Σύμφωνα με την Ραδιοτηλεόραση Βερολίνου – Βρανδεμβούργου rbb, το ύψος του ποσού υπογραμμίζει τη σημασία που αποδίδει η κυβέρνηση στην έρευνα του περιστατικού, αλλά αποτελεί ταυτόχρονα και ένδειξη ότι δεν υπάρχουν ακόμη στοιχεία για τους δράστες. Την ευθύνη για την επίθεση έχει αναλάβει η ακροαριστερή οργάνωση Vulkan, η οποία έχει και κατά το παρελθόν προκαλέσει διακοπές ρεύματος, αν και όχι τόσο εκτεταμένες όσο η τελευταία.

Η πόλη του Βερολίνου και συνολικά η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δέχθηκαν σφοδρή κριτική για την αδυναμία τους να προστατεύσουν τις κρίσιμες υποδομές και το ύψος – ρεκόρ της επικήρυξης των δραστών έρχεται να επιβεβαιώσει την κρισιμότητα της υπόθεσης. Ενδεικτικά, μετά την επίθεση με φορτηγό στην χριστουγεννιάτικη αγορά του Βερολίνου το 2016, οι αρχές προσέφεραν αμοιβή 100.000 ευρώ για πληροφορίες σχετικά με τον δράστη, ενώ το 2019 προσέφεραν 500.000 ευρώ για πληροφορίες σχετικά με τη ληστεία στο μουσείο της Δρέσδης.

Το συμπέρασμα της επιτροπής είναι ότι το συμβάν προέκυψε από ««ψηφιακό θόρυβο», ο οποίος προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων/διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, με αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση/συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών και την υποβάθμιση/διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων».

Το πόρισμα

«Υποβλήθηκε, σήμερα, στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, το πόρισμα της Επιτροπής Διερεύνησης του περιστατικού αναστολής λειτουργίας του FIR Αθηνών την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026, η οποία συγκροτήθηκε με απόφαση του Υπουργού, με σκοπό να αποσαφηνιστούν τα ακριβή αίτια του προβλήματος που παρουσιάστηκε σε συχνότητες του FIR Αθηνών.

Στην Επιτροπή, υπό τον Διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας Χρήστο Τσίτουρα, συμμετείχαν ως μέλη: ο Διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας Μιχάλης Μπλέτσας, ο Συνταγματάρχης Δημήτριος Ζαμπακόλας, Μηχανικός Επικοινωνιών Επιτελής ΓΕΕΘΑ, ο υποδιευθυντής εποπτείας φάσματος της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) Νίκος Ηγουμενίδης, εκπρόσωπος του EUROCONTROL (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας), ενώ συμμετείχε ως παρατηρητής και εκπρόσωπος του EASA (European Union Aviation Safety Agency).

Η Επιτροπή αναγνώρισε ως εμπλεκόμενους φορείς την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και τον Οργανισμό Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος (ΟΤΕ), από τους οποίους ζήτησε και έλαβε επίσημη αναφορά των δράσεών τους, ενώ αξιολόγησε και τις πληροφορίες που έλαβε από συνεντεύξεις με στελέχη των δύο οργανισμών.

Σύμφωνα με την έκθεση των εμπειρογνωμόνων: το Συμβάν οφείλεται σε «ψηφιακό θόρυβο», ο οποίος προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων/διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, με αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση/συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών και την υποβάθμιση/διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων. Η πλήρης επαναφορά επετεύχθη κατόπιν επανασυγχρονισμού/επανεκκινήσεων που ακολούθησαν την επαναδρομολόγηση κίνησης στο δίκτυο κορμού.

Σημειώνεται, μεταξύ άλλων, πως για λόγους Ασφάλειας Πτήσεων, επιβλήθηκε πλήρης περιορισμός χωρητικότητας (zero rate) και εφαρμόστηκαν διαδικασίες έκτακτης ανάγκης. Η επαναφορά των παρεχόμενων Υπηρεσιών ήταν σταδιακή, ενώ η πλήρης αποκατάσταση πραγματοποιήθηκε στις 16:53 τοπική ώρα, μετά από εκούσια ενέργεια του τηλεπικοινωνιακού παρόχου.

Με βάση τις Αναφορές στην πλατφόρμα ECCAIRS και την αξιολόγηση της ΑΠΑ, το Περιστατικό κατατάχθηκε ως χαμηλής διακινδύνευσης (Green Area), χωρίς αναφορά παραβίασης ελαχίστων διαχωρισμών. Επιπλέον, δεν προέκυψαν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή εξωγενούς κακόβουλης παρεμβολής.

Στο κεφάλαιο, δε, που αφορά στα ζητήματα Αεροπορικής Ασφάλειας αναφέρεται πως δεν διαπιστώθηκε ζήτημα αεροπορικής ασφάλειας υπό την έννοια της έκθεσης αεροσκαφών σε άμεσο ή έμμεσο κίνδυνο.

Στο πόρισμά της, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το υφιστάμενο σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS – Voice Communication System) της ΥΠΑ και κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξή της, βασίζονται σε παρωχημένη τεχνολογία (SDH – Synchronous Digital Hierarchy) που είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή, χωρίς δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας.

Οι εισηγήσεις των ειδικών

Στο πόρισμά της, η Ειδική Επιτροπή καταλήγει στις εξής εισηγήσεις:

• επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP (Voice over IP), με την ολοκλήρωση των διαδικασιών προμήθειας – εγκατάστασης και θέσης σε επιχειρησιακή λειτουργία του νέου VCS/RCS (Voice Communication System / Radio Communication System) και των 495 νέων πομποδεκτών,
• θεσμοθέτηση σταθερού κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ και τυποποιημένων διαδικασιών κρίσεων με δοκιμές/εκπαίδευση υπό εποπτεία ΑΠΑ,
• ενίσχυση με τηλεμετρία/τηλεχειρισμό και δυνατότητα εκτέλεσης από άκρο σε άκρο διαγνωστικών ελέγχων στα κομβικά σημεία,
• ενίσχυση εποπτείας ραδιοφάσματος από την ΕΕΤΤ για έγκαιρο εντοπισμό παρεμβολών/ανωμαλιών, καθώς και
• μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον, με στόχο τη μείωση συστημικών επιχειρησιακών κινδύνων και εξαρτήσεων με στόχο να διασφαλισθεί η αδιάλειπτη και ασφαλής παροχή υπηρεσιών αεροναυτιλίας.

Σύμφωνα με τον Κανονισμό (EK) 261/2004, σε τέτοιες περιπτώσεις προβλέπεται παροχή φροντίδας και επιλογών μετακίνησης, τις οποίες η AEGEAN, όπως τονίζεται, εφάρμοσε πλήρως, προσφέροντας σε όλους τους επηρεασμένους επιβάτες τα προβλεπόμενα, τόσο σε περιπτώσεις ακύρωσης, όσο και μεγάλης καθυστέρησης.

Συγκεκριμένα, η εταιρία προώθησε τους επιβάτες με εναλλακτικές πτήσεις, εντελώς δωρεάν, όπου υπήρχε διαθεσιμότητα, και παρείχε πλήρη επιστροφή χρημάτων (ή πίστωση σε μορφή voucher) για όσους επέλεξαν να μην ταξιδέψουν. 
 
Eπιπλέον, προσφέρθηκαν με πλήρη κάλυψη κόστους εκ μέρους της εταιρίας:

• Διανυκτέρευση σε ξενοδοχείο (η εταιρία παρείχε δωρεάν 1.682 δωμάτια σε ξενοδοχεία της Αθήνας και 619 σε ξενοδοχεία του υπόλοιπου δικτύου).
• Mεταφορά από και προς τα ξενοδοχεία
• Γεύματα και σνακ.

Όπως σημειώνει η ΕΕΕΚΕ, στις επίσημες ανακοινώσεις της ΥΠΑ αρχικά έγινε λόγος «για εκτεταμένη και επίμονη παρεμβολή με μεγάλη γεωγραφική έκταση», ενώ στη συνέχεια το περιστατικό αποδόθηκε «σε τεχνικό πρόβλημα εντοπισμένο σε συγκεκριμένο σημείο». Η Ένωση υπογραμμίζει ότι μέχρι στιγμής «δεν έχει υπάρξει σαφής ενημέρωση ούτε για τα ακριβή αίτια του συμβάντος, ούτε για τη διαδικασία μέσω της οποίας αποκαταστάθηκε η λειτουργία των συχνοτήτων».

Παράλληλα, η ΕΕΕΚΕ επισημαίνει ότι στα δελτία Τύπου της ΥΠΑ δεν υπήρξε αναφορά στον ρόλο των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, οι οποίοι, όπως αναφέρει, διαχειρίστηκαν την κατάσταση και εξασφάλισαν την ασφαλή προσγείωση όλων των πτήσεων, παρά τις δυσκολίες και τις τεχνικές αστοχίες παλαιότερων συστημάτων. Σύμφωνα με την Ένωση, το προσωπικό εργάστηκε υπό ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες, χωρίς πρόσθετη υποστήριξη. Αναφέρεται, επίσης, σε πιέσεις προς τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας για την αποδοχή αυξημένης κυκλοφορίας, με στόχο τον περιορισμό των καθυστερήσεων, τη στιγμή που, όπως υποστηρίζει η ΕΕΕΚΕ, δεν έχει διασφαλιστεί ότι το πρόβλημα δεν θα επαναληφθεί.

Η Ένωση εκφράζει επιφυλάξεις και για τις αναφορές περί «άγνωστων παρεμβολών», επισημαίνοντας ότι αυτές φέρονται να επηρέασαν επιλεκτικά συγκεκριμένες κεραίες που εξυπηρετούν το ΚΕΠΑΘΜ και όχι άλλες εγκαταστάσεις, ακόμη και σε περιοχές όπου ο εξοπλισμός βρίσκεται στον ίδιο χώρο. Παράλληλα, ζητά πλήρη και σαφή ενημέρωση για το τι ακριβώς προκάλεσε το περιστατικό, αν έχει συμβεί στο παρελθόν παρόμοια αστοχία και αν είχαν ληφθεί μέτρα πρόληψης.

Αναφορά γίνεται, επίσης, σε προηγούμενο περιστατικό, τον Αύγουστο, που αφορούσε απώλεια γραμμής μεταφοράς δεδομένων από τον λόφο Μερέντα, υποστηρίζοντας ότι τότε η αντικατάσταση κρίσιμου ανταλλακτικού καθυστέρησε σημαντικά και ότι δεν αναζητήθηκαν ευθύνες. Τέλος, η ΕΕΕΚΕ αναφέρει ότι η Διοίκηση της ΥΠΑ δεν έχει ζητήσει συγγνώμη από το επιβατικό κοινό, ούτε έχει αναλάβει την ευθύνη για τα προβλήματα που προέκυψαν. Υπογραμμίζει ότι η κατάσταση του εξοπλισμού της ΥΠΑ παραμένει κρίσιμη και προειδοποιεί ότι, «χωρίς άμεσες παρεμβάσεις, το σύστημα εναέριας κυκλοφορίας ενδέχεται να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες κατά την επερχόμενη θερινή περίοδο, σημειώνοντας ότι την ευθύνη για μια τέτοια εξέλιξη δεν θα φέρουν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας».

Ολοκληρη η ανακοίνωση της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας (ΕΕΕΚΕ) έχει ως εξής:

«Μετά από μια ημέρα και δύο δελτία τύπου της Υ.Π.Α., όπου το δεύτερο αναιρεί το πρώτο, ακόμα δεν έχουμε μάθει γιατί συνέβη η ολική απώλεια στις συχνότητες του Κ.Ε.Π.ΑΘ.Μ. και ακόμα πιο ανησυχητικά πώς αποκαταστάθηκε. Από τις θεωρίες περί «επίμονης», «μαζικής παρεμβολής» με μεγάλη «γεωγραφική έκταση» φτάσαμε στο «τεχνικό πρόβλημα», εντοπισμένο σε ένα σημείο. Ακούσαμε δηλώσεις μέχρι και ότι «τρελάθηκε το σύστημα».

Η Διοίκηση της Υ.Π.Α. με τέτοιες αντιφατικές ανακοινώσεις που στερούνται σοβαρότητας, για ακόμη μία φορά εκτίθεται και δείχνει τη γύμνια της και την κατάσταση πανικού στην οποία βρίσκεται.

Σε κανένα από τα δελτία τύπου δεν έγινε η παραμικρή αναφορά για την υπεράνθρωπη προσπάθεια τα Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και για το ότι κατάφεραν να διαχειριστούν μια πρωτοφανή κατάσταση με υποδειγματικό τρόπο και να φροντίσουν ώστε όλες οι πτήσεις να προσγειωθούν ασφαλώς, εργαζόμενοι κάτω από αντίξοες συνθήκες και εκτεθειμένοι σε αστοχίες των ξεπερασμένων συστημάτων χωρίς καμία υποστήριξη από την Διοίκηση.

Η μη εκτίμηση στους εργαζομένους, καταδεικνύει την άκρατη αλαζονεία της Διοίκησης της Υ.Π.Α. που δεν είχε την ελάχιστη αξιοπρέπεια να σταθεί σε αυτούς που εγγυήθηκαν την ασφάλεια των πτήσεων, την ίδια στιγμή που η υπηρεσία και τα συστήματά της τους εξέθεσε για ακόμη μία φορά και διασυρθήκαμε ως χώρα διεθνώς.

Η Διοίκηση της Υ.Π.Α. δεν μπορεί να κρύψει το μένος της απέναντι στους Ε.Ε.Κ., παρότι καπηλεύεται το έργο τους και ταυτόχρονα, σε κάθε ευκαιρία, υποτιμά τις ικανότητες και τον επαγγελματισμό τους. Η Διοίκηση της Υ.Π.Α., είναι για ακόμα μια φορά έκθετη για τον διασυρμό της χώρας τόσο με το συμβάν όσο και με την διαχείριση του. Φυσικά η Υ.Π.Α. προσπαθεί να μετριάσει τις εντυπώσεις λέγοντας ότι δε συνέβη και κάτι πολύ σοβαρό και ότι δε διακυβεύτηκε σε κανένα σημείο η ασφάλεια των πτήσεων. Δεν αναφέρει πουθενά ότι ο μόνος λόγος που τα αεροσκάφη προσγειώθηκαν ασφαλώς ήταν η υποδειγματική διαχείριση των Ε.Ε.Κ. και όχι τα μέσα που τους παρείχε η Υ.Π.Α..

Καλούμε τη Διοίκηση της Υ.Π.Α. να σταματήσει να πιέζει τους Ε.Ε.Κ. στην βάρδια να αποδεχτούν περισσότερη κυκλοφορία, για να μετριάσει το πρόβλημα με τις καθυστερήσεις, την στιγμή που δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι το πρόβλημα δεν θα επαναληφθεί, αφού ακόμα δεν το έχει εντοπίσει καν.

Στην προσφιλή της τακτική να αποποιηθεί κάθε ευθύνη η Διοίκηση της Υ.Π.Α., μην μπορώντας αυτή τη φορά να κατηγορήσει τους Ε.Ε.Κ. και τα αιτήματα τους, κατέφυγε στην επίκληση «άγνωστων παρεμβολών» που παραδόξως ήταν «εκτεταμένες γεωγραφικά», αλλά επηρέαζαν επιλεκτικά τις κεραίες που εξυπηρετούν το Κ.Ε.Π.ΑΘ.Μ. και όχι αυτές που εξυπηρετούν τα αεροδρόμια, που σε πολλά σημεία ανά την Ελλάδα, βρίσκονται στον ίδιο χώρο. Αναρωτιόμαστε αν θα μας ενημερώσει η Υ.Π.Α. τι τελικά όντως συνέβη ή αν και αυτό θα θαφτεί, μπροστά στην φανταχτερή προσπάθεια του ήδη εκτός χρονοδιαγραμμάτων Action Plan. Τελικά η αλήθεια αποκαλύφθηκε και τώρα παίζουμε ξανά με τις λέξεις, όπως έγινε και τον περασμένο Αύγουστο στην περίπτωση της απώλειας της γραμμής μεταφοράς δεδομένων από τον λόφο Μερέντα. Τότε αποδείχτηκε περίτρανα ότι η Υ.Π.Α. επι ένα χρόνο αξιολογούσε αν θα έπρεπε να πάρει το ανταλλακτικό, το οποίο αστόχησε και το οποίο μέχρι σήμερα, 5 μήνες μετά την βλάβη δεν έχει αποκτηθεί. Φυσικά καμία ευθύνη δεν αναζητήθηκε από την πολιτική ηγεσία και κανενός το αυτί δεν ίδρωσε.

Τώρα περιμένουμε να μάθουμε τι ακριβώς αστόχησε χθες, αν έχει συμβεί ξανά τέτοια αστοχία και έχει αποκρυβεί, καθώς και γιατί η Υ.Π.Α. δεν φρόντισε να θωρακίσει το σύστημα από ένα ενδεχόμενο όπως το χθεσινό. Ακούσαμε δήλωση σε τηλεοπτικό σταθμό ότι έχει υπάρξει ξανά παρόμοιο πρόβλημα μικρότερης έκτασης. Πρέπει να μας απαντήσει τελικά η Υ.Π.Α. αν αυτή η δήλωση αληθεύει και αν αληθεύει γιατί δεν ελήφθησαν μέτρα για να αποτραπεί αυτό που έγινε χθες.

Η Διοίκηση της Υ.Π.Α. μέσα στην κενή περιεχομένου φλυαρία των Δελτίων τύπου που εκδίδει δεν έχει συμπεριλάβει τις δυο πιο σημαντικές αναφορές:

Να ζητήσει συγγνώμη από το επιβατικό κοινό και να αναλάβει την ευθύνη για τα προβλήματα.

Το ότι δεν το έχει κάνει απλά δείχνει ότι δεν έχει διάθεση να επιλύσει το πρόβλημα, αφού δεν τολμάει καν να το αποδεχθεί.

Αφού η Διοίκηση της Υ.Π.Α. δεν κάνει το χρέος της στο επιβατικό κοινό, τότε θα πρέπει να επιληφθεί του θέματος η πολιτική ηγεσία. Ευελπιστούμε ότι στο κρίσιμο αυτό σημείο η πολιτική ηγεσία θα σταματήσει να πιστεύει τις δικαιολογίες της Διοίκησης της Υ.Π.Α. που απλά κάθε φορά καθησυχάζει το Υπουργείο, μέχρι να εμφανιστεί το επόμενο πρόβλημα.

Ένα είναι βέβαιο ότι η κατάσταση με τον εξοπλισμό στην Υ.Π.Α. δεν μπορεί να παραμείνει ως έχει. Αν δεν γίνουν κινήσεις να αλλάξει, τότε το σύστημα της εναέριας κυκλοφορίας στη χώρα δεν θα μπορέσει να αντεπεξέλθει στην κυκλοφορία της επερχόμενης καλοκαιρινής περιόδου και γι’ αυτό δεν θα έχουν καμία ευθύνη οι Ε.Ε.Κ.. Η ευθύνη θα ανήκει εξολοκλήρου στην Διοίκηση της Υ.Π.Α. και σε όσους την επιβλέπουν».

Σύμφωνα με την υπηρεσία διαχείρισης του δικτύου, το μπλακ άουτ σημειώθηκε στις 9.14 το πρωί (16.14 ώρα Ελλάδας).

Το υπουργείο διαβεβαίωσε ότι έχει ήδη ξεκινήσει η διαδικασία αποκατάστασης της βλάβης.

Ακόμη και πριν από το σημερινό μπλακ-άουτ, πολλές περιοχές του νησιού βίωναν καθημερινά διακοπές στην ηλεκτροδότηση που έφταναν μέχρι και τις 16 ώρες.

Το σύστημα παραγωγής και διανομής ενέργειας της Κούβας είναι πεπαλαιωμένο ενώ ταυτόχρονα η χώρα μαστίζεται από έλλειψη καυσίμων, φυσικές καταστροφές και μια οικονομική κρίση. Οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας, που λειτουργούν με πετρέλαιο και είναι απαρχαιωμένοι, προσπαθούν να κρατήσουν αναμμένα τα φώτα μολονότι έφτασαν στα όριά τους πέρσι, όταν μειώθηκαν οι εισαγωγές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, τη Ρωσία και το Μεξικό.

«Η διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος την 28η Απριλίου ήταν πολυπαραγοντικής προέλευσης, δηλαδή ενός συνδυασμού παραγόντων που έπαιξαν ρόλο», εξήγησε η υπουργός Οικολογικής Μετάβασης Σάρα Άαχεσεν παρουσιάζοντας λεπτομερώς, μετά το πέρας του υπουργικού συμβουλίου, τα συμπεράσματα αυτής της έκθεσης.

Η αιφνιδιαστική κατάρρευση του συστήματος διανομής ηλεκτρικού ρεύματος προκλήθηκε από ένα «φαινόμενο υπερτάσεων», το οποίο οδήγησε σε «μια αλυσιδωτή αντίδραση» μαζί με διαδοχικές διακοπές σε πολλές μονάδες ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες με τη σειρά τους «προκάλεσαν νέες διαδοχικές διακοπές», εξήγησε η υπουργός.

Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ είχε ανακοινώσει τη σύσταση μιας ερευνητικής επιτροπής υπό την εποπτεία του υπουργείου Οικολογικής Μετάβασης την επομένη του μπλακάουτ, ζητώντας από τους πολίτες να «μην κάνουν εικασίες» εν αναμονή των λεπτομερών αποτελεσμάτων.

Κατόπιν είχε διευκρινίσει ότι τα συμπεράσματα αυτά θα μπορούσαν να μην γίνουν γνωστά για μήνες, δεδομένης της περιπλοκότητας του περιστατικού, κατά το οποίο η Ισπανία και η Πορτογαλία δεν είχαν ηλεκτρικό ρεύμα για πολλές ώρες την 28η Απριλίου, με αποτέλεσμα να προκληθεί χάος στις μεταφορές.

Κάνοντας λόγο για μια σειρά «περίπλοκων φαινομένων», η Σάρα Άαχεσεν επισήμανε, κατά τη διάρκεια της παρέμβασής της, τον ρόλο της διαχειρίστριας εταιρείας του δικτύου ηλεκτροδότησης της Ισπανίας REE, όπως επίσης ορισμένων εταιρειών ενέργειας, που αποσύνδεσαν τους κεντρικούς σταθμούς του συστήματος με «ακατάλληλο τρόπο (…) προκειμένου να προστατεύσουν τις εγκαταστάσεις τους».

Επιπλέον, «το σύστημα δεν διέθετε επαρκή ικανότητα ελέγχου της τάσης» εκείνη την ημέρα, εξαιτίας κυρίως μιας δυσλειτουργίας προγραμματισμού των δυνατοτήτων του, συνέχισε η υπουργός, δίνοντας έμφαση στο γεγονός ότι η Ισπανία διαθέτει θεωρητικά ένα επαρκώς συμπαγές δίκτυο, προκειμένου να αντιμετωπίσει αυτού του είδους την κατάσταση.

Εξαιτίας αυτών των σφαλμάτων στις εκτιμήσεις, «φθάσαμε σε ένα σημείο μη επιστροφής με μια ανεξέλεγκτη αλυσιδωτή αντίδραση», που δεν μπορούσε να ελεγχθεί, παρά μόνο «εάν υπήρχαν από πριν» μέτρα που θα είχαν ληφθεί και που θα απορροφούσαν τα προβλήματα υπέρτασης, συμπλήρωσε η ίδια.

Μετά το περιστατικό, διάφορες υποθέσεις είχαν προκριθεί για να εξηγηθεί το άνευ προηγουμένου μπλακάουτ, μεταξύ άλλων μια κυβερνοεπίθεση, ένα σενάριο που σύντομα είχαν απορρίψει οι αρχές, και μια βλάβη στο δίκτυο που είχε προκαλέσει η υπερβολική παραγωγή ηλιακής ενέργειας.

Αυτές οι υποθέσεις απορρίφθηκαν και πάλι σήμερα από τη Σάρα Άαχεσεν, η οποία εντούτοις επισήμανε πως «ευπάθειες» και «ελλείψεις» εντοπίστηκαν στο ισπανικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, για τις οποίες θα προταθούν διορθωτικά μέτρα.

Οι γραμμές Bakerloo και Waterloo & City έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας, ενώ στη γραμμή Jubilee δεν κινούνται τρένα μεταξύ London Bridge και Finchley Road. Στη γραμμή Northern, η κυκλοφορία έχει διακοπεί μεταξύ Euston και Kennington, καθώς και νότια του Stockwell, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα στις μετακινήσεις.

Η γραμμή Elizabeth αντιμετωπίζει επίσης μεγάλες καθυστερήσεις, με τα δρομολόγια να έχουν διακοπεί πλήρως μεταξύ Abbey Wood και Paddington. Ο σταθμός Waterloo, που εξυπηρετείται κανονικά από τις γραμμές Jubilee, Northern και Bakerloo, είναι από τους πλέον πληγέντες, με χιλιάδες επιβάτες να αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές.

A power failure on the London Underground has closed lines, according to staff at Paddington station @TfL pic.twitter.com/RUietAolB4

— Luxmy Gopal (@luxmy_g) May 12, 2025

Επιπλέον, η γραμμή Suffragette του London Overground (προαστιακός του Λονδίνου) έχει ανασταλεί πλήρως λόγω συναγερμού για φωτιά, επιδεινώνοντας περαιτέρω την κατάσταση.

Οι μετακινήσεις στο Λονδίνο έγιναν ακόμη πιο δύσκολες καθώς και η ιστοσελίδα της Transport for London (TfL) παρουσίασε τεχνικά προβλήματα, με πολλές από τις σελίδες πληροφόρησης να μην φορτώνουν, αφήνοντας τους επιβάτες χωρίς σαφή καθοδήγηση.

Μιλώντας στην εφημερίδα El Pais, η υπουργός Περιβάλλοντος, Σάρα Άαγκενσεν, τόνισε ότι εξετάζονται «όλες οι υποθέσεις», χωρίς να αποκλείεται ακόμη και το σενάριο κυβερνοεπίθεσης.

Όπως επεσήμανε, ένα πιθανό σενάριο είναι ότι η διακοπή μπορεί να προκλήθηκε από ανισορροπία στο δίκτυο εξαιτίας ηλιακών συλλεκτών εγκατεστημένων στη νοτιοανατολική Ισπανία, υπόθεση που ήδη εξετάζει και ο διαχειριστής του δικτύου Red Electrica.

«Γνωρίζουμε ότι αυτές οι εγκαταστάσεις σταμάτησαν να λειτουργούν στο σύστημα», είπε.

«Το να μιλάμε για ηλιακούς συλλέκτες (ως αιτία) μπορεί να είναι βιαστικό» και δήλωσε ότι το να δείχνουμε με το δάχτυλο τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι «ανεύθυνο και απλοϊκό», πρόσθεσε.

Το black out έκοψε την ηλεκτρική ενέργεια σε ολόκληρη την Ισπανία, διακόπτοντας τις συνδέσεις κινητής τηλεφωνίας και διαδικτύου, παραλύοντας το σιδηροδρομικό δίκτυο και εγκλωβίζοντας εκατοντάδες ανθρώπους σε ανελκυστήρες.

Οι εμπειρογνώμονες διερωτήθηκαν κατά πόσον η απαραίτητη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας είχε διαταραχθεί, ενδεχομένως μέσω μιας ξαφνικής διακύμανσης από αιολικές ή ηλιακές πηγές.

Η Sara Aagesen δήλωσε ότι η Ισπανία έχει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στο ενεργειακό της μείγμα εδώ και πολύ καιρό και απέρριψε τη θεωρία ότι «μια μεγάλη ποσότητα ανανεώσιμης ενέργειας» τάραξε το δίκτυο.

Επισήμανε ότι υπήρχαν παλαιότερες ημέρες με μεγαλύτερη παραγωγή ηλιακής ενέργειας και χαμηλότερη ζήτηση και το σύστημα «είχε λειτουργήσει πολύ καλά».

«Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας επιτρέπουν στην Ισπανία να επιτύχει μεγάλη ενεργειακή ανεξαρτησία σε έναν γεωπολιτικά ευάλωτο κόσμο», είπε.

Πρόκειται για ένα άτομο, που έχασε τη ζωή του στη συνοικία Carabanchel της Μαδρίτης μετά από πυρκαγιά που προκλήθηκε από κερί, ενώ στη Γαλικία, ένα παντρεμένο ζευγάρι και ο γιος τους πέθαναν από εισπνοή μονοξειδίου του άνθρακα.

Η προειδοποίηση για μπλακ άουτ πριν από δύο μήνες 

Αυτό που αξίζει να διευκρινιστεί είναι ότι αρκετοί μιλούσαν, εδώ και δύο μήνες, για το σενάριο ενός ολικού μπλακ άουτ στην Ιβηρική Χερσόνησο, αποδίδοντας το στις πηγές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Πιο συγκεκριμένα, πριν από δύο μήνες, η μητρική εταιρεία Red Eléctrica προειδοποίησε για τον κίνδυνο «σοβαρών» αποσυνδέσεων λόγω της αύξησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Σε αυτήν την αποκάλυψη προχώρησε σήμερα η ισπανική El Pais, με αφορμή το μπλακ άουτ που προκάλεσε χάος στη χώρα και στη γειτονική Πορτογαλία.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, η διακοπή ρεύματος που συγκλόνισε την ιβηρική χερσόνησο τη Δευτέρα δεν ήταν ένα εντελώς άγνωστο σενάριο για τους ειδικούς του κλάδου, οι οποίοι είχαν ήδη προειδοποιήσει δημόσια για ορισμένους κινδύνους που σχετίζονται με τις πηγές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Πριν από δύο μήνες, στην ετήσια έκθεσή του για το 2024, ο διαχειριστής του συστήματος, Red Eléctrica, προειδοποίησε τους επενδυτές του για τον υποθετικό κίνδυνο «διακοπών παραγωγής» που θα μπορούσαν να είναι «σοβαρές» και θα επηρέαζαν σημαντικά την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας λόγω της υψηλής διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ανέφερε επίσης τον αντίκτυπο αυτού του γεγονότος «έμμεσα» στη φήμη της εταιρείας.

Η Redeia, η μητρική εταιρεία της Red Eléctrica, εξέδωσε στη συνέχεια προειδοποιήσεις ότι ο συνδυασμός δύο διαδικασιών, που οφείλεται στη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος:

• αφενός, η εταιρεία επικαλέστηκε την αύξηση της παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με μικρές εγκαταστάσεις (όπως αυτές για ιδιοκατανάλωση) και χαμηλότερη ικανότητα προσαρμογής στις διαταραχές.
• η άλλη αναφερόταν στο κλείσιμο συμβατικών μονάδων παραγωγής ενέργειας — άνθρακα, συνδυασμένου κύκλου (μονάδες φυσικού αερίου) και πυρηνικής ενέργειας — γεγονός που συνεπάγεται μειωμένη ανθεκτικότητα του συστήματος έναντι απρόβλεπτων εξάρσεων.

Όπως ανακοίνωσε ο φορέας του πορτογαλικού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας REN, οι ασυνήθιστες συνθήκες προκάλεσαν σοβαρή διαταραχή στη σταθερότητα των ενεργειακών υποδομών, με αποτέλεσμα την κατάρρευση τμημάτων του δικτύου σε Ισπανία και Πορτογαλία.

Η REN προειδοποίησε ότι η πλήρης αποκατάσταση του πορτογαλικού δικτύου ηλεκτροδότησης ενδέχεται να απαιτήσει έως και μία εβδομάδα, καθώς οι βλάβες είναι εκτεταμένες και οι εργασίες αποκατάστασης εξελίσσονται σταδιακά και με αυξημένη δυσκολία.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού, ενώ οι προσπάθειες επικεντρώνονται στην επαναφορά της ηλεκτροδότησης σε κρίσιμες υποδομές και μεγάλες αστικές περιοχές.

Κόστα: «Δεν υπάρχουν ενδείξεις για κυβερνοεπίθεση»

Την ίδια ώρα, ο Αντόνιο Κόστα, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δήλωσε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η σημερινή διακοπή ρεύματος προκλήθηκε από κυβερνοεπίθεση.

Ο Κόστα ανέφερε ότι βρίσκεται σε επαφή με τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ και τον Πορτογάλο πρωθυπουργό Λουίς Μοντενέγκρο, ενώ οι διαχειριστές του δικτύου και στις δύο χώρες «εργάζονται για τον εντοπισμό της αιτίας και την αποκατάσταση της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος».

Πώς εξηγεί το φαινόμενο ο Θοδωρής Κολυδάς 

Εξηγώντας το φαινόμενο, ο πρώην διευθυντής στην ΕΜΥ, Θοδωρής Κολυδάς, σημειώνει:  Η «επαγόμενη ατμοσφαιρική δόνηση» που δημιουργείται στις γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (όπως αυτές των 400 kV) είναι ένα φαινόμενο που δημιουργείται πάνω σε αυτά τα πολύ μακριά καλώδια, τα οποία είναι εκτεθειμένα στον αέρα και στις ατμοσφαιρικές συνθήκες.
Όταν υπάρχει απότομη και ακραία αλλαγή της θερμοκρασίας — για παράδειγμα, απότομα κύματα ψύχους ή καύσωνα — τότε δημιουργούνται ισχυρά ανοδικά ή καθοδικά ρεύματα αέρα (θερμικές ανωμαλίες).

Αυτές οι θερμικές μεταβολές προκαλούν ταλαντώσεις στα καλώδια μέσω δύο κυρίως μηχανισμών. Αρχικά θερμική διαστολή και συστολή όπου το μέταλλο των καλωδίων διαστέλλεται ή συστέλλεται απότομα. Ακολουθούν και οι ατμοσφαιρικές ταλαντώσεις όπου οι διαφορές στην πυκνότητα του αέρα δημιουργούν τοπικούς ανέμους ή ρεύματα που επηρεάζουν τις γραμμές, προκαλώντας τις να πάλλονται.

Αυτό το φαινόμενο λέγεται επαγόμενη ατμοσφαιρική δόνηση (induced atmospheric vibration) και μπορεί να οδηγήσει σε: Κραδασμούς, Ταλαντώσεις σε μεγάλη κλίμακα ακόμη και μηχανικές καταπονήσεις που απειλούν τη δομική ακεραιότητα των γραμμών. Είναι διαφορετικό από το συνηθισμένο “galloping” που προκαλείται από πάγο και άνεμο».

Τι είναι η 'induced atmospheric vibration' κύριε @KolydasT; https://t.co/4W9hhD1ymO

— Emerson (@EEmerson14) April 28, 2025