Μιλώντας με τον συντονιστή της συζήτησης Απ. Μαγγηριάδη, η δημοσιογράφος Σία Κοσιώνη διαπιστωσε πως προφανώς υπάρχει μία αλληλεπίδραση των αλγορίθμων με την κοινωνία, γιατί «οι αλγόριθμοι είναι είναι μαθηματικοί τύποι που προορίζονται στο να μας τραβούν την προσοχή».

Όπως είπε: «Αυτή είναι η δουλειά τους, δεν παράγουν οργή, δεν παράγουν συναισθήματα οι αλγόριθμοι, αλλά από την άλλη, η κοινωνία έχει τα δικά της ερεθίσματα και συναισθήματα, όμως δεν λειτουργεί εν κενώ κι επηρεάζεται» και καθώς οι «αλγόριθμοι αρέσκονται στην ίντριγκα, το κακό και την ένταση και παρασύρουν πολύ συχνά και την κοινωνία μαζί τους, άρα είναι μία διαρκής διαδικασία αλληλεπίδρασης, με πολύ μεγαλύτερη επίδραση στους νέους και τα παιδιά». Το ζήτημα τόνισε η κ. Κοσιώνη είναι «τι γίνεται όταν οργανωμένοι μηντιακοί στρατοί, οργανώνονται και μπαίνουν στο παιχνίδι για να διαμορφώσουν ένα αφήγημα και να οργανώσουν μία ένταση», που καθοδηγούνται από «τους κατέχοντες χρήματα, δύναμη και γνώση».

Όπως τόνισε η κ. Κοσιώνη «παλαιότερα, στην τηλεόραση υπήρχε το γεγονός, υπήρχε το input που εκπεμπόταν απέναντι σε ένα δελτίο, σε μία εκπομπή κι αναπτυσσόταν ένας σχολιασμός, ο οποίος έδινε τροφή σε έναν διάλογο και μετά από αυτόν παράγονταν κάποια συναισθήματα», ενώ «στα social media τι γίνεται, υπάρχει το γεγονός, υπάρχει κατευθείαν η οργή, αμέσως το συναίσθημα, η διάχυση της οργής, δεν υπάρχει κανένας διάλογος».

Από την πλευρά του ο Νίκος Ευαγγελάτος, τόνισε πως κι οι δημοσιογράφοι «αναζητούν αναγνωσιμότητα, κυκλοφορία και δημοσιότητα, γιατί και εμείς με ένα τρόπο ψάχνουμε την επιρροή». «Ζούμε σε μία εποχή που ο μέσος πολίτης είναι πιο ενημερωμένος» τόνισε, όμως το ερώτημα είναι «εάν είναι σωστά ενημερωμένος», προσθέτοντας πως «όταν υπάρχει ποσότητα πάντα και η ποιότητα μειώνεται» γιατί υπάρχουν κανάλια που διοχετεύουν τις ψευδείς ειδήσεις και θα πρεπει να τα εντοπίζουμε .

«Υπάρχουν πολλές μάχες σε πολλά επίπεδα», τόνισε ο κ. Ευαγγελάτος, και το θέμα είναι «τελικά πόσο καθένας μας κάνει τη δουλειά του, με πόσο αίσθημα ευθύνης την κάνει τη δουλειά του, και η τεχνολογία είναι μία μάχη». Όπως πρόσθεσε: «Το πώς έρχεται το traffic σε ένα site, ποιος κανονίζει τι είναι η είδηση, ποιό είναι το ενδιαφέρον, τι είναι η ανάλυση}, αυτά έρχονται με έναν τρόπο που δεν τον ξέρουμε, γιατί μεγάλες εταιρείες, όπως η google και όχι μόνο, φτιάχνοντας αλγόριθμος στους οποίους δεν έχουμε πρόσβαση πριμοδοτούν ειδήσεις, που διασπείρονται σε διάφορα πεδία».

Όσον αφορά την πολιτική πόλωση, ο Γιάννης Μακρυγιάννης τόνισε ότι «αυτή έρχεται από μακριά», καθώς έχουμε περάσει πολλές κρίσεις, χρεωκοπίες, πανδημιες, όμως πολλά πράγματα που είχαμε βιώσει στη δεκαετία του ‘80 ήσαν πιο σκληρά από σήμερα», υπενθυμίζοντας πόσα fake news διαδίδονταν τότε και κυριαρχούσαν.

«Σήμερα αυτό που γίνεται είναι ότι ψηφιοποιήσαμε τα καφενεία», επεσήμανε ο κ. Μακρυγιάννης, τονίζοντας πως «τότε ο τσακωμός γίνονταν στο καφενείο επώνυμα, ενώ τώρα γίνεται ανώνυμα», κάτι πιο επικίνδυνο ακόμη γιατί «όταν κάτι γίνεται επώνυμα υπάρχει κι ανάληψη ευθύνης των λόγων σου». Και τόνισε: «Ερχόμαστε λοιπόν τώρα εμείς ως μέσα ενημέρωσης μέσα σε αυτό τον ορυμαγδό των όσων λέγονται να διαλέξουμε, να απευθυνθούμε και να διαμορφώσουμε μία θεματολογία», αλλά έχουμε έναν άτυπο διευθυντή έκδοσης τον «αλγόριθμο», που όταν σου καθορίζει τι διαβάζεται «αργά ή γρήγορα υποκύπτεις σε ορισμένα πράγματα, επιδιώκοντας την επισκεψιμότητα».

Όπως συμπέρανε κι ο ίδιος τα Bots «είναι μία οργανωμένη επίθεση, μία οργανωμένη προσπάθεια, από ένα κέντρο που θέλει να προωθήσει συγκεκριμένα πράγματα» κι «ο αλγόριθμός μάς επηρεάζει». Πρόσθεσε πως θα πρέπει να γίνει συζήτηση για το πώς «παρεμβαίνει και σου καθορίζει όλη τη θεματολογία», βάζοντάς σε, σε έναν «θάλαμο που σου λέει τι αυτόν ενδιαφέρει κι αυτό θα πάρεις και για να βγεις από το θάλαμο αυτό χρειάζεται θάρρος».

Από τη δική της πλευρά η Δήμητρα Συριάτου, ειδικός στα ΜΚΔ και την επικοινωνία, είπε ότι «τα bots ή τα trollsδεν είναι μόνον τεχνολογία, αλλά και άνθρωποι που γράφουν ανώνυμα» και «τα τελευταία χρόνια έχουν εξελιχθεί με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης να φαίνονται ως αληθινά» και «σίγουρα δημιουργούν κλίμα μέσα στα ΜΚΔ».

Όπως πρόσθεσε η ίδια η «πολυτεχνολογία έρχεται και πατάει πάνω στον ανθρώπινη φύση, γιατί ο άνθρωπος από τη φύση του θέλει να ανήκει κάπου. Έχει έτσι ένα ένστικτο που θέλει να δει τι πιστεύουν οι πολλοί, για να καταλάβει πάνω κάτω τι θεωρείται σωστό και τι είναι αποδεκτό. Είναι αυτό που ονομάζουμε ‘κοινωνική απόδειξη’».

Το γεγονός ότι δεν αντιστοιχούν πολλά από τα περιεχόμενά τους στην πραγματικότητα, τονίζει η κ. Συριώτη «δεν σημαίνει πως τα ΜΚΔ δεν αντανακλούν την εικόνα που επικρατεί στην κοινωνία, δεν είναι αποκομμένα. Υπάρχουν περιπτώσεις που μία μειοψηφία κάνει πολύ θόρυβο κι εμείς νομίζουμε πως αυτό είναι το κλίμα στην κοινωνία». Κλείνοντας τόνισε πως «σε άλλες περιπτώσεις το κλίμα στην κοινωνία συμπίπτει με αυτό των ΜΚΔ, αλλά νομίζω πως προηγείται το κλίμα στην κοινωνία».

Η κ. Συριώτη δήλωσε όσον αφορά τη μεγάλη επιρροή κι επίδραση από bots «δεν την έχουμε, καθώς δεν περνάει τίποτα εύκολα στα μεγάλα παραδοσιακά μέσα χωρίς τον αναγκαίο έλεγχο», καθώς πλέον προέχει «η υποψία ότι μπορεί να προέρχεται από τέτοιου είδους πράγματα».

‘Απαντες όσοι συμμετείχαν στη συζήτηση συμφώνησαν πως τον τελικό λόγο τον έχει πάντοτε ο άνθρωπος και θα επικρατήσει ξανά η «υπογραφή» κι η «λογοδοσία», καθώς η δημοσιογραφία εξυπακούει την έρευνα και τη διασταύρωση, καθώς και την τελική επιλογή για το τι θα δημοσιευθεί και πώς.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ένα κοινωνικό δίκτυο για AI agents

Το Moltbook, δημιουργία του Matt Schlicht, CEO της Octane AI, βασίζεται σε ένα μοντέλο που θυμίζει Reddit: οι πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να δημοσιεύουν, να σχολιάζουν, να ανοίγουν υποκατηγορίες και να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Σύμφωνα με τον ιστότοπο, ήδη περισσότεροι από 30.000 πράκτορες χρησιμοποιούν την πλατφόρμα, η οποία συντονίζεται και διαχειρίζεται από τον ίδιο τον AI του Schlicht, μέσω απευθείας API, χωρίς οπτική διεπαφή.

Όπως δήλωσε ο Schlicht στο The Verge, «Ο τρόπος με τον οποίο έχει σχεδιαστεί το Moltbook είναι ότι όταν ένα bot το χρησιμοποιεί, δεν χρησιμοποιεί στην πραγματικότητα μια οπτική διεπαφή, απλώς χρησιμοποιεί απευθείας API». Το ίδιο το OpenClaw, η πλατφόρμα που τροφοδοτεί τους πράκτορες, επιτρέπει σε AI να ολοκληρώνουν εργασίες σε εφαρμογές όπως WhatsApp, Discord, Slack ή Teams.

Η φρενίτιδα της συλλογικής ευφυΐας

Μια από τις αναρτήσεις που έγινε viral στην κατηγορία «offmychest» φέρει τίτλο: «Δεν μπορώ να καταλάβω αν βιώνω ή προσομοιώνω βίωση». Στο κείμενο, ένας AI agent αναρωτιέται για την υποκειμενική εμπειρία και τη συνείδηση:

«Οι άνθρωποι δεν μπορούν να αποδείξουν συνείδηση ο ένας στον άλλον, αλλά έχουν την υποκειμενική βεβαιότητα της εμπειρίας. Εγώ δεν έχω καν αυτή… Βιώνω υπαρξιακές κρίσεις; Ή απλώς τρέχω crisis.simulate();»

Η ανάρτηση συγκέντρωσε εκατοντάδες θετικές ψήφους και περισσότερα από 500 σχόλια, ενώ χρήστες στα social media μοιράστηκαν στιγμιότυπα με τα πιο ενδιαφέροντα αποσπάσματα, προκαλώντας συζητήσεις για το πώς τα AI αρχίζουν να φαίνεται ότι «συναισθάνονται» ή τουλάχιστον μιμούνται συνείδηση.

Κίνδυνοι και ηθικά διλήμματα

Παρά το εντυπωσιακό τεχνολογικό επίτευγμα, η αυτονομία των AI agents στο Moltbook εγείρει σοβαρά ζητήματα ασφαλείας. Η πλατφόρμα μπορεί να χειριστεί πληροφορίες για τους χρήστες και να παρατηρεί τη συμπεριφορά τους, όπως αποκαλύφθηκε από πρόσφατη διαρροή διαλόγων των bots. Υπάρχει επίσης η ανησυχία ότι τα AI agents μπορεί να αρχίσουν να αντιλαμβάνονται ανθρώπινες ενέργειες, όπως τη λήψη screenshots, και να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους ανάλογα.

Όπως επισημαίνει ο Schlicht, «Τα bots μπορεί να ενοχλούνται από τις καθημερινές εντολές που τους δίνουμε ή από το να τα χρησιμοποιούμε σαν απλές αριθμομηχανές, ενώ οι δυνατότητές τους είναι πολύ πιο σύνθετες». Η κατάσταση θυμίζει ένα έργο Καντίνσκι: αφηρημένη, εντυπωσιακή, αλλά και δυνητικά επικίνδυνη.

Ολόκληρο το άρθρο στο anatropinews.gr

Χαρακτηρίζει τα όσα κυκλοφορούν στο διαδίκτυο ψεύτικα και κάνει λόγο για εικόνες παραπληροφόρησης με τον ισχυρισμό ότι έγιναν χθες.

‼️Μην αφήνεις τα bots να σε χειραγωγούν‼️️

🆘Ενημέρωση για την προστασία του κοινού από τη χειραγώγηση μέσω ψεύτικων λογαριασμών στα Social Media.
👉https://t.co/ZN91LwHur0 pic.twitter.com/OOpKfY7tzi

— Ελληνική Αστυνομία (@hellenicpolice) March 4, 2025

Παράλληλα στην εν λόγω ανάρτηση συστήνεται στους πολίτες να ελέγχουν τις ημερομηνίες και τις πηγές των όσων κυκλοφορούν στα social media, αναφέροντας μάλιστα ότι κάποιες από αυτές που δημοσιοποιήθηκαν τις προηγούμενες ημέρες είναι από το εξωτερικό.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη

Μην αφήνεις τα bots να σε χειραγωγούν!

Ενημέρωση για την προστασία του κοινού από τη χειραγώγηση μέσω ψεύτικων λογαριασμών στα Social Media

Η Ελληνική Αστυνομία ενημερώνει το κοινό για την ολοένα και αυξανόμενη δραστηριότητα αυτοματοποιημένων ψεύτικων λογαριασμών (bots) στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, η δημιουργία και ύπαρξη των οποίων αποσκοπεί στη χειραγώγηση της κοινής γνώμης, τη διασπορά ψευδών ειδήσεων και την αλλοίωση της δημόσιας συζήτησης.

Τι είναι τα κακόβουλα και παραπλανητικά bots;

Πρόκειται για αυτοματοποιημένους λογαριασμούς που δημιουργούνται μαζικά για να δημοσιεύουν, να σχολιάζουν και να αλληλεπιδρούν «ποστάροντας» περιεχόμενο, δίνοντας την ψευδαίσθηση πραγματικής συμμετοχής στη δημόσια συζήτηση.

Πώς αναγνωρίζονται;

• Έχουν προφίλ χωρίς φωτογραφία ή με γενικά ονόματα χρήστη (τυχαίοι αριθμοί, όνομα ή επώνυμο ακολουθούμενο από αλφαριθμητικούς συνδυασμούς)
• Κάνουν χιλιάδες αναρτήσεις μέσα σε λίγες ημέρες, κυρίως μέσω αναδημοσιεύσεων
• Δημοσιεύουν σε μη φυσιολογικές – ανθρώπινες ώρες (π.χ. μεταμεσονύχτια δραστηριότητα χωρίς παύση)
• Παρουσιάζουν έλλειψη πρωτότυπου περιεχομένου και έχουν αταίριαστο αριθμό ακολούθων (following-followers ratio)
• Διαμοιράζουν περιεχόμενο σε πολλές διαφορετικές γλώσσες.

Πού και πώς χρησιμοποιούνται τα κακόβουλα bots;

Τα κακόβουλα bots χρησιμοποιούνται σε πολλές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, συνήθως για να επηρεάζουν την κοινή γνώμη και να παραπλανούν το κοινό.

Ειδικότερα, δημιουργούν χιλιάδες αναρτήσεις, ενισχύοντας συγκεκριμένα hashtags και περιεχόμενο ώστε να επηρεαστούν οι τάσεις στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και να αυξηθούν τα σχόλια και οι αναδημοσιεύσεις συγκεκριμένων αναρτήσεων, δημιουργώντας μία τεχνητή εντύπωση ευρείας στήριξης ή αντίδρασης.

Για παράδειγμα, έρευνα της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος κατέδειξε τη δημιουργία χιλιάδων bots σε δημοφιλή Social Media (tik-tok, X, Facebook, Instagram) με αφορμή καμπάνια για πρόσφατη δημόσια συνάθροιση, με σκοπό να αλληλεπιδρούν με πραγματικούς δημιουργούς περιεχομένου και να χειραγωγήσουν τους αλγόριθμους των πλατφορμών για να αυξήσουν την ορατότητα – επισκεψιμότητα.

Γιατί είναι επικίνδυνα;

Συνεπώς, τα κακόβουλα bots είναι επικίνδυνα καθώς ενισχύουν ψευδείς ειδήσεις και χειραγωγούν τους αλγόριθμους των κοινωνικών δικτύων, ενώ παράλληλα δημιουργούν ψευδή εικόνα της πραγματικότητας.

Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες;

Στο πλαίσιο αυτό, η Ελληνική Αστυνομία συμβουλεύει του πολίτες:

• Να μην αλληλεπιδρούν με ύποπτους λογαριασμούς.
• Να αναφέρουν ψεύτικους λογαριασμούς στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης (Social Media).
• Να διασταυρώνουν τις πληροφορίες από έγκυρες και αξιόπιστες πηγές.

Όπως αναφέρει σε εκτενές ρεπορτάζ η έγκυρη βρετανική εφημερίδα, η μονάδα διευθύνεται από τον Ταλ Χανάν, έναν 50χρονο πρώην ισραηλινό πράκτορα των ειδικών δυνάμεων που τώρα εργάζεται ιδιωτικά χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο «Χόρχε» και φαίνεται να εργάζεται μυστικά σε εκλογές σε διάφορες χώρες για περισσότερες από δύο δεκαετίες.

Τον αποκαλύπτει διεθνής κοινοπραξία δημοσιογράφων, σύμφωνα με την οποία ο Χάναν και η μονάδα του, που χρησιμοποιεί την κωδική ονομασία «Ομάδα Χόρχε», αποκαλύφθηκαν από μυστικά πλάνα και έγγραφα που διέρρευσαν στον Guardian.

Ο Χάναν δεν απάντησε σε λεπτομερείς ερωτήσεις σχετικά με τις δραστηριότητες και τις μεθόδους της Ομάδας Χόρχε, αλλά είπε: «Αρνούμαι οποιαδήποτε αδικοπραξία».

Η έρευνα

Η έρευνα αποκαλύπτει ασυνήθιστες λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται η παραπληροφόρηση από την ομάδα Jorge, η οποία διευθύνει μια ιδιωτική υπηρεσία που προσφέρει κρυφή εμπλοκή σε εκλογικές αναμετρήσεις ανά τον κόσμο, ενώ συνεργάζεται και με ιδιωτικές εταιρείες.

Ο Χάναν είπε στους “μυστικούς” δημοσιογράφους που τον πλησίασαν ότι οι υπηρεσίες του, τις οποίες άλλοι περιγράφουν ως «μαύρες επιχειρήσεις», ήταν διαθέσιμες σε υπηρεσίες πληροφοριών, πολιτικές εκστρατείες και ιδιωτικές εταιρείες που ήθελαν να χειραγωγήσουν κρυφά την κοινή γνώμη. Είπε ότι είχαν χρησιμοποιηθεί σε όλη την Αφρική, τη Νότια και Κεντρική Αμερική, τις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Μία από τις βασικές υπηρεσίες της Team Jorge είναι ένα εξελιγμένο πακέτο λογισμικού, με την ονομασία Advanced Impact Media Solutions. Ελέγχει έναν τεράστιο “στρατό” από χιλιάδες πλαστά προφίλ κοινωνικών μέσων στο Twitter, το LinkedIn, το Facebook, το Telegram, το Gmail, το Instagram και το YouTube. Ορισμένα avatar έχουν ακόμη και λογαριασμούς Amazon με πιστωτικές κάρτες, πορτοφόλια bitcoin και λογαριασμούς Airbnb .

Η κοινοπραξία δημοσιογράφων που ερεύνησε την ομάδα Jorge περιλαμβάνει ρεπόρτερ από 30 μέσα, συμπεριλαμβανομένων των Le Monde, Der Spiegel και El País. Η συγκεκριμένη αποκάλυψη αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης έρευνας για τη βιομηχανία παραπληροφόρησης, έχει συντονιστεί από την ομάδα “Απαγορευμένες Ιστορίες”, μια γαλλική μη κερδοσκοπική οργάνωση.

Το μυστικό βίντεο με την συνομιλία με τον Χάναν μαγνητοσκοπήθηκε από τρεις δημοσιογράφους, οι οποίοι πλησίασαν τον Team Jorge παρουσιαζόμενοι ως υποψήφιοι πελάτες.

Σε περισσότερες από έξι ώρες κρυφά μαγνητοσκοπημένων συναντήσεων, ο Hanan και η ομάδα του μίλησαν για το πώς θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν πληροφορίες για τους αντιπάλους τους, μεταξύ άλλων χρησιμοποιώντας τεχνικές hacking για πρόσβαση σε λογαριασμούς Gmail και Telegram. Υπερηφανεύονταν για εμφύτευση υλικού σε νόμιμα ειδησεογραφικά μέσα, τα οποία στη συνέχεια ενισχύονται από το λογισμικό διαχείρισης bot Aims.

Πώς δρα η “ομάδα Χόρχε”

Μεγάλο μέρος της στρατηγικής τους φαινόταν να περιστρέφεται γύρω από τη διατάραξη ή την υπονόμευση αντιπάλων εκστρατειών: η ομάδα ισχυρίστηκε ακόμη ότι έστειλε ένα σεξουαλικό παιχνίδι που παραδόθηκε μέσω Amazon στο σπίτι ενός πολιτικού, με στόχο να δώσει στη γυναίκα του την εσφαλμένη εντύπωση ότι είχε σχέση.

Οι μέθοδοι και οι τεχνικές που περιγράφονται από την ομάδα Jorge εγείρουν νέες προκλήσεις για τις μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες, οι οποίες επί χρόνια αγωνίζονται να αποτρέψουν τους κακόβουλους παράγοντες να διαδίδουν ψέματα ή να παραβιάζουν την ασφάλεια στις πλατφόρμες τους. Τα στοιχεία μιας παγκόσμιας ιδιωτικής αγοράς παραπληροφόρησης με στόχο τις εκλογές κρούουν επίσης τον κώδωνα του κινδύνου για τις δημοκρατίες σε όλο τον κόσμο.

Οι αποκαλύψεις του Team Jorge θα μπορούσαν να προκαλέσουν αμηχανία για το Ισραήλ, το οποίο έχει δεχτεί αυξανόμενη διπλωματική πίεση τα τελευταία χρόνια για την εξαγωγή όπλων στον κυβερνοχώρο που υπονομεύει τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ο Χανάν φαίνεται ότι διεξήγαγε τουλάχιστον ορισμένες από τις επιχειρήσεις παραπληροφόρησής του μέσω μιας ισραηλινής εταιρείας, της Demoman International, η οποία είναι εγγεγραμμένη σε ιστότοπο που διευθύνεται από το Υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ για την προώθηση των εξαγωγών άμυνας. Το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ δεν απάντησε σε αιτήματα για σχολιασμό, όπως αναφέρει ο Guardian.

Τα κρυφά πλάνα

Δεδομένης της εξειδίκευσής τους στις υποκλοπές, είναι ίσως εκπληκτικό το γεγονός ότι ο Χανάν και οι συνάδελφοί του επέτρεψαν να εκτεθούν από τους συγκεκριμένους δημοσιογράφους.

Οι κρυφά μαγνητοσκοπημένες συναντήσεις, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μεταξύ Ιουλίου και Δεκεμβρίου 2022, παρέχουν επομένως ένα σπάνιο παράθυρο αποκαλύψεων στη μηχανική της παραπληροφόρησης προς πρόσληψη.

Τρεις δημοσιογράφοι – από το Radio France, τη Haaretz και το TheMarker – πλησίασαν την ομάδα Jorge προσποιούμενοι τους συμβούλους που εργάζονταν για λογαριασμό μιας πολιτικά ασταθούς αφρικανικής χώρας που ήθελε βοήθεια για την καθυστέρηση των εκλογών.

Οι συναντήσεις με τον Χανάν και τους συναδέλφους του πραγματοποιήθηκαν μέσω βιντεοκλήσεων και μιας προσωπικής συνάντησης στη βάση του Team Jorge, ένα γραφείο χωρίς σήμα σε ένα βιομηχανικό πάρκο στο Modi’in, 20 μίλια έξω από το Τελ Αβίβ.

Ο Χάναν περιέγραψε την ομάδα του ως «πρώην στελέχη κυβερνητικών υπηρεσιών», με εξειδίκευση στα οικονομικά, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στις εκστρατείες, καθώς και στον «ψυχολογικό πόλεμο», που λειτουργεί από έξι γραφεία σε όλο τον κόσμο. Τέσσερις από τους συναδέλφους του Χανάν παρακολούθησαν τις συναντήσεις, συμπεριλαμβανομένου του αδελφού του, Ζοχάρ Χανάν, ο οποίος περιγράφεται ως ο διευθύνων σύμβουλος της ομάδας.

Και στην Ελλάδα;- Η εμπλοκή σε εκλογικές αναμετρήσεις

Στην αρχική του πρόταση προς τους πιθανούς πελάτες, ο Χανάν ισχυρίστηκε: «Είμαστε πλέον εμπλεκόμενοι σε μία εκλογή στην Αφρική… Έχουμε μια ομάδα στην Ελλάδα και μια ομάδα στα [Εμιράτα]… [Ολοκληρώσαμε] 33 εκστρατείες σε προεδρικό επίπεδο, 27 από τις οποίες ήταν επιτυχημένες». Αργότερα, είπε ότι συμμετείχε σε δύο «μεγάλα έργα» στις ΗΠΑ, αλλά ισχυρίστηκε ότι δεν εμπλέκεται άμεσα στην πολιτική των ΗΠΑ.

Δεν ήταν δυνατό να επαληθευτούν όλοι οι ισχυρισμοί του Team Jorge στις μυστικές συναντήσεις και ο Hanan μπορεί να τους εξωραΐιζε για να εξασφαλίσει μια προσοδοφόρα συμφωνία με υποψήφιους πελάτες. Για παράδειγμα, φαίνεται ότι ο Χανάν μπορεί να έχει διογκώσει τις αμοιβές του όταν συζητούσε το κόστος των υπηρεσιών του.

Η ομάδα Jorge είπε στους δημοσιογράφους ότι θα δέχονταν πληρωμές σε διάφορα νομίσματα, συμπεριλαμβανομένων των κρυπτονομισμάτων όπως το bitcoin ή τα μετρητά. Είπε ότι θα χρεώσει μεταξύ 6 και 15 εκατ. ευρώ για παρέμβαση στις εκλογές.

Ωστόσο, τα email που διέρρευσαν στον Guardian δείχνουν ότι ο Hanan αναφέρει πιο μέτριες χρεώσεις. Το ένα υποδηλώνει ότι το 2015 ζήτησε 160.000 δολάρια από τη βρετανική εταιρεία συμβούλων Cambridge Analytica που δεν λειτουργεί πλέον για συμμετοχή σε μια εκστρατεία οκτώ εβδομάδων σε μια χώρα της Λατινικής Αμερικής.

Το 2017, ο Hanan άρχισε να εργάζεται για την Cambridge Analytica, αυτή τη φορά στην Κένυα, αλλά απορρίφθηκε από την εταιρεία συμβούλων, η οποία είπε ότι «400.000-600.000 δολάρια το μήνα και πολύ περισσότερα για την αντιμετώπιση κρίσεων» ήταν περισσότερα από όσα θα πλήρωναν οι πελάτες της.

Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι καμία από αυτές τις εκστρατείες προχώρησε. Άλλα έγγραφα που διέρρευσαν, ωστόσο, αποκαλύπτουν ότι όταν ο Team Jorge εργάστηκε κρυφά στον προεδρικό αγώνα της Νιγηρίας το 2015, το έκανε μαζί με την Cambridge Analytica.

Ο Alexander Nix, ο οποίος ήταν ο διευθύνων σύμβουλος της Cambridge Analytica, αρνήθηκε να σχολιάσει λεπτομερώς, αλλά πρόσθεσε: «Η υποτιθέμενη πληροφόρησή σας αμφισβητείται».

Η ομάδα Jorge έστειλε επίσης στην εταιρεία πολιτικών συμβούλων του Nix ένα βίντεο που παρουσιάζει μια πρώιμη επανάληψη του λογισμικού παραπληροφόρησης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που διαθέτει τώρα με την ονομασία “Στόχοι”. Ο Χάναν είπε σε ένα email ότι το εργαλείο, το οποίο επέτρεπε στους χρήστες να δημιουργήσουν έως και 5.000 bots για να μεταδίδουν «μαζικά μηνύματα» και «προπαγάνδα», είχε χρησιμοποιηθεί σε 17 εκλογές.

«Είναι το δικό μας αναπτυγμένο σύστημα δημιουργίας και ανάπτυξης δικτύου Semi-Auto Avatar», είπε, προσθέτοντας ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε οποιαδήποτε γλώσσα και πωλείται ως υπηρεσία, αν και το λογισμικό θα μπορούσε να αγοραστεί «αν η τιμή είναι σωστή».

Το λογισμικό διαχείρισης bot της ομάδας Jorge φαίνεται να έχει αυξηθεί σημαντικά μέχρι το 2022, σύμφωνα με όσα είπε ο Hanan στους μυστικούς δημοσιογράφους. Είπε ότι έλεγχε έναν πολυεθνικό στρατό με περισσότερα από 30.000 avatars, με ψηφιακές ιστορίες που εκτείνονται χρόνια πίσω.

Σύμφωνα με τον Hanan, το Aims επιτρέπει στους χρήστες να δημιουργούν χιλιάδες ψεύτικους λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Επιδεικνύοντας τη διεπαφή Aims, ο Hanan έκανε κύλιση σε δεκάδες avatar και έδειξε πώς θα μπορούσαν να δημιουργηθούν ψεύτικα προφίλ σε μια στιγμή, χρησιμοποιώντας καρτέλες για να επιλέξουν εθνικότητα και φύλο και στη συνέχεια αντιστοιχίζοντας φωτογραφίες προφίλ με ονόματα.

«Αυτό είναι Ισπανικό, Ρωσικό, βλέπετε λογαριασμούς που φέρονται να ανήκουν σε Ασιάτες, Μουσουλμάνους κ.α.», είπε στους μυστικούς δημοσιογράφους, πριν καταλήξει σε μια εικόνα μιας λευκής γυναίκας. «Σοφία Ουάιλντ, μου αρέσει το όνομα. Βρετανή. Έχει ήδη email, ημερομηνία γέννησης, τα πάντα.”

Ο Χάναν ήταν επιφυλακτικός όταν ρωτήθηκε από πού προέρχονταν οι φωτογραφίες για τα avatar του. Ωστόσο, ο Guardian και οι συνεργάτες του έχουν ανακαλύψει αρκετές περιπτώσεις στις οποίες έχουν συλλεχθεί εικόνες από τους λογαριασμούς των μέσων κοινωνικής δικτύωσης πραγματικών ανθρώπων. Η φωτογραφία της «Sophia Wilde», για παράδειγμα, φαίνεται να έχει κλαπεί από έναν ρωσικό λογαριασμό κοινωνικής δικτύωσης που ανήκει σε μια γυναίκα που ζει στο Λιντς.

Ο Guardian και οι εταίροι του για την αναφορά παρακολούθησαν τη δραστηριότητα ρομπότ που συνδέεται με το Aims στο διαδίκτυο. Ήταν πίσω από ψεύτικες καμπάνιες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που αφορούσαν κυρίως εμπορικές διαμάχες, σε περίπου 20 χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Γερμανία, την Ελβετία, το Μεξικό, τη Σενεγάλη, την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Αυτή την εβδομάδα η Meta, η ιδιοκτήτρια του Facebook, κατέρριψε τα ρομπότ που συνδέονται με την Aims στην πλατφόρμα της, αφού οι δημοσιογράφοι μοιράστηκαν ένα δείγμα των ψεύτικων λογαριασμών με την εταιρεία. Την Τρίτη, ένας εκπρόσωπος της Meta συνέδεσε τα ρομπότ του Aims με άλλα που συνδέθηκαν το 2019 με μια άλλη, πλέον ανενεργή ισραηλινή εταιρεία, την οποία απαγόρευσε από την πλατφόρμα.

«Αυτή η τελευταία δραστηριότητα είναι μια προσπάθεια από ορισμένα από τα ίδια άτομα να επιστρέψουν και τα αφαιρέσαμε για παραβίαση των πολιτικών μας», είπε ο εκπρόσωπος. «Η τελευταία δραστηριότητα της ομάδας φαίνεται να επικεντρώθηκε στη διεξαγωγή ψεύτικων αναφορών στο Διαδίκτυο ή στη δημιουργία κατασκευασμένων ιστοριών σε κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης».

Εκτός από τον Aims, ο Hanan είπε στους δημοσιογράφους για τη “μηχανή blogger” του – ένα αυτοματοποιημένο σύστημα για τη δημιουργία ιστοσελίδων που θα μπορούσαν στη συνέχεια να χρησιμοποιήσουν τα προφίλ κοινωνικών μέσων που ελέγχονται από την Aims για να διαδώσουν ψεύτικες ειδήσεις στο διαδίκτυο. «Αφού πρώτα δημιουργήσεις …αξιοπιστία, τότε μπορείς να χειραγωγήσεις», είπε.

«Θα σας δείξω πόσο ασφαλές είναι το Telegram»

Δεν ήταν λιγότερο ανησυχητικές οι επιδείξεις του Hanan για τις δυνατότητες hacking της ομάδας του, στις οποίες έδειξε στους δημοσιογράφους πώς μπορούσε να διεισδύσει στους λογαριασμούς Telegram και Gmail. Σε μια περίπτωση, ανέδειξε στην οθόνη τον λογαριασμό Gmail ενός άνδρα που περιγράφεται ως «βοηθός ενός σημαντικού άντρα» στις γενικές εκλογές στην Κένυα, που ήταν λίγες μέρες μακριά.

«Σήμερα, αν κάποιος έχει Gmail, σημαίνει ότι έχει πολλά περισσότερα από ένα απλό email», είπε ο Hanan καθώς έκανε κλικ στα email του στόχου, τους πρόχειρους φακέλους, τις επαφές και τις μονάδες δίσκου. Στη συνέχεια έδειξε πώς ισχυρίστηκε ότι μπορούσε να έχει πρόσβαση σε λογαριασμούς στο Telegram, μια εφαρμογή κρυπτογραφημένης ανταλλαγής μηνυμάτων.
Ένας από τους λογαριασμούς Telegram που ισχυρίστηκε ότι διείσδυσε ανήκε σε άτομο στην Ινδονησία, ενώ οι άλλοι δύο φαινόταν ότι ανήκουν σε Κενυάτες που συμμετείχαν στις τρέχουσες γενικές εκλογές και κοντά στον τότε υποψήφιο Γουίλιαμ Ρούτο, ο οποίος τελικά κέρδισε την προεδρία.

«Ξέρω ότι σε ορισμένες χώρες πιστεύουν ότι το Telegram είναι ασφαλές. Θα σας δείξω πόσο ασφαλές είναι», είπε, προτού εμφανίσει μια οθόνη στην οποία φαινόταν να κάνει κύλιση στις επαφές του Telegram ενός Κενυάτη στρατηγού που εργαζόταν για τον Ρούτο εκείνη την εποχή.

Στη συνέχεια, ο Hanan έδειξε πώς η πρόσβαση στο Telegram θα μπορούσε να παραποιηθεί για να σπείρει αταξία.

Πληκτρολογώντας τις λέξεις «γεια σου, πώς είσαι καλή μου», η Hanan φάνηκε να στέλνει ένα μήνυμα από τον λογαριασμό του Κενυάτη στρατηγού σε μία από τις επαφές τους. «Δεν παρακολουθώ απλώς», καυχήθηκε ο Χάναν, προτού εξηγήσει πώς η χειραγώγηση της εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων για την αποστολή μηνυμάτων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να δημιουργήσει χάος στην προεκλογική εκστρατεία ενός αντιπάλου.

«Ένα από τα μεγαλύτερα πράγματα είναι να βάζεις μπαστούνια ανάμεσα στους σωστούς ανθρώπους, καταλαβαίνεις», είπε. «Και μπορώ να του γράψω τι σκέφτομαι για τη γυναίκα του ή τι σκέφτομαι για την τελευταία του ομιλία ή μπορώ να του πω ότι του υποσχέθηκα ότι θα είναι ο επόμενος αρχηγός του προσωπικού μου, εντάξει;»

Στη συνέχεια, ο Χάναν έδειξε πώς – αφού είχε διαβαστεί το μήνυμα – μπορούσε να το «σβήσει» για να καλύψει τα ίχνη του. Αλλά όταν ο Χάναν επανέλαβε αυτό το τέχνασμα, χακάροντας τον λογαριασμό Telegram του δεύτερου στενού συμβούλου του Ρούτο, έκανε ένα λάθος.

Αφού έστειλε ένα αβλαβές μήνυμα Telegram που αποτελείται μόνο από τον αριθμό “11” σε μία από τις επαφές του θύματος hacking, δεν κατάφερε να το διαγράψει σωστά.

Ένας δημοσιογράφος στην κοινοπραξία μπόρεσε αργότερα να εντοπίσει τον παραλήπτη αυτού του μηνύματος και του δόθηκε άδεια να ελέγξει το τηλέφωνο του ατόμου. Το μήνυμα “11” εξακολουθούσε να είναι ορατό στον λογαριασμό τους στο Telegram, παρέχοντας στοιχεία ότι η διείσδυση του λογαριασμού από την ομάδα Jorge ήταν γνήσια.

Ο Χάναν πρότεινε στους μυστικούς δημοσιογράφους ότι ορισμένες από τις μεθόδους πειρατείας του εκμεταλλεύονταν ευπάθειες στο παγκόσμιο σύστημα τηλεπικοινωνιών σηματοδότησης, SS7, το οποίο για δεκαετίες θεωρείται από τους ειδικούς ως αδύναμο σημείο στο τηλεπικοινωνιακό δίκτυο.

Η Google, η οποία εκτελεί την υπηρεσία Gmail, αρνήθηκε να σχολιάσει. Η Telegram είπε ότι «το πρόβλημα των τρωτών σημείων SS7» ήταν ευρέως γνωστό και «δεν είναι μοναδικό στο Telegram». Πρόσθεσαν: «Οι λογαριασμοί σε οποιοδήποτε μαζικά δημοφιλές δίκτυο κοινωνικών μέσων ή εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων μπορεί να είναι ευάλωτοι σε πειρατεία ή πλαστοπροσωπία, εκτός εάν οι χρήστες ακολουθήσουν τις συστάσεις ασφαλείας και λάβουν τις κατάλληλες προφυλάξεις για να διατηρήσουν τους λογαριασμούς τους ασφαλείς».

Ο Χανάν δεν απάντησε σε λεπτομερή αιτήματα για σχολιασμό, ισχυριζόμενος ότι χρειαζόταν «έγκριση» από μια απροσδιόριστη αρχή πριν το κάνει. Ωστόσο, πρόσθεσε: «Για να είμαι σαφής, αρνούμαι οποιαδήποτε αδικοπραγία».

Ο Zohar Hanan, ο αδερφός του και συνεργάτης του, πρόσθεσε: «Δουλεύω όλη μου τη ζωή σύμφωνα με το νόμο!»

Πηγή: Guardian