Ωστόσο, πίσω από τις θερμές δηλώσεις και την εικόνα επαναπροσέγγισης, η πραγματικότητα παραμένει πολύ πιο σύνθετη. Η μετοχή της Boeing υποχώρησε, καθώς οι αγορές περίμεναν πολύ μεγαλύτερη παραγγελία, ενώ την ίδια στιγμή η αμερικανική κυβέρνηση συνέχισε να στέλνει σκληρά μηνύματα προς το Πεκίνο για το Ιράν, την τεχνητή νοημοσύνη, την κυβερνοασφάλεια, την Ταϊβάν και την κινεζική επιρροή στις ΗΠΑ.

Το αποτέλεσμα είναι μια συνάντηση με δύο παράλληλες αναγνώσεις: στην επιφάνεια, συμφωνίες και φιλοφρονήσεις· στο παρασκήνιο, βαθιά καχυποψία και γεωπολιτικός ανταγωνισμός.

Η ανακοίνωση Τραμπ για τα 200 Boeing

Σε απόσπασμα συνέντευξης που παραχώρησε στο Fox News μετά τη συνάντησή του με τον Σι Τζινπίνγκ, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Κινέζος πρόεδρος αποδέχθηκε την αγορά 200 αεροσκαφών της Boeing.

«Ένα από τα πράγματα που εκείνος αποδέχθηκε είναι να αγοράσει 200 αεροσκάφη. Boeing. 200 μεγάλα», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Όταν ρωτήθηκε αν πρόκειται για οριστική δέσμευση, απάντησε: «Πιστεύω πως είναι μια δέσμευση», χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες για τα μοντέλα, την αξία, το χρονοδιάγραμμα ή τις κινεζικές εταιρείες που θα παραλάβουν τα αεροσκάφη.

Η απουσία συγκεκριμένων στοιχείων είναι κρίσιμη. Στην αεροπορική βιομηχανία, υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε πολιτική δήλωση, προσύμφωνο, μνημόνιο κατανόησης και δεσμευτική παραγγελία. Μέχρι να υπάρξουν ανακοινώσεις από την Boeing ή από κινεζικές αεροπορικές εταιρείες, η δήλωση Τραμπ παραμένει πολιτικά σημαντική αλλά εμπορικά ατελής.

Γιατί έπεσε η μετοχή της Boeing

Η ανακοίνωση για 200 αεροσκάφη θα μπορούσε υπό άλλες συνθήκες να θεωρηθεί εντυπωσιακή. Όμως η Wall Street αντέδρασε αρνητικά, επειδή οι προσδοκίες είχαν ανέβει πολύ ψηλότερα.

Αμερικανικά μέσα μετέδιδαν εδώ και μήνες ότι το Πεκίνο θα μπορούσε να προχωρήσει σε παραγγελία-ρεκόρ περίπου 500 Boeing 737 MAX και ακόμη περίπου 100 μεγάλων αεροσκαφών, όπως τα 787 Dreamliner και 777. Σε αυτό το πλαίσιο, τα «200 μεγάλα» αεροσκάφη που ανέφερε ο Τραμπ εμφανίστηκαν ως αποτέλεσμα χαμηλότερο από το αναμενόμενο.

Η μετοχή της Boeing κατέγραψε πτώση άνω του 5% μετά τη δημοσιοποίηση του αποσπάσματος της συνέντευξης, προτού περιορίσει μέρος των απωλειών της. Γύρω στις 19:55 ώρα Ελλάδας, η πτώση διαμορφωνόταν κοντά στο 4%.

Με άλλα λόγια, η αγορά δεν τιμώρησε μια μικρή συμφωνία. Τιμώρησε μια συμφωνία που φάνηκε μικρότερη από τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί.

Η Boeing ως σύμβολο της εμπορικής προσέγγισης

Η παρουσία του Κέλι Όρτμπεργκ, επικεφαλής της Boeing, στην αμερικανική επιχειρηματική αποστολή που συνόδευσε τον Τραμπ στην Κίνα, έδειχνε εξαρχής ότι η αεροπορική βιομηχανία θα είχε κεντρικό ρόλο στις συζητήσεις.

Νωρίτερα, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ είχε δηλώσει στο CNBC ότι αναμένει «μεγάλες παραγγελίες» για την Boeing. Η δήλωση αυτή είχε ενισχύσει τις προσδοκίες ότι η συνάντηση Τραμπ – Σι θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια θεαματική εμπορική ανακοίνωση.

Για τον Τραμπ, μια μεγάλη κινεζική παραγγελία Boeing προσφέρει ισχυρό πολιτικό υλικό: αμερικανική βιομηχανία, εξαγωγές, θέσεις εργασίας και διαπραγματευτική επιτυχία απέναντι στο Πεκίνο. Για τον Σι, αντίστοιχα, μια τέτοια κίνηση επιτρέπει στην Κίνα να δείξει διάθεση αποκλιμάκωσης χωρίς να κάνει εμφανείς στρατηγικές παραχωρήσεις.

Όμως η Boeing είναι μόνο η βιτρίνα. Η πραγματική σχέση ΗΠΑ – Κίνας κρίνεται σε πολύ σκληρότερα πεδία.

Η εντολή του Λευκού Οίκου: «Μην προκαλείτε την Κίνα»

Σύμφωνα με το δεύτερο κείμενο που έχεις συγκεντρώσει, ο Λευκός Οίκος είχε στείλει μήνυμα σε ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους μήνες πριν από την άφιξη του Τραμπ στο Πεκίνο: να αποφύγουν περιττές αντιπαραθέσεις με την Κίνα, μικρές ή μεγάλες, οι οποίες θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την προσπάθεια του προέδρου για προσέγγιση.

Η οδηγία αυτή είναι αποκαλυπτική. Δείχνει ότι ο Τραμπ ήθελε να εμφανιστεί στο Πεκίνο ως ηγέτης που μπορεί να κλείσει συμφωνίες με τον μεγαλύτερο οικονομικό, στρατιωτικό και τεχνολογικό ανταγωνιστή των ΗΠΑ.

Όμως η πραγματικότητα δεν ακολούθησε τη γραμμή του Λευκού Οίκου. Τις εβδομάδες πριν από τη συνάντηση, η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε σε σειρά κινήσεων που έδειχναν ακριβώς το αντίθετο: κυρώσεις, κατηγορίες για τεχνολογική κλοπή, κυβερνοαπειλές, διώξεις για κινεζική επιρροή και μέτρα για κινεζικές εταιρείες που φέρονται να συνδέονται με το Ιράν.

Οι κυρώσεις για το Ιράν και το μήνυμα προς το Πεκίνο

Ένα από τα πιο ευαίσθητα πεδία ήταν το Ιράν. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις σε κινεζικές εταιρείες που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, παρείχαν δεδομένα στόχευσης στην Τεχεράνη, επιτρέποντας επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων στη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, υπήρξαν ενέργειες κατά μεσαίου μεγέθους κινεζικών εισαγωγέων πετρελαίου, οι οποίοι φέρονται να αγόραζαν μυστικά ιρανικό πετρέλαιο. Η Ουάσιγκτον θέλει να πιέσει το Πεκίνο να περιορίσει τους οικονομικούς διαύλους που στηρίζουν την Τεχεράνη, ειδικά σε μια περίοδο όπου η κρίση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Αυτό δημιουργεί μια εμφανή αντίφαση. Από τη μία, ο Τραμπ μιλά για καλή σχέση με τον Σι και για νέες εμπορικές συμφωνίες. Από την άλλη, η ίδια του η κυβέρνηση επιβάλλει μέτρα σε κινεζικές εταιρείες για μια υπόθεση που αγγίζει την ασφάλεια των αμερικανικών δυνάμεων.

Η Ταϊβάν παραμένει η μεγάλη κόκκινη γραμμή

Το μεγαλύτερο στρατηγικό αγκάθι παραμένει η Ταϊβάν. Η κυβέρνηση Τραμπ, σύμφωνα με το κείμενο, έχει σχεδιάσει πακέτο στρατιωτικής βοήθειας ύψους 13 δισ. δολαρίων προς την Ταϊβάν, αλλά η τελική έγκριση καθυστέρησε μέχρι την επιστροφή του Αμερικανού προέδρου από την Κίνα.

Η καθυστέρηση αυτή δεν είναι τυχαία. Έδωσε στον Σι Τζινπίνγκ χρόνο να εκφράσει τις αντιρρήσεις του και επέτρεψε στον Τραμπ να αποφύγει μια άμεση έκρηξη στη συνάντηση του Πεκίνου.

Παρά ταύτα, ο Σι προειδοποίησε τον Τραμπ ότι μπορεί να υπάρξουν «συγκρούσεις» ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις εξαιτίας της Ταϊβάν. Η προειδοποίηση αυτή δείχνει ότι, όσα Boeing κι αν αγοράσει η Κίνα, το ζήτημα της Ταϊβάν εξακολουθεί να έχει τη δύναμη να τινάξει στον αέρα οποιαδήποτε περίοδο αποκλιμάκωσης.

Τεχνητή νοημοσύνη και κατηγορίες για κινεζική κλοπή τεχνολογίας

Ένα ακόμη μέτωπο αφορά την τεχνητή νοημοσύνη. Ο Λευκός Οίκος έχει κατηγορήσει την Κίνα ότι κλέβει ή αντιγράφει μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης από αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες, χρησιμοποιώντας την τεχνική του λεγόμενου «distillation», δηλαδή την εκπαίδευση μικρότερων μοντέλων πάνω σε μεγαλύτερα και ακριβότερα συστήματα.

Στα τέλη Απριλίου, ο Μάικλ Κράτσιος, σύμβουλος του προέδρου για την επιστήμη και την τεχνολογία, κατηγόρησε κινεζικές οντότητες ότι εκμεταλλεύονται αμερικανική τεχνογνωσία και καινοτομία για να αναπτύξουν δικά τους προηγμένα συστήματα AI.

Αυτό το πεδίο έχει τεράστια σημασία. Η αντιπαράθεση ΗΠΑ – Κίνας δεν αφορά πλέον μόνο δασμούς, εμπορικά ελλείμματα ή αεροσκάφη. Αφορά την κυριαρχία στις τεχνολογίες που θα καθορίσουν την οικονομική και στρατιωτική ισχύ τις επόμενες δεκαετίες.

Κυβερνοασφάλεια: Το αόρατο μέτωπο

Το δεύτερο κείμενο αναφέρεται επίσης σε προειδοποιήσεις αμερικανικών και συμμαχικών υπηρεσιών για κινεζικές κυβερνοαπειλές. Οι ΗΠΑ, μαζί με υπηρεσίες από τη Βρετανία, την Ιαπωνία και άλλες χώρες, έχουν προειδοποιήσει για εξελισσόμενες τακτικές Κινέζων κρατικά υποστηριζόμενων χάκερ.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε η αναφορά ότι Κινέζοι χάκερ φέρονται να βρέθηκαν ξανά μέσα σε ευαίσθητη εσωτερική βάση δεδομένων του FBI, η οποία περιέχει πληροφορίες για στόχους παρακολούθησης.

Αυτό το είδος δραστηριότητας είναι δύσκολο να ενταχθεί σε ένα αφήγημα «νέας φιλίας». Ακόμη κι αν οι ηγέτες ανταλλάσσουν θερμές δηλώσεις, οι υπηρεσίες ασφαλείας και πληροφοριών των δύο χωρών εξακολουθούν να λειτουργούν σε περιβάλλον βαθιάς αντιπαλότητας.

Κινεζική επιρροή στις ΗΠΑ και η υπόθεση της δημάρχου στην Καλιφόρνια

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η υπόθεση της Άιλιν Γουάνγκ, δημάρχου της Αρκέιντια στην Καλιφόρνια, η οποία κατηγορήθηκε από ομοσπονδιακούς εισαγγελείς ότι εργαζόταν παράνομα για το Πεκίνο.

Η χρονική στιγμή των κατηγοριών, λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο Τραμπ – Σι, μπορεί να ήταν συμπτωματική. Όμως πολιτικά ήταν δύσκολο να περάσει απαρατήρητη. Η υπόθεση ενίσχυσε το αφήγημα των «γερακιών» της Ουάσιγκτον ότι η Κίνα δεν είναι απλώς εμπορικός ανταγωνιστής, αλλά επιχειρεί να επηρεάσει θεσμούς, υποδομές και πολιτικές διαδικασίες μέσα στις ΗΠΑ.

Ο Τραμπ μιλά για φιλία, τα «γεράκια» μιλούν για απειλή

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι η απόσταση ανάμεσα στον τόνο του ίδιου του Τραμπ και στις κινήσεις πολλών αξιωματούχων της κυβέρνησής του.

Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε συμφιλιωτικός. Είπε στον Σι ότι είναι «σπουδαίος ηγέτης» και ότι είναι «τιμή» του να είναι φίλος του. Η δημόσια εικόνα ήταν αυτή μιας προσπάθειας επαναπροσέγγισης.

Όμως οι σκληροπυρηνικοί αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ φαίνεται να κινούνται σε άλλη λογική: να υπενθυμίσουν, ακόμη και στον ίδιο τον πρόεδρο, ότι η Κίνα παραμένει η μεγαλύτερη γεωπολιτική απειλή για τις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με την ανάλυση που παρέθεσες, ειδικοί θεωρούν ότι η πρόσφατη έκρηξη μέτρων κατά της Κίνας μπορεί να είχε και εσωτερικό αποδέκτη: τον ίδιο τον Τραμπ. Να τον αναγκάσει δηλαδή να δει στοιχεία για κινεζικές ενέργειες που υπονομεύουν τις ΗΠΑ ή τους συμμάχους τους, ακόμη κι αν ο ίδιος προτιμά να δίνει έμφαση στην προσωπική σχέση του με τον Σι.

Η νέα στρατηγική πραγματικότητα

Η αμερικανική στρατηγική απέναντι στην Κίνα εμφανίζεται σήμερα διπλή. Από τη μία, ο Τραμπ θέλει συμφωνίες, αγορές, εξαγωγές και μια εικόνα προσωπικής διπλωματικής επιτυχίας. Από την άλλη, το κράτος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ βλέπει την Κίνα ως μακροπρόθεσμο αντίπαλο σε στρατιωτικό, τεχνολογικό και γεωπολιτικό επίπεδο.

Αυτό εξηγεί γιατί οι ίδιες ημέρες που παράγουν συζητήσεις για Boeing και εμπορικές παραγγελίες παράγουν ταυτόχρονα κυρώσεις, κατηγορίες για κυβερνοεπιθέσεις, ανησυχίες για AI και προειδοποιήσεις για την Ταϊβάν.

Η σχέση ΗΠΑ – Κίνας δεν χωρά σε απλές κατηγορίες. Δεν είναι ούτε καθαρή προσέγγιση ούτε ανοιχτή σύγκρουση. Είναι ένας ανταγωνισμός που διαχειρίζεται προσωρινές συμφωνίες χωρίς να αναιρεί τη στρατηγική καχυποψία.

Τι σημαίνει η συνάντηση Τραμπ – Σι

Η συνάντηση στο Πεκίνο έδωσε στον Τραμπ την ευκαιρία να παρουσιάσει εμπορικά αποτελέσματα: Boeing, ενέργεια, πιθανές αγορές αμερικανικών προϊόντων. Έδωσε επίσης στον Σι την ευκαιρία να εμφανιστεί ως ισότιμος συνομιλητής της Ουάσιγκτον και να θέσει τις κινεζικές κόκκινες γραμμές, κυρίως για την Ταϊβάν.

Όμως δεν έλυσε τα βαθύτερα προβλήματα. Η μετοχή της Boeing υπενθύμισε ότι οι αγορές ζητούν συγκεκριμένες συμφωνίες, όχι μόνο πολιτικές δηλώσεις. Οι κυρώσεις και οι κατηγορίες κατά κινεζικών εταιρειών υπενθύμισαν ότι η αμερικανική κρατική μηχανή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την Κίνα ως αντίπαλο. Και η προειδοποίηση Σι για την Ταϊβάν έδειξε ότι ο κίνδυνος σύγκρουσης δεν έχει εξαφανιστεί.

Το συμπέρασμα

Η ανακοίνωση Τραμπ για 200 αεροσκάφη Boeing είναι σημαντική, αλλά δεν αρκεί για να αλλάξει τη μεγάλη εικόνα. Η πτώση της μετοχής της Boeing έδειξε ότι οι επενδυτές περίμεναν περισσότερα, ενώ η απουσία λεπτομερειών αφήνει ανοιχτό το ερώτημα αν πρόκειται για δεσμευτική συμφωνία ή για πολιτική υπόσχεση.

Την ίδια στιγμή, οι σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας παραμένουν γεμάτες αντιφάσεις. Ο Τραμπ μιλά για φιλία με τον Σι και για εμπορικές συμφωνίες, αλλά η κυβέρνησή του επιβάλλει κυρώσεις, προειδοποιεί για κινεζικές κυβερνοαπειλές, κατηγορεί το Πεκίνο για κλοπή τεχνολογίας και ετοιμάζει πακέτο στρατιωτικής βοήθειας προς την Ταϊβάν.

Η συνάντηση στο Πεκίνο μπορεί να προσέφερε μια εικόνα αποκλιμάκωσης. Δεν άλλαξε, όμως, τη βασική πραγματικότητα: ΗΠΑ και Κίνα παραμένουν εγκλωβισμένες σε έναν μακροχρόνιο ανταγωνισμό, όπου κάθε εμπορική συμφωνία μπορεί να λειτουργεί ως γέφυρα, αλλά κάθε ζήτημα ασφάλειας μπορεί να τη γκρεμίσει.

Όπως έγινε γνωστό, το περιστατικό αφορούσε την πτήση 803 της αμερικανικής εταιρείας, η οποία εκτελούνταν με αεροσκάφος τύπου Boeing 777-200 και επέστρεψε με ασφάλεια στο Διεθνές Αεροδρόμιο Washington Dulles, στη βόρεια Βιρτζίνια. Η FAA γνωστοποίησε επίσης ότι έχει ξεκινήσει έρευνα για να διαπιστωθούν τα ακριβή αίτια της βλάβης.

Σε μήνυμά της προς τους επιβάτες, η αεροπορική εταιρεία ανέφερε: «Ζητούμε συγγνώμη για την απρόσμενη επιστροφή στο αεροδρόμιο Washington Dulles. Η ομάδα συντήρησής μας χρειάζεται να επιδιορθώσει ένα τεχνικό ζήτημα στο αεροσκάφος πριν μπορέσουμε να αναχωρήσουμε ξανά. Εκτιμούμε την υπομονή σας και θα σας κρατάμε ενήμερους μόλις έχουμε περισσότερες πληροφορίες».

Σύμφωνα με ανακοίνωση της η τουρκική αεροπορική εταιρία Turkish Airlines αποφάσισε να αγοράσει 75 αεροσκάφη από την Boeing, τα 50 από αυτά σε παραγγελία και τα 25 σε καθεστώς εναλλακτικής επιλογής (option) για τους τύπους B787-9 και B-787-10.

Σε μία ανακοίνωση προς το Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης η τουρκική αεροπορική εταιρία ανέφερε ότι έχει ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις με την Boeing για τη συνολική αγορά 150 αεροσκαφών.

Από αυτά, τα 100 σε παραγγελία και τα υπόλοιπα 50 σε καθεστώς εναλλακτικής επιλογής για τους τύπους 737-8/10 MAX.

Τέλος η Turkish Airlines διευκρινίζει ότι οι παραγγελίες για τα αεροσκάφη 737-8/10 MAX θα γίνουν ανάλογα με την επιτυχή κατάληξη των συζητήσεων που διεξάγονται με την εταιρία παραγωγής κινητήρων CFM International.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι θα υποδεχθεί τον Τούρκο πρόεδρο στην Ουάσιγκτον στις 25 Σεπτεμβρίου, μετά τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Οι συνομιλίες αναμένεται να επικεντρωθούν τόσο στις εμπορικές και αμυντικές συμφωνίες όσο και στην αναζήτηση λύσης για το αδιέξοδο που είχε προκύψει με το πρόγραμμα των F-35, από το οποίο η Άγκυρα αποκλείστηκε λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η Boeing έχει ήδη διαμορφώσει πλαίσιο συνεργασίας με την Turkish Airlines, το οποίο ενδέχεται να ανακοινωθεί κατά την επίσκεψη Ερντογάν στις ΗΠΑ. Ο εκπρόσωπος της αεροπορικής, Γιαχγιά Ουστούν, επιβεβαίωσε ότι οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, αν και δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση. Η Lockheed Martin από την πλευρά της τηρεί σιγή.

Για τον Τραμπ, η συμφωνία αυτή συνδέεται άμεσα με την προσπάθειά του να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ. Η Boeing, που φέτος έχει ξεπεράσει σε πωλήσεις την Airbus, βλέπει τις μετοχές της να ενισχύονται σημαντικά, ενώ η Turkish Airlines επιδιώκει να διπλασιάσει τον στόλο της μέσα στην επόμενη δεκαετία και να καθιερώσει την Κωνσταντινούπολη ως διεθνές αεροπορικό hub, αντίστοιχο με το Ντουμπάι.

Ο πρόεδρος της εταιρείας, Αχμέτ Μπολάτ, είχε αποκαλύψει πέρυσι ότι βρίσκονται σε συζητήσεις με την Boeing για αγορά 250 αεροσκαφών – κυρίως 737 Max και 787 Dreamliner. Η εξέλιξη αυτή, αν επιβεβαιωθεί, θα σημάνει την ολοκλήρωση μιας μακράς διαπραγμάτευσης και θα ενισχύσει τον στρατηγικό ρόλο της Turkish Airlines στη διεθνή αεροπορική αγορά.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την αγωγή οι δυο εταιρείες ήξεραν πως υπάρχει πρόβλημα με το αεροσκάφος και κίνδυνος συντριβής λόγω προβλήματος στη ροή καυσίμων αλλά παρόλα αυτά διέθεσαν στην αγορά το 787 Dreamliner και τα εξαρτήματά του. Συνολικά 229 επιβάτες, 12 μέλη πληρώματος καμπίνας και 19 άτομα στο έδαφος έχασαν τη ζωή τους όταν το αεροπλάνο συνετρίβη.

Η αγωγή που κατατέθηκε την Τρίτη από τη δικηγορική εταιρεία Lanier με έδρα το Τέξας και την οποία είδε το BBC, ανέφερε ότι ελαττωματικοί διακόπτες καυσίμου προκάλεσαν το δυστύχημα. Οι οικογένειες κατηγορούν τις εταιρείες για κατασκευαστικό λάθος και τονίζουν πως δεν έκαναν «τίποτα» παρά το γεγονός ότι γνώριζαν τους κινδύνους του σχεδιασμού του αεροσκάφους.

Η πτήση 171 της Air India είχε προορισμό το αεροδρόμιο Γκάτγουικ του Λονδίνου. Αφορούσε ένα Boeing 787, που συνετρίβη λίγο μετά την απογείωσή του από το Αχμενταμπάντ, σκοτώνοντας 260 άτομα. Το θέμα του καυσίμου είχε μπει στο επίκεντρο των ερευνητών, μετά από προκαταρκτική έρευνα που διαπίστωσε ότι η παροχή του στους κινητήρες διακόπηκε λίγο μετά την απογείωση του αεροπλάνου.

Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) είχε δηλώσει νωρίτερα ότι οι διακόπτες ελέγχου καυσίμου στα αεροπλάνα της Boeing είναι ασφαλείς.

Η αμερικανική κατασκευαστική εταιρεία αεροσκαφών δεν απάντησε για το θέμα αλλά επικαλέστηκε την προκαταρκτική έκθεση έρευνας του Γραφείου Διερεύνησης Ατυχημάτων Αεροσκαφών της Ινδίας (AAIB) για τη συντριβή. Δεν είναι η πρώτη φορά που τα αεροσκάφη της Boeing μπαίνουν στο στόχαστρο.

Η εταιρεία επικαλέστηκε μια συμβουλή της FAA του 2018 που προέτρεπε – αλλά δεν υποχρέωνε – τους χειριστές να επιθεωρήσουν τον μηχανισμό κλειδώματος των διακοπτών καυσίμου για να διασφαλίσουν ότι δεν θα μπορούσε να μετακινηθεί κατά λάθος, διακόπτοντας έτσι την παροχή καυσίμου.

Στην περίπτωση της πτήσης 171 της Air India, ο διακόπτης μετακινήθηκε από τη θέση «λειτουργία» στη θέση «αποκοπής», παρεμποδίζοντας την ώθηση του αεροπλάνου, σύμφωνα με την προκαταρκτική έκθεση έρευνας της AAIB. Οι οικογένειες δήλωσαν ότι αυτό ισοδυναμούσε με κατασκευαστικό λάθος, που «επέτρεψε την ακούσια διακοπή της παροχής καυσίμου και την πλήρη απώλεια της ώσης που ήταν απαραίτητη για την πρόωση» του αεροπλάνου.

Στην αγωγή τονίζεται πως οι δυο εταιρείες, η κατασκευαστική και η εταιρεία ανταλλακτικών δεν προειδοποίησαν τις αεροπορικές εταιρείες ότι οι διακόπτες χρειάζονταν έλεγχο και επισκευή και δεν παρείχαν ανταλλακτικά για να μπορέσουν οι πελάτες τους να τους εγκαταστήσουν.

«Περίπου 3.200 εργαζόμενοι υψηλής εξειδίκευσης (…) ψήφισαν (χθες) Κυριακή 3η Αυγούστου 2025 υπέρ της απόρριψης της σύμβασης» που πρότεινε η διεύθυνση της Μπόινγκ, ανέφερε το συνδικάτο IAM (Internation Association of Machinists and Aerospace Workers, διεθνής ένωση χειριστών μηχανημάτων και εργαζομένων στην αεροδιαστημική βιομηχανία) σε ανακοίνωσή του.

«Θα αρχίσει απεργία τα μεσάνυχτα της Δευτέρας 4ης Αυγούστου», πρόσθεσε το συνδικάτο.

«Τα μέλη του τομέα 837 του IAM εκφράστηκαν δυνατά και καθαρά: αξίζουν σύμβαση που θα αντανακλά τις ικανότητές τους, την αφοσίωσή τους και τον απαραίτητο ρόλο που διαδραματίζουν στην άμυνα της χώρας μας», επισήμανε ο Τομ Μπέλιγκ, αντιπρόσωπος του συνδικαλιστικού φορέα, σε ανακοίνωσή του.

«Το συνδικάτο μας είναι βασισμένο στη δημοκρατία» και τα μέλη έχουν κάθε δικαίωμα να αξιώνουν «σύμβαση αντίστοιχη της συμβολής τους», πρόσθεσε χθες ο Μπράιαν Μπράιαντ, ο πρόεδρος του IAM.

Η αρχική πρόταση της Μπόινγκ, που απορρίφθηκε μια εβδομάδα νωρίτερα, συμπεριλάμβανε αυξήσεις μισθών 20% σε τέσσερα χρόνια και περισσότερες άδειες. Η αναθεωρημένη πρόταση προέβλεπε αυξήσεις 40%, σύμφωνα με τη διοίκηση.

Το συνδικάτο είχε προειδοποιήσει πως αν δεν κλεινόταν συμφωνία μέσα σε επτά ημέρες, ο τομέας 837 του IAM θα κήρυσσε απεργία.

«Είμαστε απογοητευμένοι που οι εργαζόμενοί μας απέρριψαν την πρόταση που προέβλεπε αυξήσεις μισθών 40% μεσοσταθμικά και επέλυε την κύρια ανησυχία τους για τις ευέλικτα ωράρια εργασίας», αντέδρασε ο Νταν Γκίλιαν, αντιπρόεδρος της Boeing Air Dominance και επικεφαλής του εργοστασίου στο Σέιντ Λούις.

Σε ανακοίνωσή του επισήμανε ότι ο όμιλος ήταν «έτοιμος να αντιμετωπίσει» την απεργιακή κινητοποίηση έχοντας καταρτίσει «σχέδιο εκτάκτου ανάγκης» που πλέον θέτει σε εφαρμογή προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι «το προσωπικό μας που δεν απεργεί θα συνεχίσει να εξυπηρετεί» τους πελάτες.

Η Μπόινγκ περνά βαθιά κρίση από την περασμένη χρονιά, λόγω προβλημάτων ποιότητας στην παραγωγή της και απεργιακή κινητοποίηση πενήντα και πλέον ημερών που παρέλυσε τα δυο μεγαλύτερα εργοστάσιά της.

Το IAM αντιπροσωπεύει κάπου 600.000 ενεργούς εργαζόμενους και συνταξιούχους στους τομείς της αεροδιαστημικής, της άμυνας, των αεροπορικών εταιρειών, των ναυπηγείων, των σιδηροδρόμων, των μεταφορών, της υγείας, του αυτοκινήτου και άλλων βιομηχανικών κλάδων στις ΗΠΑ και στον Καναδά.

Πηγή: ΑΠΕ

Ο Τραμπ, κατά τη διάρκεια της τελετής, ανέφερε πως ο διευθύνων σύμβουλος της Boeing, Κέλι Όρτμπεργκ, του επιβεβαίωσε ότι αυτή είναι «η μεγαλύτερη παραγγελία αεροσκαφών στην ιστορία της εταιρείας».

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η αξία της συμφωνίας ξεπερνά τα 200 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι 160 αεροσκάφη αποτελούν ρεκόρ για την αμερικανική βιομηχανία αεροναυπηγικής. «Συγχαρητήρια στη Boeing. Βγάλτε αυτά τα αεροσκάφη στην αγορά, βγάλτε τα εκεί έξω», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.

Στην ίδια τελετή, οι δύο ηγέτες προχώρησαν και στην υπογραφή μιας δεύτερης συμφωνίας στον τομέα της άμυνας, η οποία περιλαμβάνει δήλωση προθέσεων για ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών. Στην υπογραφή αυτής της συμφωνίας συμμετείχε και ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ.

Μετά την ολοκλήρωση της τελετής, ο Σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι σημείωσε ότι οι δύο χώρες περνούν σε «ένα νέο επίπεδο σχέσεων», ενώ ο Τραμπ σχολίασε ότι οι συζητήσεις τους περιλάμβαναν ευρύ φάσμα θεμάτων, από την κατάσταση στη Ρωσία και την Ουκρανία έως τις εντάσεις με το Ιράν.

«Μιλήσαμε για τον κόσμο, για τη Ρωσία και την Ουκρανία, όπου έχετε προσφέρει σημαντική βοήθεια με πολλούς τρόπους. Σίγουρα μιλήσαμε και για το Ιράν, μια πολύ ενδιαφέρουσα κατάσταση, για την οποία έχω την αίσθηση ότι θα υπάρξει λύση», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Κατά τη διάρκεια της κοινής τους εμφάνισης, ο Τραμπ δεν παρέλειψε να εκφράσει τον θαυμασμό του για τον Καταριανό ηγέτη, συγκρίνοντάς τον με τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τον οποίο είχε συναντήσει μία ημέρα νωρίτερα.

«Μόλις ήρθαμε από τη Σαουδική Αραβία, όπου έχουμε έναν ακόμα σπουδαίο άνθρωπο, φίλο σας. Εσείς οι δύο τα πηγαίνετε τόσο καλά, μου θυμίζετε λίγο ο ένας τον άλλον. Και οι δύο ψηλοί, ωραίοι τύποι και πολύ έξυπνοι», ανέφερε χαριτολογώντας ο Τραμπ, ο οποίος είναι γνωστός για τις υπερβολικές φιλοφρονήσεις του προς ηγέτες της περιοχής.

Είναι ίσως το μεγαλύτερο δώρο από ξένη χώρα που έχει ποτέ λάβει η κυβέρνηση των ΗΠΑ, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος με άμεση γνώση του θέματος, όπως αναφέρουν οι New York Times.

President Trump reportedly is set to accept a luxury Boeing 747-8 jumbo jet as a gift from Qatar's ruling family during his trip to the Middle East this week, and U.S. officials could convert the plane into a potential presidential aircraft. https://t.co/aRdh1xXjXY

— The Associated Press (@AP) May 11, 2025

Το αεροσκάφος αναμένεται στη συνέχεια να προσφερθεί ως δωρεά στη βιβλιοθήκη του Ντόναλντ Τραμπ, όπως αποκάλυψε ο ίδιος αξιωματούχος, κάτι που θα του επιτρέψει να συνεχίσει να το χρησιμοποιεί και ως ιδιώτης.

Δώρο αξίας 400 εκατ. δολ.

Το σχέδιο αποδοχής της δωρεάς εγείρει ουσιαστικά ηθικά ζητήματα, όπως επισημαίνουν οι ΝΥΤ, δεδομένης της τεράστιας αξίας του πολυτελούς αεροσφάφους και του γεγονότος ότι ο Τραμπ σκοπεύει να το χρησιμοποιήσει και μετά την αποχώρησή του από το προεδρικό αξίωμα. Σημειώνεται πως ένα εμπορικό Boeing 747-800 αξίζει 400 εκατ. δολάρια.

Το ιδιωτικό αεροσκάφος του Τραμπ, γνωστό ως «Trump Force One», είναι ένα παλαιότερο τζετ 757 που πέταξε για πρώτη φορά στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε από τον συνιδρυτή της Microsoft, Πολ Αλεν.

Ο Τραμπ το αγόρασε το 2011. Το αεροσκάφος του Κατάρ, αν ο Τραμπ συνεχίσει να το χρησιμοποιεί και μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο, θα αποτελέσει ένα σαφώς νεότερο αεροσκάφος που θα έχει στη διάθεσή του για δική του, προσωπική χρήση.

Breaking News: President Trump plans to accept a luxury Boeing 747 from Qatar that he will use as Air Force One and will keep using after he leaves office. The plan raises substantial ethical issues. https://t.co/Ks3PuBqrKq

— The New York Times (@nytimes) May 11, 2025

Το σχέδιο, για το οποίο υπήρξαν προηγούμενες αναφορές στο ABC News, αναμένεται να ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες, κατά τις οποίες ο Τραμπ θα πραγματοποιήσει την πρώτη μεγάλη περιοδεία της προεδρίας του σε τρεις χώρες της Μέσης Ανατολής, μεταξύ των οποίων, το Κατάρ.

Εκπληρώνεται έτσι η επιθυμία του προέδρου για την απόκτηση νέου Air Force One, έπειτα από επανειλημμένες καθυστερήσεις που αφορούσαν κυβερνητική σύμβαση με την Boeing για δύο νέα τζετ που επρόκειτο να εξυπηρετήσουν αυτόν τον σκοπό.

Ο Τραμπ «δοκίμασε» το 747 -ηλικίας δέκα ετών περίπου- το οποίο ανήκει στο Κατάρ, ενώ το αεροσκάφος ήταν σταθμευμένο στο διεθνές αεροδρόμιο του Παλμ Μπιτς τον Φεβρουάριο. Στη συνέχεια, οι New York Times ανέφεραν ότι η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο το εν λόγω τζετ να αποτελέσει το νέο Air Force One.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο οποίος έχει εστιάσει – προς το παρόν – τον εμπορικό του πόλεμο στη δεύτερη μεγαλύτερη παγκόσμια δύναμη, κάλεσε την Boeing να «κατηγορήσει την Κίνα για αθέτηση πληρωμών» επαναλαμβάνοντας για ακόμη μια φορά την κατηγορία του ότι «η φαιντανύλη από την Κίνα συνεχίζει να πλημμυρίζει» τις ΗΠΑ, προσθέτοντας: «Αυτό πρέπει να σταματήσει ΤΩΡΑ!», έγραψε σε ανάρτηση στο Truth Social.

Το 737 MAX, το οποίο προοριζόταν για την κινεζική Xiamen Airlines, προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο Boeing Field του Σιάτλ στις 6:11 μ.μ. τοπική ώρα, σύμφωνα με πηγές του Reuters.

Το αεροσκάφος, που έφερε τα διακριτικά χρώματα της Xiamen, έκανε στάσεις ανεφοδιασμού στο Γκουάμ και στη Χαβάη κατά το ταξίδι 8.000 χιλιομέτρων της επιστροφής.

Ήταν ένα από αρκετά 737 MAX που περίμεναν στο κέντρο ολοκλήρωσης της Boeing στο Zhoushan της Κίνας για τις τελικές εργασίες και την παράδοση σε κινεζικές αεροπορικές εταιρείες, ενώ θεωρείται πλέον πολύ πιθανό να επιστραφούν και άλλα.

Ο Τραμπ αύξησε αυτόν τον μήνα τους βασικούς δασμούς στις εισαγωγές από την Κίνα στο 145%. Σε αντίποινα, η Κίνα επέβαλε δασμούς 125% στα αμερικανικά προϊόντα. Για μια κινεζική αεροπορική εταιρεία, η παραλαβή ενός Boeing θα μπορούσε να γίνει απαγορευτικά δαπανηρή, καθώς ένα νέο 737 MAX έχει εκτιμώμενη αξία περίπου 55 εκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με την αεροπορική συμβουλευτική εταιρεία IBA.

Δεν είναι ξεκάθαρο ποια πλευρά πήρε την απόφαση για την επιστροφή του αεροσκάφους στις ΗΠΑ. Η Boeing δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο από το ειδησεογραφικό πρακτορείο. Η Xiamen επίσης δεν απάντησε.

Η επιστροφή του 737 MAX, του πιο δημοφιλούς μοντέλου της Boeing, αποτελεί την πιο πρόσφατη ένδειξη της αναστάτωσης στις παραδόσεις νέων αεροσκαφών, εξαιτίας της κατάρρευσης της μακροχρόνιας απαλλαγής από δασμούς που ίσχυε στην αεροναυπηγική βιομηχανία.

Ο εμπορικός πόλεμος και η φαινομενική υπαναχώρηση στις παραδόσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Boeing προσπαθεί να ανακάμψει από ένα πάγωμα σχεδόν πέντε ετών στις εξαγωγές των 737 MAX, αλλά και από έναν προηγούμενο γύρο εμπορικών εντάσεων.

Η σύγχυση γύρω από τους συνεχώς μεταβαλλόμενους δασμούς μπορεί να αφήσει πολλές παραδόσεις αεροσκαφών στον «αέρα», με ορισμένους διευθύνοντες συμβούλους αεροπορικών εταιρειών να δηλώνουν ότι προτιμούν να αναβάλουν την παραλαβή αεροσκαφών παρά να πληρώσουν τους δασμούς, σύμφωνα με αναλυτές.