πλέον να διαχειριστούν με αποκλειστικό  στόχο τη σταθερότητα των τιμών. Επιπλέον, με τη μεγάλη χρηματοοικονομική απορρύθμιση από τον Ρόναλντ Ρίγκαν και τη Μάργκαρετ Θάτσερ τη δεκαετία του 1980, οι σταθερές χρηματοπιστωτικές αγορές αυτές καθαυτές έλαβαν τέλος. Έκτοτε, ατυχήματα ακολουθούν σχεδόν κάθε χρόνο. Και αναδύθηκε ένας κόσμος όπου ο οικονομικός  πανικός μπορει να ανατρέψει  εκλεγμένες κυβερνήσεις και να προκαλέσει ύφεση.

Η Bundesbank απέδειξε άθελά της τι μπορεί να κάνει μια συμβατική κατανόηση του προσανατολισμού της σταθερότητας σε ένα τέτοιο περιβάλλον, όταν οι χρηματοοικονομικοί «ταχυδακτυλουργοί» έκαναν επανειλημμένα κερδοσκοπία έναντι των νομισμάτων του ευρωπαϊκού συστήματος το 1992 – και οι Bundesbankers επέμειναν στα υποτιθέμενα υψηλά επιτόκια τους,στο όνομα της σταθερότητας. Στην πραγματικότητα, οι Γερμανοί κεντρικοί τραπεζίτες συνέβαλαν τόσο σημαντικά στο γεγονός ότι οι κερδοσκόποι κέρδισαν και η βρετανική λίρα εκδιώχθηκε από το κλαμπ εκείνη την εποχή – ένα δράμα που, σύμφωνα με ορισμένους παρατηρητές, ήταν η μεγάλη έκρηξη που αργά ή γρήγορα οδήγησε  στο Brexit .

Μόνο όταν δέχθηκε επίθεση το γαλλικό φράγκο οι κεντρικοί τραπεζίτες συνειδητοποίησαν ότι υπάρχουν σαφώς και άλλες διαστάσεις σταθερότητας στις οποίες έχουν λόγο. Και που είναι πολύ σημαντικές  για τους ανθρώπους και την ευημερία στη χώρα.

«Ο μύθος παρέμεινε», γράφει ο Γερμανός οικονομολόγος στο Spiegel . “Όταν η παγκόσμια οικονομική κρίση κλιμακώθηκε το 2008 , η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπό τον «Γερμανό Γάλλο» (SPIEGEL) Ζαν-Κλοντ Τρισέ περίμενε εβδομάδες πριν αντιδράσει – η κρίση είχε ήδη κλιμακωθεί. Κάτι παρόμοιο συνέβη τον Απρίλιο του 2011, όταν η ΕΚΤ, υπό την ηγεσία που εξακολουθούσε να επηρεάζεται έντονα από τη Γερμανία, αύξησε τα επιτόκια – εν μέσω της κλιμακούμενης τότε κρίσης του ευρώ , όπως έγραψε  ο καθηγητής  του Πανεπιστημίου του Βίρτσμπουργκ, Πητερ Μπόφινγκερ   “Με αυτές τις λανθασμένες αποφάσεις, η ΕΚΤ αποσταθεροποίησε τη ζώνη του ευρώ”, δήλωσε ο Μπόφινγκερ .

Επειδή οι κεντρικοί τραπεζίτες παρεμβαίνουν τόσο ενεργά, έχουν γίνει άθελά τους φορείς των οποίων οι ενέργειες μπορούν επίσης να έχουν (απο)σταθεροποιητικό αποτέλεσμα με άλλους τρόπους». 

Ο ρόλος του Ντράγκι

«Αντίθετα, υπάρχουν πολλά που υποδηλώνουν ότι θα είχε οδηγήσει σε ακόμη περισσότερες αναταράξεις και κρίσεις εάν ο Μάριο Ντράγκι , για παράδειγμα, δεν είχε σταματήσει την κρίση του ευρώ μια μέρα, σε απόκλιση από το δόγμα της Bundesbank. Εάν η ΕΚΤ είχε ακολουθήσει αυστηρά τη γερμανική γραμμή «προσανατολισμένη στη σταθερότητα», όπως ήθελε ο προκάτοχος του Βάιντμαν, κατά πάσα πιθανότητα θα είχε οδηγήσει σε διάλυση της Ένωσης και  σε χρόνια νομισματικού χάους. Περίεργη κατανόηση της σταθερότητας, τι πιστεύετε;» διερωτάται ο Τόμας Φρίκε.

Εάν οι κεντρικές τράπεζες συνεχίσουν να ακολουθούν μια τόσο ασυνήθιστη πολιτική χαμηλών επιτοκίων παγκοσμίως, αυτή δεν είναι η πηγή της αστάθειας – αλλά η αντίδραση στο γεγονός ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές είναι πάντα επιρρεπείς σε επικίνδυνα κύματα ευφορίας και πανικού. Καλό θα ήταν να μην μπερδέψουμε αιτία και αντίδραση – και να ξαναερμηνεύσουμε τον πυροσβέστη ως τον εμπρηστή.

Για την πανδημία δεν φταίει ο Νότος

Ήταν σαφές από το ξέσπασμα της πανδημίας του κορωνοϊού τον Μάρτιο του 2020 ότι καμία από αυτές δεν ήταν δευτερεύουσες κρίσεις που οφείλονται σε δήθεν ανήθικους Νοτιοευρωπαίους. Και εδώ, οι κεντρικοί τραπεζίτες χρειάστηκε να παρέμβουν παγκοσμίως για να αποτρέψουν ένα νέο οικονομικό κραχ.

Διάσωση προσανατολισμένη στη σταθερότητα

Το γεγονός ότι τέτοιες παρεμβάσεις στον κύκλο φίλων της Bundesbank εξακολουθούν να ταξινομούνται ως παρέκκλιση από μια πολιτική προσανατολισμένη στη σταθερότητα δείχνει ένα πράγμα πάνω απ’ όλα: το δράμα που μπορεί να πυροδοτηθεί εάν κάποιος κολλήσει σε παλιούς μύθους για πολύ καιρό και με πολύ πείσμα.

Και: Το γεγονός ότι ο Γενς Βάιντμαν εξακολουθούσε να επαινείται τόσο θεατρικά ως ο μοναχικός υπέρμαχος της σταθερότητας έχει, φυσικά, να κάνει με ότι μπόρεσε να παίξει το ρόλο του ξανά και ξανά στο Συμβούλιο της Κεντρικής Τράπεζας – χωρίς να χρειάζεται να δεχτεί την ευθύνη για τις πιθανές συνέπειες μιας πιθανώς λανθασμένης κατανόησης της σταθερότητας.

Αυτό που ισχύει όσον αφορά τη χρηματοπιστωτική αγορά ισχύει και για άλλα πράγματα σήμερα. Ακριβώς επειδή οι κεντρικοί τραπεζίτες παρεμβαίνουν τόσο ενεργά, έχουν γίνει άθελά τους παράγοντες των οποίων οι ενέργειες μπορούν επίσης να έχουν (απο)σταθεροποιητικό αποτέλεσμα με άλλους τρόπους.

Το 2021 θα ήταν καταστροφικό , εάν οι κεντρικοί τραπεζίτες που αγοράζουν ομόλογα δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ το μήνα, δεν φρόντιζαν επίσης να μην ενισχύσουν τις παγκόσμιες προσπάθειες να σωθεί  το κλίμα – προτιμώντας de facto επενδύσεις που θα ήταν επιβλαβείς για το κλίμα.

Διανομή του πλούτου

«Γίνεται επίσης ολοένα και πιο ξεκάθαρο τι τεράστια επιρροή έχει η πολιτική των κεντρικών τραπεζών στη διανομή του πλούτου – όταν οι παρεμβάσεις τους από τη μια εξασφαλίζουν απότομη άνοδο των τιμών των μετοχών, αλλά αφήνουν τον βέβηλο αποταμιευτή με μηδενικά επιτόκια»γράφει ο Τόμας Φρίκε.

Αυτό που φαίνεται να είναι πρωτοβουλια με κίνητρο την πολιτική σταθερότητας έχει ντε φάκτο προκαλέσει το αντίθετο.
Και εδώ, η ετικέτα της γερμανικής νομισματικής πολιτικής, η οποία υποτίθεται ότι είναι τόσο προσανατολισμένη στη σταθερότητα, φαίνεται ξαφνικά παράλογη.

Το πρόβλημα είναι  πολύ βαθύτερο και οφείλεται στην ανεξέλεγκτη οικονομική παγκοσμιοποίηση. Και πρέπει να σκεφτούμε  πολύ πιο σοβαρά πώς μπορεί να ρυθμιστεί ξανά ο οικονομικός κόσμος με τέτοιο τρόπο ώστε να εξυπηρετεί πρωτίστως τον πραγματικό κόσμο και να παρέχει τα απαραίτητα χρήματα. Όπως συνέβαινε στην καλή εποχή της Bundesbank.

Υπάρχει κάτι ακόμη πιο παράλογο για να ρομαντικοποιήσει κανείς την παραίτηση του Βάιντμαν  λέγοντας ότι ο καημένος «ξέμεινε από υπομονή» στον ηρωικό αγώνα του ενάντια στο κακό (είχε γραφτεί σοβαρά έτσι). Η πιο εύλογη περιγραφή θα ήταν ότι ο Βάιντμαν παραδόθηκε στο καθήκον της επίλυσης των προβλημάτων της εποχής μας με το παλιό εργαλείο της Bundesbank.
Ίσως ο Γενς Βάιντμαν ήθελε επίσης να το πει αυτό όταν έγραψε στη δήλωση παραίτησής του ότι ήταν πλέον καιρός η Bundesbank να «ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο», γράφει  ο Τόμας Φρίκε στον Der Spiegel.

Πηγή: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ

Ο Βάιντμαν, ένα από τα πιο συντηρητικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, ανέφερε ότι παραιτείται για προσωπικούς λόγους, αλλά στο αποχαιρετιστήριο μήνυμά του συνέχισε να προειδοποιεί για τους πληθωριστικούς κινδύνους.

«Κατέληξα στο συμπέρασμα ότι περισσότερο από 10 χρόνια είναι ένα καλό χρονικό διάστημα για την αλλαγή σελίδας – για τη Μπούντεσμπανκ, αλλά και για μένα προσωπικά», δήλωσε ο κεντρικός τραπεζίτης στο προσωπικό της τράπεζας.

Μετά την ανάληψη των καθηκόντων του στη Μπούντεσμπανκ τον Μάιο του 2011, όταν η κρίση χρέους της Ευρωζώνης μαινόταν, ο Βάιντμαν ήταν συχνά στην αντιπολίτευση στην ΕΚΤ, ψηφίζοντας κατά μεγάλων κινήσεων στη νομισματική πολιτική που προώθησαν οι πρόεδροι της Μάριο Ντράγκι και Κριστίν Λαγκάρντ.

Τον Ιούλιο ήταν μεταξύ λίγων αξιωματούχων που ήταν αντίθετοι στη δέσμευση της ΕΚΤ να διατηρήσει τα επιτόκια σε χαμηλά επίπεδα – ρεκόρ έως ότου σταθεροποιηθεί ο πληθωρισμός στο 2% και σήμερα προειδοποίησε την ΕΚΤ να δώσει έμφαση στον κίνδυνο οι τιμές να αυξηθούν πολύ γρήγορα.

«Θα είναι κρίσιμης σημασίας να μη βλέπουμε μονόπλευρα τους αποπληθωριστικούς κινδύνους, αλλά ούτε και να στρέψουμε το βλέμμα μας από τoυς πιθανούς πληθωριστικούς κινδύνους», τόνισε ο Βάιντμαν.

«Σέβομαι την απόφαση του Γενς Βάιντμαν να παραιτηθεί από τη θέση του ως προέδρου της γερμανικής Μπούντεσμπανκ στο τέλος του έτους, μετά από περισσότερο από 10 χρόνια υπηρεσίας, αλλά επίσης λυπάμαι τρομερά», δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ. Ο Βάιντμαν είχε γίνει λιγότερο συγκρουσιακός από τότε που η Λαγκάρντ ανέλαβε επικεφαλής της ΕΚΤ.

Αν και ο διάδοχος του Βάιντμαν θα επιλεγεί από τη γερμανική κυβέρνηση, παρατηρητές της ΕΚΤ ανέφεραν ότι στους υποψήφιους για επικεφαλής της Μπούντεσμπανκ περιλαμβάνονται η Κλαούντια Μπουχ, που είναι σήμερα αναπληρώτρια του Βάιντμαν, οι οικονομολόγοι Φόλκερ Βίλαντ και Μάρτσελ Φράτσερ, Λαρς Φελντ και Λαρς – Χέντρικ Ρέλερ καθώς και ο σημερινός επικεφαλής οικονομολόγος της Μπόυντεσμπανκ, Γενς Ούλμπριχ.

Η Ιζαμπελ Σνάμπελ, η οποία είναι σήμερα μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ, είναι επίσης πιθανή διάδοχος, αν και ορισμένοι υποστηρίζουν ότι ο σημερινός ρόλος της είναι υψηλότερου προφίλ.

“Η πρόσφατη πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τον πληθωρισμό στην ζώνη του ευρώ για τα επόμενα χρόνια ήταν σαφώς χαμηλότερη (2%) της σημερινής (3% τον περασμένο μήνα σύμφωνα με την Eurostat). Ως εκ τούτου, η επεκτατική νομισματική πολιτική εξακολουθεί να είναι η κατάλληλη”, είπε ο Βάιντμαν μιλώντας σε συμπόσιο της Μπούντεσμπανκ. “Αλλά δεν πρέπει να αγνοήσουμε τον κίνδυνο ενός υπερβολικά υψηλού πληθωρισμού. Eξαιτίας της υπάρχουσας αβεβαιότητας, δεν πρέπει να διατηρήσουμε την πολύ χαλαρή νομισματική πολιτική για πολύ καιρό”, τόνισε.

Λόγω της καλής εξέλιξης της οικονομίας, αυξάνονται οι φωνές για εξομάλυνση της νομισματικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ. Την Πέμπτη της επόμενης εβδομάδας (9 Σεπτεμβρίου), το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας του οποίου είναι μέλος ο Βάιντμαν, θα αποφασίσει, μεταξύ άλλων, πώς θα προχωρήσει με τις αγορές ομολόγων ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι επικριτές κατηγορούν την ΕΚΤ ότι με το πολύ φθηνό χρήμα τροφοδοτείται ο πληθωρισμός, τον οποίο στην πραγματικότητα θέλει να διατηρήσει υπό έλεγχο.

Στην αρχή της πανδημίας του κοροναϊού, η ΕΚΤ ξεκίνησε ένα ιδιαίτερα ευέλικτο πρόγραμμα αγοράς τίτλων έκτακτης ανάγκης ενόψει της πανδημίας, το λεγόμενο “Pandemic Emergency Purchase Programme” (PEPP), το οποίο ανέρχεται εν τω μεταξύ σε 1,85 τρισεκατομμύρια ευρώ και, σύμφωνα με τον τρέχοντα προγραμματισμό της ΕΚΤ, θα συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι το τέλος Μαρτίου 2022. Οι αγορές ομολόγων της ΕΚΤ βοηθούν τόσο τα κράτη όσο και τις επιχειρήσεις, διότι δεν χρειάζεται να προσφέρουν υψηλά επιτόκια για τους τίτλους τους εάν μια κεντρική τράπεζα εμφανίζεται στην αγορά ως μεγάλος αγοραστής.

Στην τελευταία μηνιαία έκθεσή της, η γερμανική κεντρική τράπεζα φάνηκε να εγκαταλείπει τις προσδοκίες της για ανάκαμψη την άνοιξη και μείωσε τις προσδοκίες για την εκστρατεία εμβολιασμού, η οποία μαστίζεται από καθυστερήσεις στην παράδοση και ειδήσεις σχετικά με πιθανές παρενέργειες, ως καταλύτη.
«Τα μέτρα για την καταπολέμηση της πανδημίας είναι πιο αυστηρά κατά μέσο όρο στο τρέχον τρίμηνο από ό, τι στο προηγούμενο», δήλωσε η Bundesbank. «Επομένως, η οικονομική παραγωγή κατά το πρώτο τρίμηνο του 2021 είναι πιθανό να μειωθεί απότομα ιδιαίτερα στους τομείς των υπηρεσιών υψηλής έντασης επαφών».
Πρόσθεσε ότι η αύξηση του φόρου επί των πωλήσεων, η οποία είχε μειωθεί προσωρινά πέρυσι, πιθανότατα συνέβαλε σε σημαντική μείωση των κατασκευών τον Ιανουάριο.
Η βιομηχανική παραγωγή επίσης μειώθηκε τον πρώτο μήνα του έτους, αλλά η λήψη παραγγελιών ήταν ισχυρή και οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν, πρόσθεσε η Bundesbank Οι εξαγωγές αγαθών στη Βρετανία ήταν η εξαίρεση, ωστόσο, μειώθηκαν σχεδόν κατά ένα τέταρτο τον Ιανουάριο, τον πρώτο μήνα μετά το Brexit.

«Ο κοινός δανεισμός των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μεταβιβάσεις xρημάτων σε μεγάλη κλίμακα είναι κατά βάσιν ανησυχητικός. Τουλάχιστον δεν θα πρέπει το πακέτο ανάκαμψης (το οποίο συμφωνήθηκε στην τελευταία σύνοδο κορυφής των χωρών της Ε.Ε.) να λειτουργήσει ως εφαλτήριο για ευρείας κλίμακας  δανεισμό της ΕΕ προκειμένου να χρηματοδοτηθεί ο τακτικός προϋπολογισμός (τους)», δήλωσε στα σημερινά φύλλα των εφημερίδων του Δημοσιογραφικού Ομίλου Funke (Westdeutsche Allgemeine Zeitung, Thüringer Allgemeine, Braunschweiger Zeitung,Hamburger Abendblatt, Berliner Morgenpost κ.α.).

«Είναι σημαντικό, πάντως, το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν σε θέση να δράσει προκειμένου να αντιμετωπισθεί η κρίση του κορονοϊού. Η έκφραση αλληλεγγύης στην Ευρώπη – και η οικονομική – νομίζω ότι σε αυτήν την κατάσταση είναι σωστή. Προκειμένου (όμως) τα κονδύλια  να χρησιμοποιηθούν επωφελώς και αποτελεσματικά, απαιτούνται ελεγκτικοί μηχανισμοί», πρόσθεσε ο Βάιντμαν.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει στηρίξει το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων της ΕΚΤ, αλλά η απόφασή του αγνοήθηκε από το γερμανικό συνταγματικό δικαστήριο, προκαλώντας σύγκρουση της Γερμανίας με θεσμούς της Ε.Ε.

Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, που επικαλείται πηγές στην ΕΚΤ, στην περίπτωση που επικρατήσεις το κακό σενάριο και η γερμανική ομοσπονδιακή τράπεζα αναγκαστεί να μη συμμετάσχει στο πρόγραμμα, η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε μία πρωτοφανή νομική δράση κατά της Bundesbank, που είναι ο μεγαλύτερος μέτοχός της.

Το γερμανικό συνταγματικό δικαστήριο έχει δώσει στην ΕΚΤ προθεσμία έως τις αρχές Αυγούστου για να δικαιολογήσει τις μεγάλης κλίμακας αγορές κρατικών ομολόγων που έχει κάνει ή, διαφορετικά, να συνεχίσει το πρόγραμμα χωρίς τη Bundesbank, στην οποία αναλογεί περισσότερο από το ένα τέταρτο των συνολικών αγορών ομολόγων.

Οι περισσότερες πηγές που επικαλείται το πρακτορείο αναμένουν ότι η νομική πρόκληση από το δικαστήριο της Καρλσρούης θα λυθεί από την ίδια τη γερμανική ομοσπονδιακή τράπεζα, οποία θα δείξει ότι η πολιτική ήταν κατάλληλη και θα απαντήσει στις ανησυχίες σχετικά με τις παράπλευρες συνέπειές της.

Αλλά, τόσο η ΕΚΤ όσο και οι κεντρικές τράπεζες των χωρών μελών της Ευρωζώνης προετοιμάζονται για το «απίστευτο» σενάριο -έτσι το χαρακτήρισαν κάποιες από τις πηγές του Reuters- που τελικά το γερμανικό συνταγματικό δικαστήριο απαγορεύσει στην Bundesbank να συμμετάσχει στις αγορές ομολόγων.

Σε αυτή την περίπτωση, η ΕΚΤ ή άλλες κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης -πράγμα λιγότερο πιθανό-, θα αποκτήσουν το ποσοστό της γερμανικής Bundesbank στο Πρόγραμμα Αγοράς Κρατικών Ομολόγων (PSPP) και θα αγοράζουν γερμανικά ομόλογα. Σύμφωνα με τις πηγές, τα σχέδια αυτά δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί ή συζητηθεί επίσημα από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.

Παράλληλα, η ΕΚΤ θα ξεκινούσε πιθανόν μία διαδικασία κατά της γερμανικής κεντρικής τράπεζας για μη τήρηση της υποχρέωσής της ως μέλους του Ευρωσυστήματος, στην περίπτωση που θα σταματούσε τις αγορές ομολόγων, είπαν οι πηγές.

Αν η Bundesbank δεν συμμορφωνόταν, η ΕΚΤ θα μπορούσε να πάει την υπόθεση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, κάνοντας κάτι τέτοιο για πρώτη φορά από τη δημιουργία του ευρώ το 1999.

Η γερμανική κυβέρνηση προς το παρόν εμφανίζεται αισιόδοξη ότι ένα τέτοιο σενάριο μπορεί να αποφευχθεί και η Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε σε υψηλόβαθμα στελέχη του κόμματός της ότι το θέμα «μπορεί να λυθεί» αν η κεντρική τράπεζα εξηγήσει το σχέδιό της.