Επιμέλεια

Γεωργία Κριεμπάρδη

Τον Ιανουάριο, η Amazon ανακοίνωσε ότι είχε συνάψει συμφωνία για να διεκδικήσει περισσότερο από το ήμισυ της παραγωγής 880 μεγαβάτ της τοποθεσίας, μέρος της συνεχιζόμενης προσπάθειάς της να καταπνίξει την αστείρευτη δίψα της για ενέργεια. Καθώς οι μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου αγωνίζονται για την κατασκευή της υποδομής που είναι απαραίτητη για την ενεργοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, ακόμη και τα απομακρυσμένα αιολικά πάρκα της Σκωτίας γίνονται απαραίτητα.

Στην Ευρώπη πέρυσι, 79,4 εκατομμύρια δολάρια δαπανήθηκαν για νέα έργα κέντρων δεδομένων, σύμφωνα με την ερευνητική εταιρεία Global Data. Ήδη το 2024, υπάρχουν ενδείξεις ότι η ζήτηση επιταχύνεται. Η Microsoft ανακοίνωσε ένα στοίχημα 3,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε κέντρα δεδομένων της Σουηδίας. Νωρίτερα φέτος, η εταιρεία είπε επίσης ότι θα διπλασιάσει το αποτύπωμά της στο κέντρο δεδομένων στη Γερμανία, ενώ δεσμεύτηκε επίσης να επενδύσει 4,3 δισεκατομμύρια δολάρια σε κέντρα δεδομένων για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης στη Γαλλία. Η Amazon ανακοίνωσε ένα δίκτυο κέντρων δεδομένων στην πολιτεία του Βρανδεμβούργου ως μέρος μιας επένδυσης 8,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων στη Γερμανία, αφιερώνοντας αργότερα άλλα 17,1 δισεκατομμύρια δολάρια στην Ισπανία. Η Google είπε ότι θα ξοδέψει 1,1 δισεκατομμύρια δολάρια στο κέντρο δεδομένων της στη Φινλανδία για να προωθήσει την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Καθώς οι τεχνολογικοί κολοσσοί σπεύδουν να δημιουργήσουν περισσότερα κέντρα δεδομένων, στα παρασκήνια επικρατεί πανικός για το πώς να τα τροφοδοτήσουν. Η Microsoft , η Meta και η Google σχεδιάζουν καθαρές μηδενικές εκπομπές πριν από το 2030, ενώ η Amazon έχει στοχεύσει το 2040. Για την επιδίωξη αυτού του στόχου, την τελευταία δεκαετία αυτές οι εταιρείες κλείνουν συμβόλαια ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με εταιρείες αιολικής ή ηλιακής ενέργειας. Όμως όλα αυτά τα έργα βασίζονται στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, τα οποία κάμπτονται κάτω από την αυξημένη ζήτηση για καθαρή ενέργεια. Αυτό αναγκάζει τους τεχνολογικούς γίγαντες να σκεφτούν το ενεργειοβόρο μέλλον τους και να εξετάσουν πώς θα μπορούσαν να λειτουργήσουν τις δικές τους αυτοκρατορίες ενέργειας εκτός δικτύου, εκτός συστήματος.

• “Υπάρχει μια αναγνώριση ότι καθώς αυξάνεται η ζήτηση ενέργειας, η βιομηχανία θα πρέπει να βρει εναλλακτικές πηγές ενέργειας”, λέει ο Colm Shorten, ανώτερος διευθυντής στρατηγικής κέντρων δεδομένων στην εταιρεία υπηρεσιών ακινήτων JLL, εξηγώντας ότι οι φάρμες διακομιστών αναζητούν όλο και περισσότερες εναλλακτικες πηγές τροφοδοσίας, είτε πρόκειται για γεννήτριες αερίου ή ντίζελ είτε για πιο καινοτόμες τεχνολογίες όπως το πράσινο υδρογόνο.

Τα κέντρα δεδομένων χρειάζονται ενέργεια για δύο κύριους σκοπούς. O πρώτος είναι η τροφοδοσία των τσιπ που επιτρέπουν στους υπολογιστές να εκτελούν αλγόριθμους ή να τροφοδοτούν βιντεοπαιχνίδια. Ο δεύτερος είναι να ψύχονται οι διακομιστές, για να μην υπερθερμαίνονται και σταματάνε. Πρωτοβουλίες όπως η χρήση υγρού για την ψύξη των τσιπ αντί για αέρα αναμένεται να επιφέρουν μέτρια εξοικονόμηση ενέργειας. Ωστόσο, οι προβλέψεις εξακολουθούν να αναμένουν ότι η ζήτηση ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων θα διπλασιαστεί έως το 2026 , σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Ενέργειας, εν μέρει χάρη στις απαιτήσεις της τεχνητής νοημοσύνης.

Τα τελευταία πέντε χρόνια, οι εταιρείες τεχνολογίας βρίσκονται σε ολοένα και πιο φρενήρεις αγορές για συμβόλαια ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, γνωστά ως συμβόλαια αγοράς ενέργειας (PPAs), τα οποία μπορούν να επιτρέψουν στους χειριστές των κέντρων δεδομένων να δεσμεύουν ενέργεια από ένα αιολικό πάρκο ή μια ηλιακή τοποθεσία πριν καν ολοκληρωθούν τα έργα. χτισμένο. Στη Δανία, υπάρχουν ηλιακά πάρκα που πληρώνει η Meta. Στη Νορβηγία, υπάρχουν αιολικά πάρκα που χρηματοδοτούνται από την Google. Ως οι πρώτοι που υιοθέτησαν αυτού του τύπου συμφωνιών, οι εταιρείες τεχνολογίας βοήθησαν να τροφοδοτήσουν την ακμάζουσα πλέον αγορά PPA της Ευρώπης, λέει ο Christoph Zipf, εκπρόσωπος της WindEurope. Αυτόν τον μήνα, η Microsoft έκλεισε τη μεγαλύτερη συμφωνία στον κόσμο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας , υπογράφοντας σύμβαση 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων για καθαρή ενέργεια σε όλη την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

• Ωστόσο, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας εξακολουθούν να πρέπει να διατρέχουν το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο γίνεται εμπόδιο —ειδικά στην Ευρώπη, καθώς ένα κύμα παραγωγών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προσπαθεί να συνδεθεί για να τροφοδοτήσει τη ζήτηση για πράσινη μετάβαση σε πολλούς τομείς. “Θα αντιμετωπίσουμε ενεργειακούς περιορισμούς”, προέβλεψε ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Mark Zuckerberg , σε ένα podcast τον Απρίλιο. Στο Νταβός φέτος, ο Διευθύνων Σύμβουλος του OpenAI Sam Altman προειδοποίησε επίσης ότι το status quo δεν θα μπορούσε να παρέχει την ισχύ στην τεχνητή νοημοσύνη έπρεπε να προχωρήσει «Δεν υπάρχει τρόπος να φτάσετε εκεί χωρίς μια σημαντική ανακάλυψη», είπε σε εκδήλωση του Bloomberg.

Οι χειριστές δικτύου λένε ουσιαστικά το ίδιο πράγμα. Ο κρατικός πάροχος ηλεκτρικής ενέργειας της Ιρλανδίας Eirgrid ανέφερε προβλήματα στο δίκτυο όταν επέβαλε αποτελεσματικό μορατόριουμ στα κέντρα δεδομένων του Δουβλίνου πριν από δύο χρόνια. Όταν ο δήμος του Άμστερνταμ εισήγαγε μια παρόμοια παύση, η Ολλανδική Ένωση Κέντρου Δεδομένων, ένας βιομηχανικός όμιλος, αντεπιτέθηκε. «Η τρέχουσα συμφόρηση δικτύου στη Βόρεια Ολλανδία εμποδίζει την ανάπτυξη του τομέα των κέντρων δεδομένων», ανέφερε σε ανακοίνωσή της .

Στην αναζήτηση χώρου στο δίκτυο, τα κέντρα δεδομένων ωθούνται σε μέρη της Ευρώπης όπου η άφιξή τους είναι πιο εμφανής, με κίνδυνο αντίδρασης από τις μικρότερες κοινότητες όταν εμφανίζονται. Αυτή η τάση είναι ήδη ορατή στη Γερμανία, σύμφωνα με τον Simon Hinterholzer, ερευνητή στο γερμανικό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Αειφορίας Borderstep. «Στο παρελθόν, η μεγάλη πλειοψηφία των νέων κέντρων δεδομένων κατασκευαζόταν στη Φρανκφούρτη», λέει. «Αυτό έχει αλλάξει εντελώς τα τελευταία δύο ή τρία χρόνια». Επισημαίνει ένα κέντρο δεδομένων 300 μεγαβάτ που κατασκευάζεται στη μικρή πόλη Wustermark, καθώς και την τελευταία επένδυση της Amazon στο Βραδεμβούργο, την περιοχή που συνορεύει με το Βερολίνο, όπου εγκαταστάθηκαν περισσότεροι από 70 στρόβιλοι πέρυσι .

Για να αντεπεξέλθουν μακροπρόθεσμα, υπάρχουν περισσότερες εκκλήσεις για κέντρα δεδομένων για να βρουν τρόπους επιβίωσης εκτός δικτύου. «Το μέγεθος των έργων τεχνητής νοημοσύνης γίνεται όλο και μεγαλύτερο, φτάνοντας έως και 1 γιγαβάτ ενέργειας, η οποία δεν μπορεί να τροφοδοτηθεί από τα παραδοσιακά δίκτυα ενέργειας», λέει ο Ricardo Abad, ιδρυτής του κέντρου δεδομένων Quark, το οποίο εργάζεται σε μια νέα τοποθεσία με ανώνυμος συνεργάτης στην Ισπανία που θα μπορεί να παράγει τη δική του ενέργεια μέσω ηλιακής και αιολικής ενέργειας επιτόπου. Αυτοί οι τύποι επιτόπιων έργων εξακολουθούν να είναι τεχνικά συνδεδεμένοι με το δίκτυο – σε περίπτωση που θέλουν να εκφορτώσουν την υπερβολική ισχύ – αλλά έχουν τη δυνατότητα να λειτουργούν ανεξάρτητα, λέει.

• Την ίδια χρονιά που το Δουβλίνο ανακοίνωσε περιορισμούς στα κέντρα δεδομένων, η Amazon άνοιξε επίσης το μεγαλύτερο ηλιακό της αγρόκτημα που εκτείνεται ποτέ στην οροφή και το χώρο στάθμευσης του κέντρου εκπλήρωσης στη Σεβίλλη της Ισπανίας. Ο επικεφαλής στρατηγικής τοποθεσίας κέντρων δεδομένων της Google στην Ευρώπη έχει επίσης εκφράσει ενδιαφέρον για τις επιτόπιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για την επόμενη γενιά φάρμες διακομιστών της. Η Microsoft και η Meta αρνήθηκαν την εκτέλεση έργων που είναι εντελώς εκτός δικτύου. Ωστόσο, στο Δουβλίνο, η Microsoft κατασκευάζει ένα κέντρο δεδομένων παράλληλα με τη δική της εφεδρική μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με φυσικό αέριο, που σημαίνει ότι ο ιστότοπος μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ακόμα κι αν ο διαχειριστής του δικτύου το ξεκινήσει.

Αλλά οι Big Tech αναζητούν πραγματικά ιδέες για καθαρή ενέργεια—ακόμα κι αν αυτές οι ιδέες βρίσκονται ακόμα στα πολύ αρχικά τους στάδια. «Στο μέλλον, τεχνολογίες όπως προηγμένοι πυρηνικοί αντιδραστήρες, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και λύσεις αποθήκευσης ενέργειας θα είναι ζωτικής σημασίας για να γίνει αυτό δυνατό», λέει ο Kilian Wagner, ειδικός στις βιώσιμες ψηφιακές υποδομές στη γερμανική ψηφιακή ένωση Bitkom. Ο Altman του OpenAI είναι ήδη επενδυτής στην Helion Energy, μια αμερικανική εταιρεία πυρηνικής σύντηξης που έχει επίσης συμφωνήσει να παρέχει στη Microsoft 50 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας από τον πρώτο πυρηνικό σταθμό σύντηξης, μόλις λειτουργήσει. Στις ΗΠΑ, η Microsoft έχει ήδη πειραματιστεί με κυψέλες καυσίμου υδρογόνου, διαφημίζοντάς τις ως μια μορφή εφεδρικής ενέργειας χωρίς εκπομπές .

Το τι θα σημαίνουν οι φάρμες διακομιστών που βγαίνουν εκτός του υπάρχοντος δικτύου για εμάς τους υπόλοιπους δεν είναι σαφές. Προχωρώντας μόνες τους, οι εταιρείες Big Tech θα μπορούσαν να κερδίσουν χρυσό στην αναζήτησή τους για την καθαρή πηγή ενέργειας του μέλλοντος. Μέχρι να το καταλάβουν, έχουν κολλήσει σε αυτό.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη της Ε.Ε. κατέληξαν την Πέμπτη (24/3) σε μια ιστορική συμφωνία σχετικά με τον Νόμο για τις Ψηφιακές Αγορές, ένα σαρωτικό σύνολο κανόνων που στοχεύει στον περιορισμό της ισχύος των εταιρειών που ασκούν ασφυκτικό έλεγχο στην οικονομία του Διαδικτύου.

Οι κανόνες θα ισχύουν για τους λεγόμενους «gatekeepers», εταιρείες τεχνολογίας με κεφαλαιοποίηση τουλάχιστον 75 δισ. ευρώ ή ετήσια έσοδα στην ΕΕ τουλάχιστον 7,5 δισ. ευρώ τα τελευταία τρία χρόνια. Πρέπει επίσης να έχουν τουλάχιστον 45 εκατομμύρια μηνιαίους χρήστες ή 10.000 επιχειρηματικούς χρήστες στο έδαφος της ΕΕ.

Η νομοθεσία δεν πέρασε τελεσίδικα. Μια οριστική έκδοση δεν έχει ακόμη εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τις 27 χώρες που απαρτίζουν την ΕΕ.

Η Μ. Βεστάγκερ, επικεφαλής ανταγωνισμού της Ε.Ε., είπε ότι αναμένει οι κανόνες να τεθούν σε ισχύ «κάποια στιγμή τον Οκτώβριο, ενώ τους συνέκρινε με ιστορικές αντιμονοπωλιακές μεταρρυθμίσεις στους κλάδους των τραπεζών, της ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών.

«Αυτό που μάθαμε όλα αυτά τα χρόνια είναι ότι σε κάποιες περιπτώσεις μπορούμε να διορθώσουμε, και σε κάποιες περιπτώσεις, να τιμωρήσουμε την παράνομη συμπεριφορά», ανέφερε η Βεστάγκερ σε συνέντευξη Τύπου την Παρασκευή.

«Αλλά όταν τα πράγματα γίνονται συστημικά, τότε χρειαζόμαστε επίσης ρύθμιση γιατί, εάν υπάρχει συστημικά κακή συμπεριφορά, εάν υπάρχουν παγιωμένες θέσεις, τότε χρειαζόμαστε ρύθμιση για να μπούμε».

«Για τις εταιρείες που παίζουν το ρόλο των gatekeepers, ο νόμος για τις ψηφιακές αγορές θα θέσει τους κανόνες του παιχνιδιού», πρόσθεσε.

Βασικός στόχος των μεταρρυθμίσεων είναι να αποτραπεί η κατάχρηση της θέσης τους στην αγορά από τους τεχνολογικούς γίγαντες για να βλάψουν μικρότερους ανταγωνιστές. Οι μεγάλες εταιρείες του Διαδικτύου συχνά επικρίνονται για τη λειτουργία κλειστών συστημάτων που καθιστούν πιο δύσκολο για έναν χρήστη να αφήσει έναν πάροχο για έναν άλλο.