Αμέσως μετά την ψήφιση στη Βουλή του σχετικού νομοσχεδίου η κ. Σοφία Ζαχαράκη, μαζί με τον βουλευτή εισηγητή  της Νέας Δημοκρατίας και πρώην υφυπουργό Παιδείας, Άγγελο Συρίγο, σύμφωνα με το ΑΜΠΕ, ταξίδεψαν χθες το μεσημέρι στην Αλεξανδρούπολη και από εκεί στον βόρειο Έβρο, στη Ρούσσα του Δήμου Σουφλίου, όπου ζουν Μπεκτασήδες Αλεβίτες Μουσουλμάνοι και βρίσκεται ο ομώνυμος Τεκές, το δεύτερο μεγαλύτερο θρησκευτικό κέντρο των Μπεκτασήδων παγκοσμίως και το πρώτο στα Βαλκάνια, ο οποίος λειτουργεί συνεχώς ως χώρος προσευχής και λατρείας από το 1353.

Η Σοφία Ζαχαράκη και ο Αγγελος Συρίγος επισκέφθηκαν αρχικά τον Τεκέ της Ρούσσας, όπου βρίσκεται ο τάφος του Σεγήτ Αλή Σουλτάν, ο οποίος είχε εγκατασταθεί στην περιοχή τον 14ο αιώνα και πολλοί Μπεκτασήδες Αλεβίτες Μουσουλμάνοι, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, τον επισκέπτονται για να προσκυνήσουν.

«Σήμερα δεν περπατάμε, πετάμε από τη χαρά μας», είπαν στην κ. Ζαχαράκη κάτοικοι της περιοχής, ενώ ενθουσιώδης ήταν η υποδοχή και του Αγγελου Συρίγου στην πλατεία της Ρούσσας, όπου έγινε η τελετή έναρξης των τριήμερων εορταστικών εκδηλώσεων με τίτλο «ΧΙΛΙΑ 2025».

Η ονομασία προέρχεται από το ύψωμα «Χίλια» στο οποίο διεξάγονται αγώνες πάλης με λάδι, δηλαδή οι παλαιστές έχουν αλείψει το σώμα τους με λάδι. Οι αγώνες αυτοί γίνονται κάθε καλοκαίρι επί επτά αιώνες στη μνήμη του Σεγήτ Αλή Σουλτάν και συγκεντρώνουν μεγάλο ενδιαφέρον.

Οι συγκεντρωμένοι δεν έκρυβαν τη χαρά τους, καθώς η αναγνώριση της θρησκευτικής τους κοινότητας ήταν ένα αίτημα χρόνων και χειροκρότησαν με θέρμη τη Σοφία Ζαχαράκη και τον Άγγελο Συρίγο όταν ανέβηκαν στο βήμα.

«Φίλες και φίλοι σήμερα είναι μία μεγάλη μέρα και για την Ελλάδα και για τη Δημοκρατία. Είναι μία μεγάλη μέρα γιατί τιμούμε τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και δίνουμε ένα πολύ σημαντικό μήνυμα: Ελληνίδες και Ελληνες δεν μπορεί να τους χωρίσει τίποτα», είπε παίρνοντας τον λόγο η κ. Ζαχαράκη.

«Η Ελληνική Βουλή, το ελληνικό έθνος, αναγνώρισε εσάς τους Μπεκτασήδες Αλεβίτες. Αναγνώρισε την ιστορία σας, αναγνώρισε την πίστη σας, αναγνώρισε τον πολιτισμό σας. Αναγνώρισε ότι έχετε μια θέση στο φως, με υπερηφάνεια γι’ αυτό που είστε».

Και πρόσθεσε: «όταν ξεκίνησε αυτή η προσπάθεια δεν ξέρω πόσοι από εσάς πιστεύατε ότι θα έλθει η μέρα και η ώρα της δικαίωσης. Η μέρα αυτή όμως ήρθε και το όνειρο έγινε πραγματικότητα και είμαστε όλοι εδώ σήμερα για να το γιορτάσουμε εδώ και τώρα. Η Ελλάδα μας δείχνει ότι μας ενώνουν πολύ περισσότερα απ’ όσα μας χωρίζουν. Η Ελλάδα είναι εδώ για όλους μας και εμείς ως αδέρφια είμαστε εδώ γι αυτήν. Μας ενώνει η Ελλάδα γιατί είμαστε όλοι πολίτες της. Μας ενώνει η Δημοκρατία γιατί έχουμε όλοι ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις. Μας ενώνει η ελευθερία, μας ενώνει η ελπίδα».

Τόνισε ότι για την ίδια ήταν ιδιαίτερα συγκινητική η στιγμή που άκουσε τον Αχμέτ και την Αϊσέ να μιλούν στην Βουλή, διότι «τα λόγια τους ήταν λόγια βγαλμένα από την καρδιά όλων σας. Ο καημός τους ήταν ο καημός όλων σας». 

Η Σοφία Ζαχαράκη εξήρε τη συνεισφορά του Άγγελου Συρίγου , όπως και του Γενικού Γραμματέα Θρησκευμάτων Γιώργου Καλαντζή, που ήταν υποστηρικτές του αιτήματος για αναγνώριση των Μπεκτασήδων Αλεβιτών Μουσουλμάνων της Θράκης και βοήθησαν στη διεκδίκηση.

Παίρνοντας τον λόγο ο Αγγελος Συρίγος, που έχει επισκεφθεί πολλές φορές τη Ρούσσα και την ευρύτερη περιοχή και ως υφυπουργός Παιδείας, δήλωσε ότι αισθάνεται «λίγο ντόπιος» και απευθυνόμενος στους συγκεντρωμένους υπογράμμισε: «Φίλες και φίλοι έχουμε τη Συνθήκη της Λωζάνης που προστατεύει τα δικαιώματα σας και όσοι είστε Μπεκτασήδες Αλεβίτες έχετε ακόμη μια προστασία, αυτή που ψηφίστηκε σήμερα στη Βουλή των Ελλήνων. Θα μπορούν ελεύθερα στα σχολεία σας τα παιδιά σας να μαθαίνουν την πίστη σας, να προστατεύετε τους δικούς σας τόπους, να προστατεύεται του τεκέδες και τα ιερά μνημεία που έχετε. Αυτό το έκανε η ελληνική πολιτεία. Ο Τεκές της Ρούσσας λειτουργεί διαρκώς ως χώρος προσευχής, είναι ο μοναδικός χώρος που δεν έπαψε ούτε στιγμή να λειτουργεί ως χώρος προσευχής. Να το θυμόμαστε αυτό».

Εκπρόσωποι των κατοίκων της περιοχής πρόσφεραν αναμνηστικά δώρα στη Σοφία Ζαχαράκη και τον Άγγελο Συρίγο.

Χαιρετισμό απηύθυναν ο περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλος Τοψίδης, ο δήμαρχος Σουφλίου Παναγιώτης Καλακίκος, ο πρόεδρος της Επιτροπής Μουσουλμάνων Αλεβιτών Θράκης Καρά Χουσείν Αχμέτ που μίλησε για ιστορική στιγμή και ευχαρίστησε την Ελληνική Βουλή και εκπρόσωπος των Μπεκτασήδων από τη Γερμανία.

Το «παρών» έδωσαν διαπρεπείς εκπρόσωποι του Μπεκτασισμού και του Αλεβιτισμού από χώρες της Ευρώπης και την Τουρκία.

Την πρόσκληση για τις τριήμερες εορταστικές εκδηλώσεις «ΧΙΛΙΑ 2025» απηύθυναν ο Αγάς Καρά Αχμέτ, ο Αρχιερέας του Τεκέ Σεγήτ Αλή Σουλτάν, Ισμαήλογλου Μεμέτ, και ο πρόεδρος της Επιτροπής Μουσουλμάνων Αλεβιτών Θράκης Καρά Χουσείν Αχμέτ.

Οι Μπεκτασήδες: Ένα μουσουλμανικό κρατίδιο για τους Μπεκτασήδες (ισλαμική σέκτα), μισό σε έκταση από τον Εθνικό Κήπο, όπου ο «Αλλάχ δεν θα απαγορεύει τίποτα», όπως είπε ο ηγέτης των Μπεκτασήδων στην Αλβανία, Baba Mondi, θα λειτουργήσει το 2025 στα Τίρανα (φωτο). Το ανακοίνωσε ο Έντι Ράμα από το βήμα του ΟΗΕ και μαθαίνουμε ότι αιφνιδίασε την Άγκυρα, παρότι λίγο νωρίτερα ο Αλβανός πρωθυπουργός είχε συναντηθεί με τον Τούρκο πρόεδρο

Η Άγκυρα: Οι πρώτες επίσημες αντιδράσεις ήρθαν από Τουρκία, το αντίστοιχο τάγμα των Μπεκτασί ήταν ευθέως αντίθετο: «Δεν εγκρίνουμε ένα κράτος που βασίζεται σε πίστη» είπαν. Ούτε στην επίσημη Άγκυρα άρεσε η κίνηση Ράμα, να καλοπιάσει μια ομάδα μουσουλμάνων που ζει σε αρκετές Βαλκανικές χώρες και διαφοροποιείται από το θρησκευτικό κράτος του Ερντογάν.

Η Ουάσιγκτον: Αντίθετα, οι ΗΠΑ φαίνεται να καλοβλέπουν την εξέλιξη. Άλλωστε, καλοί παρατηρητές των σχετικών θεμάτων αποδίδουν την κίνηση Ράμα, εκτός από τον μεγαλοϊδεατισμό και το ρόλο που θέλει να παίξει στο μουσουλμανικό τόξο των Βαλκανίων, στην επιδίωξή του να παίρνει τα εύσημα από τον προνομιακό του σύμμαχο, τις ΗΠΑ.

Τι είναι οι Μπεκτασήδες

Ένα από τα μεγάλα ρεύματα του ισλαμικού μυστικισμού είναι ο σουφισμός. Σ’ αυτό το ρεύμα εντάσσονται οι μπεκτασήδες, όπως περιγράφεται σε παλαιότερο εκτενές ρεπορτάζ στο protothema.gr. Το Ισλάμ έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την απόλυτη προσήλωση στον νόμο. Όμως ο μυστικισμός και τα μοναχικά τάγματά του απομακρύνθηκαν από τον αυστηρό θρησκευτικό νόμο που καθορίζει τη συμπεριφορά του μουσουλμάνου σε όλες τις περιστάσεις της ζωής του. Έτσι ορισμένοι μουσουλμάνοι στράφηκαν στην ασκητική πειθαρχία και στη μυστική προσέγγιση του Θεού.

Χατζή Μπεκτάς Βελή: ο ιδρυτής του μπεκτασικού τάγματος

Ιδρυτής του μπεκτασικού τάγματος θεωρείται ο Χατζή Μπεκτάς Βελή. Ο Ευστράτιος Ζεγκίνης γράφει σχετικά: ‘’Οι ιστορικές πηγές αν και δεν τεκμηριώνουν την άποψη αυτή, όμως συνηγορούν έμμεσα ότι ο Χατζή Μπεκτάς υπήρξε ο κύριος φορέας των αρχών και ιδεών, οι οποίες έναν αιώνα μετά τον θάνατό του αποτέλεσαν την πηγή εμπνεύσεως για τη συγκρότηση του μπεκτασικού τάγματος.

Ο Χατζή Μπεκτάς γεννήθηκε στην πόλη Νισαπούρ της περσικής επαρχίας Χορασάν το 1209 και πέθανε το 1271. Σύμφωνα με την παράδοση των μπεκτασήδων υπάρχουν πολλοί θρύλοι που εξιστορούν τη ζωή και τα θαύματά του (vilayetnames). Σε νεαρή ηλικία συνδέθηκε με τον ιδρυτή του δερβισικού τάγματος των γεβεσήδων, της αρχαιότερης τουρκικής αδελφότητας στη Μικρά Ασία, Χότζα Αχμέτ Γεσεβή, ο οποίος τον μύησε στον μυστικισμό. Με τον Χατζή Μπεκτάς συνδέεται και το σώμα των γενίτσαρων (yeniceri). Ο σουλτάνος Ορχάν (1326-1359) επισκέφθηκε τον τεκέ του Χατζή Μπεκτάς και ζήτησε ευλογία για το στρατιωτικό σώμα που μόλις είχε δημιουργηθεί. Κατά τον Νικηφόρο Μοσχόπουλο ‘’ο Μπεκτάς έδωσε το όνομα Γενή τσερή (νέο στράτευμα) εις τον καινοφανή εκείνον στρατόν, γενόμενος ούτως ο ανάδοχος αυτού’’.

Λίγο πριν τον θάνατό του ο Χατζή Μπεκτάς ανέθεσε την οργάνωση του τάγματος στη Χατσούκ Ανά, η οποία όρισε ως βοηθό της τον Αμπτάλ Μουσά. Στο σημείο ταφής του Μπεκτάς, χτίστηκε ένας τεκές (αρχική σημασία, ισλαμικό ασκητήριο για δερβίσηδες), που χρησιμοποιήθηκε ως τόπος προσκυνήματος τόσο από οπαδούς του τάγματος όσο και από Χριστιανούς, οι οποίοι τον λάτρευαν ως τον άγιο Χαράλαμπο.

Την οριστική μορφή στον μπεκτασισμό έδωσε ο Μπαλίμ Σουλτάν, ο οποίος πέθανε το 1516 και τιμάται από τους μπεκτασήδες ως ο δεύτερος άγιός τους (pir-isani). Ήταν παιδί Χριστιανής που αιχμαλωτίστηκε από τον Σουλτάνο Μεχμέτ Β’ και δόθηκε σύζυγος στον ηγούμενο του τεκέ της Ρούσσας (σήμερα βρίσκεται στον νομό Έβρου) Σερσέμ Αλή Μπαμπά. Στα χρόνια του Μπαλίμ Σουλτάν, ο οποίος διορίστηκε ηγούμενος στον τεκέ του Χατζή Μπεκτάς στο Σουλουτζά Καραχογιούκ από τον σουλτάνο Βαγιαζήτ Β’ (1501) ,οι μπεκτασήδες διέδωσαν τις αντιλήψεις τους ανάμεσα στους χριστιανικούς πληθυσμούς των Βαλκανίων ιδιαίτερα της Θράκης και της Αλβανίας. Ο Μπαλίμ Σουλτάν που θεωρείται ο προστάτης των μοναχών του τάγματος καθόρισε τον τρόπο της διοίκησής του, καθώς και το ‘’τυπικό’’ της λατρευτικής ζωής των μπεκτασήδων. Οι βασικότερες καινοτομίες ήταν: η χρήση κρασιού στις μυστηριακές τελετές, η καθιέρωση της τριάδας Αλλάχ-Μωάμεθ-Άλη (γαμπρός του Μωάμεθ) και η καθιέρωση της λατρείας των δώδεκα ιμάμηδων. Προσπάθησε έτσι να περάσει στους μπεκτασήδες πρότυπα του χριστιανικού μοναχισμού. Η σημαντικότερη όμως καινοτομία ήταν η καθιέρωση της αγαμίας των οπαδών του τάγματος. Οι έγγαμοι μπεκτασήδες, οι οποίοι ονομάζονται τσελεμπήδες και ζουν κυρίως στην ύπαιθρο αντέδρασαν. Οι άγαμοι μπεκτασήδες λέγονται μπαμπαγκιάνηδες.

Οι μπεκτασήδες της υπαίθρου διαμόρφωσαν την αίρεση των αλεβήδων-κιζιλμπάσηδων. Οι κιζιλμπάσηδες δεν εκτιμούν τους σουνίτες και αποφεύγουν κάθε επιμειξία με αυτούς. Πολλοί θεωρούν τους κιζιλμπάσηδες ως κρυπτοχριστιανούς είτε ως ιθαγενείς Έλληνες της Μικράς Ασίας ,οι οποίοι επειδή ασπάστηκαν τις διδασκαλίες των εικονομάχων και των παυλικιανών, διώχθηκαν από τους Βυζαντινούς και κατέφυγαν στους Άραβες της Μελιτηνής για να επιστρέψουν πολλά χρόνια αργότερα στην πατρίδα τους.

Τα θρησκευτικά έθιμα των μπεκτασήδων είναι τελείως διαφορετικά από αυτά των άλλων μουσουλμάνων. Χαρακτηριστική είναι η ‘’Εορτή του έρωτος’’ που γιορτάζεται ακόμα και σήμερα στη Μικρά Ασία. Τη γιορτή αυτή ακολουθεί το ‘’Σβήσιμο των κηρίων’’ και σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των σουνιτών μουσουλμάνων ακολουθούν τα όργια των μεθυσμένων συνδαιτυμόνων προς τιμήν των γάμων του θεού του ουρανού Άττιο με τη θεά της φύσης Μα ή Άμμας.